|
Gloger, 1903:
Województwo Łęczyckie graniczyło na północy z Brzesko-kujawskiem i
Rawskiem. Część granicy północno-wschodniej z województwem Rawskiem
stanowiła rzeka Przysowa (od wsi Trębisk aż do połączenia się z Bzurą).
Wschodnią ścianę od miasteczka Soboty aż do rzeki Pilicy pod Brzegiem
stanowiło województwo Rawskie. Na południu rzeka Pilica na kilkomilowej
przestrzeni (od Białobrzegów do Brzegu) rozgraniczała województwo
Łęczyckie od Sandomierskiego. Zachodnią granicę dawało województwo
Sieradzkie i na małej przestrzeni w okolicy Koła, Kaliskie. W tej
południowo-zachodniej ścianie dwie rzeki Ner i Wolborka płynęły granicą
województw. Województwo Łęczyckie miało figurę mocno wydłużoną od
Kłodawy i Grzegorzewic na północno-zachodzie, do rzeki Pilicy na
południo-wschodzie. Obejmowało przestrzeni około 80 mil (...)
 Województwo Brzesko-kujawskie graniczyło od północy z
Inowłocławskiem i przez Wisłę z ziemią Dobrzyńską, od wschodu z
województwem Rawskiem, od południa z Łęczyckiem i Kaliskiem, od zachodu
także z Kaliskiem, a w ostatnich czasach Rzeczypospolitej z nowo
utworzonem Gnieźnieńskiem. Rozległość województwa Brzesko-kujawskiego
wynosiła mil kwadratowych niespełna 60 (...)
Województwo Inowłocławskie graniczyło na północ z
województwem Pomorskiem, tudzież przez Wisłę z województwem Chełmińskiem,
na zachód przez Wisłę z ziemią Dobrzyńską, na południe z województwem
Brzeskiem, a na zachód z północną częścią województwa Kaliskiego (z
której za Stanisława Augusta utworzono województwo Gnieźnieńskie).
Województwo Inowłocławskie posiadało przestrzeni 53 mil (...)
Województwo Inowłocławskie dzieliło się na 2 powiaty: nieco mniejszy Inowłocławski i większy Bydgoski (...)
Ziemia Dobrzyńska, za Wisłą położona, miała kształt
podobny do trójkąta, którego podstawę południowo-zachodnią stanowiła
Wisła, bok północno-zachodni Drwęca, a ścianę wschodnią wpadająca także
do Wisły Skrwa. Za Drwęcą leżała ziemia Chełmińska, później województwo
tej nazwy, do Prus królewskich należące, za Skrwą Mazowsze płockie (...)
Ziemia Dobrzyńska dzieliła się na 3 powiaty: Dobrzyński, Rypiński i
Lipnowski, (ustanowiony w miejsce dawnego Słońskiego). Ziemia ta, lubo
uchwałą sejmu 1717 roku do województwa Brzesko-kujawskiego, a następnie
do Inowłocławskiego przyłączona, nie przestała wszakże odrębnie się
rządzić. Warto też zajrzeć na sąsiednie strony
Janów Pomorskich oraz
Janów Wielkopolskich i
Janów Sieradzkich |
KATALOG
(44 + 1)
 |
Województwo brzesko-kujawskie (7)
zobacz na mapie google >>
-
Włocławek (gm. i
pow. Włocławek, woj. kujawsko-pomorskie,
 ): w Muzeum Ziemi Kujawskiej i
Dobrzyńskiej we Włocławku (ul. Bulwary 6) znalazł się odrestaurowany Jan Urszulewski (Katalog zbiorów, Włocławek 1998; poz. kat. 133) - zobacz opis
niżej, pod hasłem Urszulewo
-
Kruszwica (gm. Kruszwica, pow. Inowrocław,
): kamienny Jan na wysokiej
ośmiobocznej kolumnie stoi przy słynnej romańskiej kolegiacie
-
Chełmce (gm.
Kruszwica, pow. Inowrocław,
):
w kościele parafialnym Jan Nepomucen barokowo - ludowy z II połowy XVIII
wieku
-
Strzelno (gm.
Strzelno, pow. Mogilno,
):
w słynnym romańskim kościele klasztornym św. Trójcy, na sklepieniu, do zobaczenia
są freski nepomuckie przedstawiające sceny z życia JN: Audiencja u króla
i królowej, Topienie, Niesienie na marach, Modlitwa królowej do obrazu
JN. Dwie ostatnie są unikalne! Poziom malowideł nie jest zbyt wysoki,
ale wynagradza to niekonwencjonalność ujęcia (nad: T.M.)
