|
NEPOMUKI DOLNEGO ŚLĄSKA
dawnych Księstw
Wrocławskiego,
Świdnicko-Jaworskiego, Ziębickiego, Namysłowskiego, Oleśnickiego,
Wołowskiego, Legnickiego, Brzeskiego, Oławskiego
oraz
NEPOMUKI ŁUŻYCKIE

|
|
> GŁÓWNA STRONA
NEPOMUKÓW
>> STRONA JANÓW WROCŁAWSKICH
>> STRONA JANÓW HR. KŁODZKIEGO
>> STRONA JANÓW X. GŁOGOWSKIEGO
i ŻAGAŃSKIEGO
>> STRONA NEPOMUKÓW X. NYSKIEGO
>>> strona Jana Głogowskiego Nowego
>>> strona Jana
Cieplickiego
>>> strona
Janów Gorzanowskich
>>> strona
fresków w zamku Sarny
<< wstecz | dalej >> |
Strona Janów Dolnośląskich rozrosła się ponad
miarę i potrzebne były rozwiązania radykalne. W ten sposób powstały
wydzielone z niej podstrony Janów Miasta Wrocławia, Janów Hrabstwa
Kłodzkiego i Janów Księstw Głogowskiego Żagańskiego oraz Księstwa
Nyskiego. Osobno ujęto Nepomuki
Gorzanowskie, Jana Cieplickiego oraz Jana Głogowskiego Nowego.
Pozostałe okazy - tutaj. Zapraszam!
Po uznaniu Jana Nepomucena patronem Habsburgów
i ich imperium skromny kanonik awansował do rangi obrońcy cesarskiego porządku w
opanowanych przez Habsburgów krajach, włączając
terytoria zamorskie (>>).
Być może to właśnie jest jednym z powodów, że figury JN tak licznie
rozpleniły się na Śląsku? Mogła to być swoista manifestacja
przywiązania mieszkańców Dolnego i
Górnego Śląska (>>) i
Hrabstwa Kłodzkiego (>>) do
Domu Austriackiego w
obliczu pruskiej aneksji w roku 1740.
Hit:
ołtarz z Jawora
Hit:
leżący Jan z Chałupeki! (>>)
Hit:
dokopałem się do informacji o kopalni (!) o
nazwie "Jan Nepomucen" założonej przez zarażonych wirusem nepomuckim
von Schaffgotschów w Przecznicy |
THURI Frantisek Xaver -
Cantata honorem sancti Joani Nepomuceni (1959)
- recitativo e aria
NEPOMUKI DOLNOŚLĄSKIE W

....współtwórz tę mapę!....
|

|
|
News:
zobacz artykuł ks. prof. J. Patera "Patron sławy ludzkiej" nt. Janów
Dolnośląskich
Księstwa śląskie
w wiekach XVI-XVIII:
Mapa Śląska z 1905 roku:

X. Świdnicko-Jaworskie:

|
To najciekawszy nepomucki region
w Polsce. Jest tu ich najwięcej i to są najczęściej wysokiej klasy barokowe
rzeźby. Nic dziwnego - tędy kult św. Jana migrował z Czech na północ.
Klasztory w Krzeszowie, Henrykowie, Lubiążu, Kamieńcu i
Trzebnicy, za sprawą szczególnego kultu
cystersów do Jana N, powiększają kolekcję o piękne okazy.
Tutaj, w Wierzbnie, w dawnym
Księstwie Świdnickim, znajdziecie prawdopodobnie
najstarszą figurę
Nepomuka w Polsce datowaną na 1701 rok.
Należy spodziewać się znacznego
rozrostu tej właśnie części nepomuckiego serwisu w miarę wrzucania w
skaner kolejnych zdjęć.
Urząd Gminy w Kamiennej Górze (woj. dolnośląskie) wydał publikację
pt: "Kult św. Jana Nepomucena na pograniczu polsko-czeskim w
fotografii, historii i legendzie" w języku polskim, czeskim i
niemieckim. Oprócz tekstu publikację wzbogacają 133 zdjęcia
Nepomuków z terenów polskich i czeskich (nad: nolibab)
Oddział PTTK Ziemi Wałbrzyskiej zorganizował i
prowadzi inicjatywę "Regionalna Międzynarodowa Odznaka Turystyczna
SZLAKAMI św. JANA NEPOMUCENA". Włącz się -
pobierz regulamin! |
KATALOG
399 + 26 obiektów
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  |
Księstwo Wrocławskie
zobacz na mapie Google >>
Powiat
Wrocławski (38 + 4)
zobacz też osobną stronę
Janów miasta Wrocławia (>>)
zobacz na mapie Google >>
-
Kąty Wrocławskie (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław, ): kamienny
Jan N. przy kościele, obok bramy, przy ul. Sikorskiego.
Figura powstała prawdopodobnie w 1738 roku (niekiedy datowana jest też na
rok 1729). Ustawiona przy południowo-zachodnim odcinku muru dawnego
cmentarza przykościelnego. Wykonana została z piaskowca i
posadowiona na czworobocznym granitowym cokole, z półkolistą wnęką
na lampę. Na zwieńczeniu cokołu współczesny napis: Św. Jan
Nepomucen. Fundatorem tej skromnej rzeźby był komisarz biskupstwa
wrocławskiego Jan Henryk Kreiger (uwaga: Kąty Wrocławskie, Syców i
Bierutów należały swego czasu do X. Oleśnickiego)
-
Sośnica (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław, ): kamienny Jan
N. w
ostrołukowej bramce od strony zachodniej
cmentarza przykościelnego. Jest to późnobarokowa figura z około 1750 roku,
piaskowcowa i nieduża. Niegdyś obok niej na bocznych
słupkach z obu stron stały dwa putta
-
Sośnica (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław, ): w kościele
Podwyższenia Krzyża Świętego jest ambona z płaskorzeźbioną sceną
Kazanie św. Jana Nepomucena z około 1720 roku
-
Sośnica (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław):
w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego jest rzeźba Jana N. zawieszona na
filarze pod chórem. Typowe szczegóły - palec z gestem milczenia na
ustach, krzyż i aureola z gwiazdami (nad: DarkMoon)
-
Skałka (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław, ): kamienny
piaskowcowy barokowy Jan N. z 1730 roku przy drodze
Jawor-Wrocław,
kilkadziesiąt metrów od mostu na rzece. Rzeźba kilka lat temu
została przewrócona przez przejeżdżający samochód, lecz mimo braku lewej ręki i
uszkodzonej twarzy do dziś pełni swój dyżur patrona. Na cokole są
płaskorzeźby i inskrypcje dotyczące świętych: Antoniego Padewskiego, Donata i Franciszka
Ksawerego. Jest tam też kartusz z herbem fundatora. Łaciński napis
na inskrypcji fundacyjnej głosi: "Dla uczczenia św. Jana Nepomucena, swojego patrona i opiekuna,
wystawił tę statuę dla pielgrzymujących Antoni Ernst hrabia von
Sternberg"
-
-
Skałka (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław):
znajduje się tu zdekompletowana kompozycja rzeźbiarska Gloria św.
Jana Nepomucena, niestety bez postaci świętego (nad: J.D.) (uwaga:
potwierdzić!)
-
Małkowice (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław, ): kamienny Jan N.
przy kościele Św. Trójcy z 1730 roku fundowany przez rodzinę von Oberg, która miała tu swój majątek.
Piękny pomnik w otoczeniu drzew. Na cokole wykuta scena topienia. Na tablicy można odczytać napis:
Święty Jan Nepomucen, męczennik i szczególny patron w różnych
potrzebach, szczególnie w utraconej lub stojącej w
niebezpieczeństwie utraty czci, który przez swoje sakramentalne
milczenie ust otworzył całemu światu nieśmiertelną chwałę Benedykta
XIII. Namiestnik Chrystusa w dniu 19 marca 1729 r. ogłosił go
świętym. Sprawiedliwy mąż będzie milczał aż do swego czasu. Eccl 20.
Wychwalajcie Pana w jego świętych Ps.150, który w nich jest cudowny
Ps. 67 v 36
Z drugiej strony cokołu jest data:
ANNO 1730 Den 9 MAY
(nad: M.H., uzupełnienie J.G.)
-
Pełcznica (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław, ): w budynku nr 26,
w dawnej plebani z 1705 roku, przebudowanej w 1789, na wysokości
pierwszego piętra jest nisza z muszlowym zwieńczeniem, w której stoi
pochodząca z XIX wieku figurka Nepomuka, niestety dzisiaj już bez
aureoli i krzyża (nad: J.G.)
-
Pełcznica (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław, ): w kościele
parafialnym jest drewniana polichromowana figura JN ustawiona na
konsoli przy ścianie
-
Kamionna (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław):
fundatorem tej kamiennej rzeźby ustawionej na wydatnym cokole była rodzina von Kalckreuth,
będąca wtedy właścicielem wsi. Pochodzi ona z pierwszej połowy XVIII
wieku (1740 rok?) a prawdopodobnie wykonał ją wrocławski rzeźbiarz, Johann Albrecht Siegwitz. Jemu też przypisuje się
autorstwo rzeźby Nepomucena we Wrocławiu na placu Katedralnym
(>>).
W cokole wnęka na latarnię umarłych. Poniżej niej na kartuszu
jest scena zrzucenia świętego z mostu Karola do Wełtawy (nad: J.G.). Pomnik został odrestaurowany w 2003 roku
przez konserwatora Jolantę Marosik dzięki staraniom Ewy
Grochowskiej-Sachs i prof. Rudolfa Lenza z funduszy rządu
niemieckiego, a opis tego zdarzenia znajdziemy na stronie
Uniwersytetu w Marburgu poświęconej Kamionnie. Jan
Nepomucen był w bardzo złym stanie. Ostrzelany w czasie wojny,
niszczony przez deszcze, z uszkodzeniami twarzy, pozbawiony rąk.
Łacińska inskrypcja w tłumaczeniu Ewy Grochowskiej-Sachs, wyryta na
monumencie brzmi:
Co często nieżyczliwość, nienawiść i zazdrość wymyśli nagannego,
a oprócz tego trucizna złych języków wyrządzi złośliwą szkodę naszej
godności - odwróć przez swe wstawiennictwo. Spraw, aby ich złośliwe
poczynania nie miały Twojego błogosławieństwa. (...) Kto złośliwości
zmyśla, przez nieprzyzwoite plotkarstwo poniża godność bliźniego.
Spraw przez swoje wstawiennictwo i uwolnij nas od grzechu oraz
występku, ponieważ życie w grzechu jest największym wstydem przed
Bogiem
W Dzień Świętego 16.05 we wsi odbywa się msza polowa i majówka
-
Jaszkotle (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław): w północnej
ścianie kościoła p.w. Wniebowstąpienia Pana Jezusa, w zakratowanej
niszy stoi stoi figura Nepomucena z I połowy XIX wieku. Kraty zostały
założone po kradzieży figury w 2000 roku (nad: J.G.)
-
Wszemiłowice (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław): przy budynku
dzisiejszej R.S.P. jest neogotycka kapliczka wmurowana w dawne
ogrodzenie majątku, pochodzące z przełomu XIX i XX wieku. W środku
znajduje się figura Jana Nepomucena datowana przypuszczalnie na I
połowę XVIII wieku (nad: J.G.)
-
Wojtkowice (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław, ):
kościół filialny Św. Jana Nepomucena, wzmiankowany w 1353 roku,
obecny gotycko-renesansowy, wzniesiony około roku 1569 roku,
remontowany w XVIII wieku, restaurowany w 1896 roku. Orientowany,
murowany, jednonawowy, z wieżą od zachodu, z kwadratowym
prezbiterium. Zachowała się chrzcielnica z 1572 roku i barokowe
wyposażenie z początków XVIII wieku (zobacz tez niżej)
-
Wojtkowice (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław, ): w wymienionym
powyżej kościele św. Jana Nepomucena, w oknie prezbiterium, znajduje
się witraż z wizerunkiem Jana N.
(zobacz stronę
Szklanych Nepomuków >>) (nad: arkadoo)
-
Wojtkowice (gm. Kąty Wrocławskie, pow. Wrocław, ): w
wymienionym powyżej kościele św. Jana Nepomucena znajduje się
również obraz z Janem N., który początkowo wisiał na prawo od
ołtarza, ale obecnie miejsce to zajmuje wizerunek Jana Pawła II. Od
tutejszej parafianki pochodzi wiadomość, że planowane jest wykonanie
nowego obrazu Jana - wtedy przybędzie nam kolejny wojtkowicki
Nepomuk (nad: arkadoo)
-
Maniów Wielki (gm. Mietków, pow. Wrocław): kamienna figura Jana N. na
dużym cokole przy kościele Niepokalanego
Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, po drugiej stronie drogi.
Pochodzi prawdopodobnie z 1752 roku, choć
chronostych (>>) na tablicy
inskrypcyjnej daje wynik 1750:
PROTOTVPON
VENERARE VIRI
QVI
VIVIT IN ORBE
SI SEO VERIS
RECTVM
CRE
DE TENEBIS
ITER |
co w tłumaczeniu brzmi:
Przykład czcigodnego męża, który zwycięża idąc przez ciemność
prostą drogą wiary
Z tyłu druga tablica inskrypcyjna, również
chronostychowana (>>):
Ku chwale św. Jana Nepomucena wzniosła pobożność przy wsparciu
wiernego sługi
Obok inicjały, prawdopodobnie fundatora. Figura ma ogrodzenie w
postaci kamiennej balustrady
(nad: J.G.). Figura ma uśmiech przypominający Piękne Madonny i
"tańczącą" pozę (uwaga:
-
Maniów Mały (gm. Mietków, pow. Wrocław): w tej samej wsi, w jej
części zwanej Maniowem Małym, w dawnym parku pałacowym
stoi druga, skromniejsza figura Nepomucena, datowana też na 1752 rok,
posadowiona na cokole z cegły. U stóp świętego jest tylko kartusz w
formie płaskorzeźby, przedstawiający tzw. "język na chmurkach" jako
symbol milczenia. Postać bez biretu, być może wcześniej miała metalową aureolę (nad: J.G.)
Jan jest polichromowany tyleż bogato co niefachowo
-
Milin (gm. Mietków, pow. Wrocław): piękna barokowa figura z 1733
roku przy kościele św. Michała Archanioła na imponującym trójbocznym cokole. Z
jednej strony cokołu przedstawiona jest scena spowiedzi królowej
Zofii, a z drugiej, zrzucenie Jana Nepomucena z mostu do Wełtawy. Z
przodu tablica inskrypcyjna z napisem po łacinie głosi:
"Świętemu Janowi Nepomucenowi z uwielbienia wzniósł pobożny Piotr
Beker".
Nad nią podwójny kartusz herbowy fundatora (nad: J.G.)
-
Węgry
(gm. Żurawina, pow. Wrocław, ): na skwerku obok kościoła figura Jana N.
z połowy XVIII wieku, kamienna, polichromowana, na nowszym niezbyt
pięknym cokole
-
-
Przecławice (gm. Żurawina, pow. Wrocław): według źródeł stała tu,
przy kościele parafialnym św. Katarzyny przy ul. Strzelińskiej, a
dokładniej na
cmentarzu przykościelnym, mocno zniszczona figura św. Nepomucena z
piaskowca, przy wewnętrznym murze na południe od kościoła. Wizja
lokalna arkadoo nie wykazała jednak obecności Jana. Nadesłane zdjęcie
wskazuje przypuszczalną lokalizację rzeźby. Niestety nie wiemy co
się z nią stało ani kiedy zniknęła (uwaga: poszukać, popytać)
-
Jaksonów
(gm. Żurawina, pow. Wrocław): kamienna figura Jana N. przy kościele,
w ogrodzie, czy też cmentarzu przykościelnym. Zapewne barokowa z XVIII wieku, lecz mocno zniszczona
zębem czasu i erozji. Ustawiona na wtórnym walcowatym cokole
-
Łozina (gm.
Długołęka, pow. Wrocław): kamienna figura Jana Nepomucena na starym
cmentarzu. Na cokole zatarty napis oraz chronostych, który podaje
daty fundacji figury - 1727 rok, oraz odsłonięcia - 17 sierpień
1732. Biret Jana ma ciekawą formę, jest bardzo płaski
-
Łozina
(gm. Długołęka, pow. Wrocław): w kościele Wniebowzięcia NMP, na
drewnianej baniastej kolumience, zwieńczonej złoconym korynckim
kapitelem i ozdobionej latarnia na pałąku, ustawiono drewnianą
polichromowana figurę Jana N. wykonana w manierze barokowej. Całość,
zapewne XVIII-wieczna, wieńczy ażurowa konstrukcja baldachimowa za
plecami Jana (nad: E.B.)
-
- Sobótka (gm.
Sobótka, pow. Wrocław): piękny, barokowy, drewniany Jan N.,
skradziony (>>) z
ołtarza poświęconego Janowi N. w kościele św. Jakuba (OODZ
PC01141) (są pewne niejasności, zobacz niżej)
-
Sobótka (gm.
Sobótka, pow. Wrocław): w kościele św. Jakuba można obejrzeć barokowy
pełnoplastyczny ołtarz Jana N. z roku 1740 z całym tłumem aniołów dzierżących
atrybuty (język i kłódkę), chmurek, baldachimów z frędzlami i
promieni. Całość zwieńczona jest wyobrażeniem Kielicha i inicjałami FXR. Centralne miejsce przypadło figurze JN z pięknie ułożonymi
dłońmi trzymającymi krucyfiks. I tu pytanie: czy
skradziona (>>) figura z rejestru OODZ (zobacz wyżej) została odzyskana? Czy możne
wykonano jej kopię lub na jej miejscu ustawiono całkiem inną
barokową rzeźbę? W tym samym ołtarzu drzwiczki tabernakulum
zdobi złocona płaskorzeźba ze sceną Spowiedzi
Królowej
-
Sobótka
(gm. Sobótka, pow. Wrocław): w tym samym kościele św. Jakuba jest
też druga figura Jana N., biała i gładka (gips? gipsowane drewno?),
ustawiona na podłodze kruchy (nad: J.K.)
-
Sobótka
/
Rogów Sobócki (gm.
Sobótka, pow. Wrocław): w lapidarium Muzeum Ślężańskiego
przechowuje się kamienną barokową rzeźbę Jana N. Pochodzi ona z
Rogowa Sobóckiego i niestety pozbawiona jest głowy, ręki i góry
krzyża
-
- Sobótka (gm.
Sobótka, pow. Wrocław): ładny barokowy cokół w wnęką na światło
umarłych - to wszystko, co pozostało po tutejszym Janie z 1725 roku.
W kartuszu monogram rajcy Sobótki Jana Fryderyka Königa i data
-
Sobótka (gm.
Sobótka, pow. Wrocław): nieopodal Domu Turysty "Pod Wieżycą" (około
2 km) stoi na kamiennym słupie, odremontowana i ustawiona w lesie
przez członków Wałbrzyskiego oddziału PTTK zaangażowanych w
prowadzenie odznaki turystycznej "Szlakami św. Jana Nepomucena",
kapliczka nepomucka z oleodrukiem Jana N. wewnątrz (nad: J.K.)
-
Sobótka
(gm. Sobótka, pow. Wrocław): w kościele św. Anny przy ścianach naw
ustawiono późnobarokowe rzeźby sześciu św. Janów, w tym Jana
Nepomucena. Pozostali to Jan Chrzciciel, Jan Boży, Jan Sarkander,
Jan Ewangelista, Jan Ostervicianus - personifikują cnoty
chrześcijańskie
-
Nasławice (gm.
Sobótka, pow. Wrocław): kamienna gołogłowa polichromowana figura Jana N.
datowana, zgodnie z napisem - chronostychem (>>)
na cokole - na 15 września 1744. Fundatorem był ktoś o inicjałach
S.F.V. Figura ma uszkodzoną aureolę i szyję, głowę zabezpieczono
prowizorycznie drutem. Drugi trzon pięknego
barokowego cokołu zaopatrzono w przeźrocze na światło umarłych
-
Nasławice (gm.
Sobótka, pow. Wrocław, ): w
poewangelickim kościele św. Józefa,
na przyściennym cokole jest drewniana polichromowana barokowa figura Jana N.,
pochodząca prawdopodobnie ze zburzonego, położonego nieopodal
gotyckiego kościoła
(nad: arkadoo)
-
Glinica
(gm. Jordanów Śląski, pow. Wrocław, ): w kościele śś. Antoniego Padewskiego i Macieja znajduje się barokowa figura św. Jana Nepomucena z około 1720 roku (nad: arkadoo)
-
Strzegomce (uwaga: nie mogę namierzyć tej miejscowości, może chodzi
o Strzegomkę pod Strzegomiem lub o
Strzegomiany (gm. Sobótka, pow. Wrocław)?): figura mocno
zniszczona, brak lewego ramienia. Na cokole
chronostych >> (nad: M.H.)
-
Ratowice (gm.
Czernica, pow. Wrocław): kamienny polichromowany Jan N. o zniszczonej
twarzy, co wzmaga ekspresję. Bogaty cokół z herbami fundatorów i
chronostychem >>
|
SILENTIARII
NARTYRIS
HONORI PERPETUO
STATUEBAT
DEVOTUS
CLIENS |
Przy założeniu, że Y, U i V oznacza 5, a N to niewłaściwie
zrekonstruowane M, czyli 1000, daje on datę 1732
-
Chrząstawa Wielka (gm.
Czernica, pow. Wrocław, ):
w neogotyckim kościele Niepokalanego Poczęcia NMP, w ołtarzu bocznym
zobaczyć można obraz Ferdinanda Wintera z około 1864 roku
przedstawiający św. Jana Nepomucena (nad: J.D.)
-
Dobrzykowice (gm.
Czernica, pow. Wrocław, ):
w kościele, z prawej strony łuku tęczowego, umieszczono rozbudowaną
barokową rzeźbiarską kompozycję nepomucką. W jej skład wchodzi
figura klęczącego na chmurce Jana, putta dzierżące atrybuty (kłódka,
klucz, palec na ustach), sporo obłoczków i uskrzydlonych główek, a
całość wieńczy duży anioł trzymający krucyfiks. Podstawę stanowi
ciekawie ujęty zaokrąglony most z falami Wełtawy i nadbrzeżnymi
skałami. Drewno złocone i polichromowane. Kompozycja imponuje
rozmachem, prezentuje - jak na Śląsk - średnią klasę artystyczną,
lecz jest urocza (nad: DarkMoon)
-
Gajków (gm.
Czernica, pow. Wrocław, ):
w kościele drewniana figura św. Jana Nepomucena z około 1750 roku
-
Tyniec
nad Ślężą (gm. Kobierzyce, pow. Wrocław): obok kościoła piękna figura Jana N.
z 1733 roku fundowana przez księcia Jana Józefa von Gotzen autorstwa
Johana Georga Urbansky'ego. Trójelementowy cokół z wolutami otoczony
jest piękną balustradą. Figurę flankowało sześć putt, jedno
zniknęło, być może
skradzione (>>). Prawy
aniołek utracił ręce. W cokole przepruta na wylot zakratowana nisza
na światło, herb fundatora i scena topienia Jana w Wełtawie. Najwyższa jakość, jak to u Urbansky'ego!
Chronostych (>>) brzmi:
honorI
SanCtI
IoannIs
Nepo:
erIgIt
SerVVs perpetVVs
Ioanhes IosephVs
CoMes
De Gotzen |
-
Brzezia Łąka (gm.
Długołęka, pow. Wrocław): na ogrodzeniu przykościelnego cmentarza, między słupem a
bramką ustawiono kamienną barokową figurę JN z połowy XVIII wieku,
statyczną i spokojną.
Zniszczona aureola, utrącona dłoń (być może już zreperowana)
-
Brzezia Łąka (gm.
Długołęka, pow. Wrocław): w tutejszym kościele pod wezwaniem św.
Mikołaja stoi figura JN (nad: D. Kołodziej)
-
Brzezia Łąka (gm.
Długołęka, pow. Wrocław): kolejna figura JN w tym samym kościele pod
wezwaniem św. Mikołaja (nad: D. Kołodziej)
|








