---

Florianus z Lorch był rzymskim urzędnikiem z końca III wieku naszej ery. W ciągu wieków legenda zmieniła go w legionistę, a nawet dowódcę oddziału stacjonującego na terenie dzisiejszej Austrii. Podczas prześladowań chrześcijan za imperatora Caiusa Aureliusa Valerius Diocletianusa (243-313), władcy cesarstwa rzymskiego w latach 284-305, dzielącego władzę z cezarem Marcusem Aureliusem Valeriusem Maximianusem, podtrzymywał na duchu swych współwyznawców nie kryjąc oczywiście swej przynależności do wspólnoty. W 302 r. cesarz usunął bowiem chrześcijan z wojska i urzędów, a w dwóch następnych latach wydał przeciw nim cztery edykty. Pierwszy zawierał zakaz kultu. Urzędnicy cesarscy zażądali zwrotu naczyń liturgicznych i ksiąg. Zarządzono również zburzenie kościołów. Drugi edykt przewidywał aresztowanie wszystkich duchownych chrześcijańskich. Trzeci zapowiadał amnestię i uwolnienie z więzień tych chrześcijan, którzy wezmą udział w składaniu ofiar bogom rzymskim. Akt złożenia ofiary traktowano jako swego rodzaju wyznanie wiary w bogów i wyparcie się Chrystusa. Czwarty edykt nakazywał wszystkim mieszkańcom cesarstwa złożyć ofiarę bogom pod groźbą surowych kar: zesłania do pracy w kopalniach, tortur i śmierci. Prześladowania chrześcijan, wywołane polityką religijną Dioklecjana, trwały do 311 roku.

Florianus zdecydował się na objazd prowicji Noricum w celu odwiedzenia tamtejszych chrześcijan, co było jawnym drażnieniem misia. Pewnego majowego dnia napotkał na pewnym moście w Górnej Austrii (Oberösterreich) oddział żołnierzy wysłany przez namiestnika w celu schwytania jak największej ilości chrześcijan. Nasz bohater bez wahania przyznał się do swej religii i kazał zaprowadzić się do namiestnika. Ten, w trosce o stan kadr w podległej mu prowincji, namawiał Floriana - wysokiej klasy specjalistę w dziedzinie wojskowości - do złożenia ofiary bogom państwowym i wyrzeczenia się zabobonów. Ten oczywiście odmówił (inaczej nie zostałby świętym).

Dalej wszystko potoczyło się typowo, zgodnie z rzymską procedurą równie nieubłaganą jak pruski "ordnung" za naszych czasów. Biczowanie do krwi, tortury i inne przyjemności. A Florian na to nic, trwa niezachwianie przy swoim. Namiestnik Oberösterreich kazał więc zawiesić mu kamień u szyi i zrzucić z mostu na rzece Anizie (Enns). Działo się w roku 304 dnia 4 maja, więc ten właśnie dzień jest od czasów kanonizacji przypisany Świętemu Florianowi jako jego święto. Ciało wyłowiła z rzeki pobożna Waleria. Pochowała Floriana, a grób wkrótce zasłynął cudami. Nad nim wybudowano później klasztor benedyktynów pod jego wezwaniem.

---

Kult Florka rozwijał się już od  połowy VI wieku, zwłaszcza w północnych Włoszech. Nasz bohater jest patronem biskupstwa wiedeńskiego oraz licznych kościołów. Jego relikwie 1183 sprowadzili do Krakowa Kazimierz, syn Bolesława Krzywoustego i biskup Gedko. Według Skargi władca "pokoju od Pana Boga nieco mając, gdy o dobrym postanowieniu rzeczypospolitej i obronie państwa swego myślił [...] wielką nadzieję mając w miłosierdziu Bożym, które zwykł w przyczynie świętych swoich, którzy krew dla Niego rozlali, czynić", zwrócił się przez swoich posłów do ówczesnego papieża Lucjusza III, aby mu "którego męczennika kości święte do Polski posłał". Według tekstów z Grazu papież zszedł do krypty i pytał kości męczenników, który z nich chciałby pojechać do dalekiego kraju. Ochotników nie było - z wyjątkiem Floriana, którego ciało "zgłosiło się słowem i gestem". Został wtedy Florian "narodowym" świętym Królestwa Polskiego i patronem Krakowa. Jego kult został jednak przyćmiony przez św. Stanisława, który miał więcej predyspozycji na patrona Korony. Tym niemniej mnóstwo kościołów dalej nosi imię św. Floriana. Kilka przykładów: Wiedeń, Graz, Kraków, Warszawa, Wąchock, Sulejów. Są również dzwony jego imienia, jak chociażby ten ze Szczepanowa z 1518 roku.

Dopiero w XV w. odżył, związany z ludowymi wierzeniami, które czyniły Floriana patronem walczących z pożarami i obrońcą od ognia. Stąd strażacy zwani są czasem "rycerzami św. Floriana". Jest również partonem kominiarzy i hutników, lecz kiedy i dlaczego do tego doszło jest mi nieznane.

---

Po czym poznać Florka? Najłatwiej po stroju - zbroi legionisty, a przynajmniej jak wyobrażali ją sobie rodzimi twórcy.
	Obowiązkowy jest więc hełm z wysokim czubem-pióropuszem, napierśnik, spódniczka z ochronnymi plisami metalu, sandały wiązane na rzemyki na wysokości goleni. Na zbroi zwykle zarzucony płaszcz. Często Florek jest uzbrojony  w szeroki miecz rzymski. Zwykle dzierży naczynie (ceber, wiaderko) z wodą, na licznych przedstawieniach efektownie wylewającą się z niego. Czasami woda leje się na płonący ogień - bardzo wdzięczny temat dla rzeźbiarza. Bardzo charakterystyczna jest też chorągiew z krzyżem w dłoni świętego.

Co łączy Floriana z innym naszym ulubionym Świętym - Janem z Pomuka? Oczywiście woda - obaj zostali utopieni na skutek wrzucenia z mostu do rzeki, w formie związanej.

---

Pozostaje pytanie: dlaczego poświęcamy tyle klatek filmu fotograficznego na kolejne konterfekty wciąż tego samego świętego, różniącego się od poprzenika trochę innym nachyleniem kontrapostu?

---

Zobacz stroniczkę austriackich Florianów.

źródła: Agnieszka Kastory w Zwiastunie Maryi, Kuria, Michał Kaszowski [Onet]