Księstwo Cieszyńskie

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): przy ulicy Liburnia 3, nieopodal rzeki Bobrówki, kamienny Jan N. przy zewnętrznej ścianie kościoła św. Jerzego z 1740 roku, z warsztatu Stanettich (Dionizy albo Antoni). Jest to nieczęste przedstawienie Nepomuka Klęczącego, flankowanego dwoma aniołkami z Księgą i placem na ustach. Figura osłonięta daszkiem

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn): kamienna figura św. Jana Nepomucena, połowa XVIII, na Górnym Rynku czyli pl. Inwalidów. Bardzo piękna barokowa rzeźba, Jan trzyma czapkę w ręce

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): figura Jana N. niedaleko mostu na Olzie przy ulicy Zamkowej, umieszczona na przyściennym płaskim cokole w zakończonej półokrągło wnęce ściennej. Kamienna, barokowa, z aureolą, w której przetrwały trzy duże i jedna malutka gwiazda, z krucyfiksem z utrącona główką i z czapką w ręce (nad: stoik). Wersji, że rzeźba ta do podziału Cieszyna, to jest do 10 sierpnia 1920 roku, stała przy samym moście, zaprzecza zdjęcie z 1913 roku, na którym widać i Jana we wnęce, i drugiego, stojącego po czeskiej (>>) stronie Olzy, przy moście

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn): w kościele św. Marii Magdaleny przy pl. Dominikańskim jest drewniana XIX-wieczna polichromowana figura Jana N. W maju 2010 była nieobecna na swym zwykłym miejscu z powodu renowacji - nie wiemy, kiedy wróci

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w tym samym kościele św. Jerzego (zobacz wyżej), na konsoli na ścianie prezbiterium, jest drewniana polichromowana figura Jana N. w długiej stule na szyi

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): barokowa malowana na biało drewniana figura Jana N. z XVIII wieku w kościele bonifratrów Wniebowzięcia NMP przy pl. Londzina 1, w ołtarzu bocznym

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w tym samym klasztorze bonifratrów jest obraz Jana N. o charakterze barokowym z I połowy XIX wieku, w ramie barokowej

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w ogrodzie tego samego klasztoru bonifratrów jest kamienna polichromowana figura Jana N. z XVIII wieku

W Muzeum Śląska Cieszyńskiego przy ulicy Tadeusza Regera 6 znajdują się następujące obiekty nepomuckie:

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w tutejszym Muzeum Śląska Cieszyńskiego przy ulicy Tadeusza Regera 6 jest górnośląska ludowa figurka Jana N. o wysokości 42 cm, drewno polichromowane

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w tym samym Muzeum Śląska Cieszyńskiego jest pochodząca z Cieszyna ludowa figurka Jana N. o wysokości 51 cm, drewno polichromowane (nr inw. 1947)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w Muzeum Śląska Cieszyńskiego jest pochodząca ze Śląska Cieszyńskiego ludowa figurka Jana N. o wysokości 39,5 cm, drewno polichromowane (nr inw. 1540)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w Muzeum Śląska Cieszyńskiego jest pochodząca z Cieszyna ludowa figurka Jana N. o wysokości 58 cm, drewno polichromowane (nr inw. 1330)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w Muzeum Śląska Cieszyńskiego jest pochodząca z Cieszyna ludowa figurka Jana N. o wysokości 32,5cm, drewno polichromowane, kolory: karnacja — naturalna, sznur i włosy — żółte, szata — brązowa, biała i czarna, biret — czarny (nr inw. 1763)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ) / Skoczów: w Muzeum Śląska Cieszyńskiego jest pochodząca ze Skoczowa ludowa figurka Jana N. o wysokości 52 cm, drewno polichromowane (nr inw. 1331)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w Muzeum Śląska Cieszyńskiego przechowywany jest relikwiarz Jana N. z jego relikwiami (>>). Ciekawa forma obiektu: rama w kształcie płomienia (?), wewnątrz Język otoczony precjozami (nad: M.Muryn)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w Muzeum Śląska Cieszyńskiego obejrzeć można malowaną podobiznę Jana N. na bocznej ścianie polichromowanej lady cechowej. Lada jest znacznie starsza, skoro na jej wieku umieszczono napis Renov. 1695. Jeśli umieszczenie tego wizerunku Jana dałoby się powiązać z tą właśnie datą, to byłby to jeden z najstarszych Nepomuków Polskich, ale taki wniosek ma zbyt słabe oparcie dowodowe (nad: M.Muryn)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w Muzeum Śląska Cieszyńskiego obejrzeć można malowany na szkle obrazek Jana N. Jest to zapewne wytwór z jednego ze śląskich lub czeskich warsztatów, okraszony dużymi czerwonymi kwiatami. Jeden z nielicznych znanych mi Janów na szkle zwróconych w lewo! (nad: M.Muryn)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w Muzeum Śląska Cieszyńskiego obejrzeć można malowany na szkle obrazek Jana N. Jest to bardzo nietypowy wizerunek, stanowiący być może uproszczenie typu "Jan Nepomucen Pielgrzym". Wskazywać na to mogą ozdoby przyczepione do sukni postaci przypominające muszle św. Jakuba, odznakę pielgrzymów, oraz złoty medalion na szyi, na którym może znajdować się wyobrażenie MB ze Starej Boleslavi. Dziwny tańczący gest Jana oraz wyglądający jak batuta przedmiot trzymany w dłoni (laska pielgrzymia?) nie pomagają w rozszyfrowaniu obrazu. Identyfikację Jana potwierdza pracownik Muzeum (nad: M.Muryn)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w zbiorach Muzeum Śląska Cieszyńskiego jest obraz przedstawiający Spowiedź Królowej, spowiada oczywiście Jan N. W tle Topienie, a na górze kompozycji Język Gorejący. Całość utrzymana w ciemnych barwach (nad: M.K.)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w zbiorach Muzeum Śląska Cieszyńskiego jest obraz przedstawiający torturowanie Jana N. Kompozycja utrzymana w ciemnych barwach, widoczni oprawcy przypalający ciało świętego powieszone na linie zaczepionej o ręce (nad: M.K.)

