Województwo Rawskie >>

Województwo Płockie >>

zobacz Nepomuki d.woj. mazowieckiego na mapie Google (>>)

(...) po ich [Książąt Mazowieckich] zgonie wcielona do Korony, została Województwem Mazowieckim, zachowała granice i nazwę powyższą do roku 1795. Województwo Mazowieckie składało się z 10 ziem następujących: Czerskiej, Warszawskiej, Wiskiej, Wyszogrodzkiej, Zakroczymskiej, Ciechanowskiej, Łomżyńskiej, Rożańskiej, Liwskiej i Nurskiej. (...) Granice województwa Mazowieckiego były następujące: na północ Prusy książęce, począwszy od Janowa (gdzie małą część granicy stanowiła rzeka Orzyc) aż do Grajewa i rzeki Łeku. Ścianę tę północną, około 20 mil długą, stanowiła przeważnie granica sucha. Ścianę wschodnią, na długości mil przeszło 25, tworzyło województwo Podlaskie aż pod Siedlce, a dalej ku południo-zachodowi, na kilku milach, ziemia Łukowska. Granica ta wschodnia, wprost przeciwnie, niż północna, biegła przeważnie rzekami: a najprzód od Grajewa do rzeki Biebrzy stanowiła ją rzeka Łek, potem od ujścia Łeku Biebrza do połączenia się tejże z Narwią w okolicy Wizny, potem od ujścia Biebrzy w górę Narwi do ujścia rzeczki Jamiołki, zwanej także Śliną i wzdłuż Śliny do jej źródeł, a potem z rzeczką Mieniem do Nurca, a z Nurcem do Bugu. Bug stanowił granicę Mazowsza z Podlasiem od ujścia Nurca w dół swego biegu aż prawie do ujścia Broku, a dalej szła granica sucha, od lewego brzegu Buga do rzeki Liwca pod wieś Paplin, a od Wólki Paplińskiej w górę rzeką Liwcem aż do ujścia Muchawki w pobliżu Siedlec. Tym sposobem Węgrów i Mokobody leżały na Podlasiu, zamek Liw na Mazowszu, a Siedlce w ziemi Łukowskiej, zaliczanej do województwa Lubelskiego. Dalej, na małej przestrzeni, stanowiła granicę Mazowsza z ziemią Łukowską mała rzeczka Muchawka. Granica ta, porzuciwszy potem Muchawkę, zwracała się stanowczo na południo-zachód i biegła już odtąd suchym szlakiem mil kilkanaście aż do Wisły, której dosięgała wprost Magnuszewa, odgraniczając Mazowsze od ziemi Łukowskiej, a dalej od ziemi Stężyckiej, należącej do województwa Sandomierskiego, ale położonej na prawym brzegu Wisły, poniżej ujścia rzeki Wieprza. Całą południową granicę Mazowsza stanowiła ściana województwa Sandomierskiego od okolicy Stoczka i Żelechowa do Wyśmierzyc nad Pilicą. Rzeka Pilica jednak nie stanowiła granicy województwa Mazowieckiego, które przekraczało jej brzeg prawy i koło Ryczywołu i Głowaczewa sięgało po rzekę Radomkę, dalej zaś od Głowaczewa do Wyśmierzyc miało granicę suchą. Na całym zachodzie województwo Mazowieckie graniczyło z dzielnicą Płocką i Rawską.

Ziemia Czerska województwa mazowieckiego

(dzisiejsze powiaty otwocki, część garwolińskiego, mińskiego, białobrzeskiego, siedleckiego, kozienickiego i grójeckiego: 29 + 6)

zobacz Nepomuki Ziemi Czerskiej na mapie Google (>>)

Powiat Otwock  (część należąca do Ziemi Czerskiej, 4 + 1)

• Radwanków Szlachecki (gm. Sobienie Jeziory, pow. Otwock, 51°57'17.89"N, 21°17'21.00"E): przy domu nr 27 kapliczka murowana z ładną figurą Jana N. w oszklonej szafce, ozdobiona tujami i kwiatami. Jan jest drewniany, polichromowany, w czapce i aureoli, bez krzyża, a w ręku ma muszlę na znak pielgrzymki do Boleslavi (byłby to unikat, gdyby udało się potwierdzić!) (nad: T.B.). Odwiedziłem (a raczej wtórnie odkryłem zapomniany obiekt :) tego Jana w październiku 2008. Rzeźba ma klasę i wdzięk, wykonał ja niezłej klasy artysta, co widoczne jest w gestach dłoni, modelunku szat, wyrazie twarzy. Porozmawiałem z właścicielem posesji, który opowiadał typowa legendę o unoszeniu rzeźby przez Wisłę. Bardziej konkretnie brzmiała informacja o poprzedniej drewnianej kapliczce - miała formę brogu, została zresztą przeniesiona do obecnej lokalizacji  z jakiegoś miejsca bliżej rzeki. Opowiadał też o próbie nabycia rzeźby przez jakiegoś kolekcjonera - dobrze, że jest ona dobrze pilnowana! Bardzo miłego pana odwiodłem od pomysłu amatorskiej renowacji rzeźby uświadamiając mu szkodliwość malowania zabytku farbą olejną. Mam trochę wątpliwości co do muszli opisywanej przez T.B. - ten ślad w lewej dłoni Jana może być np. resztką palmy męczeńskiej. Brak kciuka. Gwiazdy aureoli owinięto sreberkiem od czekolady

• Dziecinów (gm. Sobienie Jeziory, pow. Otwock, ): przy drodze nr 801 dwupiętrowa murowana kapliczka z 1864 (inne źródło podaje 1894) z rzeźbą Jana N. (nad: T.B.). Figura jest duża i ładna, szkoda że prawie niewidoczna - umieszczono ją za oszklonymi oknami na drugiej kondygnacji

• Rudzienko (gm. Kołbiel, pow. Otwock, ): słupowa kapliczka z I połowy XX wieku (pewne źródło podaje I połowę XIX wieku, zapewne przez pomyłkę), ufundowana przez rolnika Józefa Przybysza po I Wojnie Światowej, z drewnianą rzeźbą Jana N., bez krzyża, z połamanymi rękoma i bez biretu. Niedawno obiekt odnowiono malując kapliczkę na biało, a Jana na kolor cytrynowy(!) i ozdabiając czarnymi guzikami. Jest tam też Florian (>>) i był kiedyś piękny dwór (>>)

• Rudno (gm. Kołbiel, pow. Otwock, ): przy bramie pałacu (>>) w Rudnie, po przeciwnej stronie drogi, jest murowana kapliczka, a w niej Jan N. zamalowany na gęsto farbą. Ostatnio Jana odmalowano! Kapliczka pochodzi z połowy XIX wieku, drewniana rzeźba też jest XIX-wieczna. Zostało z niej tylko popiersie, reszta uległa zniszczeniu

• -/¿ NN miejsce w okolicach Glinianki w Ziemi Czerskiej (gm. Kołbiel, pow. Otwock): w książce o działaniach partyzanckich podczas II WŚ w okolicach Glinianki znalazłem fotografię ze ślubu "Kruka", a na niej białą murowaną kapliczkę słupową z figurą Jana N. w półokrągłej wnęce. Nie wiadomo gdzie powstało to zdjęcie i czy kapliczka jeszcze istnieje. Jedyny znany mi podobny obiekt to kapliczka przy bramie pałacu w Rudnie (zobacz wyżej), ale dysponuję tylko kiepskim zdjęciem tej ostatniej i trudno potwierdzić identyczność. Dodatkowa trudność to bardzo zły stan Jana z Rudna. Na zbliżeniach widać różnice w obramowaniu wnęki, lecz mogły one powstać już po wojnie (uwaga: kontynuować poszukiwania, możliwa jest też lokalizacja za pobliską granicą z Ziemią Warszawską)

zobacz pozostałe Nepomuki dzisiejszego powiatu, z części należącej do Ziemi Warszawskiej >>

