"Województwo Lubelskie, jako jedna całość z ziemią Łukowską, graniczyło: na północ i północo-wschód z województwem Podlaskiem (>>), na wschód z ziemią Chełmską (>>) i małemi przestrzeniami województwa Brzesko-litewskiego (>>) i Bełzkiego (>>) [uwaga: według S.Wojciechowskiego, autora tej części Atlasu Historycznego PAN, to błąd tradycyjnie potem powielany, w tym na mapce poniżej. Zamieszanie wynika z nieostrych granic państwowych wewnątrz ordynacji zamojskiej], na południe z województwem Ruskiem, na zachód z województwem Mazowieckiem (>>) i Sandomierskiem (>>). Część tej granicy biegła Wisłą od ujścia Sanu do ujścia Wieprza i na małej przestrzeni dolnym Sanem, przy którego połączeniu się z Wisłą, oba brzegi do województwa Lubelskiego należały. Całe województwo dzieliło się na trzy powiaty: Lubelski, Urzędowski i Łukowski, nazywany zawsze „ziemią Łukowską”, oddzielony był bowiem od reszty województwa rzekami Wieprzem i Tyśmienicą, stanowiąc część jego północną. Przestrzeń całego województwa wynosiła mil kwadratowych 200 i 1/3. GLOGER (Kraków 1903)"

Mapa dawnego województwa lubelskiego I Rzeczpospolitej
osobno ujęto dawne województwo bełzkie >> oraz Ziemię Chełmską woj. ruskiego >>
które dziś częściowo zaliczono do Lubelszczyzny

zobacz całą mapę I Rzeczpospolitej >>

KATALOG

Poniższe zestawienie figur i obrazów z terenu Lubelszczyzny nie jest suchą wyliczanką kolejnych obiektów! Z każdą pozycją na tej liście wiąże się PRZYGODA, cierpliwe poszukiwanie, tropienie w terenie, w źródłach i na mapach. A i tak często decyduje przypadek, łut szczęścia lub pomoc ludzi przywiązanych od pokoleń do "swoich" Janów.

Największy wkład w tworzenie tego katalogu miał Brat Wirtualny L.J., który przygotował zestawienie Nepomucenów w województwie lubelskim na podstawie "Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce" oraz "Zabytków Architektury i Budownictwa w Polsce". Każdy z Nepomuków nadesłanych przez niego ma profesjonalnie wypełnioną "Kartę obiektu Nepomuckiego" opracowaną dla potrzeb Bractwa Św. Jana Nepomucena. Później swe zbiory ze strony roztocze.it.home.pl (>>) udostępnił Pietrosul, dane uzupełniał H. Jakóbczak i inni.
 

Powiat Lublin

zobacz Nepomuki tego powiatu na mapie Google >>

(31 + 9)

• Lublin (gm. i pow. Lublin): w archikatedrze św. Jana przy ul. Królewskiej, w kaplicy św. Jana w prawej nawie, jest ołtarz z obrazem z apoteozą Jana N. nieznanego autora. Jan klęczy na chmurce, obok druga z zamkniętą Księgą, biretem i kluczem, nad nim MB z Dzieciątkiem. Jest też anioł trzymający kłódkę i palec na ustach, jest wieniec laurowy i putta

• Lublin (gm. i pow. Lublin): w archikatedrze św. Jana przy ul. Królewskiej, w tej samej kaplicy św. Jana (zobacz wyżej) jest fresk Józefa Mayera z połowy XVIII wieku, również z sceną apoteozy Jana N. Postać Jana jest jednak zwrócona na prawo, księga jest otwarta a Jan trzyma w ręku język. Centrum kompozycji to gorejący trójkąt z imieniem JAHWE wypisanym literami hebrajskimi. Renowacja miała miejsce w roku 2006

• Lublin (gm. i pow. Lublin, ): w kościele franciszkanów-minorytów (kapucynów) pod wezwaniem śśw. Piotra i Pawła na Krakowskim Przedmieściu, w ołtarzu głównym jest obraz tzw. Górny z wizerunkiem Jana N. oraz dwóch aniołków. XVIII wiek

• Lublin (gm. i pow. Lublin, ): w kościele św. Ducha, w jednym z bocznych ołtarzy przy łuku tęczowym, jest XVIII-wieczny obraz nepomucki. Gołogłowy Jan opiera się o barokowy klęcznik (stalle?), ma przed sobą Księgę, na dole przedstawiono inną. Zza kotary wygląda krajobraz z mostem. Dziwacznie wykręcone ręce. Jest to zapewne ten obiekt, który wymienia protokół wizytacji z roku 1799. Sponsor renowacji z roku 1895, niejaki Jakób Mateusz, kazał uwiecznić ten fakt w inskrypcji na dole obrazu

• Lublin (gm. i pow. Lublin): w klasztorze dominikanów jest obraz "Tryumf zakonu kaznodziejskiego" z  XVIII wieku, w którego centrum, wśród tłumu zakonników, zakonnic i papieży umieszczono klęczącego na chmurce Jana N. w charakterystycznej gronostajowej rokiecie. Jan nie ma zarostu, a w ręku trzyma jakiś przedmiot, prawdopodobnie język (uwaga: upewnić się w źródłach co do identyfikacji postaci)

• Lublin (gm. i pow. Lublin): w klasztorze karmelitów bosych przy ul. Świętoduskiej 14 znaleźć można obraz Jana N. z MB z Dzieciątkiem. W rogu - aniołki z palmą, biretem, językiem i gwiaździstą aureolą. Ciekawy, choć nieco "gruby" styl. Być może jest to obraz, który rezydował w bocznym ołtarzu tutejszego karmelickiego kościoła św. Józefa (na płn. ścianie, w pierwszym ołtarzu na prawo od wejścia; dziś jest tu wizerunek św. Jana od Krzyża (nad: Pietrosul)

• - Lublin (gm. i pow. Lublin, ): na błoniach zamkowych, na południe od Zamku, jeszcze w latach 30. XX wieku stał Nepomuk. Sfotografował go Edward Hartwig w roku 1930 (kolekcja Zbigniewa Lemiecha, EH_079). Jan był statyczny i zapewne kamienny, zaopatrzony w gwiaździsta aureolę (nad: H.Jakóbczak). Do wyjaśnienia pozostaje autorstwo, data powstania i zniknięcia rzeźby. Na tablicy na cokole umieszczono rok 1933 (data renowacji?)

w Muzeum Lubelskim na Zamku odnaleźć można:

• Lublin (gm. i pow. Lublin):  klika drewnianych Nepomuków. W sieci znalazłem fotkę jednego z nich - drewniany, polichromowany Jan z przełomu XVIII i XIX wieku pochodzący z Dołhobrodów (gm. Hanna, pow. Włodawa, w Ziemi Chełmskiej woj. ruskiego >>), nieznanego autorstwa. Pelerynę i sutannę pomalowano na niebiesko, komża jest biała. W zgięciu prawego ramienia krucyfiks

• Lublin (gm. i pow. Lublin): inny z Nepomuków w Muzeum Lubelskim na Zamku to drewniany, polichromowany Jan z początku XIX wieku pochodzący z Goraja (gm. Goraj, pow. Biłgoraj). Styl ludowy z inspiracjami barokowymi - szaty skręcone wiatrem mistycznym. Na szyi równoramienny krzyżyk - kanonickie dystynktorium, puste dziś i uszkodzone dłonie niegdyś trzymały poziomo krucyfiks

• Lublin (gm. i pow. Lublin): inny z Nepomuków w Muzeum Lubelskim na Zamku to drewniany świątek z XIX wieku pochodzący z Chlewisk, (zapewne tych w gminie i powiecie Lubartów). Brak dłoni. Szaty oddano za pomocą pionowych rowków

• Lublin (gm. i pow. Lublin): inny z Nepomuków w Muzeum Lubelskim na Zamku to drewniany Jan z Zarzeca Ulańskiego (gm. Ulan Majorat, pow. Radzyń Podlaski), z pomalowanymi na brązowo szatami, w birecie, z lewą ręką wzniesioną pionowo do góry. Przełom XVIII i XIX wieku

• Lublin (gm. i pow. Lublin): inny z Nepomuków w Muzeum Lubelskim na Zamku to - według podpisu - ludowy drewniany Jan ze Stróży (gm. i pow. Kraśnik). Biało-brązowy, pucołowaty, z niebieskimi oczami i z brodą, lecz bez wąsów. XIX wiek. Uwaga: identyczny obiekt znajduje się, według D. Powiłańskiej-Mazur (Twórczość Ludowa, 4. 2004), w sąsiednim Słodkowie Trzecim (gm. i pow. Kraśnik), gdzie dziś rezyduje kopia (uwaga: należy przypuszczać, że właściwą pierwotną lokalizacją tego obiektu jest Słodków III, ale należy badać sprawę dalej)

• Lublin (gm. i pow. Lublin): inny z Janów ze Stróży (gm. i pow. Kraśnik, zobacz niżej), który znalazł schronienie w Muzeum Lubelskim na Zamku to ludowy drewniany Jan z początku XIX wieku. Biało-brązowy, z białym wtórnym krzyżykiem, wygięty w lekkim kontrapoście. Nie jest pewne, czy pochodzi z kapliczki w Stróży, gdzie w tej chwili rezyduje MB, czy też może ze Stróży-Kolonii (zobacz niżej), a może z jeszcze innego miejsca

• Lublin (gm. i pow. Lublin): inny z Nepomuków w Muzeum Lubelskim na Zamku to drewniany Jan N. z Zakrzówka (gm. Zakrzówek, pow. Kraśnik) z XIX wieku. Jan ma wąsy, lecz nie ma brody (lub zamalowano ja białą farbą). Trzyma palmę i krucyfiks (nieoryginalny). Fałdy szat oddano wgłębiając w drzewnie szerokie pasy

• Lublin (gm. i pow. Lublin): inny z Nepomuków w Muzeum Lubelskim na Zamku to drewniany polichromowany Jan z Łomaz wykonany w 1969 roku przez Franciszka Sadownika. Brak rokiety, jest natomiast długa stuła na szyi

• Lublin (gm. i pow. Lublin): w Muzeum Lubelskim na Zamku odnaleźć można obraz Michała Stachiewicza zatytułowany "Przemarsz wojsk Kościuszki przez Rynek Krakowski". Widać na nim istniejąca do dziś figurę Jana N. z gzymsu kościółka św. Wojciecha (zobacz stronę Nepomuków Krakowskich >>)

w Muzeum Archidiecezjalnym w wieży Trynitarskiej, niedaleko Krakowskiego Przedmieścia:

• Lublin (gm. i pow. Lublin, ):  przechowywana jest drewniana polichromowana figura z kościoła w Dzierzkowicach (gm. Dzierzkowice, pow. Kraśnik). Jan ma gołą głowę i klęczy (nieczęste, zwłaszcza w tym regionie Polski!) na przyściennej konsoli. Jest niestety w dość złym stanie (nad: D. Kołodziej)