 





 |
|
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 

 
 
 
 

 
 
 

 
 
 
 
 
  |
Powiat Środa Śląska (32)
zobacz na mapie Google >>
-
Środa Śląska (gm. i pow. Środa Śląska, ):
Jan N. w centrum miasta, koło dzwonnicy kościoła św. Andrzeja, ul.
Kolejowa 2. Na postumencie płaskorzeźby
przedstawiające sceny topienia, spowiedzi królowej i relikwię
świętego języka. Jan ma bardzo sympatyczny uśmiech, może z powodu
braku wąsów - ma tylko brodę (nad: M.H.) Grzegorz Borowski na
stronie www.sroda.wfp.pl
(>>)
pisze, że poświęcono go uroczyście 16 maja 1729 roku. Jego
fundatorem był proboszcz parafii Św. Andrzeja. To on w swoim
testamencie z 12 sierpnia 1728 r. zapisał 160,48 talarów w gotówce z
przeznaczeniem na zapłatę za figurę św. Jana Nepomucena. Wykonawcami
testamentu byli: proboszcz z miejscowości Święte – Krzysztof Scholz,
proboszcz ze Szczepanowa – Jan Mathes oraz kupiec i radny miejski, a
wcześniej dzwonnik kościelny – Caspar Anton Sagner. Przeznaczyli oni
dodatkowo na ten cel 71,45 talarów uzyskanych ze sprzedaży
zachowanego na plebani wina. Natomiast całkowity koszt pomnika
wyniósł ostatecznie 290,48 talarów. Niewyjaśnioną kwestią jest
autorstwo pomnika. Zbigniew Aleksy przypuszcza, że mógł to być
świdnicki rzeźbiarz – Tobiasz Stahlmayer. To jemu właśnie proboszcz
Pachur zlecał większość prac w kościele odbudowywanym ostatecznie po
pożarze, który miał miejsce w 1634 r. Dziełem świdnickiego artysty
jest między innymi zachowany do dziś ołtarz główny, a także ołtarze
boczne w prezbiterium kościoła św. Andrzeja. Z dużym
prawdopodobieństwem można więc uznać, że to jemu właśnie po śmierci
proboszcza zlecono wykonanie pomnika. Odnawiano go tylko raz w 1883
roku (R. Orlich). Opis obiektu wg Agnieszki Drobnej: rzeźba świętego
ustawiona jest na bardzo rozbudowanym, trzyczęściowym cokole. Część
pierwsza, stanowiąca jednocześnie podstawę, to trzy stopnie (swego
rodzaju schody) w kształcie połowy sześcioboku. Na nich ustawiona
jest część druga – kilka obrobionych, dużych bloków kamiennych,
które dopiero są podstawą właściwego cokołu. W jego dolnej części
znajduje się łaciński napis informujący, że figurę polecił ustawić
po swojej śmierci (1928 roku) proboszcz parafii p.w. Św. Andrzeja –
Joannus Petrus Aloysius Pachur. Z kolei pod napisem – płaskorzeźba
przedstawiająca wrzucenie św. Jana Nepomucena do Wełtawy. Po bokach
tej części cokołu znajdują się dwie kolejne płaskorzeźby: z lewej
strony – spowiadającego się człowieka, z prawej natomiast –
monstrancję. Górną i zarazem ostatnią część postumentu stanowi
prostopadłościan z motywem gwiazdy
-
Środa Śląska (gm.
i pow. Środa Śląska, ): w kościele św. Andrzeja (zobacz wyżej)
znajduje się ołtarz utrzymany w formach neogotyckich ołtarz z
obrazem Jana N. Jan ma palec przy ustach i nietypowo długi,
sięgający ziemi krucyfiks w ręku (nad: K.B.)
-
Środa Śląska (gm.
i pow. Środa Śląska, ): w Muzeum Regionalnym
przy Placu Wolności 3 przechowuje się drewnianą
rzeźbę Jana N., bardzo zniszczoną (utrącona jedna ręka, brak malatury).
Przyniósł ją do muzeum już kilkadziesiąt lat temu jeden z
mieszkańców Środy Śląskiej, który odnalazł ją na strychu jednego z
domów przy ul. Kościuszki (źródło: j.w.)
-
Święte (gm. i
pow. Środa Śląska): kamienny barokowy Jan N. z gwiaździstą aureolą. Na
cokole płaskorzeźbiony relikwiarz z językiem, z tyłu
chronostych (>>) z
datą 1727
-
Święte (gm.
i pow. Środa Śląska, ):
w kościele, na konsoli zawieszonej na filarze łuku tęczowego,
ustawiono drewnianą polichromowana barokową figurę Jana N. (nad: K.B.)
-
Kryniczno (gm.
i pow. Środa Śląska, ): kamienny barokowy Jan
N. przed kościołem św.
Wawrzyńca. Bogate fałdy szat, aureola, krucyfiks, cokół z herbami i
inskrypcjami, polichromia
-
Kryniczno (gm.
i pow. Środa Śląska, ): wewnątrz kościoła św. Wawrzyńca, w ołtarzu
bocznym poświęconym Janowi N., jest drewniana neogotycka rzeźba Jana N. w
typowym dla tego czasu ujęciu (uwaga: poprzednio wynotowałem ze
źródeł kamienną polichromowaną rzeźbę
z początku wieku XVIII, ale zapewne była po pomyłka pod wpływem
poprzedniego obiektu - zobacz wyżej)
-
Słup (gm.
i pow. Środa Śląska): drewniany polichromowany Jan N. umieszczony w półokrągłej wnęce. Ciekawa
poza w mocnym kontrapoście, nowszy krzyż (uwaga: jest wątpliwość czy
chodzi o tę miejscowość, czy też o jedną z dwóch nieodległych wsi o
tej samej nazwie z powiatów Jawor lub Wołów)
-
Ciechów (gm.
i pow. Środa Śląska): Jan N. w centrum wioski, przy skrzyżowaniu ulic
Średzkiej i Jaworowej, opodal kościoła. Kamienny, polichromowany, z 1726 roku,
remontowany w 1994. Jest wybitnej urody, no i co za mina! (nad: M.H.)