• ¿ Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w zbiorach Muzeum Śląska Cieszyńskiego jest drewniana złocona figura przedstawiająca Jana N. lub Jana Kantego. Strój kanonika, stuła, biret, w lewej dłoni Księga. Lekką przewagę ma teoria kantowskiej identyfikacji rzeźby, a wzmacnia ją fakt dużej popularności kultu JK na tych terenach (nad: M.K.)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w zbiorach Muzeum Śląska Cieszyńskiego jest obraz przedstawiający Apoteozę Jana N.  Gołogłowy Jan unosi się na chmurze, obok Księga. Cztery aniołki, dwie główki anielskie,  w górze gwiazda z MB ze Starej Boleslavi. Na dole scena Topienia oraz kilka postaci obrazujących opiekę Jana N. nad biednym ludem (nad: M.K.)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w zbiorach Muzeum Śląska Cieszyńskiego jest obraz przedstawiający Apoteozę Jana N. adorującego krzyż trzymany przez anioła. Obok Jana Księga z biretem na wierzchu i dwa kolejne aniołki. Na dole kilka postaci obrazujących opiekę Jana N. nad biednym ludem (nad: M.K.)

• Cieszyn (gm. i pow. Cieszyn, ): w zbiorach Muzeum Śląska Cieszyńskiego jest obraz przedstawiający Apoteozę Jana N. unoszącym się nad ziemią na chmurze. Dookoła głowy unosi się dziewięć(!) gwiazdek, a w ręku Jan trzyma Język (nad: M.K.)

• Cieszyn-Błogocice (gm. i pow. Cieszyn): figura Jana N. koło zameczku w Cieszynie-Błogocicach przy ul. Żeromskiego została ufundowana w 1729 roku przez Jana Anroniego de Lechniti. Na cokole inskrypcja z chronostychem (>>) a wyżej - tablica z herbem fundatora. Metalowa gwiaździsta aureola oraz palma, do tego dużo wyrzeźbionych w kamieniu chmurek i aniołków (nad: stoik)

• Cieszyn-Błogocice (gm. i pow. Cieszyn): Jan N. stoi w kapliczce Matki Boskiej Cieszyńskiej znajdującej się na skrzyżowaniu ul. Puńcowskiej i Długiej. Figura jest prawdopodobnie drewniana, w rękach trzyma palmę i krzyż. Nie udało się ustalić wieku figury, ale kapliczka, w której stoi została wzniesiona w XVIII wieku. Tablica informacyjna głosi, że kapliczka wzniesiona została w latach 1740-1762 w hołdzie austriackiemu dowódcy poległemu podczas wojny prusko-austriackiej (nad: A.Ż.)

• Dębowiec (gm. Dębowiec, pow. Cieszyn, ): w kościele św. Małgorzaty przy ulicy Cieszyńskiej jest obraz z wizerunkiem Jana N. (nad: M.Muryn)

• Ogrodzona (gm. Dębowiec, pow. Cieszyn, ): przed plebanią kamienny Jan na cokole z wolutami i latarnią. Cokół opatrzono datą 1857. W aureoli pozostały tylko trzy z pięciu gwiazd (nad: R.K.)

• Simoradz (gm. Dębowiec, pow. Cieszyn, ): w zwieńczeniu ołtarza głównego w kościele św. Jakuba jest obraz z wizerunkiem Jana N. (nad: M.Muryn)

• Zebrzydowice (gm. Zebrzydowice, pow. Cieszyn): kamienna polichromowana figura Jana N. przy ul. Ks. A. Janusza 53. Aureola z gwiazdami, biret, krzyż na prawym przedramieniu, spory cokół w formie zadaszonej kapliczki (w rodzaju typowym dla tego regionu, podobnym do tego z Rudzicy, zobacz niżej) z płycinami

• Zebrzydowice (gm. Zebrzydowice, pow. Cieszyn): kamienna polichromowana figura Jana N. na przykościelnym cmentarzu, w birecie z bezgwiaździstą aureolą (nad: stoik)

• Zebrzydowice (gm. Zebrzydowice, pow. Cieszyn):  koło tego samego kościoła przy ul. Ks. A. Janusza stoi kamienny Jan N. pod blaszanym baniastym daszkiem, ze złotym krzyżem w ręku i aureolą z gwiazdkami (nad: A.Ż.)

Koło kościoła przy ulicy Ks. A. Janusza jest również duża kamienna figura pod blaszanym daszkiem, z palcem przy ustach, Księgą w ręku i długą stułą na szyi. Kilka lat temu była kolorowa, około roku 2008 malowanie usunięto dodając w zamian blaszany daszek dla ochrony. Książka dostępna w parafii, do której dotarł M.Muryn podczas wizji lokalnej, opisuje ten obiekt jako figurę św. Jana Sarkandra. Przyjdzie zgodzić się z tą tezą, jako że JS patronuje spowiedzi i jego znakiem rozpoznawczym jest również, tak jak w przypadku JN, palec przy ustach. Jan Sarkander urodził się w roku 1576 nieodległym Skoczowie, więc na tym terenie zachować trzeba szczególną ostrożność identyfikując rzeźby i obrazy przedstawiające księdza z palcem przy ustach. Obiekt zostaje usunięty z katalogu (zobacz inne pseudonepomuki >>)