• Lublin (gm. i pow. Lublin, ): w Muzeum Archidiecezjalnym w wieży Trynitarskiej przechowywana jest też druga drewniana polichromowana figura Jana N. z XVIII wieku pochodząca z tego samego kościoła w Dzierzkowicach (gm. Dzierzkowice, pow. Kraśnik). Jan ma biret i krucyfiks na przyściennej konsoli. Jest również w złym stanie (nad: D. Kołodziej)

• Lublin (gm. i pow. Lublin, ): w Muzeum Archidiecezjalnym w wieży Trynitarskiej przechowywany jest obraz przedstawiający Jana N. razem ze św. Andrzejem Apostołem i św. Janem Nepomucenem oraz ze św. Katarzyną Aleksandryjską i być może ze św. Barbarą. Fundacja Jana i Katarzyny Oszustów ze wsi Lipy z 12 lutego 1840 roku. Uroczy obrazek w stylu naiwno-ludowym, bardzo kolorowy.  Napisy na obrazie (pisownia uwspółcześniona): Święty Andrzey Apostoł, Święty Jan Nepomucyn. Królu Nieba wysokiego użycz nam zbawienia wiecznego. Zmiłuy się nad nami Panie, wysłuchay modlitwy nasze. Roku Pańskiego 1840, dnia 12 Lutego. Fundatorowie Jan i Katarzyna Oszustowie z wsi Lipy (nad: Pietrosul)

• Lublin (gm. i pow. Lublin, ): w Muzeum Archidiecezjalnym w wieży Trynitarskiej przechowywany jest Jan N. pochodzący z kapliczki z Buśna (gm. Białopole, pow. Chełm, Ziemia Chełmska woj. ruskiego >>), XIX wiek. Jest to ludowa drewniana rzeźba, pozbawiona już dłoni, mocno zniszczona, zapewne niegdyś polichromowana. Jan ma długą stułę na szyi

• Lublin (gm. i pow. Lublin, ): w Muzeum Archidiecezjalnym w wieży Trynitarskiej przechowywany jest drewniany Jan N. stojący na pękniętym cokoliku, o utrąconych dłoniach i pięknie trefionych włosach (nad: Pietrosul)

w skansenie - Muzeum Wsi Lubelskiej:

• Lublin (gm. i pow. Lublin) / Lubatowa (gm. Iwonicz, pow. Krosno, woj. ruskie): w Skansenie Wsi Lubelskiej przechowywany jest drewniany barokowo-ludowy Nepomuk pochodzący z Lubatowy. Ciekawie zarysowane włosy, trochę na modłę egipską. In situ do 14.07.1959, potem w skansenie (>>) w Sanoku, przekazany do Muzeum Zamkowego w Łańcucie w 1961 roku, wypożyczony do skansenu (>>) w Lublinie (tam nr dep. 5) (nad: J.G.)

• Lublin (gm. i pow. Lublin):  w Muzeum Lubelskim na Zamku stoi kapliczka z Korytkowa Dużego (gm. i pow. Biłgoraj) z początku XIX wieku (zobacz niżej). Zagrała ona w scenie modlitwy księdza Skorupki i żołnierzy przy kapliczce w filmie "Bitwa Warszawska 1920"

• Lublin (gm. i pow. Lublin): w tymże  Skansenie Wsi Lubelskiej znajduje się drewniany współczesny Nepomuk autorstwa Cz. Bielaka z 1996 roku

• Lublin-Głusk (gm. Głusk, pow. Lublin, ): przy ulicy. Głuskiej 31, nad rzeczką Czerniejówką, w pobliżu miejsca, w którym dawniej był most, na ogrodzonej parceli na zachód od ulicy, stoi murowana kapliczka z figurką Jana N. (uwaga: figura notowana czasem pod lokalizacją Dominów) (nad: Pietrosul)

• Sobianowice Kolonia (gm. Wólka, pow. Lublin): przy skrzyżowaniu szosy z Turki z szosą z Leonowa stoi kamienny Jan na potężnym ceglanym słupie, XIX wiek. Jan utracił krzyż, została mu tylko palma (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>). Według miejscowej legendy, ewidentnie anachronicznej i ahistorycznej, figura jest wotum dziękczynnym za wygraną bitwę króla Jana III Sobieskiego z Turkami, stoczoną nad rzeką Bystrzycą (uzup.: Pietrosul)

• Krzczonów (gm. Krzczonów, pow. Lublin, ): drewniana domkowa kapliczka w ozdobnie wyciętym otworem, w niej ludowa drewniana polichromowana figura Jana N. wygieta w pięknym kontrapoście, z nowym krzyżem w ręku, XIX wiek (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• Krzczonów III (gm. Krzczonów, pow. Lublin): zupełnie niesamowity Jan z 1788 roku  (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• Krasienin (gm. Niemce, pow. Lublin): na terenie kościelnym drewniana figura Jana Nepomucena we wnęce czterokondygnacyjnej murowanej kapliczki słupowej (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• - Jastków (gm. Jastków, pow. Lublin): murowana kapliczka ponepomucka, nie ma już w niej figury Jana N.

• - Kiełczewice Maryjskie (gm. Strzyżewice, pow. Lublin): murowana kapliczka ponepomucka z XIX wieku, nie ma już w niej figury Jana N.

• Kiełczewice Dolne (gm. Strzyżewice, pow. Lublin): na prywatnej posesji murowana, otoczona płotkiem kapliczka z wnęką, z polichromowaną figurą św. Jana Nepomucena, który według lokalnej tradycji ma spełniać jedno życzenie każdego, kto się pomodli przed jego wizerunkiem. Jest to bardzo przystojny Jan o sumiastym wąsie i błękitnej pelerynie (nad: Pietrosul)

• - Bychawa (gm. Bychawa, pow. Lublin): murowana kapliczka z połowy XIX wieku, nie już w niej figury Jana N.

• - Bychawa (gm. Bychawa, pow. Lublin): w dzielnicy Podzamcze jest piękna kapliczka z XVIII wieku, podobna w kształcie do tej z Mełgwi-Podzamcza. Była w niej kiedyś figura Jana N. Tubylcy mówią, że ksiądz Bereza (proboszcz w latach latach 1983–1997) zabrał ją, bo bał się kradzieży (uwaga: być może była to ta sama figura Jana z dzieckiem na ręku, która obecnie rezyduje w kościele - zobacz niżej) (nad: L.J.)

• ¿ Bychawa (gm. Bychawa, pow. Lublin): w północnej niszy w nawie kościoła parafialnego św. Jana Chrzciciela znajduje się figura św. Jana trzymającego na ręku dzieciątko, które bawi się, szarpiąc mu brodę. Być może to ją przeniósł do kościoła z kapliczki w Bychawie-Podzamczu (zobacz wyżej) ks. kan. Tadeusz Bereza, będący tu proboszczem w latach 1983–1997. Nepomuckość tej figury jest niepewna, bo zastosowany motyw jest bardzo niekonwencjonalny . jedyna analogia to Bieleckie Młyny (gm. Morawica, pow. Kielce, d.woj. sandomierskie (>>). Nie jest wykluczony też związek tego przedstawienia z legendą o Janie Kantym wskrzeszającym dziecko (nad. Pietrosul)

• - Skrzyniec (gm. Bełżyce, pow. Lublin): w pięknej murowanej i bielonej kapliczce ponepomuckiej z XIX wieku nie ma już w niej starej figury Jana N. (zobacz też niżej). Sama kapliczka jest ciekawym obiektem - czterospadowy daszek oparto na grubych kolumnach, ściany przeprute okienkami i zaopatrzone w dwuskrzydłowe drzwi dodano być może później

• Skrzyniec (gm. Bełżyce, pow. Lublin): murowana kapliczka ponepomucka z XIX wieku, na miejscu starej figury Jana N. (zobacz powyżej), w zamian umieszczono tam nową drewnianą i polichromowaną rzeźbę Jana N. wykonaną w manierze ludowej

• Ponikwy (gm. Zakrzew, pow. Lublin, ): malowany wieloma warstwami farby olejnej drewniany Jan N. wygląda, jakby miał czarne okulary. Kapliczka pochodzi z  XX wieku, figura z XIX i nawiązuje do tradycji rzeźby rokokowej (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• Targowisko (gm. Zakrzew, pow. Lublin): w drewnianym kościele znaleźć można białą (gips?) figurę Jana N., o roztańczonych gestach, w birecie i z wtórnie włożonym do prawej dłoni małym krzyżykiem. Oryginalny krucyfiks z lewej ręki  nie zachował się (nad: Pietrosul)

• ¿ Uniszowice (gm. Konopnica, pow. Lublin): na stawie na rzeczce stoi kapliczka z typową figurą MB na kamiennym cokole. Cokół jest znacznie starszy od rzeźby. To, oraz lokalizacja obiektu każe mi smuć domysły o nepomuckości tego miejsca. Czy rzeczywiście był tu niegdyś Nepomuk i co się z nim stało?

Powiat Biłgoraj

(12 + 4)

• Biłgoraj (gm. i pow. Biłgoraj): przy dawnym trakcie zamojskim, czyli przy zbiegu ulicy Zamojskiej i Łąkowej okazała kamienna figura Jana na dużym cokole. Przy tej figurze biłgorajskie rodziny i znajomi w czerwcu każdego roku żegnali wyruszających w świat sitarzy, jako że w tej okolicy Jan N. uważany jest również za PATRONA DŁUGICH PODRÓŻY. Obrzęd ten - a dokładnie jego rekonstrukcję - pokazała TVP 3.06.2004. Jan stoi na kwadratowym cokole z tablicą fundacyjną. Figurę wyrzeźbił w 1821 roku August Kuczyński. Św. Jan Nepomucen przyciska do piersi krzyż, a wokół jego głowy znajduje się pięć gwiazd

• Biłgoraj (gm. i pow. Biłgoraj): przy ulicy Krzeszowskiej 75a, po jej południowej stronie, stoi drewniana kapliczka malowana na biało, z brązowymi zdobieniami, z połowy XIX wieku. Napis "1917 R" wskazuje zapewne datę remontu. Wewnątrz ludowa drewniana polichromowana figura Jana N. o skręconych szatach (uwaga: poprzednio w tym miejscu znajdował się wpis "drewniany Jan N. w wysokiej murowanej i bielonej kapliczce II połowa XIX wieku" - odszukać w źródłach i ustalić prawidłową lokalizację)

• ¿ Biłgoraj (gm. i pow. Biłgoraj): przy ul. Krzeszowskiej, po jej północnej stronie, w pobliżu skrzyżowania z ul. Graniczną i mostu na Białej Ładzie, stoi podejrzana o nepomuckość zielona kapliczka. Nie ma w niej figury Jana N., jest figurka MB i święte obrazki (nad: Pietrosul)

• - Biłgoraj-Puszcza Solska (gm. i pow. Biłgoraj): na postawie źródeł sporządziłem niegdyś notatkę: w tej dawnej wsi, dziś dzielnicy Biłgoraja, przy drodze do centrum miasta stoi drewniany Jan N. o precyzyjnie rzeźbionych detalach. Wiem, że dziś Jana tam nie ma - pozostaje pytanie, czy kiedykolwiek był i ewentualnie co się z nim stało