Na odwrocie cokołu nieczytelny napis, być może późniejszy, na
froncie natomiast
chronostych (>>) fundacyjny:
HONORI DIVI NEPOMVCENI HOC
PIE. EREXIT JHCDC 1726 |
-
Rakoszyce (gm. i pow. Środa Śląska, ): kościół filialny pod wezwaniem św. Jana Nepomucena, w nim zapewne co najmniej jeden wizerunek Jana N.
-
Gałów (gm. Miękinia, pow. Środa Śląska): kamienny barokowy Jan
N. przed kościołem
w geście adoracji niewielkiego krucyfiksu (nad: M.H.). Jan ma gołą
głowę i wzrok wzniesiony do góry. Kontrapost, ładne szczegóły szat,
zdobiony cokół
-
Wilkszyn (gm. Miękinia, pow. Środa Śląska): kamienny barokowy Jan
z XVIII wieku przed kościołem
św. Wawrzyńca (nad: M.H.). Najprawdopodobniej ustawiony wtórnie na
szczycie kapliczki
-
Wilkszyn (gm. Miękinia, pow. Środa Śląska): wewnątrz tegoż kościoła
św. Wawrzyńca znajduje się ołtarz nepomucki, a w nim olejny obraz JN
z początku XVIII wieku
-
Wilkszyn (gm. Miękinia, pow. Środa Śląska): w tym samym ołtarzu
nepomuckim w kościele św. Wawrzyńca znajduje się drewniana
polichromowana rzeźba JN z XVIII wieku
-
Mrozów (gm. Miękinia, pow. Środa Śląska): Jan usytuowany
nieopodal kościoła, niedawno (16 listopad 2005) odsłonięty po remoncie.
Jan ma nowy
granitowy postument, uporządkowano skwer, a cała figura jest podświetlana. Renowacja
przeprowadzona przez Marka Delimata trwała
kilkanaście miesięcy (nad: M.H.), a przeprowadzono ją z inicjatywy
mieszkańca Mrozowa Zbigniewa Rybarczyka i dzięki staraniom prof.
Rudolfa Lenza z Philipps-Universitaet w Marburgu, który przyczynił
się do odrestaurowania dwóch innych figur św. Jana Nepomucena - w
Kamionnej (gm. Kąty Wrocławskie) oraz na Osobowicach we Wrocławiu.
Jest to kamienny barokowy Jan z 1740 roku, z bardzo
ciekawie rozwiązanym cokołem - prócz przedstawień trzech scen
związanych ze śmiercią świętego zastosowano przezrocze w kształcie
gwiazdy. Figura była niegdyś polichromowana (szczątkowe zabarwienie
szat, hostia pokryta srebrną folią). Na płycie
cokołowej znajdowały się dwa putta z przodu figury (zaginione).
Dawny pomnik stał w otoczeniu dwóch kasztanowców. (uwaga: istnieje niewielka szansa, że w powyższym opisie
połączono dwa obiekty z Mrozowa - ten drugi miałby niegdyś mieć
putta i kasztanowce. Należy sprawdzić!)
-
Malczyce (gm. Malczyce, pow. Środa Śląska): kamienny barokowy Jan przed kościołem
parafialnym p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP, pod daszkiem (>>), z 15 maja
1723 roku. Uszkodzony nos, na cokole piękne herby (nad: M.H.)
-
Błonie (gm.
Miękinia, pow. Środa Śląska): naiwne płaskorzeźbione przedstawienie
Jana N. na cokole krzyża przydrożnego
-
Głoska (gm.
Miękinia, pow. Środa Śląska): drewniany barokowy, nietypowo
polichromowany Jan w murowanej kapliczce o
formie łuku triumfalnego. Jan zamiast krzyża trzyma kij (oczywiście
umieszczony tam wtórnie). Ładna sylwetka, wysoki biret
-
Lutynia
(gm. Miękinia, pow. Środa Śląska): figura Jana N.
-
Chomiąża (gm. Malczyce, pow. Środa Śląska): kamienny Jan,
malutki i uszkodzony, ale przepiękny, leżał niegdyś z utrąconą głową porzucony przy drzewie na
terenie kościoła św. Michała Archanioła (nad: M.H.). Została
przeniesiona przez miłośnika Nepomuków do plebanii celem uchronienia
przez dalszym zniszczeniem (uwaga: należy sprawdzać bieżący stan
rzeźby)
-
Chomiąża (gm. Malczyce, pow. Środa Śląska): w tym samym kościele
św. Michała Archanioła jest też drewniana polichromowana figura JN
z wieku XVIII
w tym kilka obiektów w gminach Udanin i Kostomłoty
powiatu średzkiego leżących na granicy z
X. Świdnicko-Jaworskim (zobacz niżej >>)
- ich przynależność wymagać będzie dodatkowych badań
-
Piekary (gm. Udanin, pow. Środa Śląska): kamienny Jan N. przed
kościołem parafialnym św. Jana Chrzciciela, przy ścianie prezbiterium (nad: M.H.). Jan ma
kręcone loki, na cokole rocaille, a chroniony jest daszkiem (>>)
-
Piekary (gm. Udanin, pow. Środa Śląska):
w kościele św. Jana Chrzciciela drugi tutejszy Jan N. - z biretem w ręku,
bez krzyża (nad: J.Z.)
-
Ujazd Górny (gm. Udanin, pow. Środa Śląska,
):
w kościele św. Marcina jest figura Jana N. (nad: J.Z.)
-
Gościsław (gm. Udanin, pow. Środa Śląska): w murze kościelnym
otwarta kapliczka w kształcie konchy, zwieńczona gzymsem i chroniona
dachówką, w niej barokowa kamienna polichromowana figura JN o
wyjątkowo dużych i spracowanych dłoniach, na cokole, w
czapce i z krzyżem. Jan Gościsławski jest rudy!
-
Pichorowice (gm. Udanin, pow. Środa Śląska, ): bardzo ładna
kamienna figura Jana N. na cokole wbudowanym w mur przykościelny.
Delikatnie rzeźbione szaty, bez nadmiernej ilości szczegółów, za to
z głębokim wcięciem zdradzają dobry warsztat. To samo dotyczy cokołu
zdobionego wolutami i inskrypcją
-
Pichorowice (gm. Udanin, pow. Środa Śląska, ): w kościele św.
Mikołaja, w prawej nawie, usytuowano białą figurę Jana N. ze złotą
aureolą i elementami szat (nad: K.B.)
-
Kostomłoty (gm. Kostomłoty, pow. Środa Śląska):
barokowa kamienna figura Jana N. stoi
na czworobocznym postumencie, bez tablic inskrypcyjnych, kartuszy,
czy napisów. Na cokole umieszczono jeszcze zwężającą się podstawę
ozdobiona chmurkami, a na niej figurę JN. Stoi ona przy murze, obok wejścia na przykościelny cmentarz
(nad: J.G.)
-
Osiek (gm. Kostomłoty, pow. Środa Śląska): jest tu kamienny
polichromowany Jan N. trzymający krzyż skierowany w lewą stronę, w
birecie, ze stułą, z palmą w prawej dłoni. Bardzo kolorowy
-
Świdnica Polska (gm. Kostomłoty, pow. Środa Śląska): rzeźba Jana
N. usytuowana przed ogrodzeniem kościoła Św. Jadwigi, przy
skrzyżowaniu dróg do Środy, Kątów i Szymanowic. Data powstania – 1772 rok, autor – nieznany,
materiał – piaskowiec, wymiary – 350 x 80 x 77 cm.
Czworoboczny zdobiony motywami roślinnymi cokół, opisany jest z
każdej strony inskrypcjami głoszącymi chwałę świętego. Na przedniej
tablicy widnieje napis: Chwała Janowi z Nepomuka, który życie oddał Wełtawie w 1383 za co
otrzymał koronę męczeńską. Postać świętego przedstawiona jest w przyklęku (rzadkość!) na
prawym kolanie. W lewej ręce trzyma krucyfiks, a wzrok ma skierowany
w górę. Brak typowego nakrycia głowy i aureoli. U dołu dwa putta.
Cokół bardzo ozdobny, opisany z czterech stron gotykiem na polach
rzeźbionych motywami roślinnymi. (nad: B.L, informacje na
podstawie opisu usytuowanego obok rzeźby)
-
Piotrowice (gm. Kostomłoty, pow. Środa Śląska,
):
na cmentarzu, przy kościele katolickim św.
Katarzyny stoi odnowiona figura naturalnej wielkości Nepomucena z
1729 roku. Na gzymsie cokołu jest tylko napis: A.1729 D. Juli
(nad: J.G.)
-
Piotrowice (gm. Kostomłoty, pow. Środa Śląska,
):
w kościele filialnym św. Katarzyny, na szczycie daszku nad amboną,
znajduje się rzeźba Jana N. Jan przedstawiony jest z odkrytą głową,
aureola bez gwiazd, gałązką palmową w jednej dłoni i krucyfiksem w
drugiej (nad: DarkMoon)
|












 |

 |
Powiat Kępno - część w dawnym X. Wrocławskim (5)
-
Bralin
(gm. Bralin, pow. Kępno,
): kamienny Jan zaopatrzony w krucyfiks i
gwiaździstą aureolę, obok kościoła św. Anny.
Widziałem go dwukrotnie, w odstępie dokładnie czterech lat. W 2006 roku
robił wrażenie zadbanego, potem oczyszczono go z warstw łuszczącej się farby.
Za każdym razem miałem spory problem z dotarciem do Jana z powodu
intensywnego ruchu na drodze (uwaga: strona bralin24.worldpress.com mówi
o "Niedaleko ogrodzenia kościelnego jest kapliczka z przełomu
XVIII-IX [pewnie jednak XIX] wieku z drewnianą rzeźbą św. Jana
Nepomucena, przy niej okazały klon", lecz sądzę, że mowa o tej samej
figurze, na moje oko jednak kamiennej a nie drewnianej. sprawdzić na
miejscu)
-
Bralin
(gm. Bralin, pow. Kępno,
):
w tym samym kościele św. Anny figura Jana Nepomucena z XVIII wieku
(uwaga: sprawdzić na miejscu)
-
Mnichowice
(gm. Bralin, pow. Kępno, ):
w kościele św. Katarzyny rzeźba JN z przełomu XVIII/XIX wieku (nad: J.D.)
-
Drożki
(gm. Rychtal, pow. Kępno): jest tu drewniany kościół parafialny p.w. św. Jana
Nepomucena z 1843 roku. Wewnątrz, w ołtarzu głównym, obraz św. Jana
Nepomucena z XIX wieku. Nr w rejestrze zabytków: 676/A
-
Trębaczów
(gm. Perzów, pow. Kępno,
):
naprzeciwko kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny stoi murowana
wnękowa kapliczka, a w niej polichromowana jaskrawo i nieprawidłowo
rzeźba JN o cechach barokowych (nad: K.B.)
|


 |
|
Księstwo Świdnicko-Jaworskie (124 + 10)
zobacz na mapie Google >> |
   |
 |
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  


  
  
  
  
 
  
  
  