Powiat Garwolin (7)

• Stodzew-Kolonia (gm. Parysów, pow. Garwolin, ): na rozstajach dróg odnalazłem tu barokową czworokątną tynkowaną na biało kapliczkę na czterech filarach. Pod czworokątnym daszkiem umieszczona jest XVIII wieczna rzeźba Jana N., zamalowana brązową farbą olejna tak, że zatarły się szczegóły wizerunku

• Mariańskie Porzecze / Goźlin (gm. Wilga, pow. Garwolin, 51°53'14.75"N, 21°19'40.45"E): Mariańskie Porzecze przechodzi płynnie w wieś Goźlin, gdzie znajduje się tutejszy Jan N., w formie rzeźby ustawionej w roku 1922 przez fundatorów - małżeństwo Zielińskich - za wsią, koło rowu melioracyjnego. Ciekawe było umieszczenie gwiazdy wystającej z postumentu u stóp Świętego - zapewne wtórne, być może była to resztka oryginalnej gwiaździstej aureoli, która została zniszczona w niewiadomym czasie (uwaga: odnaleźć zagubione w archiwum zdjęcia). Wizja lokalna w październiku 2008 pozwoliła stwierdzić dobry stan obiektu po niedawnym remoncie. Figura jest teraz jednolicie biała, cokół beżowy. Niestety gwiazda nie wróciła na swe miejsce. Niepokój budzi spore pochylenie całego obiektu, zapewne grunt na tej podmokłej łączce jest niestabilny. Otoczenie zadbane, kwiatki. Niestety w lutym 2010 zauważyłem, że ścięto wszystkie drzewa towarzyszące Janowi. Odsłoniło to niewidoczny do tej pory ciek wodny, ale dało wrażenie pustkowia. Na cokole napis:
   

  JAN NEPOMUCEN FUNDATOROWIE TEJ FIGURY ANTONI i MARIANNA ZIELIŃSCY 1922 Roku

  
  

• Mariańskie Porzecze (gm. Wilga, pow. Garwolin, ): Jan N. z tej miejscowości (łączącej się z Goźlinem) koło Wilgi to barokowe malowidło na ścianie drewnianego kościoła p.w. Matki Boskiej (wnętrze południowego transeptu, na górze) (uwaga: odnaleźć zagubione w archiwum zdjęcia)

• Mariańskie Porzecze (gm. Wilga, pow. Garwolin, : w źródłach znalazłem informację, że w tym samym kościele MB, w ołtarzu bocznym, jest też obraz Jana N. w rokokowej, podtrzymywanej przez dwa anioły ramie z końca XVIII wieku (uwaga: sprawdzić na miejscu, ja nie dostrzegłem go mimo - a może właśnie dlatego - chrzcin Najmłodszego w tej świątyni)

• Pilawa (gm. Pilawa, pow. Garwolin, 51°57'32.25"N, 21°31'50.80"E): na wschodnim skraju miejscowości przy al. Wyzwolenia, na dole przydrożnego krzyża znajduje się kapliczka, a w niej mała figurka Jana N. Lifting w roku 2009, niestety z użyciem kostki bauma i blachy

• Czechy (gm. Pilawa, pow. Garwolin, ): w tej miejscowości łączącej się z Trąbkami D.K. znalazł żeliwnego Jana N. ufundowanego przez czeskich specjalistów od hutnictwa szkła sprowadzonych do huty w pobliskich Trąbkach. Głównym inicjatorem był prawdopodobnie emigrant Ignacy Hordliczka (uwaga: odnaleźć zagubione w archiwum zdjęcia)

• Wola Wodyńska (gm. Wodynie, pow. Siedlce, ): w tej miejscowości na granicy Mazowsza jest kapliczka z drewnianą rzeźbą przedstawiającą Św. Jana Nepomucena z krzyżem w ręku stoi nad rzeczką Witką, przy moście. Rzeźba jest wykonana z drzewa owocowego, w dole postaci Nepomucena wyrzeźbiono słoneczko (gwiazdę?) oraz datę 88, co by wskazywało, że została ona wykonana w 1788 r. W ostatnim czasie renowację rzeźby przeprowadził p. Tadeusz Szostek, który uzupełnił jej ubytki spowodowane czasem (dolepienie brody, kołnierza i plomby betonowe u dołu postaci) oraz zakonserwował ją specjalnymi płynami. Właściciel posesji, na której stoi Św. Jan Nepomucen, p. Piotr Szostek twierdzi, że dziedzic Chomiczewski, który prowadził księgę historyczną o wsi nie mógł dowiedzieć się, kiedy rzeźba powstała, co dowodzi faktu, że jest ona bardzo stara. Nie wiem, czy z powodu wieku, czy też tych płynów konserwujących, ale Jan wygląda ja uratowany z pogorzeliska - jest cały czarny. Podczas odwiedzin w lipcu 2005 stwierdziłem, że Jan otrzymał nową kapliczkę oraz cokolik z cegły. Niewątpliwie czas był na renowację, ale obiekt bardzo stracił na malowniczości. Z tą figurą związana jest legenda, która mówi, że od kiedy na rzece Witka zbudowano most, kobiety twierdziły, że w nocy straszą tam złe duchy, a rzeczka na wiosnę zalewała okoliczne pola. Wszystkie te zjawiska skończyły się, kiedy wystawiono i poświęcono kapliczkę Jana N.

Powiat Grójec (część należąca do Ziemi Czerskiej, 6 + 1)

• Belsk Duży (gm. Belsk Duży, pow. Grójec, N51°49'19.27, E20°48'16.45): kamienny Nepomuk przy stawie, w grupie czterech kasztanowców. Na cokole, u podstawy rzeźby inskrypcje na wszystkich bokach dają razem tekst:
   

  Maria z Zamoyskich Lubomirska z dziećmi z pokorą i modlitwą 1879

  Inskrypcja wskazuje na właścicieli pałacu w nieodległej Małej Wsi jako fundatorów

• Lipie (gm. Błędów, pow. Grójec, ): ludowa rzeźba Jana N. z XIX wieku, odrestaurowana kilka lat temu przez p. Annę D.Z. na zlecenie proboszcza (w tym miejscu podziękowania dla Proboszcza za zlecenie i finansowanie prac oraz dla pani ADZ za uratowanie rzeźby będącej już prawie destruktem). Rzeźba do zobaczenia w kościele, a obok zdjęcie dostarczone przez ADZ (ponownie dziękuję)

• Trzylatków Mały (gm. Błędów, pow. Grójec, ): blisko głównej szosy mostek nad mikrorzeczką, przy nim kapliczka otwarta na trzy strony, okazała, ceglana, z datą 2000. Wewnątrz figurka Jana N. cała pomalowana srebrzanką, około 70 cm wysokości, bez krzyża. Prawdopodobnie upadła, bo prawa dłoń jest rozbita, zostały z niej druty (nad: Falbanka)