• - Korytków Duży (gm. i pow. Biłgoraj): była tu drewniana kapliczka z XIX wieku z figurą Jana N., w tej chwili w skansenie w Lublinie (zobacz wyżej) (uwaga: należy sprawdzić, czy w tym miejscu nie postawiono kopii figury i kapliczki)

• Korytków Duży (gm. i pow. Biłgoraj): mieszka tu rzeźbiarz ludowy  Aleksander Iwańczuk. Jedną z jego rzeźb przedstawiającą Jana N. z roku 2001 znam z fotografii w "Twórczości Ludowej". Nie znając jej miejsca zamieszkania symbolicznie przypisuję ten obiekt do Korytkowa Dużego

• Nadrzecze (gm. i pow. Biłgoraj): w kaplicy św. Krzysztofa jest inna rzeźba Jana N. autorstwa Aleksandra Iwańczuka. Jest to współczesna drewniana figura w stylu ludowym, której znakiem szczególnym jest krótka sutanna sięgająca kolan i duży pompon na birecie (nad: Pietrosul)

• Ciosmy (gm. i pow. Biłgoraj): w centrum wsi drewniana kapliczka brogowa o profilowanych kolumnach, z wymienionym niedawno dachem - niestety bez zachowania właściwych proporcji. Wewnątrz drewniana polichromowana rzeźba Jana Nepomucena w stylu ludowym, o ciekawie ukrytych pod podłoga stopach. Napis: "Sławetni Fondatorowie / Jan Maksym Jan Ciosmian / Roku 1892" (nad: Pietrosul)

• Goraj (gm. Goraj, pow. Biłgoraj): wielki 164-centymetrowy rokokowy drewniany i polichromowany Nepomuk, zapewne z końca XVIII wieku, w drewnianej zielonej kapliczce, prawdopodobnie starszej. Kapliczka jest czworoboczna z otworem wejściowym zamkniętym półkoliście, ujętym pilastrami. Daszek namiotowy z baniastą latarnią

• Goraj (gm. Goraj, pow. Biłgoraj): w kościele św. Bartłomieja jeden z bocznych ołtarzy flankuje barokowa rzeźba Jana N.; dobrej klasy. Jan trzyma w ręku biret, drugą ręką przyciska do piersi nieistniejący już krzyż. Złota szata (nad: Pietrosul)

• Goraj (gm. Goraj, pow. Biłgoraj): w tym samym kościele (zobacz wyżej), na południowej ścianie zawieszono obraz z wizerunkiem Jana Nepomucena stojącego na obłoku (nad: Pietrosul)

• - Goraj (gm. Goraj, pow. Biłgoraj): jeden z Nepomuków przechowywanych w Muzeum Lubelskim na Zamku (zobacz wyżej) to drewniany, polichromowany Jan z początku XIX wieku pochodzący z Goraja. Styl ludowy z inspiracjami barokowymi - szaty skręcone wiatrem mistycznym. Na szyi kanonickie dystynktorium - równoramienny krzyżyk, puste dziś i uszkodzone dłonie niegdyś trzymały poziomo krucyfiks. Nie wiem, czy na miejscu została choćby kopia

• Frampol (gm. Frampol, pow. Biłgoraj): drewniana figura nepomucka o uproszczonych rysach i szatach, nawiązująca do tradycji rzeźby rokokowej, w nowszej ceglanej kapliczce przy ul. Janowskiej, II połowa XIX wieku

• Frampol (gm. Frampol, pow. Biłgoraj): w 1740 roku Butler zbudował tu drewniany kościół p.w. Jana Nepomucena. W latach 1873 - 1878 został on przebudowany na murowany, neogotycki, projektu arch. Władysława Siennickiego. W nawie głównej, po prawej stronie, znajduje się obraz św. Jana Nepomucena. Ponadto znalazłem informację, że Nepomucen jest w herbie miasta Frampola. Okazało się to nieprawdą w odniesieniu do aktualnego herbu. Może uległ on zmianie? Oto temat na kolejne śledztwo nepomuckie!

• Frampol (gm. Frampol, pow. Biłgoraj): w wymienionym powyżej kościele znajduje się też rzeźba św. Jana Nepomucena, barokowa z XVIII wieku

• Frampol (gm. Frampol, pow. Biłgoraj): w wymienionym powyżej kościele znajduje się też witraż nepomucki (zobacz stronę Szklanych Nepomuków >>)

Uwaga: trzy południowe parafie dzisiejszego powiatu biłgorajskiego: Potok Górny, Tarnogród i Łukowa, dziś bez wahania łączone z województwem lubelskim, należały do Ziemi Przemyskiej województwa ruskiego. To samo dotyczy parafii Górecko Kościelne i Józefów. Zobacz >>

Uwaga: Turobin i okoliczne miejscowości, jako część wołości turobińskiej oraz z racji przynależności do parafii krasnostawskiej należał do Ziemi Chełmskiej woj. ruskiego. Zobacz >>

Powiat Opole Lubelskie (13)

zobacz Nepomuki tego powiatu na mapie Google >>

• Opole Lubelskie (gm. i pow. Opole Lubelskie, ): barokowy Jan N. z piaskowca ustawiony na okrągłym cokole-kolumnie stoi na terenie szpitala. Pochodzi z XVIII wieku, pierwotnie prawdopodobnie stał na okrągłej wysepce na stawie po północnej stronie pałacu. Kilka lat temu został pomalowany (nad: H.M.)

• Wrzelowiec (gm. i pow. Opole Lubelskie): przy wjeździe do wsi od strony zachodniej stoi ładna drewniana kapliczka z przełomu XIX i XX wieku z drewnianą figurą Jana N. (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>) Nepomuk ten pokazany był w filmie "Wszystkie święte Nepomuki"

• Józefów (gm. Józefów, pow. Opole Lubelskie, ): na cmentarzu przykościelnym w niszy muru, ustawiono kamiennego Jana N. oburącz trzymającego krucyfiks. W końcu maja 2011 figury nie było w niszy, najprawdopodobniej zabrano ją do renowacji (uwaga 1: sprawdzić! uwaga 2: jest też niepewna wiadomość o drewnianym Janie Józefowskim, lecz może dotyczyć innego Józefowa)

• Prawno (gm. Józefów, pow. Opole Lubelskie, ): jest tu Jan N. pokazany w filmie "Wszystkie święte Nepomuki". Stał dawniej w drewnianej brogowej kapliczce (zobacz niżej), lecz po renowacji został schowany przez proboszcza w kaplicy kościoła

• Prawno (gm. Józefów, pow. Opole Lubelskie, ): na krzyżówce, w starej drewnianej brogowej kapliczce, na jego miejscu starej rzeźby przeniesionej do kościoła (zobacz wyżej), ustawiono nową przyciężką rzeźbę Jana N. (nad: Piotr Bielawski)

• Boiska Stare (gm. Józefów, pow. Opole Lubelskie): koło kościoła kamienny biały Jan N. z mniej więcej połowy XIX wieku

• Piotrawin (gm. Łaziska, pow. Opole Lubelskie): koło cmentarza kapliczka z drewnianą figurą św. Jana Nepomucena z XVIII wieku, na niej czerwone serca. Kryta gontem, z krzyżem na czubku. Dawniej była błękitna, niedawno przemalowano ją na biało (uwaga: muszę odnaleźć moje stare zdjęcia) (uwaga: duże prawdopodobieństwo znalezienia figury w kościele, sprawdzić!)

• Zakrzów (gm. Łaziska, pow. Opole Lubelskie, ): na 338 kilometrze od źródeł Wisły, na skarpie wału przeciwpowodziowego stoi kapliczka Jana N. pokazana w filmie "Wszystkie święte Nepomuki". Figurka stoi od strony koryta rzeki, niewidoczna z betonowej drogi pod wałem od strony wsi. Od dawna strzeże mieszkańców Doliny Chodelskiej od zalewów Wisły, a w tym miejscu w okresach powodziowych warunki hydrodynamiczne w korycie rzeki są rzeczywiście groźne. Prosta, drewniana, pomalowano na biało-niebiesko kapliczka chroni drewnianą ludową rzeźbę o czarnej czapce, białej komży i czerwonej pelerynie. Stan zły - brak rąk, dolnej części a twarz jest nieczytelna - choć widać troskę mieszkańców o Jana. TeoP. dokonał inspekcji Jana Zakrzewskiego po wielkiej powodzi w 2010 roku. Jest na tyle wysoko posadowiony na wale przeciwpowodziowym, ze fala 2010 go nie ogarnęła. Widoczne są nawet te same sztuczne kwiaty i kołek podpierający zetlałą podstawę. Natomiast tuż niżej w sródwalu, od strony Wisły jest mnóstwo zanieczyszczeń po powodzi

• Braciejowice (gm. Łaziska, pow. Opole Lubelskie): koło domu nr 46 stoi bielony krzyż, a na jego cokole sprawne oko Łowcy Nepomuków dostrzec może zamalowaną i niewyraźną płaskorzeźbę Jana N. (nad: Pietrosul)

• Wilków (gm. Wilków, pow. Opole Lubelskie, ): w drewnianej kapliczce z kolumienkami, krytej łamanym blaszanym dachem, jest Jan N. pokazany w filmie "Wszystkie święte Nepomuki". Może ten Jan nie był dobrze traktowany? Jak inaczej wytłumaczyć dwukrotne zalanie gminy w maju i czerwcu 2010? TeoP. i Pietrosul dokonali inspekcji Jana Wilkowskiego po wielkiej powodzi w 2010 roku. Obiekt nosi ślady zalania, ale trwa na posterunku. Kapliczka jest w gorszym stanie niż figura - grzyb na suficie, plamy, widoczne poziome pasy stagnacji wody, popękany i odpadający tynk. Rzeźba: sutanna równo zabrudzona naniesionym mułem i pyłem niesionym przez wodę. Obrazki i inne dodatki obecne zwykle w kapliczkach odpłynęły. Ale tym samym odsłoniły datę powstania rzeźby na jej podstawie, po prawej stronie: Św. Jan / 1863 rok. W końcu maja 2011 figury nie było w niszy, najprawdopodobniej zabrano ją do renowacji lub zabezpieczono na czas remontu kapliczki. Kapliczka ta wystąpiła też w filmie Andrzeja Barańskiego "Braciszek" z 2007 r. Modlił się przed nią franciszkanin brat Alojzy (Piotr Kosiba), kwestarz i jałmużnik żyjący w latach 1855-1939 (w tej roli Artur Barciś)

• Dobre (gm. Wilków, pow. Opole Lubelskie): jest tu Jan N. pokazany w filmie "Wszystkie święte Nepomuki"

• Podgórz (gm. Wilków, pow. Opole Lubelskie): jest tu Jan pokazany w filmie "Wszystkie święte Nepomuki". Trzeba będzie go poszukać, moje liczne wycieczki w okolice Kazimierza na razie nie pozwoliły na spotkanie trzeciego stopnia