  
  |
|
Powiat Świdnica (28 + 1)
-
Świdnica (gm. i pow. Świdnica, ): w
portalu zachodnim bazyliki św. Stanisława i św. Wacława znajduje się
kamienna rzeźba Jana N. z 1727 roku. Na
obramionym wolutami postumencie płaskorzeźby ze scenami Topienia oraz
Spowiedzi Królowej
(z tyłu, trudno dostępna). Jan ma pięciogwiaździstą aureolę,
krucyfiks i zamkniętą księgę na znak dochowanej tajemnicy
-
Świdnica (gm. i pow. Świdnica, ): Jan N. wewnątrz
kościoła p.w. św. Stanisława i św. Wacława, stojący na konsoli przy
ścianie
-
Świdnica (gm. i pow. Świdnica, ): w narożach
kamienic na rynku stoją posągi autorstwa Georga Leonarda Webera,
tworzącego na przełomie XVII i XVIII wieku. Oprócz Jana Nepomucena -
figura z roku 1718 - jest też Florian
(>>). Na cokole
figury Jana - chronostych (>>).
Rzeźba wyjątkowo efektowna, pięknie opracowana faktura szat
(koronki!), księgi, sympatyczny aniołek trzyma krucyfiks z aureolą
prawie siedząc na plecach Jana (rzadkość!).
Całość umieszczona w półokrągłej wnęce
-
Świdnica (gm. i pow. Świdnica, ): w kościele
p.w. św. Stanisława i św. Wacława jest ciekawy ołtarz nepomucki z
początku XVIII wieku,
zaopatrzony w rzeźbiony wizerunek Jana N. na wpół zatopiony w
płaszczyźnie ołtarza. Jan N. w pozycji klęczącej (!), w aureoli, wokół
głowy chmurki z gwiazdami a na dole kompozycji Most Karola i złota
figurka JN wpadającego do Wełtawy. Całość biała ze złotymi
elementami (gwiazdy, aureola, krzyż, rąbek szaty, brzeg rzeki,
zobacz też poniżej). W bocznym ołtarzu jest ponadto figura nepomukopodobna, lecz
choć znane są i takie wizerunki JN, to jednak muszle na szacie wskazują, że jest to
raczej inny święty pielgrzym (uwaga: sprawdzić!)
-
¿
Świdnica (gm. i pow. Świdnica, ): w podziemiach
kościoła śś. Stanisława i Wacława eksponowany jest kolejny Nepomuk.
Biały, ze złotymi elementami ubioru i aureolą. Rozłożone ręce
trzymały niegdyś krucyfiks. Jest on identyczny z tym, którego widać
na zdjęcie przedstawiającym Jana na konsoli przy ścianie kościoła
śśw. Stanisława i Wacława (zobacz wyżej). Pojawia się więc pytanie,
czy jest to ta sama rzeźba, czy też jej kopia (a może oryginał kopii
dziś prezentowanej w kościele? uwaga: sprawdzić na miejscu)
-
Świdnica (gm. i pow. Świdnica): kamienny
barokowy Jan N. umieszczony przy wejściu do budynku klasztoru
Urszulanek (dziś należącego do parafii św. Józefa), na fasadzie
ogrodowej, w podwórzu. Jan w birecie, z krucyfiksem, sutanna zaopatrzona w długi
rząd guzików. XVIII wiek
-
Świdnica (gm. i pow. Świdnica): kamienny
polichromowany
barokowy Jan N. umieszczony w półokrągłej wnęce na dziedzińcu
wewnętrznym klasztoru
Urszulanek (dziś należącego do parafii św. Józefa), Jan w birecie,
z metalową aureola i palmą, z uszkodzonymi rękami. XVIII wiek
-
Świdnica (gm. i pow. Świdnica): statyczny Jan
N. w aureoli wewnątrz
kościoła p.w. św. Józefa przy ul. Kotlarskiej, stojący na konsoli przy
ścianie
-
Witoszów Dolny (gm. i pow. Świdnica, ): w
pobliżu kościoła parafialnego Nawiedzenia NMP jest kapliczka z
końca XVIII wieku, a w niej bardzo efektowny kamienny polichromowany
Jan N. stojący na chmurkach ozdobionych gwiazdami i aniołkami.
Murowana kapliczka wnękowa została niestety nieco oszpecona przez ozdobienie
pilastrów płytkami ceramicznymi
-
Lutomia Dolna (gm. i pow. Świdnica, ): w pomieszczeniu po prawej stronie
w tutejszym kościele
Przemienienia Pańskiego zobaczyć można drewnianego barokowego Jana
N. w aureoli, z palcem przy ustach. Obiekt polichromowany, w
kontrapoście, dobrej klasy
-
Dobromierz (gm. Dobromierz, pow. Świdnica, ):
od 11 czerwca 2010 bardzo ładny gołogłowy barokowy XVIII-wieczny Jan N.
stoi na rynku - placu Wolności. 5,5 m wysokości, cokół z wolutami i
tablicami fundacyjnymi. Do wiosny roku 2010 stał on w okolicach
dobromierskiej przychodni zdrowia, przy drodze do Strzegomia,
zaniedbany, z utrąconą prawą ręką, bez aureoli. Dzięki wsparciu
finansowemu Konsulatowi Niemiec możliwa była kompleksowa renowacja
pomnika
-
Bronów (gm. Dobromierz, pow. Świdnica):
barokowy XVIII-wieczny Jan N. ustawiony przy polnej drodze wiodącej do
zrujnowanego
pałacu. Zapewne fundacja właścicieli majątku. Bogato zdobiona
(cokół, putta, tablica fundacyjna z
chronostychem (>>), tarcza herbowa).
Figura została uszkodzona podczas próby kradzieży. Ustawiono ją
ponownie na cokole, lecz utrącona głowa i ręka czekają schowane na
renowację
-
Strzegom (gm. Strzegom, pow. Świdnica): na
rynku, odgrodzony słupkami i prętami, stoi piękny barowy kamienny
Jan N. ze złoceniami, adorujący krzyż, w aureoli. Pochodzi z 1735 roku,
a fundowała go rodzina Nimptschów z Olszan
-
Strzegom (gm.
Strzegom, pow. Świdnica): barokowy kamienny Jan N. przy prezbiterium
bazyliki śś. Piotra i Pawła
-
Strzegom (gm. Strzegom, pow. Świdnica): biały
Nepomuk ze złotymi elementami ubiory, bez krucyfiksu (utracony?)
wewnątrz bazyliki śś. Piotra i Pawła
-
Strzegom (gm. Strzegom, pow. Świdnica): w
kościele parafialnym znajduje się obraz przedstawiający apoteozę
Jana Nepomucena autorstwa Franza Heigla (+1737) ze Świdnicy. Według pracy dyplomowej "Święty z mostu. Legenda i
pieśń o św. Janie Nepomucenie wobec tradycji literackiej" Beaty
Bartnik z Instytutu Filologii Polskiej w Uniwersytecie Wrocławskim
pochodzi on z II połowy XVII wieku. Byłby więc najstarszym
wizerunkiem JN na dzisiejszych ziemiach polskich. Co prawda nie jest znana data urodzin Heigla,
ale ponieważ zmarł on przedwcześnie w stosunkowo młodym wieku, stąd
wniosek, że teza nie daje się utrzymać
-
Olszany (gm. Strzegom, pow. Świdnica): kamienny barokowy bezaureolowy
Jan N. koło kościoła parafialnego p.w. Świętej Trójcy
|
 |
-
Wierzbna (gm. Żarów, pow. Świdnica): w tej miejscowości, będącej dawną posiadłością
cystersów
(>>),
jest figura Nepomuka ustawiona na wysokiej kolumnie, na cokole której
widnieje nieco zatarty chronostych (>>) z datą
1701. Byłaby to więc prawdopodobnie najstarsza figura Jana N. w dzisiejszej Polsce! (nad: A. Sheer,
Świdnica. Inne źródło wskazuje jednak na rok 1789). Jan ma widoczne uszkodzenia - a raczej ślady
nieprawidłowego usuwania uszkodzenia - w okolicach szyi. W aureoli
tylko cztery gwiazdy, mocny kontrapost, u stóp putta
-
Buków (gm.
Żarów, pow. Świdnica, ): kamienny posąg Jana N. przed kościołem.
Pomalowana na biel i brąz figura w aureoli stoi na biało-zielonym
cokole z zakratowaną wnęka na światło umarłych. Kontrapost,
krucyfiks, piękna barokowa rzeźba (nad: arkadoo)
-
Strzelce Świdnickie (gm. Marcinowice, pow. Świdnica): w kościele
Wszystkich Świętych znaleźć można drewnianą polichromowana figurę Jana N.
w aureoli o dziewięciu (!) gwiazdach (nad: J.K.)
-
Stary Jaworów (gm. Marcinowice, pow. Świdnica, ):
na posesji nr 49 barokowy piaskowcowo-granitowy Jan N. z 1729 roku. Płaskorzeźby na
cokole przedstawiają Topienie i Spowiedź Królowej. Obiekt prawie
całkowicie obrośnięty bluszczem, co raczej nie wychodzi mu na dobre
-
Zebrzydów (gm.
Marcinowice, pow. Świdnica): w tutejszym kościele NMP na przyściennym wsporniku ustawiono figurę Jana N.
-
Zebrzydów (gm.
Marcinowice, pow. Świdnica): w tutejszym kościele NMP jest
również obraz Jana N.
-
Szczepanów
(gm. Marcinowice, pow. Świdnica, ):
obok kościoła MB Różańcowej piękny kamienny barokowy polichromowany Jan
N. z połowy
XVIII wieku. Aureola, spłaszczony
cokół z wolutami i herbami, w ręku biret (nad: M.H.)
-
Szczepanów
(gm. Marcinowice, pow. Świdnica, ): w tym samym kościele MB
Różańcowej, w przepięknym ołtarzu głównym jedna z biało-złotych
figur to Jan N. XVIII wiek (nad: J.K.)
-
Gogołów (gm.
Marcinowice, pow. Świdnica, ): w kościele św. Marcina, w renesansowym ołtarzu bocznym wtórnie
umieszczono obraz przedstawiający Jana N. adorującego krzyż trzymany
przez anioła siedzącego na chmurce. W tle praski Most Karola ze sceną
Topienia, a u stóp Jana aniołek z Księgą
-
Wiry (gm.
Marcinowice, pow. Świdnica, ): w kościele, z lewej strony ołtarza,
na przyściennym wsporniku ustawiono klasyczną figurę Jana N. z krzyżem i
palmą (nad: J.Z.)
-
Wiry (gm.
Marcinowice, pow. Świdnica, ): w kościele, w bocznej kaplicy,
znaleźć można drewnianą polichromowaną rzeźbę Jana N. w aureoli, z
dużym krzyżem i małą palmą w rękach (nad: arkadoo)
-
Mysłaków (gm.
Marcinowice, pow. Świdnica, ): w kościele,
przy prawym filarze,
na przyściennym wsporniku ustawiono klasyczną figurę Jana N. z krzyżem i
palmą (nad: J.Z.)
|
 
 
  |
Powiat Złotoryja (część należąca do X.Świdnicko-Jaworskiego, 4)
-
Świerzawa (gm. Świerzawa, pow. Złotoryja): przechowywany jest
tutaj - prawdopodobnie w pomieszczeniach kościelnych - piękny
drewniany Jan N. z XVIII wieku o cechach barokowych.
Polichromowany, w pozie wskazującej, że ongiś dzierżył krucyfiks.
Prawdopodobnie jest to rzeźba ołtarzowa
-
Sokołowiec (gm. Świerzawa, pow. Złotoryja): przy plebanii kamienny Jan
N. z krzyżem
i palmą w prawym ręku i w aureoli
-
Dobków (gm. Świerzawa, pow. Złotoryja): piękny kamienny barokowy
Jan N., polichromowany, trzymający czapkę w lewym, a krzyż w prawym
ręku. Napis bardzo ozdobną czcionką na cokole świadczy, że ufundował ją Carl Joseph Fride w
roku 1845
-
Wojcieszów (gm. Wojcieszów, pow. Złotoryja): w
kościele z 1366 roku istnieje drewniana figura Jana N. Na miejskich
stronach www podano informację, że pochodzi ona z XVI wieku, lecz
jest to praktycznie wykluczone. Raczej obstawiałbym wiek XVIII
zobacz obiekty z części powiatu należącego do X.
Legnickiego (>>) |
 
 
 
 
 
 
 
 |
Powiat Dzierżoniów (9)
-
Dzierżoniów (Drobniszów, Rychonek, Rychbach; gm. i pow.
Dzierżoniów, ):
przy kościele p.w. św. Trójcy stoi kamienny Jan N. z 1733 roku,
ufundowany przez tutejszego rzeźnika, niejakiego Siegfrieda. Na
dzierżoniowskim Rynku pomnik stał do 1911 roku. Po sporach, jakie
prowadzili katolicy z protestantami (dążącymi do wystawienia w Rynku
posągu religijnego reformatora Marcina Lutra), został przeniesiony w
sąsiedztwo kościółka św. Trójcy. W październiku 2002 roku powrócił
na Rynek – około 30 metrów na południe od miejsca pierwotnego
wystawienia (nad: J.W.)
-
Dzierżoniów (gm. i pow. Dzierżoniów, ): kamienna figura Jana N. z 1720
roku na cokole przy wejściu do
kościoła św. Jerzego. Bardzo ładna barokowa rzeźba, z pofałdowanymi
szatami, w kontrapoście, w aureoli, w której zachowały się cztery
gwiazdy. Rzeźbę wyróżnia rzeźbiona tkanina zaczepiona o górne ramie
krzyża oraz nietypowy klepsydrowy cokół (nowszy?) (nad: J.W.)
-
Dzierżoniów (gm. i pow. Dzierżoniów, ): drewniana polichromowana rzeźba Jana N.
flankowana aniołkami w kościele p.w.
św. Jerzego (nad: J.W.)
-
Uciechów (gm. i pow. Dzierżoniów, ):
w kościele św. Bartłomieja figura św. Jana Nepomucena z lat 20.
XVIII wieku
-
Kiełczyn (gm.
i pow. Dzierżoniów, ): w kościele ołtarz główny flankuje po lewej stronie
drewniana biała rzeźba Jana N. z
krzyżem w rękach (nad: J.Z.)
-
Sieniawka (gm. Łagiewniki, pow. Dzierżoniów): kamienna barokowa
figura Jana N. z 1730 roku, z resztką aureoli umieszczona w kaplicy nieopodal kościoła
(nad: M.H.)
-
Sieniawka (gm. Łagiewniki, pow. Dzierżoniów): druga figura Jana
N. we
wsi czeka na fotografię - z powodu zasp śniegu nie udało się jej
znaleźć (nad: M.H.)
-
Pieszyce
(gm. Pieszyce, pow. Dzierżoniów, ):
drewniana polichromowana figura Jana N. ustawiona na wsporniku na
ścianie po prawej stronie ołtarza w kościele św. Jakuba Apostoła
przy ulicy Kościelnej. Rzeźba ma barokowy kontrapost, elegancki gest
rąk wskazuje, że niegdyś tkwił w nich krzyż, ma pięciogwiaździstą
aureolę, a podstawę tworzy stylizowana srebrna chmura (nad: M.Muryn)
-
Pieszyce
(gm. Pieszyce, pow. Dzierżoniów, ):
drewniana polichromowana figura Jana N. we wnęce ściany po prawej
stronie ołtarza w tym samym kościele św. Jakuba Apostoła przy
ulicy Kościelnej (zobacz wyżej). Figura trzyma na ramieniu duży
krzyż, do którego skłania głowę, a otacza ją krzywa
pięciogwiaździsta aureola. Złoty sznur, niebieska befka i odwrocie
peleryny. Po obu stronach inne figury (nad: M.Muryn)
-
Piskorzów
(gm. Pieszyce, pow. Dzierżoniów, ): w tej miejscowości stanowiącej administracyjnie część Pieszyc jest kościół pod wezwaniem św. Jana
Nepomucena
-
Piskorzów
(gm. Pieszyce, pow. Dzierżoniów, ): w kościele św. Jana
Nepomucena (zobacz wyżej) jest
figura Jana N. na ścianie po lewej stronie ołtarza. Jest to
drewniana polichromowana barokowa rzeźba o szerokim geście, dziś już
bez krzyża w rękach, zaopatrzona w misternie wygięty zdobiony
pulpit, na którym umieszczono Księgę. Biret, aureola z pięcioma
gwiazdami (nad: M.Muryn). Najprawdopodobniej starsza od kościoła -
wtedy jej pochodzenie należy określić jako nieznane
-
Piskorzów
(gm. Pieszyce, pow. Dzierżoniów, ): w kościele św. Jana
Nepomucena (zobacz wyżej) jest sztandar procesyjny z wyhaftowanym
wizerunkiem Jana N. z palmą i palcem na ustach i wezwaniem "ŚW.
JANIE NEPOMUCENIE / MÓDL SIĘ NAD NAMI" (nad: M.Muryn)
-
Bielawa (gm. Bielawa, pow. Dzierżoniów, ): drewniana polichromowana rzeźba Jana N.
w kościele Wniebowzięcia NMP, po lewej stronie od ołtarza głównego,
na przyściennym cokole (nad: J.Z.)
|
 