-
Strzelno (gm.
Strzelno, pow. Mogilno,
):
w tym samym kościele klasztornym św. Trójcy jest również relikwiarzowy ołtarz św.
Krzyża, a w nim, wśród wielu innych, zamknięto relikwie Jana Nepomucena
(>>)! Widoczne są one za owalną szybką wprawioną w niewielką drewnianą
polichromowaną figurkę Nepomuka z palmą w jednej i krzyżem w drugiej
ręce. Ołtarz opisano w "Spotkaniach z
Zabytkami" z maja 2009
-
Strzelno (gm.
Strzelno, pow. Mogilno,
):
w tym samym kościele klasztornym św. Trójcy, w górnej kondygnacji
dwupoziomowej kaplicy św. Barbary przylegającej od południa do
prezbiterium, przechowywany jest feretron z malowanym wizerunkiem Jana
N. (nad: H.Jakóbczak)
-
Połajewo (gm.
Piotrków Kujawski, pow. Radziejów,
): w kościele Św. Trójcy, w neogotyckim
ołtarzu bocznym, jest obraz św. Jana Nepomucena z około 1740 roku w
metalowej, trybowanej sukience regencyjnej z II ćwierci wieku XVIII. Sukienka oraz
zachowane przy obrazie trzy wota rokokowo-ludowe z XVIII i XIX wieku wskazują na żywy kult Jana N.
|
 |
 |
Województwo inowrocławskie (12)
zobacz na mapie google >>
-
Inowrocław (gm.
i pow. Inowrocław, ):
w kościele farnym św. Mikołaja jest ołtarz w nawie południowej,
rokokowy z II połowy XVIII wieku z rzeźbą Jana Nepomucena
-
Inowrocław (gm.
i pow. Inowrocław, ):
w tym samym kościele farnym św. Mikołaja, w tym samym ołtarzu (zobacz
wyżej) jest obraz z wizerunkiem św. Jan Nepomucena
-
Gniewkowo (gm.
Gniewkowo, pow. Inowrocław, ):
w kościele parafialnym śś. Mikołaja i Konstancji, przy głównym ołtarzu na regencyjnej konsoli
przyściennej rzeźba Jana Nepomucena, barokowa z II ćwierci XVIII wieku
-
Gniewkowo (gm.
Gniewkowo, pow. Inowrocław, ):
w tym samym kościele śś. Mikołaja i Konstancji (zobacz wyżej),
przy bocznym ołtarzu, na regencyjnej konsoli
przyściennej rzeźba Jana Nepomucena, barokowa z II połowy XVIII wieku
-
Bydgoszcz (gm. i pow. Bydgoszcz, ): przed bydgoską konkatedrą,
od strony północnej, przy jazie farnym, stoi
kamienna figurka św. Jana
Nepomucena
-
Bydgoszcz (gm.
i pow. Bydgoszcz, ): w tutejszym muzeum
przechowuje się co najmniej jeden wizerunek JN - wiem o pochodzącej z
Gdańska rzeźbie autorstwa Edmunda Zielińskiego
-
Wudzyn (gm. Dobrcz,
pow. Bydgoszcz, ):
na dwustopniowym cokole murowana kapliczka z półokrągłą wnęką zamkniętą
oknem, w niej drewniana
polichromowana figura Jana N., przełom XIX i XX wieku. Pod wnęka tablica
z napisem "Św. Janie módl się za nami"
-
Koronowo (gm.
Koronowo, pow. Bydgoszcz, ): w kościele św. Andrzeja, w zwieńczeniu jednego
z ołtarzy, jest barokowy półplastyczny wizerunek JN. Po obu stronach
uskrzydlone putta
-
Nieszawa (gm.
Nieszawa, pow. Aleksandrów Kujawski, woj. kujawsko-pomorskie, ): w
kościele św. Jadwigi, w ołtarzu bocznym, jest przemalowany XVIII-wieczny
obraz JN
-
Nieszawa (gm.
Nieszawa, pow. Aleksandrów Kujawski, woj. kujawsko-pomorskie, ): w
tym samym kościele św. Jadwigi, w zwieńczeniu ołtarza jest obraz
przedstawiający Apoteozę JN
-
Grabie (gm.
i pow.