• Głusko Duże-Kolonia (gm. Karczmiska, pow. Opole Lubelskie): na terenie podworskim murowana arkadowa kapliczka nepomucka z czterospadowym daszkiem, z przełomu XVIII i XIX wieku, w niej odlewana z żeliwa figura Jana N. Przez pewien czas rzeźby nie było na miejscu, lecz szczęśliwie wróciła do kapliczki

Powiat Puławy

zobacz Nepomuki tego powiatu na mapie Google >>

(10 + 2)

Uwaga: część dzisiejszego powiatu puławskiego należało do Ziemi Stężyckiej, która była zawiślańską enklawą województwa sandomierskiego (>>). Należało do niej kilkanaście wsi w powiatach puławskim i ryckim. Inna część (Janowiec, Góra Puławska i okolice) dzisiejszego powiatu, leżąca po zachodniej stronie Wisły, należała do powiatu kozienickiego Ziemi Radomskiej województwa sandomierskiego (>>)

• Puławy (gm. i pow. Puławy): kamienny Jan przy okrągłej świątyni Wniebowzięcia NMP, na brzegu parku pałacowego, ustawiony na trójczłonowym cokole, XVIII wiek. Dawniej pomalowany, aktualnie oczyszczony z farby

• Wąwolnica (gm. i pow. Puławy): kamienny Jan z 1743 roku, na słupie, wspominany w filmie "Wszystkie nasze Nepomuki". Inskrypcja głosi: A.D. / 1743 / U.I.G.D.  (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• Markuszów (gm. i pow. Puławy): w tutejszym kościele ołtarz główny flankuje figura Jana N. Polichromowane i złocone drewno, barok

• Kurów (gm. Kurów, pow. Puławy, N51°23'19.46 ,E22°11'14.50): piękny w swej dzikości XVIII-wieczny Jan N. na czerwonym wysokim słupie. Barwa jest rzeczą zmienną, później cokół Jana uzyskał barwę kremową z niebieskimi krawędziami  (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• - Żyrzyn (gm. Żyrzyn, pow. Puławy): we wsi,  przy dworskiej gorzelni Wesslów (dwór dziś w lubelskim skansenie, pozostał pałacyk), jeszcze w roku 1971 stała drewniana figura Jana N. z XVIII wieku, chroniona daszkiem. Skradziona (>>) jak wiele innych

• Kośmin / Strzyżowice (gm. Żyrzyn, pow. Puławy): drewniana figura Jana znajduje się w kapliczce przydrożnej w miejscu przecięcia rzeki Wieprz szosą lubelską, po południowej stronie rzeki za którą rozciągała się już Ziemia Stężycka województwa sandomierskiego (>>). Istnieje legenda dotycząca tej figury o typowej treści - miała ona dopłynąć w to miejsce sama, z falą powodziową (porównaj: Gołąb)

• Kazimierz Dolny (gm. Kazimierz Dolny, pow. Puławy): murowana bielona kapliczka z przełomu XVIII i XIX wieku, a niej Jan N. ze współcześnie odtworzoną głową, stoi przy równoległej do Wisły ulicy Krakowskiej

• Kazimierz Dolny (gm. Kazimierz Dolny, pow. Puławy): w Muzeum Sztuki Złotniczej, a czasem na wystawach czasowych w wieży fary prezentowane są wyroby złotnicze z wizerunkiem Jana N.:

  • srebrne wotum z wizerunkiem Jana N. Podpisano je następująco: MSZK/436. Plakieta wotywna, św. Jan Nepomucen, NN, Polska centralna, III ćw. XVIII w. Plakieta - duża - przedstawia świętego w charakterystycznej pozie, z sześcioma (!) gwiazdami wokół głowy, po jego lewej stronie przedstawiona jest kobieta z niemowlęciem na ręku , po prawej mężczyzna, oboje klęczący (nad: M.K.)

  • tabliczka wotywna z wizerunkiem Jana N. autorstwa Johanna G. Pfistera z Nysy, wykonana w 1738 roku, depozyt zamku królewskiego na Wawelu (zobacz Nepomuki Krakowskie >> (nad: M.K.)

  • relikwiarz św. Anny i św. Jana Nepomucena zawierający relikwie JN (>>) oraz złoty wizerunek Jana przyciskającego do piersi krucyfiks ułożony na palmie, pochodzący z kazimierskiej fary, połowa XVIII wieku (nad: TeoP.)

  • monstrancja ze srebrnym wizerunkiem Jana N., XVIII wiek (nad: TeoP.)

• - Męćmież (gm. Kazimierz Dolny, pow. Puławy): w tej znanej podkazimierskiej wsi był kiedyś Nepomuk! Widać to na obrazie Franciszka Ruśkiewicza "Pejzaż z zamkiem i rzeką" z około 1860 roku. Zamek to oczywiście Janowiec, rzeka - Wisła. Zobacz ilustrację poniżej i aktualne zdjęcia

zobacz inne Nepomuki tego powiatu, z dawnej Ziemi Stężyckiej województwa sandomierskiego (>>)

Ziemia Łukowska (13 + 1)
Północny skrawek województwa lubelskiego, odgrodzony rzekami Wieprz i Tyśmienica od reszty województwa. Sąsiadowała z Mazowszem (>>), Podlasiem (>>) i Ziemią Stężycką województwa sandomierskiego (>>). Najważniejsze miejscowości to siedziby parafii Łuków (przejściowo biskupstwo), Siedlce, Tuchowicz, Zbuczyn, Pruszyn, Trzebieszów, Ulan, Serokomla, Kozirynek, Radoryż, Domanice Kąkolewnica

zobacz Nepomuki Ziemi Łukowskiej na mapie Google >>

Powiat Łuków (4)

• Łuków (gm. i pow. Łuków, ): w kolegiacie Przemienienia Pańskiego, w ołtarzu bocznym w prawej nawie, znajduje się obraz św. Jana Nepomucena, barokowy, w ozdobnej ramie uzupełnionej rocaillami i chmurkami. Świętego przedstawiono klęczącego na chmurze, z krzyżem, w otoczeniu putt i aniołów, z których jeden trzyma palec na ustach. Na dole obrazu - Most Karola (nad: Pietrosul)

• Łuków (gm. i pow. Łuków): tworzy tu rzeźbiarz Mieczysław Gaj. W internecie daje się odszukać figurę Jana N., drewnianą i polichromowaną (jest też zdjęcie przed położeniem farby), w promienistej aureoli, w birecie, bosą i z krzyżem (uwaga: lokalizacja może się oczywiście zmieniać)  (nad: Pietrosul)

• Łuków (gm. i pow. Łuków): inna rzeźba Mieczysława Gaja (zobacz wyżej) to figura Jana N., drewniana i polichromowana,  w birecie, bosa i z krzyżem, z wzorkowanym rąbkiem komży (uwaga: lokalizacja może się oczywiście zmieniać) (nad: Pietrosul)

• Łuków (gm. i pow. Łuków): kolejna rzeźba Mieczysława Gaja (zobacz wyżej) to figura Jana N., drewniana i polichromowana, w białej komży, z lekko pochyloną głową,  w birecie, bosa i z krzyżem (uwaga: lokalizacja i liczba obiektów może się oczywiście zmieniać) (nad: Pietrosul)

Powiat Siedlce (9 + 1)

• Siedlce (gm. i pow. Siedlce, ): w kościele św. Stanisława, w ostatnim licząc od prezbiterium ołtarzu nawy północnej (częste miejsce występowania Nepomuków) znaleźć można malowany przez Szymona Czechowicza obraz ołtarzowy przedstawiający Jana N. z 1752 roku. Adorujący krucyfiks Jan stoi w kontrapoście przy stole, na którym leży otwarta Księga, biret i astrolabium (tajemniczy atrybut (>>) występujący na terenach północno-wschodniego Mazowsza, porównaj wizerunki ze Szczuczyna (>>), Czerwińska (>>) i Łomży (>>) a także figury z Janowa Podlaskiego, Kielc (sandomierskie >>), Tarnowskich Gór (Górny Śląsk >>) i Bensheim w Niemczech >>. Czy jest to symbol filozofa lub uczonego?). Janowi towarzyszą dwa duże anioły - jeden ma palec przy ustach i trzyma klucz, drugi ma wieniec i palmę. Za Janem stoi drewniana ława

• Siedlce (gm. i pow. Siedlce, ): w Muzeum Diecezjalnym przy ulicy bpa Ignacego Świrskiego przechowuje się okrągły w kształcie, XVIII-wieczny obraz przedstawiający popiersie Jana N. z głową otoczoną gwiazdami, pochodzący z Żelechowa (Ziemia Stężycka województwa sandomierskiego >>) (nad: Piotr Bielawski)

• Siedlce (gm. i pow. Siedlce, ): w Muzeum Diecezjalnym przy ulicy bpa Ignacego Świrskiego przechowuje się drewnianą polichromowaną figurę Jana N. utrzymaną w stylu barokowo-ludowym, z wieku XIX. Jan ma siodlasty w kształcie biret, jedna ręka na piersi, druga odgięta w bok - nie trzymają już krzyża ani palmy. Oczy półprzymknięte, usta rozchylone. Barwy stonowane: biel, szarość, czerń (nad: Piotr Bielawski)

• Siedlce (gm. i pow. Siedlce, ): w Muzeum Diecezjalnym przy ulicy bpa Ignacego Świrskiego przechowuje się drewnianą polichromowaną figurę Jana N. utrzymaną w stylu barokowo-ludowym, z wieku XVIII. Jan wygięty w silnym nienaturalnym kontrapoście, oczy ma przymknięte, trzyma zbyt duży, nieoryginalny krzyż. Barwy zniszczone przez czas, szarości i czernie (nad: Piotr Bielawski)

• Siedlce (gm. i pow. Siedlce, ): w Muzeum Diecezjalnym przy ulicy bpa Ignacego Świrskiego przechowuje się drewnianą polichromowaną figurę Jana N. pochodzącą z Łukowa, z wieku XVIII. Jan w lewej ręce trzyma biret, prawą przyciska do ramienia krzyż (pęknięty) i palmę. Wzrok ma wzniesiony nieco w górę, oczy szeroko otwarte. Barwy pastelowe, ładne zawirowanie szaty, starannie opracowany detal np. w misternie wiązanym sznurze przytrzymującym mantolet (nad: Piotr Bielawski)

• Siedlce (gm. i pow. Siedlce, ): w Muzeum Diecezjalnym przy ulicy bpa Ignacego Świrskiego przechowuje się drewnianą polichromowaną rzeźbę Jana N w stylu barokowo-ludowym, z wieku XVIII. Jana przedstawiono bez biretu, w starannie ułożonych włosach, z rozłożonymi rękami dziś pozbawionymi krzyża, w kontrapoście, szacie rozwianej wiatrem mistycznym, w befce o sporych rozmiarach (nad: Piotr Bielawski)