• Marklowice Górne (gm. Zebrzydowice, pow. Cieszyn): kamienna figura Jana N.. Świeżo po remoncie i piękne barwy polichromii aż biją w oczy. Szara sutanna, biała komża, czerwony mantolet i czapka, błękitna stuła. Figura ustawiona w kontrapoście, na cokole flankowanym wolutami (nad: stoik)

• Kaczyce (gm. Zebrzydowice, pow. Cieszyn, ): drewniana polichromowana figura Jana N. zaopatrzona w aureolę w tutejszym drewnianym kościele Podwyższenia Krzyża Świętego przy ulicy Harcerskiej, w przedsionku. Kościół ten stał do roku 1971 w Ruptawie, dziś dzielnicy Jastrzębia-Zdroju

• ¿ Kaczyce (gm. Zebrzydowice, pow. Cieszyn, ): w tym samym kościele przy ulicy Harcerskiej, w ołtarzu, jest drewniana polichromowana figura podejrzewana o nepomuckość. Strój księdza, lecz bez mantoletu, brak biretu, stuła, ręce rozłożone w szerokim geście być może dzierżyły niegdyś krzyż. Sprawa nierozstrzygnięta. Na korzyść hipotezy pronepomuckiej przemawia opinia proboszcza pozyskana przez M.M. oraz fakt, że po lewej stronie jest figura Jana Kantego, co wyklucza raczej identyfikację tego obiektu jako JK. Również wywiad D.M. dał wynik wysoce niepewny: Jan N. i Ignacy Loyola, co jest zgodne z wpisem w katalogu zabytków. Z kolei gornyslask.org.pl identyfikuje te figury jako JN i Bartłomieja. Jest więc spore zamieszanie i możliwe, że źródła powtarzają błąd jedno za drugim. Ja obstawiam raczej, że żadna z postaci nie przedstawia świętego Jana Nepomucena

• Kaczyce (gm. Zebrzydowice, pow. Cieszyn, ): w tym samym kościele przy ulicy Harcerskiej, na ścianie, zawieszono obraz przedstawiający Jana N. na tle rzeki i mostu praskiego. Na wodzie widoczne są gwiazdy

• Kończyce Małe (gm. Zebrzydowice, pow. Cieszyn, ): polichromowana figura Jana N. ze sztucznego kamienia, o cechach barokowych, w aureoli, w nowszej (1909) ceglanej kapliczce przy ulicy Staropolskiej,  niedaleko Kasztelańskiej i zamku. Kapliczka w bardzo złym stanie, zamykana na starą sznurówkę, a drzwi ledwo trzymają się na zawiasach (2010-02)

• Kończyce Małe (gm. Zebrzydowice, pow. Cieszyn, ): obraz Jana N. bocznym ołtarzu w kościele Narodzenia Najświętszej Maryi Panny przy ulicy Myśliwskiej. W tle Most Karola, nad głową Język i dwie główki anielskie. U stóp Jana napis zdradzający fundatora dzieła: "Johann Tomitza Fondator"

• Kończyce Wielkie (gm. Haźlach, pow. Cieszyn,  ): przy ulicy Zamkowej, koło mostu na Piotrówce, stoi kamienny barokowy Jan N., zapewne fundowany przez Wilczków którzy mieli tu pałac - być może tego samego Mathiasa, który fundował figurę JN w Zabrzu. Bardzo polichromowany, a raczej niefachowo pomalowany

• Kończyce Wielkie (gm. Haźlach, pow. Cieszyn,  ): po prawej stronie ołtarza głównego w kościele św. Michała przy ulicy Kościelnej jest drewniana polichromowana figura Jana N. w aureoli (nad: A.W.)

• Pogwizdów (gm. Haźlach, pow. Cieszyn): przy ul. Cieszyńskiej wybitna barokowa figura św. Jana Nepomucena, XVIII wiek. Cokół z aniołkami (jeden z Księgą, drugi podtrzymuje biret trzymany przez Jana), polichromia, aureola, czapka w ręku, krucyfiks. Rzadka poza przyklęku. W renowacji w zimie 2011/12

• Pogwizdów (gm. Haźlach, pow. Cieszyn, ): kościół i parafia pod wezwaniem Jana N. Pierwszy kościół w tej wsi został wybudowany w 1722 roku przez jezuickiego misjonarza o. Leopolda Tempesa. Drewniany kościółek zwany "na kirchofie", a wraz z nim cała wieś, zostały oddane pod opiekę Jana Nepomucena, czeskiego świętego i szczególnego orędownika w czasie powodzi. Wybór ten był podyktowany nie tylko wpływami czeskimi - w tych czasach Pogwizdów był narażony na zalewanie przez wody Olzy. Aktualna świątynia pochodzi z roku 1817. Parafia wydaje pisemko pod nazwą Nepomuc. Była tu niegdyś, aż do roku 1957, ustawiona na konsoli przyściennej ciekawa klęcząca (!) figura Jana N. Biała, ze złoconymi krawędziami szat, palmą i aureolą, datowana na początek XVIII wieku. Została przewieziona do Żor-Rogoźna (gm. i pow. Żory, , X.Raciborskie >>) i umieszczona w kaplicy na rogu ul. Wodzisławskiej i ul. Chopina. Jak twierdzi obecny proboszcz w Pogwizdowie została przez ówczesnego proboszcza, ks. Józefa Janika jedynie wypożyczona do Żor (podobno żyje jeszcze świadek tej rozmowy, obecny kościelny, ówcześnie ministrant). Według relacji ks. Zbigniewa Macury, autora historii parafii w Pogwizdowie, obecnie proboszcza w Puńcowie, figura może być pozostałością ołtarza ze starego, drewnianego kościoła (uzup: M.K.)