• Jasieniec (gm. Jasieniec, pow. Grójec, ): w tutejszym kościele p.w. Św. Rocha, w lewej nawie, nad drzwiami do zakrystii wisi ładny obraz z II połowy XVIII wieku z przedstawieniem klęczącego Jana N. adorującego krucyfiks przy ołtarzu (nad: Falbanka). Dużo zamieszania wprowadziła informacja w jednym ze źródeł mówiąca, że obraz ten ma gwiazdy i palmę męczeńską z blachy srebrnej nałożone na płótno. Wobec braku takowych na tym obrazie dociekałem istnienia innego obrazu w innym Jasieńcu, koło Wyszkowa. Sprawę rozstrzyga śledztwo Piotra Bielawskiego, który nadesłał zdjęcia z Katalogu Zabytków powiatu grójeckiego z zaznaczonymi śladami uszkodzeń obrazu - płótna po mocowaniach srebrnych ozdób. Czyżby zostały skradzione w nieznanym czasie? Inną specyfika tego obrazu jest rzadko spotykany i tajemniczy motyw globusa lub astrolabium sferycznego (w prawej górnej części obrazu). Występuje on na przykład na obrazach z Czerwińska i Łomży, Czudca (sandomierskie >>), Ostrożanów (podlaskie >>), Nowego Wiśnicza (krakowskie >>): oraz Siedlec (lubelskie >>) oraz w figurach ze Szczuczyna oraz Tarnowskich Gór (Górny Śląsk >>) i Bensheim w Niemczech (>>)

• Warka (gm. Warka, pow. Grójec, ): w centrum cmentarza przy ul. Cmentarnej, na grobie matki Magdaleny i syna Jana Maliszewskich z roku 1877 ustawiono piaskowcową figurę Jana Nepomucena. Niestety, jest ona poważnie uszkodzona, brakuje głowy, liczne i głębokie spękania w części dolnej. Tylko chyba dzięki grawitacji stał jeszcze i wołał o ratunek. W lecie 2010 figura zniknęła ze swego cokołu - jest pewna nadzieja, że trafiła do renowacji (nad: Piotr Bielawski)

• - Lechanice (gm. Warka, pow. Grójec, ): na wprost dworu lechanickiego, w dolinie Pilicy, znajduje się miejsce upamiętnione krzyżem metalowym obecnie wrośniętym w drzewo, w którym istniała kapliczka z XVIII-wieczną figurą Jana N. Już w latach 70. XX wieku źródła określały ten obiekt jako resztki kapliczki (nad: Piotr Bielawski)

• Chynów (gm. Chynów, pow. Grójec, ): w drewnianym kościele znajduje się rokokowy ołtarz główny z III ćwierci XVIII wieku, a w nim rzeźba Jana N. datowana na II połowę XVIII wieku (nad: Piotr Bielawski)

zobacz pozostałe Nepomuki dzisiejszego powiatu, z części należącej do Ziemi Rawskiej >>

• - Moczydłów (gm. Góra Kalwaria, pow. Piaseczno, 52° 0'11.44"N, 21°11'50.31"E): w "Spotkaniach z Zabytkami" z listopada 2003 odnalazłem bardzo ciekawy artykuł Zdzisława Skroka o słupach granicznych. Nie ma w nim ani słowa o Nepomucenach. Przytoczono za to inskrypcję z XVIII-wiecznej (po 1751 roku, kiedy to powódź zniszczyła wcześniejsze kopce graniczne) tablicy umieszczonej wtórnie na kapliczce w Moczydłowie, przy drodze z Góry Kalwarii do Piaseczna, na sztucznym wzniesieniu - kopcu granicznym (a nie kopca-mogiły z 1914 roku - ten znajduje się w lesie naprzeciw kapliczki):
   

  Węgielnik pod Baniochą Trzy kopce objawi Srzód Wisły przeciw glinek Pónkt granic postawi Linÿa od pierwszego Prosto położona, ...(?) Gdy drugiego dociągnie Yuż rozgraniczona Wola Załęska od Wsi Moczydłowa wcale. Obrońco Ludzkiey Sławy Strzeż y granic stale

  Otóż Obrońca Ludzkiej Sławy to często stosowane określenie Jana Nepomucena! Wizja lokalna w niedzielę 30.11.2003 potwierdziła te obserwacje. W numerze SZZ z lipca 2005 temat został rozwinięty, a tekst inskrypcji poprawiony na podstawie starej fotografii. Autorka, Maria Anacka-Łyjak, przypuszcza, że kapliczka nepomucka stała pierwotnie pośrodku (srzód) Wisły, to jest na wyspie wiślanej leżącej na granicy dóbr Moczydłów i Wola Załęska, na osi (linÿa) prostopadłej do rzeki na wysokości  wsi Glinki na prawym brzegu, a po jej zniszczeniu przez wodę przeniesiono ją w obecne miejsce na północnym krańcu wsi. Ze starej kapliczki pozostała jedynie tablica. Być może uratowała się też drewniana figura Jana N., którą uniosła woda, a która zaginęła już później. Fundatorem był najprawdopodobniej proboszcz górski, to jest Góry Kalwarii

• Żabieniec (gm. i pow. Piaseczno, ): kamienna (wapień, 180 cm, razem z cokołem 370 cm) rzeźba Jana N. znajduje się na terenie będącą własnością Instytutu Rybactwa Śródlądowego, na małym kopcu ziemnym, na murowanym z czerwonej cegły postumencie nieopodal miejsca, w którym rzeczka Zielona wpada do Jeziorki (a więc zaledwie kilkadziesiąt metrów od granicy Ziem Czerskiej i Warszawskiej), zwrócona twarzą do rzeki. Dodać należy, że z www.piaseczno.info: W dość sensacyjnych okolicznościach została oddana do renowacji figura Św. Jana Nepomucena z Żabieńca. Miała wiosną 2005 roku powrócić na swoje dawne miejsce nad rzeczką Zieloną, a tym czasem minęła już kolejna wiosna i świętego nie ma ! Murowany cokół XIX- wiecznej, wapiennej figury wykonanej w konwencji barokowej - rozpada się z tęsknoty. Okoliczny teren pod nieobecność “gospodarza“ zaczyna z czasem zmieniać swoje przeznaczenie. Czy św. Jan będzie miał dokąd wrócić?
  9 listopada 2006 o godzinie 14 nastąpiło uroczyste odsłonięcie figury po remoncie - zobacz zdjęcia z tej uroczystości. Jan wygląda naprawdę okazale i elegancko, chroni go łańcuch rozpięty na ośmiu kamiennych słupkach. Efekt psuje tylko nadmierna bliskość ścieżki rowerowej i fatalnie usytuowana latarnia, która w dodatku nie oświetla figury, tylko cokół. Natomiast miło było popatrzeć, że na Święto Niepodległości pod pomnikiem pojawiła się wiązanka kwiatów i biało-czerwone wstążki. Niestety figura jest zagrożona dewastacją - regularnie przewracane są słupki barierki, w 2009 roku ucierpiała też aureola Jana. Podczas wyjątkowo mokrego lata 2011 figura była podtopiona

• Jeziorna (gm. Konstancin-Jeziorna, pow. Piaseczno, 52° 5'25.70"N, 21° 7'17.80"E): kolejna figura to Nepomuk z mostu na Jeziorce, z granicy Jeziornej i Konstancina pod Warszawą, a jednocześnie tuż przy granicy Ziem Czerskiej i Warszawskiej dawnego województwa mazowieckiego. Figura, niedawno remontowana i odmalowana, stoi przy szosie, naprzeciwko starej papierni. Kamienna, na baniastym cokole. Jan na pięciogwiaździstą aureolę. Kształt cokołu oraz sposób modelowania szat każą datować dzieło - według Z. Michalczyka - na XVIII wiek, równocześnie z czasem powstania pobliskiej papierni. Ja przesunął bym moment powstania na wczesny wiek XIX