• Zarzec Ulański (gm. Ulan Majorat, pow. Radzyń Podlaski, ): murowana kapliczka z półokrągłym otworem, w nim nowa drewniana, polichromowana figura Jana N. sporych rozmiarów. Stara rzeźba ta została przeniesiona w roku 2005 do Muzeum Lubelskiego w Zamku w Lublinie (zobacz wyżej), a nowa z grubsza i niezbyt udatnie naśladuje układ i gest poprzedniczki

• Łazy (gm. i pow. Łuków, ): po północnej stronie drogi stała tu przydrożna murowana kapliczka, z drewnianą  figurą Jana N. w półokrągłej wnęce (nad: Mateusz). W 2008 roku kapliczkę wymieniono na nowa, również murowaną, ustawiając ją nieco bliżej drogi. Wewnątrz umieszczono tę samą figurę, po jej wyremontowaniu (uzup.: Pietrosul)

• Brzostówiec (gm. i pow. Radzyń Podlaski, ): murowana kapliczka z figurką Jana Nepomucena pomalowaną na żółto, po południowej stronie lokalnej drogi do Łukowa (Brzostówiec III). Odnawiana w 1905 roku (nad: Pietrosul)

• ¿ Świerże (gm. Wohyń, pow. Radzyń Podlaski, ): na skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 814 z drogą powiatową nr 2380 do Czemiernik stoi kapliczka, która została - niestety - odnowiona. Zdjęcia pokazują już nowy kształt obiektu, po remoncie. Dawniej kapliczka ta, według opisu nadesłanego przez R.S., wyglądała tak oto: "Wielkość mniej więcej ta sama, też cokół kamienny, ale daszek i filarki też były kamienne (czy też otynkowane). W środku stała cudna kamienna figurka, która zniknęła wraz z kapliczką. Starą." Do tej chwili nie pojawiło się w tym opisie imię Jana N., a to z powodu zastrzeżenia wniesionego przez Pietrosula. Po pierwsze zakwestionował on identyfikację świętego, po drugie skorygował lokalizację obiektu (nie Suchowola, a Świerże). Ponieważ sprawa wydaje się dyskusyjna - postać ma ubiór, krucyfiks i gest nepomucki, lecz jest bezbroda (może to skutek renowacji?) - a ponadto nie znany jest wygląd pierwszej figura w tym miejscu, to zostawiam wpis ze znakiem ¿ (uwaga: należy poszukać w źródłach)

Powiat Łęczna (7 + 4)

• Łęczna (gm. i pow. Łęczna): w kościele św. Marii Magdaleny, w ołtarzu bocznym, znaleźć można XVIII-wieczny obraz "Wizja Św. Jana Nepomucena". Jan adoruje podtrzymywany przez anioły krzyż z Chrystusem, w tle sceny Spowiedzi i Topienia, u stóp biret, lilie i Księgi - zamknięta i otwarta na tekście psalmu 39(38) "Posui ori meo custodiam cum consisteret peccator adversum me" ("Będę pilnował dróg moich, abym nie zgrzeszył językiem"). W rogu herb z zamkiem

• Zawieprzyce (gm. Spiczyn, pow. Łęczna):  tutejszego Jana odnalazła ekipa w składzie DarekK + Jurek + Kobieta. Tubylcy dobrze znali historię Jana opowiadając o fundatorze - dziedzicu, któremu stało się coś złego. Szczegóły do odszukania w notatkach DarkaK. Całość - do sprawdzenia

• Zawieprzyce (gm. Spiczyn, pow. Łęczna): drewniany Jan trzymający krucyfiks w lewej ręce. (uwaga: informacja niepotwierdzona, należy sprawdzić)

• Jawidz (gm. Spiczyn, pow. Łęczna): murowana barokowa XVIII-wieczna kapliczka, z drewnianą rzeźbą Jana Nepomucena. Na cokole tablica upamiętniająca remont (?):
   

  Przechodząc Wzróci Swoje Oko i zmów Ojczenasz i Zdreowas Maryo Zadusze Moje Fundator Tomasza Marzóroko 1886

  W szczycie figurka św. Floriana (>>) (nadesłał L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• Jawidz / Zawieprzyce (gm. Spiczyn, pow. Łęczna): przy skrzyżowaniu dróg Jawidz-Spiczyn i Zawieprzyce-Charlęż stoi murowana kapliczka zdobiona rombami z tynku, ze współczesną figurą Jana N. z czapką w ręku (uwaga: odnaleźć zdjęcia w moim archiwum jest możliwe, że stała tam niegdyś starsza figura)

• ¿ Kijany (gm. Spiczyn, pow. Łęczna): rzeźba świętego aspirującego do miana Nepomuka, która flankuje ołtarz św. Anny Samotrzeciej w płd. kaplicy kościoła św. Anny (nad: Pietrosul)

• - Łańcuchów (gm. Milejów, pow. Łęczna): przy dworze murowana kapliczka ponepomucka z XX wieku, nie ma już w niej figury Jana N.

• - Puchaczów (gm. Puchaczów, pow. Łęczna): była tu XVIII-wieczna (? - patrz dalej) rzeźba Jana N. w nowszej kapliczce. Nepomucen z Puchaczowa figuruje w rejestrze skradzionych dzieł sztuki OOZP (>>) pod numerem PC00216. Najprawdopodobniej zastąpiony nową figurą (nad: L.J., patrz niżej)

• Puchaczów (gm. Puchaczów, pow. Łęczna): rzeźba Jana N. w kapliczce. Dzisiejsza figura jest podobna, lecz nie identyczna z tą skradzioną, XVIII-wieczną. Z dużym prawdopodobieństwem można założyć, że po kradzieży (>>) wstawiono inną rzeźbę, lub też wykonano nową figurę na wzór starej. (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>) (patrz wyżej). Prawa ręka trzymająca czapkę nieco wzniesiona, głowa zwrócona w prawą stronę, krucyfiks w zgięciu łokcia lewej ręki, rozwiane szaty, misterne loki

• Puchaczów (gm. Puchaczów, pow. Łęczna): we wnęce fasady kościoła parafialnego umieszczono figurę Jana N. z kamienia, ustawioną na cokole ozdobionym kwiatkiem, z pustymi rękami

• ¿ Puchaczów (gm. Puchaczów, pow. Łęczna): czy jest tu jeszcze jedna rzeźba Jana N.? D. Powiłańska-Mazur w jednym ze swoich artykułów wspomina o Janie z Puchaczowa trzymającym nietypowo długie drzewce chorągwi

Powiat Parczew

zobacz Nepomuki tego powiatu na mapie Google >>

(6)

• Parczew (gm. i pow. Parczew): przy ul. Nadolnej piękna, niedawno odnawiana kapliczka w kształcie trójbocznego słupa, trójkondygnacyjna, zwieńczona krzyżem żelaznym. Dolna kondygnacja zwielokrotniona pilasterkami, środkowa pilasterkami o wolutowych spływach, górna otwarta arkadami wspartymi na kolumnach, pomiędzy kondygnacjami gzymsowanie. Obiekt podobny do kapliczki w Siemieniu (zobacz niżej). Wewnątrz polichromowana rzeźba Jana N. późnobarokowa z II połowy XVIII wieku (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>) (uwaga: według moich obserwacji figura jest późniejsza, pochodzi z końca XIX lub początku XX wieku, i układem przypomina te ze Zwierzyńca, Hedwiżyna, Sitańca-Kolonii czy Bodaczowa - patrz Nepomuki Ziemi Chełmskiej >>)

• Jasionka (gm. i pow. Parczew): w kamiennej namiotowej kapliczce drewniana rzeźba Jana N., mocno uszkodzona. Przełom XVIII i XIX wieku (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• Siemień (gm. Siemień, pow. Parczew): w centrum miejscowości piękna, bogato ogzymsowana i rozprofilowana murowana kapliczka słupowa z połowy XVIII wieku, nieco podobna do obiektu z Parczewa (zobacz wyżej), z drewnianą figurą Jana N. (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• Siemień (gm. Siemień, pow. Parczew): drewniany Jan N. trzymający krucyfiks w lewej ręce

• Orzechów Stary (gm. Sosnowica, pow. Parczew, ): przy odejściu drogi do łowiska na Jeziorze Skomielno stoi współczesna drewniana figura Jana N. autorstwa E. Szewczyka w kapliczce z pnia drzewa z dwuspadowym daszkiem (nad: Pietrosul) (uwaga: sprawdzić, czy Orzechów nie leżał już w Ziemi Chełmskiej!)

• Kodeniec (gm. Dębowa Kłoda, pow. Parczew, ): w tutejszym kościele - dawnej cerkwi unickiej (!) znaleźć można drewnianą figurę JN pomalowaną w żywe kolory, z czerwoną peleryną, z krucyfiksem i palmą, w birecie. Pochodzi ona z Lubiczyna, wsi położonej 3 km na NW od Kodeńca, gdzie została przeniesiona między 2001 a 2007 rokiem. Ciekawy jest fakt umieszczenia z tyłu figury skrytki, ponoć używanej przez partyzantów w czasie II wojny światowej

Powiat Janów (12 + 4)

zobacz Nepomuki tego powiatu na mapie Google >>

• - Janów Lubelski (gm. i pow. Janów Lubelski, ): w kapliczce przy moście (ul. Lubelska, zobacz niżej) była niegdyś XVIII-wieczna drewniana figura Jana N. skradziona (>>) w latach 70. XX wieku. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że to właśnie tę figurę przedstawia fotografia z Twórczości Ludowej (4. 2004)

• Janów Lubelski (gm. i pow. Janów Lubelski, ): w nowej krytej gontem kapliczce przy moście (ul. Lubelska) stoi ludowa drewniana figurka Jana N., polichromowana i statyczna, przyciskająca krzyż do ciała, wykonana w stylu ludowym w roku 1983 po kradzieży (>>) w latach 70. oryginalnej, XVIII-wiecznej. Znalazłem opis i fotkę tej nowej figury w artykule D. Powiłańskiej-Mazur w "Twórczości Ludowej" (4. 2004), błędnie zlokalizowaną jednak w Wilkołazie

• Janów Lubelski (gm. i pow. Janów Lubelski): przy ulicy Bialskiej drewniana malowana na biało kapliczka z początku XX wieku z drewnianą polichromowaną figurą Jana N., być może starszą, na co wskazuje barokowa maniera rzeźby nawiązująca do tutejszych kamiennych figur z XIX wieku. Jan ma oczy wzniesione do nieba, a prawą rękę trzymającą krzyż podniesioną na wysokość twarzy (nad: Pietrosul)

• Janów Lubelski (gm. i pow. Janów Lubelski): w kościele św. Jana Chrzciciela, w zwieńczeniu bocznego ołtarza, obraz z wizerunkiem klęczącego Jana N. Widoczny  motyw Języka (nad: Pietrosul)

• Biała Druga (gm. i pow. Janów Lubelski): przed domem nr 89 polichromowana figura Jana N. zamknięta w metalowej oszklonej kapliczce. Napis: "Święty Jan / Fundator Jan / Breś RP 1906". Figura stała pierwotnie w innej kapliczce, po jej zniszczeniu nowi fundatorzy wykonali metalowo-szklaną osłonę (nad: Pietrosul)