• Pogwizdów (gm. Haźlach, pow. Cieszyn, ): w kościele Jana Nepomucena (zobacz wyżej) jest ciekawy obraz przedstawiający dwóch świętych - Jana Nepomucena i Dominika - klęczących w adoracji MB Bolesławskiej. Obraz pochodzi z lat 60-tych XX wieku i zastąpił starszy za sprawą ks. Emila Dyrdy, ówczesnego proboszcza (zobacz niżej)

• Pogwizdów (gm. Haźlach, pow. Cieszyn, ): w świetlicy parafialnej na plebanii przy kościele Jana Nepomucena (zobacz wyżej) jest obraz przedstawiający klęczącego na chmurze Jana N. z palmą i wieńcem u stóp. Jan na palec przy ustach i wysoko wzniesiony krzyż. Na dole - panorama Mostu Karola. Jest to poprzednik dzisiejszego obrazu w ołtarzu głównym kościoła, wymieniony przez ks. Emila Dyrdę na inny obraz z Janem N. i św. Dominikiem. Obraz przeczekał w ukryciu 50 lat, są plany jego renowacji (nad: M.K.)

• Pogwizdów (gm. Haźlach, pow. Cieszyn, ): obraz-oleodruk z wizerunkiem Jana N. powieszony między drzewami, naprzeciwko budynku przy ul. Cieszyńskiej 160. Odbitkę tego oleodruku widziałem już w którymś ze skansenów

• Zamarski (gm. Haźlach, pow. Cieszyn, ): w kościele filialnym figura klęczącego św. Jana Nepomucena, późnobarokowa, o rzadko (nigdy?) spotykanym układzie. Jan klęczy przy klęczniku, na nim krucyfiks, nad głową aureola, złoty mantolet. Całość umieszczono w ołtarzu

• -/¿ Zamarski (gm. Haźlach, pow. Cieszyn, ): KZSwP donosi, że w kościele filialnym znaleźć można obraz św. Jana Nepomucena z XIX wieku. Jednak wizja lokalna M.M. dała rezultat negatywny, proboszcz również nie potwierdził tej informacji. Czy to znaczy, że obrazu nigdy nie była, a szacowny KZSwP się myli, czy też obraz zaginął w nieustalonym czasie?

• Ustroń (gm. Ustroń, pow. Cieszyn, ): przy ulicy Daszyńskiego, przed kościołem św. Klemensa, stoi figura Jana N. z XVIII wieku, flankowana aniołkami, z których jeden oprócz biretu trzyma jeszcze kamień z janowym językiem

• Ustroń (gm. Ustroń, pow. Cieszyn, ): w przysiółku Lipowiec, dziś części Ustronia, w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego przy ulicy Lipowskiej 133, po lewej stronie na ścianie wejściowej, jest obraz z apoteozą Jana N. Jan w pięciogwiaździstej aureoli i z palmą klęczy na chmurce, wokół fruwają aniołki z atrybutami (biret, krucyfiks, wieniec laurowy). Na górze obrazu putta, na dole scena Topienia z realistycznie oddanym Mostem Karola w Pradze. Układ i detale bardzo podobne do obrazu z Ustronia-Nierodzima (zobacz niżej) (nad: M.Muryn)

• Ustroń (gm. Ustroń, pow. Cieszyn, ): w przysiółku Nierodzim, dziś części Ustronia, w kościele św. Anny przy ulicy Zabytkowej, jest obraz z apoteozą Jana N. Układ i detale bardzo podobne do obrazu z Ustronia-Lipowca (zobacz wyżej), różnicą jest klucz trzymany przez jednego z aniołów i nieco lepsza klasa malarza (nad: M.Muryn)

• Wisła (gm. Wisła, pow. Cieszyn, ): w Muzeum Beskidzkim przy ulicy Stellera 1 przechowuje się drewnianą polichromowaną rzeźbę Jana N. pochodzącą ze Śląska Cieszyńskiego. Ludowa figura ma bordowy mantolet z zaznaczonym naiwnie wzorem gronostajowego futra, od spodu krwistoczerwony. Silny kontrapost, brak krzyża (nad: M.Muryn)

• Wisła (gm. Wisła, pow. Cieszyn, ): w Muzeum Beskidzkim przy ulicy Pawła Stellera 1 przechowuje się drewnianą polichromowaną rzeźbę Jana N. pochodzącą ze Śląska Cieszyńskiego. Statyczna figura ma błękitny mantolet od spodu pomalowany na czerwono (nad: M.Muryn)

• Goleszów (gm. Goleszów, pow. Cieszyn): figura św. Jana Nepomucena, pierwsza połowa  XIX wieku. Bardzo sympatyczny kamienny Jan z czapka w ręku, na prostym cokole, z resztkami polichromii. Uwagę zwraca uczesanie Jana

• Bażanowice (gm. Goleszów, pow. Cieszyn): figura św. Jana Nepomucena, 1770.  Późnobarokowa kamienna rzeźba stoi koło wzniesionego na przełomie XVIII i XIX wieku budynku nazywanego przez mieszkańców "zamkiem"

• Leszna Górna (gm. Goleszów, pow. Cieszyn, ): przy kościele św. Marcina, lecz po drugiej stronie drogi, stoi figura św. Jana Nepomucena, XVIII wiek, kamienna, na dużym prostokątnym cokole z gzymsem, polichromia

• Leszna Górna (gm. Goleszów, pow. Cieszyn, ): w kościele św. Marcina, w ołtarzu bocznym, obraz Jana N. z II ćwierci XVIII wieku. Występuje na nim ciekawy i nieczęsty motyw róży skomentowanej inskrypcją na zwisającej szarfie: SUB ROSA (w sekrecie), jako znany od starożytności symbol tajemnicy

• Puńców (gm. Goleszów, pow. Cieszyn, ): w prezbiterium kościoła św. Jerzego przy ulicy Sportowej, na jego prawej ścianie, umieszczono barokową, drewnianą i polichromowaną figurę Jana N. w pozie klęczącej, ze wzniesionym w geście adoracji krzyżem (zapewne wtórnym)
   