• Słomczyn (gm. Konstancin-Jeziorna, pow. Piaseczno, ): w tutejszym kościele św. Zygmunta, po lewej stronie od wejścia, na tylnej ścianie nawy znaleźć można obraz nepomucki. Jan stoi przy ołtarzu na którym spoczywa biblia i biret, w rękach trzyma palmę i krzyż a nad jego głową umieszczono język. Obok dwa aniołki dzierżą klucz i wieniec; jeden z nich ma fajną błękitną szarfę. Olejny na płótnie, barok, XVIII wiek (nad: S.Ł.)

zobacz pozostałe Nepomuki dzisiejszego powiatu, z części należącej do Ziemi Warszawskiej >>

Powiat Mińsk (część w dawnej Ziemi Czerskiej) (6 + 1)

• Kuflew (gm. Mrozy, pow. Mińsk, ): nieziemskiej piękności kamienny polichromowany Jan N. zachwyca modnymi butami ze ściętymi noskami. Rzeźba z piaskowca, ufundowana w 1777 roku. Zgodnie z umieszczonym na niej napisem jej pojawienie wiąże się z postacią ks. Franciszka Kossowskiego - proboszcza kuflewskiego, zmarłego w tymże roku. Na figurze znajduje się prośba o modlitwę za jego duszę

• - Wólka Dłużewska (gm. Siennica, pow. Mińsk, ): przy drodze z Wólki Dłużewskiej stoi w szczerym polu nowa, raczej brzydka kapliczka z białej cegły. A była w niej kiedyś resztka barokowej rzeźby nepomuckiej. Jan był tak zniszczony, że zaczynał się od kolan. Ten widok i troska mieszkańców o ich Jana robiły wrażenie. Niestety, stara figura została skradziona (>>), jak doniosła mi mieszkanka Wólki, i została zastąpiona nową, szablonową (zobacz niżej) (uwaga: odszukać zdjęcie w archiwach, zweryfikować ponownie pozycję GPS)

• Wólka Dłużewska (gm. Siennica, pow. Mińsk, ): w opisanej powyżej kapliczce, na miejscu skradzionej (>>) starej barokowej zniszczonej rzeźby (zobacz wyżej) umieszczono nową figurę, robiącą wrażenie plastikowej w swej "piękności". Należy ona do grupy identycznych lub bardzo podobnych figur wykonanych zapewne w jednym zakładzie, jako odlewy z konglomeratu lub żywic (zobacz rzeźby z woj. bełzkiego ze Starej Wsi, Krowicy Hołodowskiej, Krowicy Samej)

• Cegłów (gm. Cegłów, pow. Mińsk, ): w tutejszym kościele przechowywany jest feretron nepomucki utrzymany w kolorach złotym i niebieskim, niedawno odnowiony. Jana przedstawiono w pozycji klęczącej, z gwiazdami nad głową (nad: S.Ł.)

• Dębe Małe (gm. Latowicz, pow. Mińsk, ): drewniany polichromowany ludowy Nepomuk w prywatnej kolekcji. Kupiony na warszawskim bazarze na Kole. A.B. porównała zdjęcia z dwóch stron tego serwisu i wykryła, że figura najprawdopodobniej pochodzi z okradzionej (>>) w 2004 roku kapliczki w Bindudze na Kurpiach (>>)!

• Dębe Małe (gm. Latowicz, pow. Mińsk, ): drewniany polichromowany ludowy Nepomuk niezłej klasy. Trzyma w ręku czapkę i krzyż. Należy do prywatnej kolekcji, oryginalne pochodzenie - nieznane

• Dębe Małe (gm. Latowicz, pow. Mińsk, ): drewniany barokowy Nepomuk dużej klasy. Należy do prywatnej kolekcji, oryginalne pochodzenie - nieznane. XVIII wiek

zobacz osobną stronę Nepomuków miasta Warszawa >>

Zapilcze - część należąca do Ziemi Czerskiej województwa mazowieckiego leżąca między ujściami Pilicy i Radomki, od Wyśmierzyc do Wisły

• Magnuszew (gm. Magnuszew, pow. Kozienice, 51° 45' 43.00" N, 21° 22' 52.31" E): okazały kamienny Jan N., niefachowo odnowiony poprzez jaskrawe malowanie farbami. Umieszczono go na skomplikowanym kilkuczłonowym baniastym cokole. Dziś chroni go brzydka betonowa barierka z tralkami. Figura ujęta w niewielkim konkrapoście, z krzyżem i plmą, w birecie

• Zagroby (gm. Magnuszew, pow. Kozienice, 51° 49' 15.33" N, 21° 17' 52.28" E): przy lokalnym skrócie między szosami 723 i 735, z prawej strony drogi w kierunku na Warkę, pod koniec wsi stoi gruba kapliczka w formie umieszczonej na sześciennej bazie kolumny, na której z kolei znajduje się właściwa arkadowa, kryta czterospadowo kapliczka. W trzonie kolumny również jest wnęka, w której znajduje się ludowa 30-centymetrowa drewniana figurka Jana N. z resztkami polichromii (nad: Falbanka)

• ¿ Mniszew (gm. Magnuszew, pow. Kozienice): bardzo niepewna wiadomość o istnieniu niegdyś Jana N. w tej miejscowości nad Wisłą i Pilicą

Powiat Białobrzegi (2)

• Wyśmierzyce (gm. Wyśmierzyce, pow. Białobrzegi, ): w najmniejszym mieście w Polsce leżącym już za Pilicą, ale w ramach Zapilcza należącym dawniej do Mazowsza, na przykościelnym cmentarzu koło strumyka stoi pochodząca z przełomu XVIII i XIX wieku rzeźba św. Jana Nepomucena

• Stromiec (gm. Stromiec, pow. Białobrzegi, 51° 38' 46.13" N, 21° 5' 24.29" E): nowa otwarta drewniana kapliczka domkowa, zapewne na miejscu starszej, stoi nieopodal kościoła i mostku. Wewnątrz drewniana figura Jana N. z resztkami malowania, z uszkodzonymi rękami i krzyżem, w czapce, zapewne jeszcze XIX-wieczna. W 2007 lub 2008 roku kapliczka doczekała się remontu, który polegał na umieszczeniu figury w koszmarnej trumience z pleksi (porównaj Jana z Jabłonny)

zobacz inne Nepomuki powiatu Białobrzegi należące dawniej do woj. sandomierskiego (>>)