• Momoty Dolne (gm. i pow. Janów Lubelski, ): między Momotami Dolnymi i Górnymi, w domkowej kapliczce drewnianej nieporadna bosonoga ludowa rzeźba Jana Nepomucena z krzyżykiem w ręce i księgą pod pachą, bez zarostu, biretu, komży i peleryny, z 2001. Napis: "Wyk. Kołpa Sz. 2001 r.". Obiekt wysoce niekanoniczny i przez to ciekawy (nad: Pietrosul)

• - Potok Wielki (gm. Potok Wielki, pow. Janów Lubelski): była tu drewniana kapliczka z drewnianą średniej wielkości rzeźbą Jana Nepomucena z krzyżem w jednej ręce i ze stułą, z końca XIX wieku. Podobno figurę wywieziono za granicę, a kapliczka uległa zawaleniu w latach lat 70. XX wieku (nad: Pietrosul)

• Potok Wielki (gm. Potok Wielki, pow. Janów Lubelski): naprzeciw domu nr 75, nieco na południe od miejsca, w którym stała jej poprzedniczka (zobacz wyżej), stoi murowana z cegły kapliczka z 1981 roku, z dwuspadowym dachem. Wewnątrz nowa drewniana rzeźba Jana N. podarowana przez ks. Piotra Mazurka (nad: Pietrosul)

• Potoczek (gm. Potok Wielki, pow. Janów Lubelski): w murowanej kapliczce o czterospadowym dachu i półokrągłym wejściu, usytuowanej po zachodniej stronie drogi w północnym krańcu wsi jest drewniany polichromowany Jan N. oburącz trzymający krucyfiks

• - Godziszów (gm. Godziszów, pow. Janów Lubelski): w czerwonej drewnianej kapliczce z wysokim dachem i sygnaturką stał do roku 2000 drewniany Jan N. oburącz trzymający krucyfiks. Skradziony (>>) jak wiele innych, mimo zabezpieczenia wejścia metalowa kratą

• Dzwola (gm. Dzwola, pow. Janów Lubelski): drewniana kapliczka na kolumienkach, z zamkniętą tylną ścianą, wewnątrz drewniana ludowa polichromowana figura Jana N., nawiązująca do tradycji rzeźby rokokowej, XIX wiek. Całość zadbana i ustrojona kwiatami

• Władysławów (gm. Dzwola, pow. Janów Lubelski, ): na północ od zabudowań wsi, po lewej stronie drogi na Kapronie, stoi błękitna drewniana kapliczka domkowa z piękną uszkodzoną drewnianą rzeźbą Jana N. (nad: Pietrosul)

• Batorz (gm. Batorz, pow. Janów Lubelski): ukwiecona drewniana figura Jana N., nawiązująca do tradycji rzeźby rokokowej, w drewnianej kapliczce, XIX wiek

• ¿/- Pasieka (gm. Modliborzyce, pow. Janów Lubelski): dwie kapliczki, z których jedna zawierała być może rzeźbę Jana N. (uwaga: szukać w źródłach, sprawa wątpliwa)

• Stojeszyn (gm. Modliborzyce pow. Janów Lubelski): przed remizą i sklepem, na zakręcie, w pobliżu mostu na Sannie (naprzeciw parkingu) stoi krzyż ku czci Jana Nepomucena z 1926 roku z niszą w cokole. Być może niegdyś we wnęce stał Nepomuk. Napisy: "O Święty Janie / mult się zanami", "1926 r / d 24 listopa / Fundatorzy tej pamiątki / Walenty Kusz Jan Kusz I synowa / Feliksa Kusz wrs Kazimiesz / Lenart i żona" (nad: Pietrosul)

• Wierzchowiska Pierwsze (gm. Modliborzyce, pow. Janów Lubelski): naprzeciw nowego kościoła Matki Bożej Nieustającej Pomocy i drogi do Antolina drewniana brogowa kapliczka z 1904 roku, otwarta arkadą, z drewnianą polichromowaną figurą Jana N. Jan jest sympatyczny i uśmiechnięty, bez wąsów (nad: Pietrosul)

• ¿ Otrocz (gm. Chrzanów, pow. Janów Lubelski): w drewnianej kapliczce, na ołtarzu, obok innych figur i obrazków ustawiono drewnianą polichromowaną figurę księdza w birecie i rokiecie, trzymającego krzyż. Czy jest to Jan Nepomucen? Wątpliwości budzi brak zarostu i ogólny wygląd typu "święty młodzianek" (nad: Pietrosul)

Powiat Kraśnik (15 + 2)

zobacz Nepomuki tego powiatu na mapie Google >>

• Kraśnik (gm. i pow. Kraśnik): w kościele rektoralnym Św. Ducha przy ul. Narutowicza jest boczny ołtarz w formie bogatej rokokowej ramy, a w niej duży obraz ukazujący apoteozę klęczącego Jana N. Anioł trzyma klucz i kłódkę - symbole tajemnicy. Pojawia się też motyw Języka. Jest to fundacja ordynata Tomasza Antoniego Zamoyskiego, zrealizowana już jednak po jego śmierci (1751), w roku 1761 przez wdowę Anielę Teresę z Michowskich i syna Klemensa. Jest to jedna z kilku fundacji rodziny, która zarażona była wirusem nepomuckim (Zamczysko, Zwierzyniec, Zamość, Krzeszów, Turobin)

• Urzędów (gm. Urzędów, pow. Kraśnik): przy drodze kapliczka "Opolska" św. Jana, drewniana, zamknięta drzwiczkami, wewnątrz barokowo-ludowa drewniana polichromowana figurą Jana N. z początku XIX wieku

• Skorczyce (gm. Urzędów, pow. Kraśnik): drewniana bielona kryta gontem kapliczka z barokowo-ludową drewnianą polichromowaną jaskrawo figurą Jana N. z XIX wieku

• Popkowice (gm. Urzędów, pow. Kraśnik): na rozstaju dróg niedaleko kościoła przy drodze do Domu Pomocy Społecznej murowana tynkowana kapliczka  z półkolistymi prześwitami, a w niej drewniany, malowany na czarno-biało Nepomuk o zabawnej minie. Styl ludowo-barokowy (nad: Krysia)

Poniżej próba opanowania chaosu (dzięki wsparciu Pietrosula), który wyłania się z dostępnych źródeł dotyczących trzech sąsiednich miejscowości: Stróży, Stróży-Kolonii i Słodkowa Trzeciego, oraz jednego obiektu przechowywanego w Muzeum Lubelskim na Zamku w Lublinie i podpisanego (czy precyzyjnie?) Jan ze Stróży. W tych miejscowościach są:
+ trzy kapliczki (Stróża oraz Stróża-Kolonia - puste, i Słodków Trzeci)
+ trzy figury JN (dwie w Muzeum w Lublinie podpisane 'ze Stróży', oraz z kapliczki ze Słodkowa Trzeciego).
Zamieszanie wprowadzają notki w "Twórczości Ludowej", opis figur z Muzeum (obie 'ze Stróży' oraz notki w innych źródłach, a poza tym fakt, że dwie figury są niemal identyczne. W skrajnym przypadku wchodzą w grę trzy różne kapliczki, w których niegdyś były figury JN. Druga skrajność - to jedna kapliczka nepomucka w Słodkowie z kopią figury wykonaną po przeniesieniu oryginału do Muzeum na Zamku Lubelskim plus inna kapliczka - stara i piękna, ale nie mająca nic wspólnego z JN plus trzecia kapliczka z 1905 roku w Stróży. Możliwe są różne warianty pośrednie

• ¿/- Stróża (gm. i pow. Kraśnik): z literatury wiem, że była tu kapliczka z figurą Jana Nepomucena z początku XX wieku. W tej chwili we wsi jest tylko kapliczka z figurką MB z 1905 roku, lecz w Muzeum Lubelskim na Zamku w Lublinie (zobacz wyżej) przechowywana jest figura ze podpisana 'ze Stróży' (uwaga: jest możliwe, że figura z muzeum pochodzi z kapliczki w Stróży-Kolonii [zobacz niżej], a w samej Stróży nie była nigdy obiektu nepomuckiego)

• - Stróża-Kolonia (gm. i pow. Kraśnik): we wschodnim krańcu wsi przy sklepie, obok skrzyżowania drogi do pobliskiej Karpiówki znajduje się ponepomucka kapliczka z końca XIX wieku. Jest to piękny brogowy obiekt o czterospadowym, zdobionym wycinanymi z blachy ząbkami dachu, z drewnianą sygnaturką na szczycie, o czterech zdobnych kolumnach. Dziś znajduje się w niej wizerunek Matki Boskiej na desce (uwaga: jest możliwe, że figura z tej kapliczki rezyduje dziś na w Muzeum Lubelskim na Zamku, zobacz wyżej)

• Słodków Trzeci (gm. i pow. Kraśnik): w zachodniej części wsi na skrzyżowaniu z drogą do Stróży-Kolonii, stoi drewniana brogowa kapliczka Jana Nepomucena z końca XIX wieku. O rzeźbie JN znajdującej się wewnątrz D. Powiłańska-Mazur pisze (Twórczość Ludowa, 4. 2004): "zakomponowana frontalnie, bardzo statyczna i dostojna. Widoczna jest dbałość artysty o realistyczne wykonanie szat świętego. Sutanna ułożona jest w miękko zarysowane fałdy, gładki mantolet okrywa ramiona. Biała komża, o ostro zarysowanych, ukośnie biegnących drobnych fałdkach, u dołu ozdobiona jest koronką. Z tak zakomponowaną postacią kontrastuje twarz o dziecięcych rysach: pucołowatych policzkach i okrągłych niebieskich oczach, wyrażających zadziwienie. W nieproporcjonalnie małych w stosunku do postaci dłoniach święty trzyma palmę i krucyfiks". Uwaga: prawie identyczny obiekt znajduje się w Muzeum Lubelskim na Zamku, podpisane jest jednak jako Jan z sąsiedniej Stróży! Porównanie zdjęć tych rzeźb dowodzi, że w Słodkowie umieszczono nieźle wykonaną kopię figury, która dziś mieszka w Zamku - różni ją od oryginału lekki zez lewego oka (zobacz wyżej. należy sprawdzić przypisanie do lokalizacji oraz wyjaśnić kwestię, czy w Muzeum jest kopia, czy przeniesiono tam oryginał)

Zakrzówek (gm. Zakrzówek, pow. Kraśnik, ): w kapliczce o czterospadowym łamanym daszku opartym na dwóch brzuchatych kolumnach rezyduje pobielona figura Jana N., zabezpieczona kratą i ozdobiona sztucznymi kwiatami. Rzeźba ma palmę w prawym ręku i prezentuje się w ładnym kontrapoście. Nie jest pewne, czy jest to jej oryginalna lokalizacja - w Muzeum Lubelskim na Zamku w Lublinie (zobacz wyżej) prezentowana jest inna drewniana figura Jana N. z XIX wieku. Może kapliczka należała niegdyś do niej? (uwaga: sprawdzić)