• Brenna-Leśnica (gm. Brenna, pow. Cieszyn, ): jest tu kościół św. Jana Nepomucena, wybudowany na miejscu starej kaplicy pod tym samym wezwaniem wykonanej z kamieni rzecznych w roku 1834. W 1929 roku kaplicę rozebrano, a nowa stanęła na tym miejscu w roku 1937. Zaopatrzono ją w ołtarzową drewnianą, polichromowaną figurę Jana N. w aureoli. Od 1981 roku jest to kościół parafialny

• Brenna-Leśnica (gm. Brenna, pow. Cieszyn, ): w salce katechetycznej tegoż kościoła św. Jana Nepomucena jest drewniana polichromowana figura Jana N. ustawiona na konsoli

• Górki Wielkie (gm. Brenna, pow. Cieszyn, ): w kościele pw. Wszystkich Świętych przy ulicy Pod Zebrzydkę, wśród innych świętych na obrazie w ołtarzu głównym jest również figura Jana N. (nad: M.Muryn)

• Strumień (gm. Strumień, pow. Cieszyn): przy ul. Granicznej drewniana polichromowana figura Jana N. z aureolą, w murowanej bielonej kapliczce

• Strumień (gm. Strumień, pow. Cieszyn, ): kościół Św. Barbary, lewy ołtarz boczny. W szczycie obraz Jana N. klęczącego na obłokach (nad: S.Ł.)

• Zabłocie (gm. Strumień, pow. Cieszyn, ): w dużej murowanej kapliczce-kościółku przy ul. Bielskiej 17 za podwójnymi drzwiami jest drewniana figura Jana N.

• Zabłocie (gm. Strumień, pow. Cieszyn, ): w oszklonej wnęce tej samej kapliczki przy ul. Bielskiej 17 jest obraz Jana N. z palcem na ustach

• Pruchna (gm. Strumień, pow. Cieszyn, ): w kościele św. Anny przy ul. Głównej fajny w swej naiwności obraz nepomucki. Jan ma u stóp biret, a nad głową dziewięć (!) gwiazdek. Są też cztery anioły z atrybutami i dwie główki anielskie w chmurkach

• Chybie (gm. Chybie, pow. Cieszyn, ): przy ulicy Sienkiewicza 26, w okienku nad wejściem do kapliczki usytuowano figurę Jana N. (nad: M.Muryn)

Państwo (Hrabstwo) Bielskie Księstwa Cieszyńskiego
(powiaty Bielsko, Skoczów, Frydek, Frysztat)

tożsame z

Bielskim Wolnym Państwem Stanowym (freie Standesherrschaft Bielitz)

zobacz na mapie google >>

Bielsko-Biała to miasto graniczne - przed połączeniem w jeden organizm Bielsko należało do Księstwa Cieszyńskiego, a więc do Górnego Śląska, natomiast Biała do Księstwa Oświęcimskiego, czyli po jego włączeniu do Małopolski (>>) było częścią województwa krakowskiego.

W Bielsku-Białej, lecz w jego prawobrzeżnej części (Biała i Komorowice Krakowskie), są kolejne Nepomuki - do zobaczenia na stronie Janów Małopolskich (>>) jako, że ta część miasta należała do województwa krakowskiego (X. Oświęcimskie). Poniżej przedstawiam tylko Nepomuki ze śląskiej części miasta (Bielsko):

• Bielsko (gm. i pow. Bielsko-Biała): najważniejszy Jan N. z terenu B-B stał do II Wojny Światowej na środku Starego Rynku ogrodzony żelaznym płotem, niedaleko katedry, a więc w Bielsku. W roku 1939 (?) został przeniesiony do kościoła św. Mikołaja i umieszczony pod wieżą, u wejścia na prospekt organowy. Barokowa rzeźba jest kamienna, mocno zniszczona (nad: E.L.). Nie mogła wrócić na swoje miejsce, bo groziło to jej totalną destrukcją. We wrześniu 2006 roku ustawiono zatem jej współczesną kopię (zobacz poniżej)

• Bielsko (gm. i pow. Bielsko-Biała, ): kolejny Jan N. to wykonana w bielskiej pracowni rzeźby Barbary i Wiesława Arminajtis rekonstrukcja zabytkowej rzeźby z rynku (zobacz powyżej) z białego piaskowca szydłowieckiego.  Wzorowali się na zdjęciach oryginałów. Św. Nepomucen ma około 1,4 m wysokości. Trzyma w ręku krzyż i palmę, ma odpowiednio uformowane szaty - pelerynę, komżę i sutannę - oraz aniołka nakazującego milczenie. Jana na rynku ustawiono we wrześniu 2006 roku, jako część rewitalizacji Starówki, co wyczytać można, wraz z krótkim życiorysem Świętego, w inskrypcji na cokole

• Bielsko (gm. i pow. Bielsko-Biała): kolejnego Jana N. na terenie  Bielska dostrzec można nad gzymsem oddzielającym portal od wieży katedry p.w. św. Mikołaja. Od lewej stoją Jan Nepomucen, Jadwiga Śląska i patron katedry św. Mikołaj. Posągi powstały w 1910 roku i są dłuta wiedeńskiego rzeźbiarza - Otchmara Schimkowitza (nad: E.L.)

• Bielsko (gm. i pow. Bielsko-Biała): kolejny Jan N. z Bielska stoi w przedsionku katedry, choć w przewodniku po Bielsku-Białej autorstwa Jerzego Polaka napisano, że to św. Mikołaj (nad: E.L.)