 
 

 
  |
Powiat Wałbrzych (4 + 2)
-
Wałbrzych (gm. i pow. Wałbrzych, ): kamienny Jan N.,
usytuowany przy wewnętrznej drodze do kościoła św. Barbary, na
tzw. Starym Zdroju (Altwasser). W cokole
wnęka na światło. Jan stoi na tarczy herbowej, w prawej ręce trzyma
drewniany (!) krzyż, a w lewej palmę. Figura ta uprzednio stała na
moście
(>>)
zwanym niegdyś Johannisbrücke przy
ulicy 11 Listopada (niegdyś drewnianym, a od 1932 roku murowanym), przeniesiona w czasach komunistycznych.
Ufundował ją w roku 1751, wraz z mostem
(>>), właściciel uzdrowiska Stary Zdrój Franz Josef von Mutius z Głogowa, kanclerz biskupa Filipa Gotarda
von Schaffgotscha. Tłumaczenie napisu fundacyjnego z łaciny brzmi (za dolny.slask.pl): "Świętemu Janowi Nepomucenowi, wyśmienitemu
czcigodnemu patronowi sporządzono ten pomnik na jego cześć (okręg
Altwasser, 1751). Podpis: Królewski Radca Sądowy, Franz Joseph von
Mutius" (nad: BJL., uzup. Casey & HEJM)
-
-
Wałbrzych (gm. i pow. Wałbrzych, ): w kościele MB Bolesnej
przy pl. Kościelnym był
barokowy obraz Jana N., niestety
skradziony (>>) w roku 2006
-
Witków Śląski (gm. Czarny Bór, pow. Wałbrzych): nietypowo
usytuowany kamienny Jan - na
mostku (>>) na
drodze wiodącej do kościoła wybudowano (wzdłuż drogi, nad balustradą
mostu) dodatkowe piętrowe przęsło w formie łuku, a dopiero na nim
umieszczono kamienną figurkę JN
-
Witków Śląski (gm. Czarny Bór, pow. Wałbrzych): na cokole
kamiennej barokowej Piety przy posesji nr 42, która niestety nie przetrwała, jest
płaskorzeźba przedstawiająca Jana N. klęczącego na moście, obok
innego świętego zakonnika (nie jest to z pewnością pośmiertne
przedstawienie JN)
-
Mieroszów (gm. Mieroszów, pow. Wałbrzych): na szczycie domu w
rogu rynku (Pl. Niepodległości 27) umieszczono krępą kamienną
rzeźbę JN. Rzeźba jest mocno skorodowana (z biretu zrobiło się coś
na kształt zębatej korony, z krzyża - patyk przypominający berło),
co kazało wątpić w tożsamość Jana N. fotografującemu ją J.Z., ja
jednak na podstawie kroju szat i ogólnego wrażenia podtrzymuję
identyfikację, przynajmniej do momentu zdobycia dowodów przeciwnych
-
-
Boguszów (gm. Boguszów-Gorce, pow. Wałbrzych, ):
na przedwojennej fotografii widać figurą Jana N. umieszczoną przy
prawym filarze tęczy w farze. Niestety wizja lokalna dowodzi, że
tego Jana nie ma już w kościele, nie są znane jego późniejsze losy
|





 |
 
 
 
 
 

 
 
 
  |
Powiat Jawor (10 + 2)
-
Jawor (gm.
i pow. Jawor, ):
w kościele św. Marcina jest ołtarz Jana Nepomucena. Jest to
spora stiukowa (? a może pokryte gipsem drewno?) kompozycja, w
centrum której umieszczono ilustrujące apoteozę JN spiętrzenie
chmurek i putt ponad - stanowiącą podstawę układu - dynamiczną
sceną zrzucenia Jana z mostu, a flankowana jest postaciami dwóch
świętych kanoników: JN i innego bezbrodego. Na górze - herb
fundacyjny. Bardzo ciekawy obiekt, fajnie oddana też woda
przypływająca pod mostem, która jakby wylewa się wprost na
ołtarz (nad: M.M.). Obiekt pochodzi roku 1740 z lubiąskiej pracowni Mathiasa Steinla - jednego z lepszych barokowych rzeźbiarzy tej
części Europy, natomiast według źródeł kamienna rzeźba JN
powstała w 1726 roku
-
Jawor (gm.
i pow. Jawor, ):
w tym samym kościele św. Marcina (zobacz wyżej) na konfesjonale
ustawiono białą figurę Jana N. ze złotym krzyżem w ręku. Podpis
w obramowanym laurem otoku nie daje powodów do wątpliwości: "DIVI
IOANNI NEPOMUCENI". Natomiast inna biała figura na nad innym
konfesjonałem ustawionym przy ołtarzu nepomuckim to Jan Sarkander
-
-
Jawor (gm. i pow. Jawor): na tutejszym
moście (>>) stał okazały barokowy posąg
Jana Nepomucena autorstwa znanego śląskiego rzeźbiarza Jerzego
Leonarda Webera, wykonany w 1711 roku. Wygląd figury jest
znany - na jej wzór stworzony został przez tego samego artystę
Nepomuk Cieplicki
(>>).
Jaworski Jan zniszczony został w nieznanej mi, lecz
zamierzchłej przeszłości
-
Stary Jawor (gm. i
pow. Jawor): przy ul. Starojaworskiej 90b stoi niewielki kamienny,
nieudolnie lecz uroczo malowany Jan adorujący krzyż, na walcowym cokole.
Niebieska peleryna sprawia wrażenie damskiej podomki. Jan ma
uszkodzoną lewą rękę, druga dłoń sprawia wrażenie
nieproporcjonalnie dużej. Na cokole nieczytelny napis
-
Luboradz (gm. Mściwojów, pow. Jaworów, ): piękny barokowy okaz
Nepomuka przy tutejszym pałacu. Kamień, poza trochę
manierystyczna. Putto pomaga Janowi trzymać krucyfiks. Na cokole
kartusz. Rzeźba dużej klasy! Obok druga, Floriana (>>)
- niestety niedawno ktoś odłamał jej głowę, której nie udało się
odzyskać
-
Mściwojów (gm. Mściwojów, pow. Jawor, ): na fasadzie
tutejszego kościoła umieszczono kamiennego Jana N. Obok piękny
okaz Floriana (>>), niestety bez głowy
(zdaje się, że głowę już doprawiono)
-
- / ?
Mściwojów (gm. Mściwojów, pow. Jawor, ):
wewnątrz kościoła NMP była drewniana polichromowana rzeźba JN z
XVIII wieku. Uwaga: wizja lokalna przeprowadzona w maju 2009
przez JJK wykazała, że figura ta przeniesiona najprawdopodobniej
do innego kościoła - być może do pobliskich
Mierczyc (gm. Wądroże Wielkie, pow. Jawor)
-
Mściwojów (gm. Mściwojów, pow. Jawor, ):
wewnątrz tegoż kościoła NMP jest również obraz "Sceny z życia
św. Jana Nepomucena", olejny na płótnie, z wieku XVIII,
namalowany przez Bernarda Krausego, śląskiego malarza z Ząbkowic
(1743-1803), nazywanego "małym Willmanem" ze względu na częste
kopiowanie obrazów mistrza (zobacz też jego obraz z Opawicy, X. Opolskie >>)
-
Mściwojów (gm. Mściwojów, pow. Jawor, ):
kolejnym Nepomukiem w tym samym kościele NMP jest współczesny
(1997) witraż ze sceną zrzucenia Jana N. z mostu (zobacz stronę Szklanych Nepomuków
>>) (nad: JJK)
-
Bolków (gm. Bolków, pow. Jawor, ):
przy kościele barokowa
rzeźba z 1724 roku na okazałym cokole zaopatrzona w aureolę, na
której zachowała się tylko jedna gwiazda. Inskrypcja zdradza osobę
fundatora: "Anno 1724 Johannes Joseph Strickeflus" (nad: W.K.).
Odnowiona
-
Wiadrów (gm.
Paszowice, pow. Jawor): na murze
kościelnym przy bramie kamienna barokowa figura Jana N.
-
Kwietniki (gm.
Paszowice, pow. Jawor): w tej miejscowości na granicy księstw Świdnickiego i Jaworskiego, w ogrodzie plebanii
stoi kamienny barokowy Nepomuk z krucyfiksem i aureolą z
roku 1748. Ma uszkodzona twarz i bardzo żylastą dłoń
Do Księstwa Świdnicko-Jaworskiego należały
ponadto miejscowości z dzisiejszych powiatów (figurujące na tej
stronie w ramach swoich dzisiejszych powiatów):
-
pow. Ząbkowice Śląskie
(3 obiekty, zobacz poniżej >>):
Bobolice (gm. Ząbkowice Śląskie)
-
pow. Środa Śląska
(osiem obiektów, zobacz powyżej >>):
Piekary,
Gościsław,
Pichorowice (gm. Udanin),
Kostomłoty,
Świdnica Polska,
Piotrowice,
Osiek (gm. Kostomłoty)
-
pow. Kamienna Góra
(kilka obiektów, zobacz
poniżej >>): Kamienna Góra, Czadrów, być może także inne
|




 
 
 
 
 
 
  |
 
 
 

 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 |
Powiat Jelenia Góra (15 + 1)
-
Jelenia Góra (gm. i pow. Jelenia Góra,
):
kamienna figura św. Jana
Nepomucena z 1709 roku, ustawiona w roku 1812 na dziedzińcu kościoła
farnego pw. Świętych Erazma i Pankracego przy ul. Bocznej, przy
wejściu do zakrystii od strony północnej. Rzeźba pierwotnie
znajdowała się na moście
(>>)
na Bobrze (wg innego źródła przy moście na Młynówce) a strącono ją stamtąd w roku 1812
co wskazywałoby na udział żołnierzy napoleońskich w tym akcie (uwaga: według
innego źródła to druga jeleniogórska figura JN stała na moście,
została z niej tylko głowa - zobacz niżej). Restaurowana w 1886 roku
-
Jelenia Góra (gm. i pow. Jelenia Góra,
): kamienna głowa Jana N. wmurowana jest w
ścianę budynku przy kościele Św. Erazma i
Pankracego
(nad: J.P.)
-
Jelenia Góra (gm. i pow. Jelenia Góra,
): nad konfesjonałem w kościele śśw. Erazma
i Pankracego umieszczono piękną barokową drewnianą figurę Jana N., bogato
polichromowaną, flankowaną dwoma puttami i zwieńczoną zawieszoną już
na ścianie bogatą kompozycją pełną chmurek i aniołków a
przedstawiającą zdaje się Trójcę Świętą (nad: J.P.)
-
¿
Jelenia Góra (gm. i pow. Jelenia Góra,
):
w tym samym kościele śśw. Erazma i Pankracego znaleźć można obraz w
bogatej rokokowej ramie, który może przedstawiać Jana N. (uwaga:
zweryfikować na miejscu lub w źródłach, nad: A.Pi.)
-
Sobieszów (gm. i pow. Jelenia Góra,
):
w prezbiterium kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa znajduje się obraz Jana N.
pochodzący z ołtarza bocznego w sąsiednim kościele św. Marcina
dającego nazwę parafii. Ma
wymiary 145 x 87 cm i przedstawia świętego ubranego w sutannę i
komżę, na ramionach ma zarzuconą krótką, futrzaną pelerynę, spod
niej wystaje stuła. W prawej ręce trzyma krzyż, w lewej liść palmy.
Głowę świętego otacza nimb z pięciu gwiazd. W tle, za mgłą widać
wieloprzęsłowy most i widok Pragi (nad: H.Jakóbczak)
-
Cieplice (gm. i pow. Jelenia Góra): figura św. Jana Nepomucena
przy moście (>>) na rzece
Kamiennej, ufundowana przez hr. Jana Schaffgotscha, a wykonana w
1712 r. przez znanego śląskiego rzeźbiarza Jerzego Leonarda Webera.
Ten rzeźbiarz ze Świdnicy wykonał tę figurę, na wzór własnej
wcześniejszej rzeźby, ustawionej na moście w Jaworze. Figura ta
dowodzi znacznej samodzielności mistrza, który nie poszedł tu za
powszechnie przyjętym schematem świętego ustalonym przez Jana
Brokoffa - rzeźbiarza praskiego, reprezentowanym przez brązowy posąg
na moście Karola w Pradze.
Zobacz artykuł opisujący całą historię
powstania rzeźby >>
-
Cieplice
(gm. i pow. Jelenia Góra): drugi Jan Cieplicki znajduje się w
zwieńczeniu ołtarza w pocysterskim kościele św. Jana Chrzciciela.
Jest to drewniana polichromowana rzeźba barokowa, tak jak cały
ołtarz
-
Łomnica
(gm. Mysłakowice, pow. Jelenia Góra,
): tutejszy kamienny barokowy Nepomuk
stoi na wysokim baniastym cokole przed Bramą Basztową, na
placyku przed kościołem. Ładna sylwetka i
szaty, na szyi krzyż maltański, w ręku palma, brak drugiej.
Piaskowcowa, barokowa z połowy XVIII wieku, prawie naturalnej
wielkości. Po obu stronach świętego były putta, z których jedno
trzymało tarczę z herbem fundatora - niestety zostały
skradzione (>>) w 2009 roku i pozostały po nich tylko
pręty. Na wybrzuszonym cokole cztery
płaskorzeźby przedstawiające sceny Spowiedzi, Rozmowy, Topienia oraz
Biczowania (JN lub Chrystusa). Obiekt bardzo zniszczony, brak gwiazd w aureoli (skradzione na złom)
-
Łomnica
(gm. Mysłakowice, pow. Jelenia Góra,
):
w kościele, na przyściennym wsporniku ustawiono drewnianą
polichromowana figurę Jana N. trzymającego palmę w prawej ręce
-
Podgórzyn
(gm. Podgórzyn, pow. Jelenia Góra): w tutejszym kościele św. Trójcy,
u zbiegu ul. Ewangelickiej i Kościelnej, prezentuje
się polichromowana figura Jana N. z krzyżem w ręce, ustawiona we
wnęce ściennej i zwieńczona językiem umieszczonym na chmurkach i
otoczonym promieniami (nad: J.P.)
-
Podgórzyn
(gm. Podgórzyn, pow. Jelenia Góra): u zbiegu ul. Ewangelickiej i
Kościelnej, przed kościołem św. Trójcy
barokowy kamienny Nepomuk na ładnym baniastym cokole z herbem. Jest
też Florian (>>)
-
Orle
(gm. Szklarska Poręba, pow. Jelenia Góra,
):
na zachód od schroniska, przy mostku granicznym na Izerze ustawiono
współczesną drewnianą figurkę bezbrodego Jana N., zapewne z
inicjatywy GORPowców
-
Kowary (gm. Kowary, pow.
Jelenia Góra,
N50°47'43.50, E15°49'58.60): naprzeciw kościoła
franciszkanów kamienny most
(>>)
na Jedlicy z rzeźbą św. Jana Nepomucena z 1725 roku, co
głosi data wyryta wraz z łacińską inskrypcją w kartuszu na
półowalnym cokole. Jan, trzymający palec na ustach, stoi na
chmurkach symbolizujących świat pozaziemski, z których wyłaniają się
dwa putta. Po obu stronach figury umieszczono dwa metalowe stojaki
na latarnie o podstawach ozdobionych otoczoną gwiazdami aureolą z
literami "SIv" oraz "N". Jan utracił swoją gwiaździstą
aureolę. J.G. z Łańcuta (>>) przesłał mi zdjęcie nabytego przez
siebie obrazu R. Matterna z lat 1918-20, na którym udało mu się
rozpoznać właśnie Jana Kowarskiego. J.Z. przesłał zdjęcia Jana po
remoncie w 2008 roku - odzyskał on aureolę i
dosztukowano też ułamany koniec krzyża.
Figurę także oczyszczono, ale to akurat kwestia gustu, czy wygląda
lepiej niż poprzednio. Arkadoo przesłał fotkę z niemieckich archiwów
sprzed 1939 roku, a ja posiadam odbitkę XIX-wiecznej grafiki
przedstawiającej te figurę
-
Kowary (gm. Kowary, pow. Jelenia Góra,
): drugi tutejszy Jan
N. rezyduje w
kościele Franciszkanów, z krzyżem i gałązką palmową w dłoniach. Jest
polichromowany (nad: J.G.)
-
Kowary (gm. Kowary, pow. Jelenia Góra,
): trzeci tutejszy Jan
N. również rezyduje w
parafialnym kościele Franciszkanów, również ma krzyż i gałązkę palmową w dłoniach.
Szaty w całości pozłocono. Jego poza jest natomiast swobodniejsza,
zaliczyłbym go do rodzaju "Janów Tańczących". Źródła
datują go na rok 1744 (nad: J.P.)
-
Kowary (gm. Kowary, pow. Jelenia Góra,
):
w tym samym kościele Franciszkanów, w ołtarzu poświęconym Janowi N.
zobaczyć można obraz nepomucki, olejny na płótnie, z roku 1751
|
