Aleksandrów Kujawski, woj. kujawsko-pomorskie, ): w kościele św. Wacława
jest kaplica JN (dawniej prezbiterium) z ołtarzem, w którym znajduje się
retabulum w formie baldachimu z rzeźbą Jana N. Na mensie malowana scena Zrzucenia
Świętego z mostu do Wełtawy. Koniec XVIII wieku
-
Minikowo (gm.
i pow. Nakło, ): na cmentarzu kapliczka z figurą Jana N. na miejscu dawnego kościoła
|
 |
 
 
 
 
 
 
 
 
  |
Ziemia Dobrzyńska
woj. inowrocławskiego (13 + 1)
zobacz na mapie google >>
-
Skrwilno (gm. Skrwilno, pow. Rypin, woj.
kujawsko-pomorskie, ): w tej miejscowości
na granicy Mazowsza i Ziemi Dobrzyńskiej odnalazłem Nepomuka w postaci
drewnianej figury w lewym skrzydle głównego ołtarza w kościele
parafialnym, który leży na zachód za graniczną rzeką Skrwą, a więc
należy do Ziemi Dobrzyńskiej
-
-
Urszulewo
(gm. Skrwilno, pow. Rypin, woj. kujawsko-pomorskie, ): źródła donosiły, że
w tej miejscowości tuż za granicą Mazowsza jest Jan N. Wizja lokalna nie
potwierdziła tej informacji - jest tam tylko Frasobliwy. Ludność w
stanie umiarkowanie trzeźwym nic nie wiedziała. We wrześniu 2005
otrzymałem informacje od Pani Krystyny Pawłowskiej, Kustosz Muzeum Ziemi
Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, że rzeźba ta została
zabrana ze swego słupa w 1988 roku (ze względu na fatalny stan zachowania) do tego Muzeum
(Włocławek, ul. Bulwary 6, Katalog zbiorów, Włocławek 1998; poz. kat.
133), za zgodą proboszcza ze Skrwilna. Obecnie, po konserwacji, znajduje
się ona na klatce schodowej w Muzeum. Jest ona opisana w pracy Pani
Kustosz pt. "Zabytkowa ludowa rzeźba w drewnie"
-
Sadłowo
(gm. i pow. Rypin, woj. kujawsko-pomorskie, ): w kościele św. Jana
Chrzciciela, w bocznym rokokowym ołtarzu, znajduje się obraz JN
-
Obory (gm. Zbójno, pow. Golub-Dobrzyń, woj. kujawsko-pomorskie, ):
w parku klasztornym rzeźba Jana N. (nad: R.K.). Jakiś czas sądziłem, że
jest to barokowa kamienna figura, lecz wizyta w sierpniu 2011 pozbawiła
mnie złudzeń - jest to odlew z tworzywa sztucznego wydający przy
popukaniu głuchy odgłos. Pozostaje pytanie o wzorzec tego odlewu
-
Obory (gm. Zbójno, pow. Golub-Dobrzyń, woj. kujawsko-pomorskie, ):
na szczycie bramki ogrodzenia klasztornego jest statyczna kamienna
rzeźba Jana N. (nad: R.K.)
-
Obory (gm. Zbójno, pow. Golub-Dobrzyń, woj. kujawsko-pomorskie, ): w
klasztorze karmelitów jest rokokowy ołtarz nepomucki. Jego snycerska oprawa utworzona została z wolut, skrętów, motywów liściastych i draperyjno-baldachimowych.
W nim obraz Jana N. z II połowy XVIII wieku
-
Obory (gm. Zbójno, pow. Golub-Dobrzyń, woj. kujawsko-pomorskie, ): w
kaplicy Opatrzności Bożej kościoła klasztornego jest pochodzący z 1704
roku ołtarz w stylu regencji, a nim rzeźba Jana N.
-
Obory (gm. Zbójno, pow. Golub-Dobrzyń, woj. kujawsko-pomorskie, ): w
kościele karmelitów jest jeszcze jedna figura Jana N. z XVIII wieku
-
Kikół
(gm. Kikół, pow. Lipno, woj. kujawsko-pomorskie): kamienny barokowy Nepomucen
na wysokim kopcu nad jeziorem
-
Trutowo
(gm. Kikół, pow. Lipno, woj. kujawsko-pomorskie, ): w kościele karmelitów św. Anny, w ołtarzu głównym, jest
obraz Jana N. z XVIII wieku
-
Trutowo
(gm. Kikół, pow. Lipno, woj. kujawsko-pomorskie, ): w tym samym ołtarzu w kościele
św. Anny, jest rzeźba Jana N., zapewne z XVIII wieku
-
Skępe
(gm. Skępe, pow. Lipno, ): w
kościele klasztornym należącym do bernardynów zawieszono ciekawy obraz
nepomucki. Jana N. przedstawiono w trakcie unoszenia go do nieba przez dwa
anioły, z lekko zezowatymi oczyma wzniesionymi do góry, z palmą
męczeńską w ręce. Dosyć niezwykła jest aureola Jana - jest to podwójny
otok, pionowy i poziomy, oba składające się z pięciu gwiazd. Połowa XIX
wieku
-
Karnkowo
(gm. Skępe, pow.