• Mazańcowice (gm. Jasienica, pow. Bielsko, ): przy głównej drodze z Bielska-Białej Komorowic w stronę centrum wsi i kościoła, po prawej stronie drogi, między ulicami Strzelców Podhalańskich a Piekarską, stoi kamienny przydrożny krucyfiks postawiony tu przez rodzinę Adamców w roku 1913. We wnęce jego cokołu stoi współczesna drewniana figura Jana N. wykonana na wzór starej, pochodzącej z XVIII-XIX wieku, barokowo-ludowej, która została skradziona (>>) (zobacz niżej). Obecna figura jest zresztą kolejną kopią starej - kradzieże i kolejne fundacje rodziny Adamców powtarzają się regularnie

• - Mazańcowice (gm. Jasienica, pow. Bielsko, ): we wnęce krzyża przydrożnego stała niegdyś pochodząca z XVIII-XIX wieku, barokowo-ludowa figura Jana N. Została skradziona (>>) tak jak jej następczynie (zobacz wyżej) i aktualny Nepomuk jest jej kolejnym wcieleniem wykonanym przez rzeźbiarza na podstawie starej fotografii. Wszystkie rzeźby i sam krzyż fundowane były przez rodzinę Adamców (nad: Marek Klimurczyk)

• - Mazańcowice (gm. Jasienica, pow. Bielsko, ): na prywatnej posesji stoi nieco dziwna murowana bielona kapliczka, a w niej do maja 2011 rezydowała stara drewniana i polichromowana figura Jana N. przeniesiona tu po roku 1955 z Zarzecza (gm. Chybie, pow. Cieszyn) - miejscowości częściowo zalanej przez Zalew Goczałkowicki, leżącej około 12 km na północny zachód. Dawniej Jan chronił tę wieś przed wylewami Wisły. Kapliczka została wykonana w roku 1956 przez pana Erwina Kupkę jako zastępcza. Wykonany w manierze drewniany barokowej Jan ma 115,5 cm wysokości. Zaopatrzono go w biret i wyjątkowo długi palec przy ustach (efekt niefachowego remontu czy intencja twórcy?). Lewa dłoń jest uszkodzona, a farba łuszczy się płatami. Rzeźbiarz i konserwator Krzysztof Czader z Jaworza sugeruje autorstwo czeskiego twórcy figury Trytona ze skoczowskiego rynku, Wacława Donaya (1744-1796). Długo trwały rozmowy z właścicielem, który miał plany pozbycia się rzeźby, aby trafiła ona w ręce miłośników Nepomuków, a w konsekwencji znalazła swe miejsce w którejś z pustych kapliczek lub w nowym miejscu, oczywiście po renowacji i zabezpieczeniu. Ostatecznie udało się - Jan znalazł nową siedzibę w starej kaplicy JN w Czechowicach - dzielnicy Gliwic (zobacz >>), a pieczę sprawuje nad nim Stowarzyszenie "Gliwickie Metamorfozy" i Rada Osiedlowa dzielnicy Czechowice (zobacz artykuł na ten temat >>) (nad: Marek Klimurczyk)

• Międzyrzecze (gm. Jasienica, pow. Bielsko): kościół parafialny Św. Marcina, obraz Jana N. w ołtarzu bocznym z 1740 roku

• Rudzica (gm. Jasienica, pow. Bielsko, ): przy ulicy św. Jana figura Jana N. z XIX wieku, lecz o cechach barokowych. Jan, ulokowany na ceglanym zadaszonym cokole (typ podobny do zebrzydowickiego, zobacz wyżej), stoi w kontrapoście, ma liliowy (!) mantolet, tylko dwie gwiazdy w aureoli, a brodę wymalowano mu tak, że robi wrażenie czapki-kominiarki. Wszystko to nie psuje jednak klasy rzeźby

• Rudzica (gm. Jasienica, pow. Bielsko), : kościół parafialny św. Jana Chrzciciela wyposażył swój boczny ołtarz w białą figurę Jana N. w złotej aureoli. Złoty krzyż i palma, XVIII-XIX wiek

• Rudzica (gm. Jasienica, pow. Bielsko, ): przy ulicy Kościelnej kapliczka w murze kościelnym, w niej polichromowana figura Jana N. z połowy XIX wieku

• Iłownica (gm. Jasienica, pow. Bielsko, ): drewniana figura przydrożna Jana N. w nowszej ceglanej kapliczce na prywatnej posesji nr 112. Kontrapost, błękitna szata, biała komża, srebrna lamówka, przekrzywiona aureola

• Bielowicko (gm. Jasienica, pow. Bielsko, ): w kościele św. Wawrzyńca Diakona, nad bocznym wejściem, wisi obraz przedstawiający apoteozę Jana N. (nad: M.Muryn)

• Jaworze - Nałęże (gm. Jasienica, pow. Bielsko, d. X. Cieszyńskie): stoi tu wśród drzew niewielka kaplica katolicka, którą Filip St. Genois d'Anneaucourt kazał wybudować w 1829 (1831?) roku. Jej patronem jest św. Jan Nepomucen

• Szczyrk-Salmopol (gm. Szczyrk, pow. Bielsko, ): w przysiółku Salmopol, który leżał już po śląskiej stronie granicy (uwaga: sprawdzić) koło restauracji "Gościniec Salmopolski" ul. Wiślańska 56 A, na wylocie ze Szczyrku w stronę Wisły ustawiono współczesną (2010) figurę Jana N. Wykonano ją z drewna i w porównaniu do innych, zwłaszcza pseudoludowych Nepomuków, wcale nie jest taka zła, choć ma nieco zwichrowane proporcje i bose stopy (!). Cokół stanowi okrągły kloc drewna, na którym umieszczono imię Jana i nazwisko autora - Michał Pawlik (nad: T.S.)