Ziemia Warszawska województwa mazowieckiego
dzisiejsze powiaty piaseczyński, grodziski (część), wołomiński, pruszkowski, legionowski,
warszawski, warszawski-zachodni (część), otwocki (mały fragment na północ od Świdra i zachód od Glinianki): 18 + 2

zobacz Nepomuki Ziemi Warszawskiej na mapie Google (>>)

zobacz osobną stronę Nepomuków miasta Warszawa >>

• Piaseczno (gm. i pow. Piaseczno, ): naczelnym reprezentantem tutejszych Nepomuków jest ten przytwierdzony do wschodniej zewnętrznej ściany kościoła Św. Anny. Jest naprawdę ładny! Janowi towarzyszy sympatyczny aniołek trzymający tajemniczą kulę - bardzo ciekawy i rzadko spotykany motyw astrolabium sferycznego. Występuje on na przykład na obrazach z Czerwińska i Łomży, Czudca (sandomierskie >>), Ostrożanów (podlaskie >>), Nowego Wiśnicza (krakowskie >>): oraz Siedlec (lubelskie >>) i Szczuczyna (Mazowsze >>) oraz Tarnowskich Gór (Górny Śląsk >>) i Bensheim w Niemczech (>>). Interpretacja tego symbolu jest ciągle otwarta. Anioł umieszczony jest asymetrycznie, opiera się na chmurkach i wyciąga rękę w dziwnym geście. Może przedmiot trzymany w tej dłoni uległ zniszczeniu? Grupa rzeźbiarska oparta jest na wsporniku rzeźbionym w girlandy i aniołki. Całość przymocowano do zewnętrznej ściany kościółka. Nepomuk ufundowany został w roku 1736 przez starostę piaseczyńskiego Józefa Aleksandra Sułkowskiego. Odnowiono go staraniem późniejszego o 264 lata starosty piaseczyńskiego, Wojciecha Adamiaka, który jest wyznania ewangelicko-augsburskiego, w intencji jedności chrześcijan. Fachowy opis konserwacji znajdziecie w "Biuletynie Informacyjnym Konserwatorów Dzieł Sztuki" (nr 4 (47) 2001 z 8 marca 2002) w artykule Aleksandry Kann i Barbary Kubisy "Konserwacja późnobarokowej rzeźby Św. Jana Nepomucena". Są też plany postawienia w Piasecznie figury Nowego Jana Piaseczyńskiego, o postępie których oczywiście donosić będę na bieżąco. Na razie mam projekty dwóch chronostychów >> przeznaczonych na jego cokół
• Lesznowola (gm. i pow. Piaseczno, ): przy ulicy Szkolnej koło kaplicy stoi (zobacz wyżej) kamienna barokowa rzeźba Jana N. fundacji Wojciecha i Salomei Jakubowskich (choć są co do tego pewne wątpliwości), być może jako wotum za uzdrowienie syna. Inna wersja mówi o chęci uchronienia się przed suszami. Na cokole nosi datę 1776. Figura z palmą męczeństwa i krzyżem, z lekkim uśmiechem, niezbyt udana jeśli chodzi o proporcje, ale urocza. Jak wyczytać można w "Słowniku historycznym miejscowości gminy Lesznowola" Ewy i Włodzimierza Bagieńskich (Lesznowola, 2008), poprzednio figura stała w polu, blisko lesznowolskiej drogi, na osi zachodniej od frontu dworu lesznowolskiego, przy dzisiejszej ulicy Dworskiej, po drugiej stronie dawnego traktu krakowskiego. W tle miała zrujnowany PGR (dawny majątek Jakubowskich z dworkiem). Śladem pierwotnego posadowienia () jest blok betonowy pośrodku łąki. Na przełomie lat 70. i 80. Jan utracił chroniący go ceglany baldachim oparty na kolumnach toskańskich oraz oryginalny XVIII-wieczny cokół zastąpiony klockiem z betonu. Sama figura została pomalowana farbą olejną. W latach 1994-95 roku z inicjatywy sołtysa wykonano restaurację rzeźby, zmieniono cokół, a w referendum inspirowanym przez obecną dyrektor Biblioteki Gminnej mieszkańcy zdecydowali o przenosinach Jana w obecne miejsce. Z publikacji Urzędu Gminy zaczerpnięte są zdjęcia obrazujące dawny baldachim murowany, jaki istniał nad figurą, oraz wygląd rzeźby. Przez pewien czas sądziłem, że Jan ten jest tożsamy z Nepomukiem Raszyńskim (zobacz niżej) i został do Lesznowoli przeniesiony właśnie stamtąd, lecz są to oczywiście dwa różne obiekty, a poszukiwania Jana Raszyńskiego wciąż trwają
• Nowa Iwiczna (gm. i pow. Piaseczno): ciekawostką nepomucką jest tablica informacyjna z planem Lesznowoli ustawiona w Nowej Iwicznej. Tłem mapy, tekstu informacyjnego i reklam tutejszych firm jest transparentne zdjęcie Jana z Lesznowoli (zobacz powyżej) (nad: Piotr Bielawski)

zobacz pozostałe Nepomuki dzisiejszego powiatu, z części należącej do Ziemi Czerskiej >>

• Pruszków (gm. i pow. Pruszków) / Chajęty / Jaktory (gm. Dąbrówka, pow. Wołomin): w jednej z galerii zobaczyć można obraz p. A. Miszalskiej-Gąsienicy prezentujący Jana z Chajęt-Jaktorowa (zobacz niżej)
• - Raszyn (gm. Raszyn, pow. Pruszków): niegdyś stał tu okazały kamienny Nepomuk. Próbowałem odszukać go podczas wycieczki weekendowej. Wiedziałem tylko, że według Rejestru Zabytków powinna tam stać XVIII-wieczna rzeźba nepomucka. Nie udało się, a DarekK potwierdził, że nigdy jej tam nie widział (uwaga: kontynuować śledztwo)
• Raszyn (gm. Raszyn, pow. Pruszków): boczny prawy ołtarz tutejszego kościoła flankuje złocona figura świętego w dziwnym nieco birecie, z krzyżem w dłoniach. Rzeźba jest prosta, brak szczegółów nie pozwala ze 100% pewnością zaliczyć jej do Nepomuków. Ubiór kanonika i ogólny wyraz zdają się jednak na to wskazywać (uwaga: szanse oceniam na 90%, konieczne sprawdzenie w źródłach) (nad: S.Ł.)
• Nadarzyn (gm. Nadarzyn, pow. Pruszków, ): w obrębie terenu kościoła św. Leonarda stoi bardzo przystojny młody Jan N. Wykuto go z kamienia, z dużą klasą. Jan ma wysoki biret, w rękach trzyma krucyfiks i ustawiono go w lekkim kontrapoście. Tablica fundacyjna została zniszczona - na cokole były wykonane napisy z liter oprawianych w ołów, niestety ich treść nie jest znana. Okres powstania rzeźby ma dwie wersje, źródła sprzed II wojny światowej, podaje że twórcą figury jest Karol Rosiewicz z Częstochowy, a rzeźbił w roku 1836. Natomiast po renowacji kamienia ukazał się dobrze czytelny napis: Karol Rosiewicz idzie do Częstochowy 17S3 r. Styl rzeźby uprawdopodabnia tę drugą wersję (1753)
• Rusiec (gm. Nadarzyn, pow. Pruszków, N52°04'55,6'' E20°47'41,9''): niedaleko hotelu George kamienna statua Jana N. przy ulicy Głównej, po jej stronie wschodniej, przed ciekiem zwanym Zimna Woda, 75 m od Trasy Katowickiej, po jej południowej stronie. Statyczna rzeźba w birecie, przyciskająca do piersi krzyż, na cokole trudno czytelny z powodu resztek farby napis zaczynający się od "Św. Janie...". Styl wskazuje na koniec XIX lub początek XX wieku. Ponieważ figura jest identyczna jak ta z Jabłonny Lackiej (podlaskie >>), to można przypuszczać, że jest to odlew z jednego wzorca, wykonany w tym samym warsztacie. Jeśli ta analiza jest prawdziwa, to napis można uzupełnić o słowa "... Nepomucenie chroń nas od niesławy w życiu i wieczności", identyczne jak w Bieżuniu - cokoły z napisem wotywnym wykorzystywano zamiennie w tego typu realizacjach
• Wolica (gm. Nadarzyn, pow. Pruszków, ): Jan Wolicki umieszczony jest nietypowo na fasadzie jednego z domów przy ulicy Centralnej, 50 metrów od trasy katowickiej. Szacunkowo jego wysokość to 30-40 cm, za wysoko aby stwierdzić z czego jest wykonany. Niedawno, jakieś 4-5 lat temu, został odnowiony przy okazji remontu całego budynku. Przed remontem został wstępnie przeniesiony do pobliskiej kapliczki położonej przy Katowickiej. Po odmalowaniu przez członka rodziny JN wrócił na fasadę domu. Do czasu remontu domu mieszkańcy nie wiedzieli kogo przedstawia - dziś jest już podpisany (nad: Piotr Bielawski)