Lipno, ): w sklepionej konchowo wnęce kościoła św. Jadwigi, nad bocznym
południowym wejściem, ustawiono polichromowaną figurę Jana N., zapewne
XIX-wieczną, w czarnym birecie, z długim krzyżem w prawym ręku
-
Dulsk
(gm. Radomin, pow. Golub-Dobrzyń, ):
w kościele Wniebowzięcia NMP, w lewym ołtarzu bocznym, jest obraz
przedstawiający Jana N. W tle, na stole, biret i zapieczętowany list. Z
drugiej strony most i scena Topienia, w góze anioły z palcem na ustach i
z Językiem. Jana wyróżnia go ciekawa aureola - na płótno nałożono
tworzące koronę trójkąty ze złotej blachy, a do niej przyczepiono
gwiazdki (nad: A.C.)
|
 
 
 |
 |
Województwo łęczyckie
(12)
zobacz na mapie google >>
-
Daszyna (gm. Daszyna, pow. Łęczyca, woj. łódzkie,
): oryginalnym
XIX-wiecznym obiektem była wykonana z drewnianych bali kapliczka typu brogowego, w której umieszczona była figura św. Jana Nepomucena.
Najprawdopodobniej ufundowana przez właścicieli dworku – rodzinę
Wieszczyckich z Daszyny – kapliczka nie doczekała okresu wyzwolenia.
Została zniszczona przez Niemców w 1944 roku. Po wojnie mieszkańcy
ufundowali, w miejscu nieistniejącego już obiektu, skromny żelazny
krzyż.
Nowy obiekt odtworzono w
ramach projektu "Pejzaż Wszystkich Świętych" (zobacz więcej
na ten temat >>). Nowa fundacja stanęła na prywatnym
terenie Pana Marka Pabiańczyka, ponownie na wprost zachowanego jeszcze
zespołu dworsko-parkowego. Jest to kapliczka monolityczna, z wykonaną w
ludowej manierze przez Daniela Fabijańskiego figurą św. Jana Nepomucena.
Uroczyste poświęcenie obiektu odbyło się 11 września 2010
-
Witaszewice (gm. Góra Świętej Małgorzaty, pow. Łęczyca, woj. łódzkie):
źródła podają, że znajdująca się tu kiedyś kapliczka z figurą św. Jana
Nepomucena usytuowana była nad wodą i została wykonana pod koniec XIX
wieku przez ludowego rzeźbiarza Józefa Kaletę z Marynek koło Łęczycy.
Mieszkańcom Witaszewic towarzyszyła do II wojny światowej, kiedy to,
najprawdopodobniej w 1942 roku, została zniszczona przez Niemców.
Nowy obiekt, odtworzony w ramach projektu "Pejzaż Wszystkich Świętych" (zobacz więcej
na ten temat >>), ulokowano w malowniczym miejscu, na
pagórku, pośród pól; jest to charakterystyczny dla regionu łęczyckiego
typ monolitycznej kapliczki słupowej. W przestronnej wnęce znajduje się
bardzo wyrazista, wykonana grubym cięciem dłuta, polichromowana rzeźba
św. Jana Nepomucena autorstwa Henryka Adamczyka. W dolnej części napis
"Święty Jan Nepomucen A.D 2010". Poświęcenie obiektu odbyło się 26
września 2010
-
Górki Łubnickie (gm. Piątek, pow. Łęczyca,
):
wewnątrz murowanej słupowej kapliczki jest piękna kamienna rzeźba
Jana N. o precyzyjnie wykonanych detalach
-
Łódź (gm. i pow. Łódź, woj. łódzkie,
): w Muzeum Archidiecezji
Łódzkiej, przy ul. Ks. I. Skorupki 3, znajduje się drewniana ludowa
rzeźba Jana N. z XIX wieku pochodzenia
śląskiego (>>)
-
Brzeziny (gm. i pow. Brzeziny, woj. łódzkie,
51.800972° N, 19.741702° E): figura Jana N. na daszku
studni przy stawach, naprzeciwko kościoła, przy głównej trasie Rawa Mazowiecka - Łódź. Drewniana,
polichromowana, w ręku cienki krzyżyk, najpewniej wtórny. Figura została
wyprodukowana (odlana) w nieustalonym dotąd warsztacie, którego
identyczne ,lub prawie identyczne dzieła można spotkać na terenach
północnego Mazowsza, Podlasia i woj. bełzkiego (zobacz ich porównanie
>>)
-
Będków (gm. Będków, pow. Tomaszów Mazowiecki, woj.