• Skoczów (gm. Skoczów, pow. Cieszyn, ): kamienna figura Jana N. przed kościołem śś. Piotra i Pawła. Obok Jan Sarkander, który urodził się w tym mieście i był chrzczony w tym właśnie kościele w roku 1576

• Skoczów (gm. Skoczów, pow. Cieszyn, ): obraz klęczącego Jana N. w tymże kościele śś. Piotra i Pawła

• Skoczów (gm. Skoczów, pow. Cieszyn, ): przy ulicy Ustrońskiej 7 drewniana polichromowana figura św. Jana Nepomucena, XIX wiek, w murowanej, ładnej, krytej dachówką kapliczce z łukową wnęką zamkniętą kratą

• Pogórze (gm. Skoczów, pow. Cieszyn, ): figura Jana N. w oszklonej niszy nad wejściem do kapliczki Matki Bożej Wniebowziętej za Szkołą Podstawową, koło mostu na rzece Kowale (nad: M.Muryn)

zobacz legendę o Nepomuku Skoczowskim >>

• Czechowice (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko): figura przydrożna, barokowa z XVIII w. Nepomucen kiedyś stał (a właściwie leżał) pomiędzy stawami, zarośnięty krzewami i trawą. Zainteresował się nim Zenon, (kuzyn Krysi), który po interwencji u proboszcza przeniósł go nad rzekę Iłownicę. Pomnik jest z 1778 (1758?) - taka data widnieje na cokole (nad: Krysia)

• Czechowice (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko): Jan N. z ul. Legionów stoi przy głównej drodze, trochę dziwnie odmalowany. Jest to figura przydrożna, ludowa XVIII/XIX w., stoi koło drzewa orzechowego (nad: Krysia)

• Czechowice (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko): ten Jan N. kiedyś stał nad stawem, przy kościele św. Katarzyny. Po modernizacji drogi (i stawu) został przeniesiony na drugą stronę drogi - na stary cmentarz przy kościele, przy ul. Kopernika 42. Został odmalowany i bardzo ładnie się prezentuje (nad: Krysia)

• Czechowice (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko): w samym kościele św. Katarzyny, w prawy bocznym ołtarzu, znaleźć można drewnianą złoto-biało-srebrną figurę JN

• Czechowice (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko): kolejny Jan stoi w oszklonej kapliczce na cokole w ogrodzie na prywatnej posesji przy ul. Mazańcowickiej 54. Cokół jest stary ale sama figura jest nowa, w kolorze naturalnego drewna. Jan trzyma krzyż i piękną palmę (nad: Krysia)

• Czechowice-Dziedzice (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko): figura Jana N. ufundowana przez górników w 1860 roku (uwaga: należy sprawdzić, czy nie jest to jedna z figur, które opisano powyżej)

• Czechowice-Świerkowice (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko): w tej dzielnicy Czechowic-Dziedzic, niedaleko granicy z Mazańcowicami, w grupie starych drzew stoi malownicza kapliczka. Wewnątrz drewniana polichromowana figura Jana N. ze śmiesznymi wąsami, wyjątkowo długimi włosami zawiniętymi na karku i dziewięcioma (!) gwiazdami (nad: M.K.) (uwaga: należy sprawdzić, czy jest to jedna z figur, które opisano powyżej)

• Ligota (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko, ): piękna kamienna figura Jana N. nad rzeką Wapienicą przy ulicy Koło, z 1778 roku. Otacza ja ogrodzenie z czterech kamiennych słupków z kartuszami i łańcuchów. Ciekawa poza trzymającego krucyfiks Jana, który wpatruje się w niebo jakby obserwował ptaki. Na wysokim cokole kartusz z inskrypcją fundacyjną niejakiego Jerzego Gorola:
   

  VERERATI ONIS ERGd EREXIT GE ORGIUS GOROL 1778

   

• Ligota (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko, ): w zwieńczeniu bocznego lewego ołtarza w kościele parafialnym w kościele Opatrzności Bożej przy ulicy Bielskiej 25 jest obraz nepomucki z XIX wieku w złoconej ramie o skomplikowanym wykroju

• Ligota-Miliardowice (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko): w tej zachodniej dzielnicy Ligoty znajduje się ładna kamienna kapliczka na takimż słupie, za szkłem drewniana figura Jana N.

• Zabrzeg (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko): w grupie drzew murowana wysoka słupowa kapliczka Jana N. z 1882 roku, w niej za szkłem drewniana figura, zapewne starsza, pozłocona. Na słupie napis: "O święty Janie wstaw się do Boga za nami Abyśmy się stali nieba mieszkańcami"

• Zabrzeg (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko): murowana słupowa kapliczka Jana N., w niej drewniana figura

• Zabrzeg (gm. Czechowice-Dziedzice, pow. Bielsko, ): przy ulicy K. Janoszka 16, w kościele św. Józefa, figura Jana N. w błękitnej szacieWymieniam - choć nie wliczam - tu również figury Jana N. z tej części Księstwa Cieszyńskiego, która dziś leży na terenie Czech (>>):

Wymieniam - choć nie wliczam - tu również figury Jana N. z tej części Księstwa Cieszyńskiego, która dziś leży na terenie Czech (>>):

• - Czeski Cieszyn (Český Těšín, okres: Karvina, kraj: Moravskoslezský, ): przy moście na Olzie stała niegdyś, na profilowanym cokole, kamienna figura Jana N.