 |

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 |
Powiat Kamienna Góra (33)
Co najmniej kilka z miejscowości tego powiatu należało
niegdyś do X. Świdnicko-Jaworskiego
(>>). Były to Kamienna Góra, Czadrów, być może także inne.
-
Kamienna Góra (gm. i pow. Kamienna Góra,
N50°46'59.82, E16°01'56.76): barokowy piaskowcowy Jan
na ładnym cokole, przy ścianie kościoła św. Piotra i Pawła, fundacji
Franciszka Wincklera z 23 czerwca 1723
roku. Ustawiony w kontrapoście Jan trzyma palec przy ustach i
przytula krucyfiks. Pierwotnie Jan stał na balustradzie mostu
(>>) nad fosą przy Bramie Górnej (rejon obecnego Placu
Grunwaldzkiego)
-
Kamienna Góra (gm. i pow. Kamienna Góra): w tutejszym Muzeum
Tkactwa Dolnośląskiego na rynku - Placu Wolności 11 - przechowuje się drewnianą polichromowaną figurę JN o wysokości 41
cm, pochodzącą z
Krzeszówka. Jan trzyma krucyfiks i palec na ustach, a nad nim zbudowano -
zupełnie bez sensu - rodzaj kapliczki zbitej z dwóch deszczułek.
Jest to kościelna figura, która za nic nie pasuje do takiej
pseudoludowej scenerii
-
Kamienna Góra (gm. i pow. Kamienna Góra): w tutejszym Muzeum
Tkactwa Dolnośląskiego na rynku - Placu Wolności 11 - przechowuje się malowanego na szkle Jana N
stojącego na tle przęseł mostu, nad nim girlanda kwiatów, pod nim
podpis "S. Johannes" (nr. kat. 63)
(zobacz stronę Szklanych Nepomuków
>>)
-
Kamienna Góra (gm. i pow. Kamienna Góra): w tutejszym Muzeum
Tkactwa Dolnośląskiego na rynku - Placu Wolności 11 - przechowuje
się niewielką drewnianą polichromowaną figurę Jana N. bez czapki, z
pionowym krzyżem w ręku (nad: JJK)
-
Kamienna Góra (gm. i pow. Kamienna Góra): w tutejszym Muzeum
Tkactwa Dolnośląskiego na rynku - Placu Wolności 11 - przechowuje
się dużą barokową drewnianą figurę Jana N. z resztami polichromii,
pochodzącą zapewne z ołtarza któregoś z kościołów, na co wskazuje
wycięcie w plecach (nad: JJK)
-
Jawiszów (gm. i pow. Kamienna Góra): obok nowego mostu drogowego
jest tutaj stary most
(>>)
na młynówce pochodzący z końca XVIII w. Jednoprzęsłowy,
przesklepiony kolebką. Stała na nim, na prostej balustradzie, figura
św. Jana Nepomucena wyposażona w stułę (rzadkość!). Podczas
oberwania chmury 13.08.1985 roku woda zerwała część mostu wraz z
balustradą i figurą. Po trzech latach, wiosną 1988 roku, robotnicy
regulujący rzekę wydobyli z niej uszkodzoną rzeźbę i złożyli ją na
brzegu. Jan ma poważne uszkodzenia twarzy i rąk, a ułamany krucyfiks
wygląda jakby Jan trzymał go pod peleryną. We wrześniu 1985 członkowie Bractwa Krzyżowców doprowadzili
do jej ustawienia w sąsiedztwie mostu, w kępie starych drzew. Miejmy
nadzieję, że po naprawieniu mostu rzeźba wróci na swoje pierwotne
miejsce
-
Jawiszów (gm. i pow. Kamienna Góra): niewielki Jan na potężnym
cokole, ustawiony tam wtórnie. Bardzo jaskrawo pomalowany (czerwień,
biel, złoto, czerń, różowa podstawa)
-
Jawiszów (gm. i pow. Kamienna Góra): we wnęce pomalowanego na
biało (dawnej: seledynowo, poprzednio: cytrynowo) cokołu krzyża przydrożnego jest płaskorzeźbiony wizerunek
Jana N. podpisany Johannes
-
Czadrów (gm. i pow. Kamienna Góra): kamienny barokowy Jan na
skarpie rzeki Zadrnej adoruje krucyfiks trzymany prawie poziomo w
obu rękach. Szczególny wyraz twarzy Jana ma w sobie coś
niepokojącego. Ładny cokół ze śladami niebieskiej farby, z tarczą
-
Kochanów (gm. i pow. Kamienna Góra, N50°41'39.80, E16°08'56.90): w miejscowości znanej z
dużej ilości rzeźb przydrożnych nie mogło zabraknąć Jana N. Jest to
bardzo barokowy, wygięty w patetycznym geście kamienny Jan na cokole
z wolutami . Piaskowiec, polichromowany. Jan utracił krucyfiks i
teraz sprawia wrażenie tańczącego
-
Krzeszów (gm. i pow. Kamienna Góra): oprócz wielkiego
opactwa
cystersów
(>>) jest
tutaj również kamienny zadbany Jan N. ustawiony na balustradzie nad
środkowym filarem XVIII-wiecznego murowanego mostu (>>) na rzece Zadrnej, na ulicy
Św. Jana Nepomucena (!). Barokowy święty trzyma
księgę oraz krucyfiks, a na rozkosznie wypukłym cokole umieszczono płaskorzeźbę ze sceną
topienia
-
Krzeszów (gm. i pow. Kamienna Góra): po południowej stronie nawy
kościoła
cystersów
(>>),
pierwszej od wejścia jest kaplica św. Jana Nepomucena. Kaplica
dekorowana jest freskami o tematyce nepomuckiej. Na sklepieniu postać patrona w niebie z towarzyszącym mu aniołem z kluczem –
symbolem tajemnicy spowiedzi, na ścianie przedstawione jest
zrzucenie świętego z Mostu Karola w Pradze do Wełtawy (nad: BJL - kompilacja kilku źródeł
>>)
-
Krzeszów (gm. i pow. Kamienna Góra): barokowa, bardzo efektowna
rzeźba Jana N. nad stallami zakonnymi opactwa. Dzieło powstało w
warsztacie Antoniego Dorazila
w latach 1730-1735 (nad: J.W.), według częściowego projektu F.M. Brokoffa
-
Krzeszów (gm. i pow. Kamienna Góra): ołtarz w
kaplicy św. Jana Nepomucena wykonał klasztorny rzeźbiarz Joseph Lachel w 1761 roku. W centrum ołtarza umieszczony jest obraz z 1732
roku „Św. Jan Nepomucen rozdający jałmużnę”, pędzla znakomitego
malarza czeskiego Petera Brandla. Przedstawia on królową
spoglądającą z wysokiego balkonu na rozdawane przezeń jałmużny (nad:
BJL - kompilacja kilku źródeł >>).
Obraz ten doczekał się kilku kopii autorstwa najlepszych barokowych
malarzy Śląska (zobacz notki Wojciechów i Chełmsko Śląskie poniżej
na tej stronie)
-
Olszyny (gm. i pow. Kamienna Góra): przy drodze za płotem
prywatnej posesji p. Stochwy nr 81, przy ładnej kapliczce, na
skrzyżowaniu szlaku turystycznego do Głazów Krasnoludków stoi
barokowa figura Jana
N. w przekrzywionej aureoli pozbawionej już gwiazd. Cokół z kanerulami,
palec na ustach, piaskowiec. Niedaleko jest mały mostek lub przepust
drogowy
-
Gorzeszów (gm. i pow. Kamienna Góra, N50°42'24.20, E16°06'16.70):
na terenie prywatnej posesji nr 109 (w głębi, niewidoczna z drogi),
na cokole ozdobionym
czterema wydatnymi wolutami stoi barokowy kamienny Jan N. w pięciogwiaździstej aureoli. Polichromowany, a farba złuszczona z
połowy twarzy robi nieco straszne wrażenie. Właścicielka posesji
mówi, że kilka lat temu kupiła dom z Nepomucenem na podwórku.
Szczęściara :)
-
Lubawka (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra, ): na rynku okazały barokowy Jan
N.
ustawiony w narożu ratusza, chroniony bardzo ciekawym daszkiem (>>) w kształcie gwiazdy (!),
1727 rok
-
Lubawka (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra, ): w półokrągłej
wnęce nad bocznym wejściem do kościoła parafialnego Wniebowzięcia
NMP umieszczono
ładną niewielką polichromowaną figurę Jana N. w aureoli, barokową
-
Lubawka (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra, ):
wewnątrz tego samego kościoła parafialnego Wniebowzięcia NMP (zobacz
wyżej), we wnęce przy wejściu bocznym w prawej nawie, nad potężnymi
drzwiami jest dosyć oryginalny obraz, przedstawiający wyłowienie
Jana Nepomucena z Wełtawy (druga ćwierć XVIII wieku). W tle
pierwszoplanowej sceny widać Most Karola oraz unikalny widok Pragi z
około 1650 roku. Jan ma aureolę z gwiazd (nad: I.M.)
-
Chełmsko Śląskie (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra, ): barokowy Jan
N. z aniołkami na
pochyłym rynku, XVIII wiek. Rozbudowana kompozycja dużej klasy. Jan
stoi na kłębowisku chmurek, a na plecach dosłownie siedzi mu
aniołek, który ponad ramieniem Jana ukazuje mu krucyfiks do adoracji
-
Chełmsko Śląskie (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra, ): barokowa
drewniana polichromowana figura Jana N. na konsoli z aniołkiem w kościele
św. Rodziny, XVIII wiek
-
Chełmsko Śląskie (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra, ): w tym samym kościele św. Rodziny
jest poświęcony Janowi N. barokowy ołtarz z obrazem "Św. Jan rozdający jałmużnę" -
kolejna kopia obrazu Brandla z Krzeszowa - namalowany przez Johanna
Franza Hoffmanna, który z kolei jest autorem fresków nepomuckich w
zamku Sarny (zobacz osobną
stronę >>). W źródłach ołtarz datuje się na rok 1713, a obraz
na około 1700. To "około" robi wielka różnicę, ale tak wczesne
datowanie należy raczej odrzucić (zobacz rozważania na ten temat
przy wpisie dotyczącym Krzeszowa, Wojciechowa i Legnicy). Tak czy
inaczej obraz ten jest szacownym zabytkiem nepomuckim. Ponadto
znalazłem informację o konserwacji modelu ołtarza św. Jana Nepomucena z tego kościoła w roku 2005 (4000 zł) (uwaga: należy sprawdzić czy chodzi o model wspomnianej figury, czy o zupełnie inny obiekt)
-
Chełmsko Śląskie (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra, ): w tym samym
kościele św. Rodziny, na plebanii znajduje się ołtarzyk w którego
centrum umieszczona jest płaskorzeźba z Janem Nepomucenem klęczącym?
(stojącym?) na chmurze, w otoczeniu aniołków. Pod chmurą pokonani
żołnierze. W tle namalowany Most Karola (nad: I.M.)
-
Okrzeszyn (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra): na rzeczce Szkło,
na jednym z mostków (>>)
stoi figura JN z 1726 roku (chronostych >>). Niestety została ona
strącona do wody podczas dziecięcych zabaw zimą 1987/88. Nie był to
zresztą pierwszy taki wypadek, poprzednio stało się to na początku
lat osiemdziesiątych. W 1994 roku rzeźbę wydobyto z potoku i
ustawiono na jej miejscu, lecz niestety nie udało się odnaleźć głowy
- Jan jest zdekapitowany. Uszkodzona jest również prawa ręka i
krucyfiks. To co zostało wskazuje na wysoką klasę rzeźby widoczną
choćby w potraktowaniu szat i chmurkowej podstawy oraz zgrabnego
wolutowego cokołu
-
Okrzeszyn (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra): w zachodniej części kościoła Narodzenia NMP, na zwieńczeniu konfesjonału, jest figura Jana Nepomucena umieszczona jako patron tajemnicy spowiedzi. Pochodzi z lat 20. XVIII wieku i wykonana została przez anonimowego rzeźbiarza nazwanego Mistrzem Figur ze Starych Bogaczowic
-
Błażejów (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra): przy domu nr 177 jest
tu przydrożny kamienny Nepomuk, pomalowany na jaskrawe barwy. Barok,
i i to niezły. Brak oryginalnego krucyfiksu, zamiast tego pod lewą
pachę Jana wetknięto prosty krzyżyk
-
Błażejów (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra): w szczycie domu
nr 125 niedaleko Jana kamiennego, w oszklonej kapliczce zobaczyć można
drewnianego Jana N.
-
Błażkowa (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra): niewielki kamienny Nepomuk we
wnęce bramy domu nr 3. Barokowy, polichromowany, z krucyfiksem, o
obfitych i rozwianych szatach. Malowniczy obiekt, do tego
niezłej klasy artystycznej
-
Niedamirów (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra): na cokole krzyża,
na osobnym wsporniku, umieszczono wtórnie kamienną rzeźbę Jana N.
utrzymaną w manierze nieco uproszczonego baroku. Figura jest świeżo
oczyszczona "do żywego" i trudno stwierdzić jej wiek. Widoczne
uszkodzenia - brak palców daje wrażenie, że Jan skubie w zamyśleniu
brodę a nie trzyma palec przy ustach - wskazują, że rzeźba nie jest
nowa
-
Miszkowice (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra, ): w kościele
Wszystkich Świętych na szczycie konfesjonału umieszczono -być może
wtórnie - drewnianą
figurę Jana N. Jest nieco niezdarna, w stylu barokowo-ludowym,
polichromowana. W prawym ręku trzyma palmę, którą być może powinna
tkwić w lewej dłoni, brak natomiast krzyża (nad: JJK)
-
Miszkowice (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra, ):
w kościele Wszystkich Świętych w lewym ołtarzu bocznym umieszczono obraz Jana N.
przestawiający scenę adoracji krzyża przy ołtarzu z otwartą Księgą.
W tle - Most Karola. W dole obrazu aniołek z palmą i palcem przy
ustach. Całość nieco cukierkowa, być może na skutek renowacji (nad: JJK)
-
Miszkowice (gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra, ):
w kościele Wszystkich Świętych w ołtarzu głównym umieszczono obraz Jana N.
Jest to bogate barokowe malowidło z tłumem postaci, wśród których
widać JN na chmurce (nad: JJK)
-
Miszkowice
(gm. Lubawka, pow. Kamienna Góra, ): na budynku
Straży Pożarnej
umieszczono oszklona kapliczkę, a w niej maleńką uroczą drewnianą i
polichromowaną figurkę Jana N. (nad: J.P.)
|




