• Sułów (gm. Zakrzówek, pow. Kraśnik): w jednej z kapliczek w tej miejscowości jest najprawdopodobniej drewniana polichromowana figura Jana N. zaopatrzona w pomalowany na srebrno krzyż i ozdobiona sztucznymi kwiatami (uwaga: zweryfikować na miejscu)

• Gościeradów (gm. Gościeradów, pow. Kraśnik, ): przed kościołem, na rozstajach dróg, znajduje się murowana arkadowa kapliczka z 1728 roku, z czterospadowym daszkiem, zwieńczona krzyżem, wewnątrz kamienna rzeźba św. Jana Nepomucena, fundacji Szembeka. Na cokole oznaki godności biskupiej i herb fundatora oraz łacińska inskrypcja z tekstem z figury JN na Moście Karola w Pradze : "DIVO IOANNI NEPOMUCENO ANNO MCCCLXXXIII EX HOC PONTE DEIECTO EREXIT MATHIAS LB DE WUNSCHWITZ ANNO MDCLXXXIII". Z tyłu - aureola z gwiazdami, palma i wieniec laurowy

• Gościeradów (gm. Gościeradów, pow. Kraśnik): drewniany Jan N. trzymający krucyfiks w prawej ręce

• Księżomierz (gm. Gościeradów, pow. Kraśnik, ): w centrum wsi przy skrzyżowaniu dróg stoi odnowiona w 2001 roku drewniana domkowa kapliczka Jana Nepomucena z przełomu XIX i XX wieku. Wewnątrz drewniana ludowa polichromowana figura Jana N.

• Wilkołaz Drugi (gm. Wilkołaz, pow. Kraśnik): kapliczka na rzucie kwadratu, daszek czterospadowy, kryty blachą. Kolor malowania zmienny, ostatnio czerwony. Rzeźba Jana N. zamyślonym spojrzeniu jest drewniana, z rozłożonymi rękami, ludowo-barokowa, polichromowana. Około 1850 roku (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)  (uwaga: ten sam obiekt notowany był również błędnie pod lokalizacją Janów Lubelski)

• Ostrów (gm. Wilkołaz, pow. Kraśnik): po wschodniej stronie drogi do Ewunina, na kasztanowcu kapliczka z figurką Jana N. Autorem rzeźby jest Kazimierz Bieńkowski (1907-1993) (nad: Pietrosul)

• Annopol (gm. Annopol, pow. Kraśnik, ): przy drodze nr 74 stoi murowana tynkowana na biało-niebiesko kapliczka św. Jana Nepomucena o płycinowym zębatym szczycie. Wewnątrz brązowo-niebieska statyczna figura Jana N. z długą stułą na szyi. Na cokole data: listopad 1926

• Borów (gm. Annopol, pow. Kraśnik, ): figura Jana N. z I połowy XIX wieku na zielonym cokole, przed kościołem św. Andrzeja, pod lipą (nad: Pietrosul)

• Polichna Pierwsza (gm. Szastarka, pow. Kraśnik, ): przy drodze nr 19, na skrzyżowaniu z drogą do Huty-Józefowa, stoi pomalowana na żółto kapliczka murowana z 1979 roku z drewniana i polichromowaną rzeźbą Jana N. z początku XX wieku (być może jednak starszą), ufundowana przez mieszkańców Polichny (nad: Pietrosul)

• Wojciechów-Kolonia (gm. Szastarka, pow. Kraśnik, ): przy drodze stoi ceglana kapliczka domkowa zaopatrzona w sterczyny na rogach daszku. Wewnątrz drewniana polichromowana (jasnofioletowa peleryna i biret!) figura Jana N. z krzyżem i palmą (nad: W.Frąckiewicz)

Powiat Świdnik (12 + 5)

zobacz Nepomuki tego powiatu na mapie Google >>

• Krępiec (gm. i pow. Świdnik): drewniany Jan bez atrybutów. Informacja niepotwierdzona z powodu braku atrybutów charakterystycznych dla Jana Nepomucena, ale według mieszkańców wsi jest to JN

• - Rybczewice (gm. Rybczewice, pow. Świdnik): drewniany Jan N. z palmą. Uwaga: mam informację, że w kapliczce (XVIII/XIX wiek) nie ma już figury JN! (uwaga: należy dotrzeć do informacji o losach rzeźby)

• Pilaszkowice / Bazar (gm. Rybczewice, pow. Świdnik): po zachodniej stronie drogi przez wieś, przy skrzyżowaniu z drogą prowadzącą do dworu, na skraju parku, stoi murowana bielona kapliczka na rzucie kwadratu, otwarta z trzech stron arkadami Wnętrze sklepione kolebką krzyżową spływającą na narożne pilasty. Daszek namiotowy. Wewnątrz ludowa rzeźba św. Jana N., (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• Wygnanowice (gm. Rybczewice, pow. Świdnik, N51°05'05.86, E22°50'06.22): pod skarpą Giełczwi kapliczka z przełomu XVIII i XIX wieku, wewnątrz drewniana późniejsza rzeźba Jana N. w stylu ludowym, z 1914 roku. Niedawno Jan przestał być Murzynem, został przemalowany na bladą twarz. A kiedyś potraktowano go ciemnobrązową farbą olejną (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• Kawęczyn (gm. Piaski, pow. Świdnik): kapliczka o grubych kolumnach, w środku pięknie przystrojona kwiatami rzeźba Jana N. końca XVIII wieku (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• - Wierzchowiska (gm. Piaski, pow. Świdnik): murowana kapliczka ponepomucka z pierwszej połowy XIX wieku, nie ma już w niej figury Jana N.

• Trawniki (gm. Trawniki, pow. Świdnik): przy składzie buraków, na rozstajach dróg do Biskupic, Trawnik i Trawnik-Kolonii stoi kapliczka typowa dla tego regionu: murowana, bielona, z czterospadowym daszkiem, z półokrągło zakończonym otworem wejściowym. Wewnątrz św. Jan N. - typowa drewniana rzeźba z charakterystyczną dla lubelszczyzny i chełmszczyzny długą stułą na szyi. Przełom XIX/XX wieku

• Oleśniki (gm. Trawniki, pow. Świdnik): koło cmentarza murowana kapliczka, w niej starsza (XVIII wiek?) figura Jana N. malowana na czarno-biało. Bardzo ciekawy obiekt - Jan bez czapki i innych atrybutów i właściwie tylko poza i strój pozwalają go zidentyfikować, choć pewności nie ma. Jan ma fryzurę "na szlachcica", wysoko podgolone skronie i bujną brodę

• Dorohucza (gm. Trawniki, pow. Świdnik, ): w tej nadwieprzańskiej wsi położonej na granicy województwa lubelskiego z Ziemią Chełmską województwa ruskiego (>>) jest kamienna figura z 1783 (85?) roku w nowej kapliczce o filarach murowanych z białej cegły, niedawno zaopatrzonej w czterospadowy daszek, podobno niegdyś samodzielna. Rzeźba ma dużą klasę artystyczną (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• - Biskupice (gm. Trawniki, pow. Świdnik): był tu Nepomucen lecz został skradziony (>>). Pozostała po nim pusta masywna murowana kapliczki w kształcie słupa z prześwitami w górnej części. Fotografowałem obie (zobacz poniżej) je podczas wyjazdu do dworu w Choinach. Obecnie w obu są nowe świątki wykonane przez miejscowego rzeźbiarza p. Pawła Grątkowskiego

• - Biskupice (gm. Trawniki, pow. Świdnik): drugi tutejszy Nepomucen również został skradziony (>>). Pozostała po nim pusta masywna murowana kapliczka w kształcie słupa z prześwitami w górnej części. Obecnie wewnątrz jest nowy świątek wykonany przez miejscowego rzeźbiarza p. Pawła Grątkowskiego

• Mełgiew (gm. Mełgiew, pow. Świdnik): jest tutaj nepomucka kapliczka-bramka w murze kościelnym. Wzniesiona w 1730 roku, fundowana przez właściciela Pozdzamcza (zobacz niżej) sędziego ziemskiego lubelskiego Jacka Stoińskiego. Gruntownie odnawiana około 1910 roku. Usytuowana przy wikariacie z XVIII wieku, z rzeźbą św. Jana Nepomucena z przełomu XVIII i XIX wieku. Jan ma biret i krzyż w ręku, a głowę zwróconą w lewo. W nocy z 17 na 18 lutego 2001 figura została skradziona (>>) podczas remontu kapliczki, zaraz po renowacji rzeźby, przez gang, którego łupem padło też kilka innych okolicznych figur  i zniknęła na kilka miesięcy.  W styczniu 2003 roku Jan został odnaleziony przez policję świdnicką! Zobacz artykuł Kuriera Lubelskiego (>>). Nie wrócił jednak do kapliczki, a do kościoła. W lipcu 2007 nad Mełgwią przeszła gwałtowna burza, a zwalone drzewo uszkodziło mur tuż obok bramki. Kapliczce i figurze szczęśliwie nic się nie stało. Stara figura znalazła swe miejsce w kościele św. Wita, na ścianie transeptu, obramowana metalową kratą. Jan ma biret i krzyż w ręku. W kapliczce umieszczono współczesną rzeźbę ludowego artysty z Głuska (zobacz niżej) (nadesłali J.B. i L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• Mełgiew (gm. Mełgiew, pow. Świdnik): wypada więc w katalogu umieścić osobny wpis dotyczący współczesnego Nepomuka autorstwa ludowego artysty z Głuska, który objął zastępstwo za skradzionego Jana z kapliczki nad bramą kościoła (zobacz wyżej)

• Mełgiew (gm. Mełgiew, pow. Świdnik): w tej samej miejscowości, w neogotyckim kościele parafialnym św. Wita projektu S. Szyllera, znajduje się interesujący (ten rokokowy zawijas na szczycie!) ołtarz Jana N. z II połowy XVIII wieku z obrazem z wizerunkiem Jana dzierżącym krzyż, przykrytym srebrną koszulką z tego samego okresu. Działało tu Bractwo Św. Jana Nepomucena, a częstym spadkiem po takim stowarzyszeniu jest właśnie koszulka na obrazie świętego

• Mełgiew (gm. Mełgiew, pow. Świdnik): w kościele św. Wita przechowuje się piękny barokowy feretron z pełnoplastyczną postacią Jana N. ze złożonymi w modlitwie dłońmi, w towarzystwie aniołka trzymającego krzyż. Czarno-złote szaty

• - Mełgiew-Podzamcze (gm. Mełgiew, pow. Świdnik): w tej niegdyś samodzielnej miejscowości (dziś dzielnicy Mełgwi) jest barokowa XVIII-to wieczna kapliczka nepomucka, obok bramy wjazdowej do pałacu na Podzamczu. Przedstawiam zdjęcia kapliczki przed i po remoncie i przywróceniu figury Jana N. (zabezpieczonej kratą). Ciekawy jest kształt kapliczki - ma ona przekrój trójkąta. A w parafii tutejszej, w niedzielę po 16.05 jest odpust św. Jana Nepomucena (nadesłał L.J.,  zobacz kartę obiektu). Oryginalna rzeźba została skradziona (>>)