Powiat Grodzisk  (część należąca do Ziemi Warszawskiej, 1 + 1)

• Podkowa Leśna (gm. Podkowa Leśna, pow. Grodzisk, ): w kościele w podwarszawskiej Podkowie Leśnej odnajdujemy witraż nepomucki, którego projekt wykonał Jan Henryk Rosen w roku 1936 (nad. M.K.)
• -/? Żelechów (gm. Żabia Wola, pow. Grodzisk): według źródeł we wsi znajdować się miała się kamienna kapliczka słupowa z figurką św. Jana Nepomucena. Miała strzec przed plagami powodzi i przynosić deszcz, kiedy zachodziła potrzeba. Wizja lokalna i wypytywanie księdza niestety nie potwierdzają tego faktu (uwaga: kontynuować śledztwo)

Powiat Wołomin (część należąca do Ziemi Warszawskiej, 2)

• Radzymin (gm. Radzymin, pow. Wołomin, ): Nepomuk z Radzymina stoi sobie koło kościoła przed dawną szkółka dla ubogich dzieci (dziś Towarzystwo Przyjaciół Radzymina) wybudowaną przez księżnę Eleonorę Czartoryską. Miejsce to nadal nazywane jest "przy świętym Janie". Spod komży-rokiety wystaje dziewięć guzików sutanny, a szyję Jana ozdabia piękną stójka. Jest to barokowa figura przydrożna wykonana z piaskowca w drugiej połowie XVIII wieku (1782?). Figura zniknęła w kwietniu 2004 - została zabrana do renowacji, a w lutym 2006 widziałem ją już na swoim miejscu
• Radzymin (gm. Radzymin, pow. Wołomin, ): wewnątrz kościoła jest barokowa drewniana rzeźba Jana N. z wieku XVIII (nad: J.D.)

zobacz inne obiekty z tego powiatu należące do Ziemi Nurskiej >>

• Jabłonna (gm. Jabłonna, pow. Legionowo, N52°22'23.81, E20°55'33.85): niedaleko bramy pałacu Poniatowskich, za ogrodzeniem prywatnego terenu, stoi na kolumnie Jan N. Za kapliczkę służy mu klatka oszklona niebieskim pleksiglasem, z blaszanym daszkiem zwieńczonym krzyżem. Nepomuk jest wizualnie zdegradowany, tak jak całe otoczenie, gdzie więcej billboardów niż domów. Wygląda na XIX wiecznego, ale bardzo trudno o poprawne datowanie. Styl nieokreślono-ludowy. Jan sprawia jednak sympatyczne wrażenie i warto spojrzeć na niego w drodze powrotnej z Mazur czy znad Zalewu Zegrzyńskiego

(4)

• Buraków (gm. Łomianki, pow. Warszawa, 52°19'27.26"N, 20°55'19.06"E): figura Jana N. z Burakowa k. Łomianek, umieszczona w kapliczce stojącej na wzniesieniu - resztce splantowanej wydmy, w miejscu dawnej osady zwanej Prochownią. Wykonana w 1994 roku przez Kazimierza Pieczyńskiego (Pełczyńskiego?), zastąpiła starą rzeźbę przeniesiona do kościoła (zobacz poniżej). Kapliczka murowana, z półokrągło zamkniętym otworem stoi na miejscu dawniejszej, "daszku gontami krytego na czterech drewnianych słupach", jak przeczytać można w piśmie do władz kościelnych i Wydziału Oświecenia Publicznego z wnioskiem o zgodę na budowę kapliczki. Napis fundacyjny głosi:
   

  Statua ta po wylewie Wisły r. 1844 pod wsią Burakowem małym naleziony staraniem dzie dzica dóbr Młocin odnowiona i tu nawieczną pamiątkę dnia 25 czerwca 1848. postawiona

  "Dziedzic wsi Młociny (Ludwik de Poths) i jednocześnie wójt Gminy Młociny wyraził chęć wybudowania na gruncie osady prochownia za własne pieniądze kapliczki i łożyć na jej utrzymanie". Zgoda nadeszła dopiero w roku 1849. Z oryginalnej kapliczki pozostała stara, zatarta już mocno płyta kamienna z inskrypcją. W wydaniu "Gazety Łomiankowskiej" z 6.08.2001 znalazł się krótki artykuł p. Elżbiety Pyszyńskiej o przydrożnej kapliczce Jana z Łomianek przy ulicy Warszawskiej, okraszony zdjęciem. Oto treść: "Bardzo starą historię ma kapliczka z figurą św. JN przy ul. Warszawskiej. Ufundowana przez uczestnika powstania styczniowego miała drewnianą figurkę św. JN cudownie przyniesioną przez fale Wisły i tu wyrzuconą na brzeg. Nadpaloną do połowy oryginalną figurkę przeniesiono do miejscowego kościoła, a na jej miejsce postawiono 7 lat temu nową, wyrzeźbioną i pomalowaną przez p. Pieczyńskiego, mieszkańca Burakowa. Chociaż kapliczka jest otoczona opieką przez p. Wiesię i p. Marię, to z uwagi na upływający czas wymaga gruntownego remontu." Pytanie, czy fundator Ludwik de Poths to wspomniany w artykule (późniejszy) powstaniec styczniowy?

• Buraków-Prochownia (gm. Łomianki, pow. Warszawa, 52°19'25.46"N, 20°55'8.04"E): od roku 1994 w kościele przechowywana jest stara figura Jana N. z kapliczki z Burakowa-Prochowni. To ją właśnie, jak głosi legenda, osadziła w miejscu starej osady Prochownia na nadwiślańskiej wydmie wielka woda w roku 1844 (zobacz wyżej). Jest nadpalona - jest to "dzieło" wandala lub efekt nieostrożnego ustawienia świecy. Rzeźba ma swoją legendę. Ponoć przyniosła ją w roku 1844 w to miejsce wezbrana Wisła, a kilka lat po ustawieniu w kapliczce na wydmie pielgrzymi z sandomierskiego rozpoznali ją nawet i zażądali wydania. Burakowianie ukryli ja w kościele parafialnym, który znajdował się wówczas w Kiełpinie (uwaga: po wandalskim zburzeniu starego kościoła figura zapewne trafiła do nowego, ale wymaga to sprawdzenia)
• Błonie (gm. Błonie, pow. Warszawa-Zachód, 52°11'35.88"N, 20°36'50.99"E): w kościele Św. Trójcy, po prawej stronie prezbiterium, ustawiono barokową drewnianą i polichromowana figurę Jana N. Jan przyciska do piersi krucyfiks, druga ręka rozłożona w szerokim geście
• Lipków (gm. Stare Babice, pow. Warszawa-Zachód, 52°16'45.93"N, 20°48'18.42"E): bardzo zniszczona rzeźba Jana N. znajduje się w dworze w Lipkowie na skraju Puszczy Kampinoskiej. Zapewne nie jest dostępna w związku z ogólnie złą sytuacją zabytków lipkowskich zarządzanych przez parafię (2009-06)
• >> Mościska (gm. Izabelin, pow. Warszawa-Zachód, ): niedaleko puszczy Kampinoskiej, na granicy Wielkiej Warszawy i Mościsk, stoi ceglana kapliczka w formie latarni umarłych. Nepomucena znajdziecie w dolnej wnęce, za szybką. Zachowała się resztka oryginalnego oświetlenia. Jan ten został opisany dokładniej na stanie Warszawskich (>>), tam też został policzony