• Czeski Cieszyn (Český Těšín, okres: Karvina, kraj: Moravskoslezský, ): w parku przy ul. Masarykove Sady, na prostym cokole z płycinami, stoi piękna kamienna polichromowana figura Jana N. w aureoli o dużych gwiazdach (nad: stoik)

• Gnojnik (Hnojník, okres: Karvina, kraj: Moravskoslezský, ): przy głównej drodze niedaleko kościoła i pałacu kamienna figura Jana N. (nad: stoik)

• Cierlicko (Těrlicko, okres: Karvina, kraj: Moravskoslezský, ): na rogu parku zamkowego stoi barokowa figura Jana N. Należy ona do najlepszych posągów barokowych w powiecie. Na cokole ozdobionym herbami szlacheckimi i ornamentem barokowym stoi Jan z Nepomuk z aniołami w obłokach, trzymającymi jako atrybuty zamkniętą księgę oraz biret. Rzeźba pochodzi prawdopodobnie z 1778 roku. Jej autorem był jeden z lepszych regionalnych rzeźbiarzy

• Bogumin (Bohumín, okres: Karvina, kraj: Moravskoslezský, ): w kościele drewniana statyczna polichromowana figura Jana N. (nad: T.H.)

• Dobra (Dobrá, okres: Karvina, kraj: Moravskoslezský, ): po lewej stronie drogi (tyłem do Polski) przed białym kościółkiem stoi sobie kamienny Jan N. w aureoli, z około 1760 roku (nad: J.G.)

• Dziećmorowice (Dětmarovice, okres: Karvina, kraj: Moravskoslezský, ): w kościele dwie drewniane figury, z których jedna jest Janem N., a druga to jakiś nepomukopodobny święty (Ksawery?) (nad: T.H.)

• Dziećmorowice (Dětmarovice, okres: Karvina, kraj: Moravskoslezský): jest tu kamienna figura Jana N. (nad: T.H.)

• Kocobędz (Chotěbuz, okres: Karvina, kraj: Moravskoslezský, ): na bramie prowadzącej na teren dawnego zamku (z którego została tylko wieża), na dwóch filarach stoją naprzeciw siebie dwie figury - jedna to Jana N., druga zapewne Jan Sarkander (nad: S.Ł.)

• Sucha Górna (Horní Suchá, okres: Karvina, kraj: Moravskoslezský): przy ul. Sportovni znajduje się kamienna figura Jana N. w aureoli z pięcioma gwiazdkami z 1843 roku, na pokrytym blachą cokole (nowszym?), ustawiony na wolutowej podstawie z inskrypcją fundacyjną (nad: A.Ż.)
   

  Josef Trogan Tu Statuj wystawil Kte Czti i Chwale Bożi w Roku 1843

  
  

• Ropica (Ropice, okres: Karvina, kraj: Moravskoslezský): kamienny polichromowany Jan N. na pokrytym dachówkami cokole, w aureoli (nad: A.Ż.)

• Frydek (Frýdek, okres: Frýdek-Místek, kraj: Moravskoslezský, ): przed zamkiem, na rynku we Frýdku stoi kamienny barokowy Jana N. Zdobny cokół wyposażony w aniołki (jeden trzyma Księgę) i skrzydlate główki oraz tarcze. Na największej ciekawe przedstawienie Języka

• Frydek (Frýdek, Frýdek-Místek, kraj: Moravskoslezský, ): przy ulicy Marianskie Namesti 143 kamienna barokowa figura Jana N. koło plebani i kościoła Narodzenia NMP (Kościól Frysztacki, bazylika) (nad: M.Muryn)

• Frydek (Frýdek, Frýdek-Místek, kraj: Moravskoslezský, ): w kościele Narodzenia NMP (Kościół Frysztacki, bazylika), na tylnej ścianie ołtarza głównego jest obraz Jana N. w pięciogwiaździstej aureoli. Ciekawostką jest biała chusta, przez która Jan trzyma krucyfiks (nad: M.Muryn)

• Herczawa (Hrčava, okres: Frýdek-Místek, kraj: Moravskoslezský, ): figura Jana N. w drewnianym kościele św. Cyryla i Metodego (nad: M.Muryn)

• Wędryny (Wędrynia, Vendryně, okres: Frýdek-Místek, kraj: Moravskoslezský, ): Nepomuk przed kościołem św. Katarzyny, obok Florian (nad: B.H.)

Inne (nie wliczone do spisu):

• Gliwice (gm. i pow. Gliwice, Górny Śląsk >>): w tutejszym muzeum mieszczącym się w Willi Caro przy ul. Dolnych Wałów 8a przechowuje się drewnianą polichromowaną figurę Jana N. o wysokości 105 cm, pochodzącą z X. Cieszyńskiego. Nr inw. MGl/ET/1459

• ¿ Babice (pow. Bielsko-Biała)*: z prehistorii stron nepomuckich pochodzi wpis dotyczący kamiennego posągu św. Jana Nepomucena na słupie z drugiej połowy XVIII lub pierwszej połowy XIX wieku. Problem polega na tym, że nie mogę zlokalizować tej miejscowości i potwierdzić danych

• Górki Wielkie (gm. Brenna, pow. Cieszyn): w sieci, pod adresem www.burkot.com.pl odnalazłem taką oto postać. Można ją kupić od ręki, choćby korzystając ze sklepu internetowego firmy Urschitz-Burkot Spółka z o.o. Mieści się na w Górkach Wielkich (gm. Brenna, pow. Cieszyn) i z tego powodu umieściłem to zdjęcie na stronie Nepomuków Cieszyńskich. Świadczy to o ciągłości tutejszej tradycji nepomuckiej!
  Firma oferuje współczesne udane rzeźby, wykończone 24-karatowym złotem, o starannie dopracowanych detalach. Ceny - do zobaczenia na miejscu. Raczej wysokie. Nie twierdzę, że za wysokie, lecz marzyło by się, aby były tak niskie, by stanowić konkurencję dla złodziejskiego rynku kradzionych figur (>>)

Nepomuceny w dawnym pow. zawierciańskim - zobacz stronę Nepomuków Małopolskich (>>)

Nepomuceny w dawnym powiecie będzińskim - zobacz stronę Nepomuków Małopolskich (>>)
 

<<   wstecz | dalej >>