 |













 |
Powiat Lwówek Śląski (15 + 4)
-
Lwówek Śląski (gm. i pow. Lwówek Śląski, ): kamienna figura Jana
N. umieszczona jest przy bocznej ścianie kościoła Wniebowzięcia NMP,
Jan ma utrącony nos, a na ścianie są ślady albo po daszku, albo po
aureoli. Na beczkowatym cokole jest
chronostych (>>), a u
dołu data 1769 (nad: J.P.)
-
-
Lubomierz (gm. Lubomierz, pow. Lwówek Śląski): na kamiennym
moście (>>) na Lubomierce,
przy ul. Jeleniogórskiej, znajdowała się niegdyś kamienna barokowa figura Jana N.
Cokół wyposażony był w latarnię w kształcie gwiazdy. Niestety tej
figury od kilkunastu lat już tam nie ma. Od Lubomierzanina Kamila
otrzymałem archiwalną pocztówkę dokumentującą dawny wygląd tego
miejsca
-
Lubomierz (gm. Lubomierz, pow. Lwówek Śląski): kamienny Jan N. na
postumencie na dziedzińcu starego rynku (nad: J.G.). Barokowa
XVIII-wieczna figura była w nienajlepszym stanie: zostały jej tylko
trzy z pięciu gwiazd aureoli, a cokół był uszkodzony. W lecie 2010
zakończono renowację rzeźby
-
Lubomierz (gm. Lubomierz, pow. Lwówek Śląski): w kaplicy bocznej
kościoła benedyktynek NMP i św. Maternusa jest XVIII-wieczny ołtarz Jana Nepomucena z
obrazem autorstwa Jana Jeremiasza Knechtela. Wystrój rzeźbiarski
obiektu jest dziełem tutejszego rzeźbiarza Jana Józefa Friedricha
-
Lubomierz (gm. Lubomierz, pow. Lwówek Śląski): w tym samym
kościele NMP i św. Maternusa jest inny XVIII-wieczny olejny obraz Jana N.
-
Pławna Dolna (gm. Lubomierz, pow. Lwówek Śląski): na
mostku (>>) na potoku
Kózka ustawiono kamienną figurę Jana N. Jan jest polichromowany i co
jakiś czas zmienia barwy - dawniej miał czarną pelerynę, dziś ma
zieloną
-
Oleszna Podgórska (gm. Lubomierz, pow. Lwówek Śląski): figura
Jana przy moście
-
Popielówek (gm. Lubomierz, pow. Lwówek Śląski): na wzgórzu 500
metrów od drogi znajduje się podwójny pomnik z 1870 roku - na
postumencie ustawiono piaskowcowe neoromańskie rzeźby JN i MB.
Niestety, w lipcu 2005 roku
skradzione (>>) zostały obie głowy figur! (uwaga: jedna ze
stron -sami-swoi.com.pl - mówi o XVIII-wiecznej figurze JN w tym
miejscu. należy sprawdzić czy na pewno się myli)
-
Wojciechów (gm. Lubomierz, pow. Lwówek Śląski, ): w
kościele św. Bartłomieja w prawym ołtarzu bocznym wisi obraz "Jan
Nepomucen Jałmużnik", kopia legnickiego obrazu Brandla (zobacz
wyżej). Wszystkie trzy ołtarze stanowiące oprawy obrazów nie są
dziełem snycerskim, lecz iluzjonistycznymi freskami autorstwa Johanna Franza Hoffmanna, który z kolei jest autorem
fresków nepomuckich w zamku Sarny
(zobacz osobną
stronę >>). Również sam stworzony według Brandla
obraz "Jan Jałmużnik" jest dziełem Hoffmana. Ponadto działało tu
ponoć Bractwo Nepomuckie
(>>) (nad: G.Z.)
-
Wojciechów (gm. Lubomierz, pow. Lwówek Śląski, ): w
tym samym kościele św. Bartłomieja jest też XVIII-wieczna figura JN,
barokowa, drewniana i polichromowana
-
Milęcice (gm. Lubomierz, pow. Lwówek Śląski): jest tu kamienna
barokowa figura Jana N. Niedawno została ona odsłonięta przez
mieszkańców poprzez wycięcie zarośli ja otaczających. Niestety, w
kwietniu 2005 roku w akcie wandalizmu bądź
kradzieży (>>) rzeźbę pozbawiono głowy! Uszkodzono też
krucyfiks oraz lewą rękę Jana
-
Chmieleń (gm. Lubomierz, pow. Lwówek Śląski, ):
przy głównej drodze, prowadzącej do Gryfowa, stoi kamienna kolumna z
figurą Św. Jana Nepomucena. Święty przedstawiony w postawie stojącej
w delikatnym kontrapoście, trzyma w ramionach krucyfiks. Ubrany
tradycyjnie w sutannę, komżę i pelerynę, na głowie biret. Na twarzy
zarost: broda i wąsy. Głowa lekko uniesiona ku górze i przechylona
na prawe ramię, wzrok nabożnie skierowany ku niebu. Kolumna okrągła
w przekroju, ustawiona na prostopadłościennej bazie i zwieńczona
dorycką głowicą, na której ustawiona rzeźba. Całość otoczona
niewielkim kamiennym kręgiem. Stan rzeźby fatalny: utrącone obie
dłonie i górna część krucyfiksu, odłamany nos, widoczne uzupełnienia
zaprawą cementową (nad: J.B. z Kłodzka)
-
Wleń (gm. Wleń, pow. Lwówek Śląski,
): kamienny Jan N. przy ul. Dworcowej,
przy plebanii kościoła parafialnego. XVIII wiek, barok. Metalowa
aureola już niestety bez gwiazd, dwuczłonowy cokół zdobiony
płaskorzeźbionym rocaille i konchową wnęką oraz wolutami
-
Marczów (gm. Wleń, pow. Lwówek Śląski,
): figura Jana
N. przy moście,
przed kościołem Św. Katarzyny. Kamienna, polichromowana, na
wolutowym cokole, z krucyfiksem ułożonym na palmie w rękach
-
- Marczów (gm. Wleń, pow. Lwówek Śląski): kamienna figura Jana
N. z Księgą w ręku, krucyfiksem i palmą w drugim. Niezłej klasy barok,
mocny kontrapost, głęboko cięte szaty.
Figuruje w spisie obiektów
skradzionych (>>) OODZ (PC00983), zakładam więc, że jej już nie ma
swoim miejscu
-
Gryfów Śląski (gm. Gryfów Śląski, pow. Lwówek Śląski): przy
rynku, nad wejściem do otwartej kruchty kościoła na ciekawym
zwężającym się cokole ustawiono kamienny posąg Jana N.
-
Wolbromów (gm. Gryfów Śląski, pow. Lwówek Śląski): kościół
filialny p.w. Jana Nepomucena, murowany z XVI wieku, przebudowany w XVIII wieku, odbudowany
w 1972 roku. Wewnątrz zapewne co najmniej jeden wizerunek JN
-
-
Przecznica (gm.
Mirsk, pow. Lwówek Śląski, ):
była tu niegdyś założona przez von Schaffgotscha około 1769 roku kopalnia
"Jan Nepomucen", niestety zamknięta niedługo po otwarciu. Nazwę
tłumaczy zarażenie von Schaffgotschów wirusem nepomuckim (zobacz
Świeradów - ponizej, oraz Cieplice >>)
-
¿
Mirsk (gm.
Mirsk, pow. Lwówek Śląski): w tutejszym kościele
przy filarze międzynawowym jest ołtarz, a rzeźba go flankująca to
być może Jan N. (uwaga: informacja do weryfikacji! jest też możliwe, że
tej w miejscowości istnieje kolejny Jan N.)
|















 |
|
 |
Powiat Lubań (2)
-
Radostów Średni
(gm. i pow. Lubań,
): przed kościołem
stoi barokowa figura Jana N.
Kamienna, w jej piedestale tablica upamiętniająca tragiczną
śmierć właściciela Uniegoszczy Henryka von Nostitza, zabitego
przez żołnierzy chorwackich w 1643 roku. Pierwotnie tablica
stała w miejscu popełnienia zbrodni, na polu pod Uniegoszczem
-
Świeradów Zdrój (gm.
Świeradów, pow. Lubań): integralną część obecnego kościoła św.
Józefa Oblata i NMP stanowi kaplica pod wezwaniem św. Jana
Nepomucena, powstała już w roku 1785, poświęcona rok później.
Późniejsza część kościoła jest neogotycka i powstała jako
prywatna świątynia rodziny Schaffgotschów, właścicieli
Świeradowa, w 1899 roku. Jest tam (uwaga: sprawdzić w której
części kościoła) witraż nepomucki ufundowany przez Marię von Schaffgotsch (zobacz stronę Szklanych Nepomuków
>>) (nad: R.K., sieć)
zobacz część powiatu po zachodniej stronie Kwisy,
należącą do Łużyc Górnych (>>) |
|

|
 
 
 
 
 

 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


 