Powiat Otwock (część należąca dawniej do Ziemi Warszawskiej)

(2)

• Kopki (gm. Wiązowna, pow. Otwock, ): w pięknym miejscu przy wiszącym Zielonym Mostku 23 maja 2010 roku ustawiono współczesną drewnianą figurę Jana N. wykonaną przez Mateusza Niwińskiego. Na cokole wyryto słowa: "Św. Janie Nepomucki / Tyś jest patron  / sławy ludzkiej / Wstaw się za nami u Pana Wszechrzeczy teraz i na / wieki wieków". Kształt rzeźby nawiązuje do mazowieckiej wierzby z dziuplą, w którą wstawiono figurkę. Jan wtopiony jest w swój cokół-pień, w lewej ręce dzierży krzyż, prawą wyciąga przed siebie - przewidziano, że ktoś zawsze wetknie mu w dłoń kwiat. Idea ufundowania nadświdrzańskiego Nepomuka narodziła się 3 września 2006 podczas oficjalnego otwarcia kładki dla pieszych nad rzeką. Był spektakl wg Gałczyńskiego, znany muzyk grał hejnał na trąbce, był poczęstunek, ognisko, śpiewy ("Zielony mosteczek...") i fajna atmosfera. Ksiądz poświęcił mostek i zapowiedział ustawienie obok niego kapliczki ze św. Janem Nepomucenem. Streścił (z błędami) życiorys Jana i przeprowadził składkę na tacę na rzecz budowy. W 2008 roku sprawa odżyła za sprawą naszego Stowarzyszenia "Nad Świdrem", a głównym animatorem przez cały ten czas był niestrudzony Stanisław Górka. Mieszkający nieopodal artysta wykonał projekt, był on konsultowany i zmieniany w dyskusji  i pod wpływem pokazanym przeze mnie zdjęć licznych obiektów nepomuckich. Jednak ostateczny efekt to w 100%  autorski pomysł rzeźbiarza. W związku z tą figurą odbyła się huczna impreza - koncert napisanego specjalnie na tę okazję przez J. Derfla Oratorium w kościele w Gliniance. Relację z koncertu zobacz w Wiadomościach Nepomuckich 2009 (>>). Natomiast w  Wiadomościach Nepomuckich 2010 (>>) zobaczyć można więcej zdjęć z imprezy odsłonięcia figury

• Lipowo (gm. Wiązowna, pow. Otwock): prezent od DK - Nepomuk Afrykański, wykonany na jego zlecenie przez ludowego rzeźbiarza z Ghany. Zapewne zgubił on fotografie, które otrzymał jako wzór, stąd wizerunek jest raczej mało kanoniczny. Ja umieściłem go na drzewie i zabezpieczyłem ząbkowanym daszkiem z miedzianej blachy

zobacz pozostałe Nepomuki dzisiejszego powiatu, z części należącej do Ziemi Czerskiej >>

Ziemia Liwska województwa mazowieckiego
(część dzisiejszego powiatów węgrowskiego, mińskiego oraz siedleckiego: 9 + 2)

zobacz Nepomuki Ziemi Liwskiej na mapie Google (>>)

Powiat Węgrów (3 + 1)

• Liw (gm. Liw, pow. Węgrów): przy rozwidleniu dróg w kierunku Węgrowa, Warszawy i Korytnicy stoi Jan na wysokim ceglanym słupie. Słup murowany w 1901 roku, czworoboczny, o ściankach z surowej cegły. W przyziemiu szerszy, dwustopniowy cokół. W każdym boku słupa wysoka, prostokątna płycina. Nasadę obiega profilowany gzyms podokapowy. W zwieńczeniu, na niewysokim cokoliku, piaskowcowa rzeźba św. Jana Nepomucena. W płycinie od frontu, metalowa tabliczka z nadlaną inskrypcją: "ŚWIĘTY JANIE/ NEPOMUCEŃSKI/ MÓDL SIĘ ZA NAMI/ ADAM I KATARZYNA GRUDZIŃSCY/ POLECAMY SIĘ TWOJEJ OPIECE/ 1901" Kapliczka otoczona metalowym płotkiem

• - Liw (gm. Liw, pow. Węgrów): jest ponepomucka  kapliczka przydrożna, przy drodze Węgrów - Warszawa w pobliżu strumienia, na miejscu kościoła szpitalnego św. Ducha. Pochodzi z 1838 roku, jest murowana, czworoboczna, otynkowana. W części dolnej nieco szerszy cokół. Kondygnacja górna otwarta na trzy strony półkolistymi arkadami. Filary arkad ozdobione impostami. Nasadę obiega gładkie belkowanie i skromny gzyms podokapowy. Przykryta daszkiem namiotowym, dachówkowym. W zwieńczeniu kuty z żelaza krzyż, zakończony kółkami. Niegdyś była tu drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena

• Grodzisk (gm. Grębków, pow. Węgrów): za mostem na Liwcu stoi kapliczka wzniesiona w XVIII wieku. Jest drewniana, o konstrukcji zrębowej, oszalowana, na planie kwadratu. Wejście ma zamknięte łukiem odcinkowym, po bokach posiada okienka. Jej daszek jest namiotowy, gontowy, pobity blachą. Wewnątrz znajduje się późnobarokowa rzeźba św. Jana Nepomucena z 2 połowy XVIII wieku

• Górki-Borze (gm. Korytnica, pow. Węgrów, ): Nepomuk z Górek-Borza koło Korytnicy jest metalowy (!) a twarz i ręce pomalowane ma na seledynowo! Fundowali go zapewne Kamińscy, właściciele tutejszego majątku (uwaga: odnaleźć zdjęcia w archiwum)

zobacz stronę Nepomuków Podlaskich >>

Powiat Siedlce (część w dawnej Ziemi Liwskiej) (4)

• Żeliszew (gm. Kotuń, pow. Siedlce): w tej miejscowości na granicy Mazowsza jest kapliczka przydrożna wzniesiona w końcu wieku XVIII, w charakterze barokowym, murowana, tynkowana, czworoboczna, trzykondygnacjowa, ożywiona płycinami z wnęką, w której stoi rzeźba św. Jana Nepomucena z XVIII wieku. Daszek namiotowy pokryty dachówką (uwaga: sprawdzić przynależność do Z.Nurskiej/Z.Liwskiej)

• Niwiski (gm. Mokobody, pow. Siedlce): klasycystyczna kapliczka i figura Jana N. z początku XX wieku, związana zapewne z założeniem dworskim