łódzkie,
): w tej miejscowości położonej przy granicy
dawnych województw łęczyckiego i sieradzkiego, nad rzeką Wolbórką, w pięknym gotyckim
kościele przy rynku, jest ołtarz główny z końca XVIII wieku. W tym ołtarzu zaś
drewniana polichromowana (biel i złoto) figura Jana N. obok Jana Kantego
-
Aleksandrów Łódzki (gm. Aleksandrów Łódzki, pow. Zgierz,
): drewniany Jan w murowanej kapliczce stoi przy ul.
Warszawskiej około numeru 50. Kapliczka odbudowana w 1948 roku przez związek kupców (nad: W.K.)
-
Strugienice / Wierznowice (gm. Zduny, pow. Łowicz, woj. łódzkie,
52.123371, 19.788951): na granicy tych miejscowości, na północnym brzegu dzielącej je strugi, przy drodze i mostku stoi kapliczka nepomucka w formie
murowanego okrągłego słupa z umieszczoną na nim polichromowaną
figurką Jana N. Jan osłonięty jest daszkiem opartym na
metalowych słupkach. Na cokole napis fundacyjny z datą 1936. Całość zwieńczona przechylonym krzyżykiem. Założono tu punkt WayPointGame
-
Maurzyce (gm. Zduny, pow. Łowicz, woj. łódzkie,
):
Jan N. w trójkondygnacyjnej kapliczce w tutejszym skansenie - Muzeum
Wsi Łowickiej. Kapliczka jest słupowa w
typie tej z Aleksandrowa (zobacz wyżej), murowana i pomalowana na
błękit, natomiast figurka to drewniany neoludowy świątek (nad: G.W.)
-
Gostków Stary (gm. Wartkowice, pow. Poddębice): miejscowość leży po
wschodniej stronie Neru, więc należy do województwa łęczyckiego
leżąc tuż przy jego granicy z sieradzkim (>>).
Nieistniejąca już kapliczka pochodziła najprawdopodobniej z końca
XVIII bądź z początku XIX wieku. Do dnia dzisiejszego zachowały się
na jej temat jedynie nieliczne wzmianki w literaturze
etnograficznej.
Ulokowana w malowniczym miejscu, nad rzeką Ner, nowa fundacja
upamiętniła dawny obiekt. Kapliczkę odtworzono w ramach projektu
"Pejzaż Wszystkich Świętych" (zobacz więcej
na ten temat >>). Wewnątrz znalazła się figura św. Jana
Nepomucena autorstwa Wojciecha Nagórskiego. Umieszczona w
czterościennej latarni, wykonana w ludowej manierze rzeźba, stanowi
najważniejszy element tej małej formy sakralnej. Ubrana w komżę i
stułę postać świętego - boskiego orędownika - ma chronić mieszkańców
okolicznych, nadrzecznych miejscowości przed powodziami, opadami i
gradobiciem. Kapliczkę wyróżnia dwuspadowy, symetryczny daszek
zwieńczony krzyżykiem. Ciekawym elementem architektonicznym jest
również okrągły słup stanowiący podstawę, zdobioną wolutami i
opatrzoną w części frontalnej napisem z wyciętą nazwą patrona oraz
datą nowej fundacji. Uroczyste poświęcenie obiektu odbyło się 16
września 2010
-
Koźle (gm. Stryków, pow. Zgierz): nad strugą stoi drewniana kapliczka brogowa uzupełniona współcześnie rodzajem szklanej klatki, w niej
współczesna polichromowana figura Jana N. w rozwianej pelerynie
-
Górka Pabianicka (gm. i pow. Pabianice,
): w tej wsi leżącej przy
granicy z województwem sieradzkim (>>), w grupie drzew stoi, otoczona metalowym
kutym płotkiem kamienna polichromowana figura Jana N. Krępą rzeźbę
bez stóp ustawiono na sporym cokole ozdobionym ciekawymi motywami:
są tu wici roślinne i gałązki i owoce, korona cierniowa, serce
przebite kotwicą i krzyżem. Są dwie daty: 1889 i 1914 oraz inicjały XJW. Czyżby chodziło o fundację znanego nam już księdza Jana
Wiśniewskiego, który w pierwszych latach XX wieku ufundował Nepomuki
w Ćmielowie (>>)i
w Cerekwi (>>)
(sandomierskie)? (uwaga: należy upewnić się co do lokalizacji Górki
w łęczyckim a nie w pobliskim sieradzkim (>>)
|
 
 
 
 
 
 
  |
|