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  |
Księstwo Ziębickie (83 + 5)
Granice księstwa ziębickiego, które w dużej mierze
przypominają granice powiatu ząbkowickiego, skrystalizowały się w
połowie XVIII wieku. Granica zachodnia przechodziła grzbietami Gór
Sowich, Bardzkich i Złotych, przez które księstwo graniczyło z
Hrabstwem Kłodzkim. Granica południowo-wschodnia z Księstwem Nyskim
- księstwem biskupów wrocławskich - przebiegała od szczytu Jawornika
Wielkiego w Górach Złotych aż po miejscowość Szklary w pobliżu
Ziębic. Fragment tej granicy w pobliżu Ziębic stanowiła granica św.
Jana. Od wschodu i północnego wschodu księstwo ziębickie graniczyło
przez Wzgórza Strzelińskie i Dolinę Oławy z Księstwem
Legnicko-Brzeskim. Najbardziej płynną była granica
północno-zachodnia i północna na Nizinie Śląskiej z Księstwem
Świdnickim
zobacz na mapie Google >>
Powiat Ząbkowice Śląskie (83 + 5)
-
Ziębice (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie, ): Jan
N. przy kościele p.w.
św. Piotra i Pawła, na skrzyżowaniu ul. Wałowej i Kolejowej. Chmurki z aniołkami, kontrapost, wystający
czubek buta, blaszana aureola, cokół z wolutami
-
Ziębice (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie, ):
przy kościele św. Jerzego przy ulicy Gliwickiej 4 ustawiono kamienną
rzeźbę Jana N. (nad: K.B.)
-
Ziębice (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie, ):
w Muzeum Sprzętu Gospodarstwa Domowego w domu nr 44 przy Rynku, w
jednej z sal z eksponatami etnograficznymi znajduje się malowany na
szkle obraz Św. Jana Nepomucena
(o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>). Święty prawą
dłonią trzyma przy piersi krzyż i liść palmy, lewa dłoń nieco
wysunięta do przodu. Wokół głowy aureola i gwiazdy, na Jana pada
wiązka promieni słonecznych. Z tyłu za nim widoczny most. W dolnej
części napis: S. Johannes. Stan obrazu dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
-
Henryków (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie): obok kościoła św.
Andrzeja, na północ od opactwa
cystersów
(>>), kamienna figura św. Jana Nepomucena w
aureoli i z czapką w ręku, z 1732 roku (inne źródło: 1729). Bardzo
bogaty cokół z dwoma aniołami, z których jeden utracił głowę, oraz
płaskorzeźbioną sceną spowiedzi królowej
-
Henryków (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie, ): przed kościołem
klasztornym barokowy Nepomucen z czapka w ręku. Na cokole - święty
język w otoku z wici roślinnych związanych kokardą. Obok dwa słupy z
herbami opackimi - być może (lecz nie na pewno) dotyczą one
fundatorów figury
-
Henryków (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie): K. Kalinowski w książce
"Rzeźba barokowa na Śląsku" pisze: "Na specjalną uwagę zasługuje
przedstawienie w kościele klasztornym w Henrykowie. Nie jest to
właściwie retabulum ołtarzowe, lecz rodzaj konfesji związanej z
relikwiami (>>) św. Jana
Nepomucena, umieszczonej ponad drzwiami do kaplicy Loretańskiej
(lata dwudzieste XVIII wieku) Święty klęczy, ale nie trzyma żadnych
atrybutów. Gestykulacja sugeruje zachwyt i ekstazę, wzrok skierowany
jest ku aniołowi unoszącemu krucyfiks; drugi anioł, z gestem
nakazującym milczenie, wskazuje na otoczony glorią język świętego
(motyw apokryficzny legendy, mówiący o wyrwaniu świętemu języka
podczas tortur, symbolizujący zarazem dochowanie tajemnicy
spowiedzi). Putta u stóp świętego demonstrują atrybuty: serce
gorejące - symbol wiary, palmę męczeńską, biret - symbolizujący stan
kapłański i zamkniętą księgę stanowiącą aluzję do nauczycielskiej
funkcji świętego. Motyw zachowania tajemnicy spowiedzi został tutaj
rozpisany na wiele głosów i wzbogacony atrybutami,
charakteryzującymi zalety duchowe męczennika" (nad: J.W.).
Dodam, że obiekt wykonano z marmuru w roku 1732, a prócz Apoteozy
odnaleźć można sceny Topienia i Spowiedzi
-
Henryków (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie): w zakrystii
cystersów
(>>) kościoła
klasztornego znajduje się marmurowe lavabo (naczynie do mycia rąk) z
rzeźbą Jana Nepomucena i figurą Chrystusa
-
Henryków (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie): na jednym z dopływów
Oławy, na południe od Ogrodu Klasztornego, wznosił się "Święty
Most (>>)" (nie jest to
most oznaczony tą nazwą na niektórych powojennych mapach) ozdobiony
figurami Jana N. oraz św. Wawrzyńca ustawionymi nad środkowym
filarem. Wybudowano go za czasów przedostatniego opata klasztoru
cystersów
(>>) Markusa w latach
1779-81. Całość wyglądała bardzo okazale, cokoły były bogato
ornamentowane i opatrzone kartuszami z herbami "Mors" i "Żuraw" i
łacińskimi napisami fundacyjnymi (1780). Po wojnie obiekt został
zmodernizowany, co oznaczało jego totalne zniszczenie. Przez nowy
most poprowadzono drogę Strzelin-Ziębice
-
Stary Henryków (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie, ): we wnęce
elewacji kościoła Św. Marcina w Starym Henrykowie znajduje się
kamienna, polichromowana rzeźba Św. Jana Nepomucena, ustawiona na
niewielkiej konsoli. Święty stoi w kontrapoście. Kiedyś trzymał w
ramionach krucyfiks, który adorował wzrokiem. Dziś obie dłonie i
krucyfiks niestety utrącone. Jan ubrany w sutannę spiętą guzikami;
komżę ze złotą koronką; mantolet podszyty czerwonym płótnem i biret.
Całość pokryta zniszczoną polichromią. Na konsoli, w roślinnym
kartuszu modlitwa, prośba: H. / Johannes / bitt fur uns. Stan rzeźby
niedostateczny, konieczna natychmiastowa renowacja (nad: J.B. z Kłodzka)
-
Niedźwiedź (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie): w krępej
murowanej szerokiej kapliczce wnękowej ustawiono barokową kamienną
rzeźbę Jana N., trzymającego krucyfiks, a drugą rękę w ciekawym
geście na piersi. Całość, łącznie z rzeźbą, grubo pobielona
-
Biernacice (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie, ): na mostku (>>) przy bocznej drodze prowadzącej
do majątku ustawiono kamienną barokową figurę Jana N., zaopatrzonego w
księgę. Na niskim cokole muszla. Rzeźba jest pobielona, ma ładną
pozę
-
Biernacice (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie, ): przed
kościołem, na cokole zaopatrzonym w płaskorzeźbę języka, stoi
kamienny Jan w typowej pozie. Wyjątkowy jest strój świętego - pod
sutanną ma jeszcze jedna szatę o mnóstwie podłużnych dziurek na
guziki
-
Głęboka (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie): barokowa kamienna figura
JN na baniastym cokole. Inskrypcja głosi, że powstała w roku 1721:
ANNO 1721 16 Mai
-
Osina Wielka (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie): jest tu
kamienny barokowy Nepomuk w pobliżu kościoła parafialnego, stojący
na masywnym cokole, opleciony wierzbowymi witkami. Jan ma gołą
głowę, a czapkę dzierży w lewej ręce (nad: D. Kołodziej)
-
Czerńczyce (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie): figura Jana N. z
czerwonego piaskowca, nad rzeczką
niedaleko kościoła. Na bardzo eleganckim profilowanym cokole
wyryto inicjały, zapewne fundatora i rok 1807. Prócz ładnych
płaskorzeźbionych scen Topienia i Spowiedzi Królowej są dwie,
znacznie rzadsze: klęcząca postać z rękoma w pozie oranta, w tle
kościół, a na niebie chmury z oddanymi kreskami piorunami oraz
druga, przedstawiająca zapewne Jana-Pielgrzyma zmierzającego do
widocznego po lewej stronie kościoła w Boleslavi. Tu zastanawiają
poziome falujące linie - czyżby przedstawiały wiatr?
-
Czerńczyce (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie): figura JN w oszklonej
wnęce budynku bramnego kościoła
-
Wadochowice (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie, ): obok kościoła
św. Wawrzyńca kamienny Jan
z czapką w ręku i w aureoli, na
ciekawym w kształcie cokole zaopatrzonym w płaskorzeźbiony język
-
Wadochowice (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie, ):
w kościele św. Wawrzyńca jest kaplica JN, a w niej, w ołtarzu
poświęconym Janowi, obraz nepomucki z połowy XVIII wieku
-
Wadochowice (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie, ):
w tej samej kaplicy JN w kościele św. Wawrzyńca jest też rzeźba Jana
Nepomucena z wieku XVIII, drewno polichromowane
-
Witostowice (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie): kamienny Jan
z XVIII wieku na bogatym cokole z kartuszami, przy moście u wejścia
do zrujnowanego zamku na wodzie, tuż przy fosie. Symetrycznie
umieszczoną rzeźbę Floriana (>>)
skradziono (>>)
-
Ząbkowice Śląskie (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): kamienny Jan
N. na
moście (>>) z 1544 roku
na Budzówce noszącym nazwę "mostu św. Jana". Na cokole umieszczono
datę 1760 oraz płaskorzeźby ze scenami z życia Świętego
-
Ząbkowice Śląskie (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie, ): klęczący
na jednym kolanie (!) kamienny Jan N. przy kościele p.w. św. Anny, z
cokołami i balustradą. Postać Jana klęczy na obłokach, spomiędzy
których wychylają się główki aniołów. Figura powstała jeszcze przed
beatyfikacją z fundacji Jadwigi von Giller, żony Franza Leopolda,
sekretarza księstwa ziębickiego. Figura niedawno remontowana, ale pilnie
potrzebny jest kolejny remont. Zniszczona jest również otaczająca ją
balustrada
-
Ząbkowice Śląskie (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): przy ulicy
Kamienieckiej polichromowany Jan N. we wnęce w
szczycie domu. Czerwona peleryna, aureola, krzyż w rękach
-
Ząbkowice Śląskie (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): jest tu cała
grupa barokowych kamiennych rzeźb otaczających kamienną kolumnę, na
której umieszczono figurę Jana N. Niestety dwóch figur brakuje
i zostały po nich puste cokoły, a wszystkie pozostałe, w tym Jan,
zostały pozbawione głów (uwaga: jest możliwe, że figura ta trafiła
do lapidarium koło Izby Pamiątek Regionalnych, zobacz niżej - należy
sprawdzić)
-
Ząbkowice Śląskie (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): figura Jana N. przy
moście przy polnej drodze do Jaworka, przy ul. Głowackiego
-
Ząbkowice Śląskie (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): w Izbie
Pamiątek Regionalnych im. Józefa Glabiszewskiego przy ul. Krzywej 1
przechowywana jest drewniana figura JN niewiadomego pochodzenia.
Barokowy kontrapost i gest pustych dziś rąk wskazuje na wiek XVIII.
Widoczne resztki polichromii i aureola z dwoma zachowanymi gwiazdami
(nad: J.K.)
-
Ząbkowice Śląskie (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): w Izbie
Pamiątek Regionalnych im. Józefa Glabiszewskiego przy ul. Krzywej 1
przechowywana jest druga kamienna polichromowana figura Jana N.
niewiadomego pochodzenia, z krzyżykiem maltańskim na szyi. Statyczność ujęcia
wskazuje na wiek XIX (nad: J.K.)
-
Ząbkowice Śląskie (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): przy murze, po
prawej stronie bramki prowadzącej do Izby Pamiątek Regionalnych im.
Józefa Glabiszewskiego stoi kamienny destrukt rzeźba Jana N. (uwaga:
jest możliwe, że jest to ta sama bezgłowa rzeźba, która stała na
kolumnie w grupie podobnie uszkodzonych figur, zobacz wyżej - należy sprawdzić)
(nad: J.S.)
-
Ząbkowice Śląskie-Sadlno (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie, ):
ołtarzu bocznym św. Wita w kościele pw. św. Jadwigi znajduje się
polichromowana, drewniana figura św. Jana Nepomucena. Jan
przedstawiony jest w postawie stojącej, w kontrapoście. W prawej
dłoni trzyma przed sobą krucyfiks, na który patrzy z namaszczeniem.
Lewa dłoń odsunięta od tułowia, uszkodzona, być może kiedyś trzymała
biret. Święty ubrany w czarną sutannę spiętą podwójnymi guzikami.
Sutanna dołem wykończona złotą oblamówką. Spod sutanny wystaje prawy
trzewik. Komża biała, wykończona dołem i przy rękawach złotą
koronką. Na ramionach brązowawa, futrzana peleryna, zawiązana pod
szyją długim złotym sznurem. Długie włosy, wąsy i broda koloru
rudawego. Karnacja skóry naturalna. Pod szyją biała stójka. Całość w
dobrym stanie, jedynie lewa dłoń bez palców
-
Olbrachcice
Wielkie (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): w zachodniej części
miejscowości, przy drodze do Stoszowic, kamienny barokowy Jan N. na
sporym cokole ozdobionym małą muszlą pątniczą, wolutami i kartuszem,
na podstawie (zapadniętej) sceny z życia JN. Pochodzi on z początków
XVIII wieku. Ciekawym elementem tegoż Jana jest cokół, a w
szczególności jego dolna partia, gdzie umieszczono trzy
płaskorzeźby: spowiedź, modlitwa Jana do Matki Boskiej z
dzieciątkiem ukazującej się w glorii nad świątynią (rzadkość) oraz
wrzucenie do Wełtawy
-
- Olbrachcice
Wielkie (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie):
skradziony (>>) Jan
N., stał w
półkolistej wnęce kapliczki przydrożnej. Był to jeden z
piękniejszych obiektów w Polsce
-
Olbrachcice
Wielkie (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): w tutejszym kościele, na
przyściennej konsoli, stoi drewniany polichromowany barokowy Jan N.,
pozbawiony krzyża, z oczyma wzniesionymi w górę (nad:
D. Kołodziej)
-
Pawłowice (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): przy przejeździe przez
rzeczkę Budzówkę stoi ładny kamienny Nepomuk, pomalowany na biel i czerń. Na
cokoliku data 1848. Stał on niegdyś na nieistniejącym dziś mostku, z
którego został strącony przez ciągnik. Na obecnym miejscu ustawiony
po zamianie mostka na bród
-
Pawłowice (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): trwałość kultu Jana N. najlepiej
obrazuje historia, która miała tu miejsce w latach dwudziestych XX
wieku. Plagą wsi były częste gradobicia, którym zapobiegło dopiero
ustawienie figury Jana N. w ogrodzie domu nr 3. Ta zasłyszana
historia trochę kłóci się z wiekiem tego Nepomuka, którego datować
trzeba na pierwszą połowę XVIII wieku chyba, że rzeźba została
przeniesiona z innego miejsca. Jest ona w moim ulubionym typie Janów
Tańczących, z wdzięcznym kontrapostem i pogodnym wyrazem twarzy.
Biret w ręku, metalowa aureola, dwa putta i muszla pielgrzymia na
cokole zaopatrzonym w aniołki, który sam w sobie jest ciekawy: wykuto na nim język i
gwiazdę
-
Stolec (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): na wzgórzu parkowym
kamienny neogotycki kościół p.w. św.
Jana Nepomucena wybudowany w latach 1909-11 jako świątynia prywatna
przez posiadacza tutejszego pałacu hrabiego Feliksa Chamaré-Harbuvala, jako że stary kościół
należał do protestantów. Budowla założona na planie krzyża
łacińskiego, odtwarza wiernie plan i zdobnictwo trójprzęsłowej hali
z transeptem, czyli nawą poprzeczną. Przy prezbiterium, w którego ścianę wmurowano
kamień węgielny z datami budowy, znajduje się oszklona loża
właścicieli kościoła. Niezwykłym i tajemniczym zabytkiem jest
znajdujący się w południowym ramieniu transeptu nagrobek, pochodzący
z początków XX wieku, przedstawiający śpiące dziecko. Na piersiach
dziecka widać dużego owada (pszczoła?), który kąsa dziecko. Według,
krążącej wśród mieszkańców Stolca opowieści, jest to nagrobek
dziecka właściciela wsi, hrabiego Chamaré, które we śnie użądliła
pszczoła (posądza się obrostkę murówkę z pobliskiej Góry Wapiennej),
co spowodowało śmierć uczulonego na jad dziecka. Stan zabytku dobry,
aktualnie (2011.07.27) kładziono nową dachówkę.
Kościół był obrabowany we wrześniu 2005. Warszawiacy, którzy chcą
zobaczyć fragmenty pałacu mogą udać się na targ staroci na Kole,
gdzie regularnie w każdy weekend od lat oferowane są elementy jego
kamieniarki - jeden z mieszkańców traktuje zabytek jak kamieniołom
-
Stolec (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): wewnątrz kościoła pod
wezwaniem Jana N. (zobacz wyżej) znajduje się interesujące,
utrzymane w jednolitym stylu, drewniane wyposażenie z okresu budowy
(1911). Na szczególną uwagę zasługuje ołtarz główny, w którym
umieszczony jest obraz patrona - Św. Jana Nepomucena, wykonany przez
znanego rzeźbiarza z Lądka Zdroju Alojzego Schmidta (z tyłu znajduje
się sygnatura twórcy)
-
Niedźwiednik (gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie): kamienny
barokowy Jan N., z 1743 roku. Wyróżniają go zastosowane na
dwuczłonowym cokole z wolutami freski i dziwne napisy w
języku włoskim (?!, chyba jednak łacina, lecz napis nieco zatarty) okraszone tajemniczymi cyframi pod tekstem. Jana
pomalowano dosyć jaskrawo - jest rudy, choć jeszcze w 2007 kolory
były mocno wyblakłe. Jest tu też
Florian (>>)
-
Niedźwiednik
(gm. Ziębice, pow. Ząbkowice Śląskie): w kościele św. Jana
Ewangelisty jest XVIII-wieczna rzeźba Jana N.
-
Sieroszów (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): jeden z
najpiękniejszych Nepomuków jakie widziałem. Stoi przy ruinie
barokowego pałacu biskupiego. Kamienny, barokowy, na zgrabnym cokole, wygięty w
wyjątkowo wdzięcznym kontrapoście
-
Sieroszów (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): w tej miejscowości
jest jeszcze jeden Nepomuk w dolnej, wschodniej części wsi, od
strony Czerńczyc, w pobliżu rzeczki. Na cokole inicjały AIS oraz
data 1724 (nad: D. Kołodziej)
-
Bobolice (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): niedaleko skrzyżowania
dróg do Ząbkowic i Sieroszowa stoi duży kamienny Jan N. na zdobionym
wolutami i inskrypcją cokole, bez aureoli, z uszkodzonym krzyżem
-
Bobolice (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): w tutejszym kościele na
przyściennej konsoli jest ładny barokowy drewniany Nepomuk bez
czapki, z krzyżem i palmą w jednej ręce. Druga opuszczona w
patetycznym geście
-
Bobolice (gm. i pow. Ząbkowice Śląskie): jeden z ołtarzy w
tutejszym kościele poświęcony jest Janowi N. Jest tu jego zł
| |