• Mełgiew-Podzamcze (gm. Mełgiew, pow. Świdnik): wypada więc w katalogu umieścić osobny wpis dotyczący figury Nepomuka, która zastąpiła skradzionego (>>) Jana N. z XVIII-to wiecznej kapliczki sprzed bramy wjazdowej do pałacu na Podzamczu. Nowa figura ma wyjątkowo młodą i kreolską twarz bez zarostu. Ośmielam się sformułować podejrzenie, którego trafność oceniam na 10%, że jest to figura innego świętego "przystosowana" do roli Nepomuka poprzez włożenie w jej ręce krucyfiksu

Powiat Lubartów

(11 + 6)

zobacz Nepomuki tego powiatu na mapie Google >>

• - Lubartów (gm. i pow. Lubartów, ): przy ul. Mickiewicza, na łąkach pomiędzy miastem a rzeką Wieprz, przy polnej drodze prowadzącej do mostku w okolicy dawnej garbarni, stoi czworoboczna kapliczka na wysokim cokole rozszerzającym się ku dołowi. Z trzech stron otwarta arkadami. Daszek czterospadowy. W nocy z 25 na 26 czerwca 2010 kapliczkę zdewastowano, lecz  została odnowiona jeszcze w tym samym roku. Niestety, już na początku XXI wieku skradziona (>>) z niej została rzeźba św. Jana N. z około połowy XIX wieku (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• Lubartów (gm. i pow. Lubartów, ): w lewej nawie kościoła św. Anny fundacji Sanguszków jest ołtarz nepomucki z obrazem Jana N., z połowy XIX wieku. Bogata złota rama, obraz dobrej klasy - precyzyjnie oddane detale (zwłaszcza koronka komży)

• Lubartów (gm. i pow. Lubartów, ): w tutejszym Muzeum Parafialnym przy kościele św. Anny jest drewniany Jan N. z XVIII wieku

• Lubartów (gm. i pow. Lubartów, ): w kościele św. Wawrzyńca oo. kapucynów, w nadstawie ołtarza nawy bocznej, znajduje się olejny barokowy obraz Jana N. Przedstawia on Jana opartego o stół, na którym leży Księga, trzymającego krzyż. Jest to praca Szymona Czechowicza, jednego z najlepszych polskich malarzy barokowych, wykonana po roku 1741. Wymiary to 105x100 cm (inne jego obrazy nepomuckie do zobaczenia w Siedlcach i Warszawie)

• Lubartów (gm. i pow. Lubartów, ): w kościele św. Wawrzyńca oo. kapucynów, w niszy ściennej w lewej nawie, znajduje się drewniana polichromowana figura Jana N. przedstawionego w lekkim kontrapoście, z dużym krzyżem w prawej ręce. Oryginalnie Jan trzymał krucyfiks prawie poziomo w obu dłoniach, na co wskazuje układ rąk i kierunek spojrzenia (uwaga: jest możliwe, że figura pochodzi z którejś z okolicznych kapliczek) (nad: G.J. via H.Jakóbczak)

• - Lubartów (gm. i pow. Lubartów): przy ulicy Lipowej murowana słupowa kapliczka ponepomucka z przełomu XVIII i XIX wieku, nie ma już w niej figury Jana N. bardzo ładny obiekt, bogato profilowany, zwieńczony czterospadowym daszkiem z dachówki, nieco podobny w charakterze do bardziej rozbudowanych kapliczek w Siemieniu i Parczewie (zobacz wyżej)

• - Majdan Kozłowiecki (gm. i pow. Lubartów): kapliczka z figurą św. Jana Nepomucena, I połowa XX wieku. Uwaga: mam potwierdzoną informację, że w kapliczce nie ma już figury JN! (uwaga: należy dotrzeć do informacji o losach rzeźby)

• - Baranówka (gm. i pow. Lubartów): drewniana kapliczka ponepomucka z 1868 roku, w której brak już figury Jana N. (dawniej notowana w tym spisie jako Wólka Rokicka)

• Brzeźnica Książęca (gm. Niedźwiada, pow. Lubartów): przy mostku na potoku Piskornica współczesna kapliczka z drewnianą ludową rzeźbą Jana N. o długiej stule, z aureolą (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>). Z tyłu figury JN napis "GNIEW" i inicjały "ZP" (?). Obok kapliczka ponepomucka z bielonego łamanego kamienia, aktualnie z figurą MB (uzup.: Pietrosul)

• Leszkowice (gm. Ostrówek, pow. Lubartów): przy drodze do Czemiernik kapliczka murowana, lata 80-te XX wieku, ze znacznie starszą drewnianą rzeźbą Jana N. wewnątrz (początek XIX wieku?) (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>). Pierwotna, XIX-wieczna kapliczka stała około 10 m dalej na północ (przy tym samym obejściu). Krata i duża kłódka ma chronić nie tyle przed złodziejami, co przed księdzem, który już raz zabrał figurę do kościoła (około 2005 roku), ale musiał oddać na Boże Ciało, by procesja nie zatrzymywała się przed pustą kapliczką. Rzeźba obcięta jest od dołu, przez co Nepomuk jest niższy. Z dwóch posadzonych przed kapliczką jarzębin roboty drogowe przetrwała tylko jedna (uzup.: Pietrosul)

• Przypisówka (gm. Firlej, pow. Lubartów): kapliczka drewniana, z trzech stron oszalowana, czworoboczna. Wewnątrz rzeźba Jana N. zapewne z początku XIX wieku (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>). Kapliczka pierwotnie stała nieco wyżej, pod lipą, dziś na tym miejscu jest krzyż. Podobno w czasie wojny ukrywano w kapliczce broń (uzup.: Pietrosul)

• Górka Lubartowska (gm. Niedźwiada, pow. Lubartów): obraz nepomucki we współczesnej kapliczce (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• - Górka Lubartowska (gm. Niedźwiada, pow. Lubartów): nieopodal w/w kapliczki znajduje się inny obiekt nepomucki - pusta kapliczka, w której brak już figury JN (nad: L.J.)

• Kamionka (gm. Kamionka, pow. Lubartów): Nepomuk z XIX wieku w kapliczce z XVIII wieku umieszczonej w murze kościelnym, otwartej do wewnątrz terenu kościelnego (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

• ¿ Uścimów (gm. Uścimów, pow. Lubartów): stąd pochodzi drewniana podniszczona figura Jana N., która dziś znajduje się w zbiorach  muzeum przy ul. Św. Mikołaja w Chełmie (Ziemia Chełmska woj. ruskiego >>). Pochodzi z kapliczki słupowej. Ma ślady polichromii, wysokość 94 cm, wiek XVIII (uwaga: należy sprawdzić, co zostało in situ: czy nadal stoi kapliczka i jaka figura się w niej znajduje)

• Głębokie (gm. Uścimów, pow. Lubartów, ): na granicy ze Starym Uścimowem, przy krzyżu, stoi przysadzista figura usytuowana obok krzyża na skrzyżowaniu dróg (do Ostrowa Lubel­skiego, Jedlanki i Uścimowa) nad stawem Żydówką

• Krasne (gm. Uścimów, pow. Lubartów): po wschodniej stronie drogi przez wieś, przy domu nr 146, stoi drewniana kapliczka przydomowa z kolumienkami i figurą św. Jana Nepomucena (nad: Pietrosul)

Powiat Stalowa Wola (część w d. woj. lubelskim) (3 + 2)

zobacz Nepomuki tego powiatu na mapie Google >>

Powiat Tarnobrzeg (część w d. woj. lubelskim) (1)

zobacz Nepomuki tego powiatu na mapie Google >>

Inne

(1 + 1)

• XXX: Jan z zapomnianej miejscowości, zdjęcie z tej samej kliszy co Jan Puławski (10.2002). Do odszukania w archiwach!

• ¿ XXX: kapliczka Jana N. z nieznanej miejscowości na Lubelszczyźnie - zdjęcia z około 1939 roku, znalezione w serwisie tnn.pl

Nepomuki Ziemi Chełmskiej - zobacz Jany Ruskie (>>)

Nepomuki powiatów Chełm, Włodawa i Krasnystaw, które dziś należą do województwa lubelskiego, za czasów I Rzeczpospolitej należały do województwa ruskiego. Była ona odizolowaną przez województwo bełskie enklawą tego województwa. Zaliczyłem do niej kilkadziesiąt Janów. Zobacz >>

Nepomuki Ziemi Stężyckiej - zobacz Jany województwa sandomierskiego (>>)

Uwaga: część dzisiejszego powiatu ryckiego, garwolińskiego, łukowskiego i puławskiego należało do Ziemi Stężyckiej, która była zawiślańską enklawą województwa sandomierskiego (>>). Tam zaliczyłem Nepomuki z miejscowości Kłoczew (gm. Kłoczew, pow. Ryki), Trojanów (gm. Trojanów, pow. Garwolin, woj. mazowieckie), Sobiska (gm. Adamów, pow. Łuków), Dąbrówka (gm. i pow. Łuków) i Budziska (gm. Adamów, pow. Łuków), Wola Gułowska (gm. Adamów, pow. Łuków), Żelechów (gm. Żelechów, pow. Garwolin), Wnętrzne ((gm. Stanin, pow. Łuków), Okrzeja (gm. Krzywda, pow. Łuków), Gołąb (gm. i pow. Puławy) oraz oczywiście Stężyca (gm. Stężyca, pow. Ryki)

Nepomuki województwa bełzkiego >>

ująłem w osobnym zestawieniu mimo, że dziś tereny te - dzisiejsze powiaty Zamość (część) i Tomaszów, Hrubieszów i Lubaczów - należą do województwa lubelskiego. Za I Rzeczpospolitej było to jednak osobne województwo bełzkie >>

Film

W filmie K. Kubiaka "Wszystkie święte Nepomuki" pokazano kilka nadwiślańskich Janów z miejscowości:

• Dobre (gm. Wilków, pow. Opole Lubelskie)

• Prawno (gm. Józefów, pow. Opole Lubelskie)

• Wąwolnica (gm. i pow. Puławy)

• Wilków (gm. Wilków, pow. Opole Lubelskie)

• Zakrzów (gm. Łaziska, pow. Opole Lubelskie)

• Podgórz (gm. Wilków, pow. Opole Lubelskie)

• Wrzelowiec (gm. i pow. Opole Lubelskie)

• Kłudzie (gm. Solec nad Wisłą, pow. Lipsko, dawne woj. sandomierskie, dziś w woj. mazowieckim)

• Przedmieście Dalsze (gm. Solec nad Wisłą, pow. Lipsko, dawne woj. sandomierskie, dziś w woj. mazowieckim)

• Lądy (niezidentyfikowana miejscowość)

• Przedni (niezidentyfikowana miejscowość)

<<   wstecz | dalej >>