• Skórzec (gm. Skórzec, pow. Siedlce, ): w tej miejscowości leżącej na pograniczu mazowiecko-lubelsko-podlaskim, przy ul. Cmentarnej kapliczka św. Jana Nepomucena z pierwszej połowy XIX wieku (wpis do rejestru zabytków nr A-895 z 15.12.2009)

• Skórzec (gm. Skórzec, pow. Siedlce, ): w kościele Nawrócenia św. Pawła (fundacja Cieszkowskich), jest obraz Jana N. z końca XVIII wieku wykonany przez Jana Niezabitowskiego - malarza zakonnego

zobacz stronę Nepomuków Lubelskich >>

Powiat Mińsk (część w dawnej Ziemi Liwskiej) (2 + 1)

• - Rudzienko (gm. Dobre, pow. Mińsk): murowana, czworoboczna kapliczka przydrożna wzniesiona została około połowy wieku XIX, na grobli pomiędzy stawami, która jest drogą dojazdową do dawnego dworu. Posiada sklepienie krzyżowe. Wewnątrz znajdowała się rzeźba św. Jana Nepomucena z I połowy wieku XIX, skradziona (>>) przed rokiem 2000. Opiekunowie kapliczki początkowo sądzili, że wiatr albo chuliganeria zrzuciła rzeźbę, szukali w stawie - mule pod kapliczką, ale nie znaleźli. Dziś jest tam niebieska, plastikowa figurka Matki Boskiej - nie wiemy niestety jak wyglądała oryginalna rzeźba (uwaga: należy upewnić się, że miejscowość leżała po wschodniej stronie pobliskiej granicy Ziem Warszawskiej i Liwskiej dawnego województwa mazowieckiego)

• Kałuszyn (gm. Kałuszyn, pow. Mińsk): koło kościoła, wewnątrz murów go otaczających, stoi polichromowany Jan N. na bielonym cokole (nad: W.Ś.)

• Sinołęka (gm. Kałuszyn, pow. Mińsk): w kaplicy podworskiej rzeźba barokowa św. Jana Nepomucena pochodząca z XVIII wieku (uwaga: sprawdzić przynależność do Ziemi Czerskiej bądź Liwskiej) (nad: W.Ś.)

zobacz osobną stronę Nepomuków miasta Warszawa >>

Ziemia Nurska województwa mazowieckiego
(dawne powiaty Nur, Ostrów, Kamieńczyk --> część dzisiejszych powiatów ostrołęckiego, węgrowskiego, wyszkowskiego, pułtuskiego, siedleckiego: 10 + 4)

zobacz Nepomuki Ziemi Nurskiej na mapie Google (>>)

• Sadowne / Podborze (gm. Sadowne, pow. Węgrów, N52°38'26.22"; E21°47.502'): przy drodze do Zarzetki, w drewnianej kapliczce stoi piękna drewniana barokowa figura Jana N. z II połowy XVIII wieku, po renowacji, niemalowana, z niewielką gwiaździstą aureolą. Kapliczka na pewno pamięta czasy pierwszej wojny, urokliwa, o konstrukcji zrębowej zbudowanej na rzucie kwadratu, domkowa, wzniesiona z zastosowaniem konstrukcji wieńcowej, oszalowana deskami w układzie pionowym. Od frontu wejście prostokątne zakończone łukiem odcinkowym, drzwiczki niskie, jednoskrzydłowe, sztachetowe. W ścianach bocznych po jednym otworze okiennym prostokątnym, zakończonym półkoliście. Pierwotny namiotowy, z drewnianym krzyżem w zwieńczeniu dach z gontu długo był przykryty blachą, po ostatnim remoncie gont wrócił, natomiast krzyż jest już metalowy. Formalnie tego Jana N. przypisać trzeba do przysiółka Podborze (część Zalesia, sąsiedniej wsi w stosunku do Zarzetki i Sadownego), jednak zwyczajowo nazywany jest Janem z Sadownego. Mówi się o nim również jako o Nepomuku z Grabin, Rażen, Zalesia lub Szynkarzyzny. Obiekt wpisany do rejestru zabytków. Z relacji Mamy Siostry Realnej E.W. wynika, że z figurą tą wiąże się pewna relacja przekazywana z ust do ust wśród miejscowych. Każdego roku, gdy tereny te nawiedzała powódź, Jan z kapliczki był zabierany przez wodę i zawsze gdy woda cofała się Jan trafiał idealnie w to samo miejsce. Znalazłem również informację, że zgodnie z legendą podczas jednej z wielkich powodzi u stóp wzgórza, na którym stoi kościół, osiadła figurka św. Jana w drewnianej kapliczce, którą wzburzone wody Bugu przyniosły nie wiadomo skąd. Figurka z kapliczką nie stały jednak długo przy kościele w Sadownem, bowiem kolejna wielka powódź przeniosła ją około 2,5 km na zachód od Sadownego i osadziła przy drodze do Rażen, które kiedyś były miastem. Ludzie po powodzi przenieśli kapliczkę z powrotem pod kościół w Sadownem. Jednak następna wielka woda zabrała kapliczkę spod kościoła i osadziła w miejscu w którym stała poprzednio. Działo się tak kilkakrotnie, aż ludzie dali za wygraną. Żywioł zwyciężył, wygrały wody rzeki Bug. Od tych czasów miejscowi chcąc powiedzieć o kimś, że wyjechał, zerwał kontakty rodzinne lub stosunki sąsiedzkie mówią, że "Odsunął się jak św. Jan od Sadownego". Założono tu skrzynkę geocaching (>>). S.Ł. donosi, że w październiku 2007 roku Jan był w bardzo dobrym stanie, wyremontowano figurę i kapliczkę, ja potwierdzam ten stan po wizycie 9 września 2010

• Sadowne (gm. Sadowne, pow. Węgrów, N52°38'29.0"; E21°50'52.3"): w tutejszym neogotyckim kościele jest okazały obraz nepomucki (nad: R.K.)

• Łochów (gm. Łochów, pow. Węgrów, N52°31'11.60, E21°42'10.90): Nepomuk przy skrzyżowaniu dróg Wyszków - Węgrów i lokalnej, biegnącej od Sadownego do dworu łochowskiego. Figura pochodzi z połowy XIX wieku. Kapliczka słupowa, murowana, czworoboczna, otynkowana. W przyziemiu szerszy cokół. Nasadę obiega profilowany gzyms podokapowy. Przykryta daszkiem namiotowym, o połaciach z blachy. W zwieńczeniu kamienna, polichromowana, późnobarokowa, figura św. Jana Nepomucena. Kapliczka otoczona drewnianym płotkiem sztachetowym. (nad: ks. Z. Cz.)

• - Wyszków (gm. i pow. Wyszków, ): koło kapliczki nepomuckiej odbywał się jarmark. Zdjęcie pochodzi z 1958 roku, z książki "Kapliczki i krzyże przydrożne w Polsce" (>>). Teraz mam trudności z lokalizacją tego miejsca. Być może jest to ta sama kapliczka, którą widać z drogi przy cmentarzu. Wygląda identycznie, lecz nie ma już w niej figury Jana. Od D.K., który stamtąd rodem, dowiedziałem się, że kapliczka była przenoszona, co wyjaśniałoby różnicę między stanem aktualnym a tym z fotografii

• Brańszczyk (gm. Brańszczyk, pow. Wyszków, N52°37'41.59, E21°35'12.98): w tutejszym kościele jest Nepomuk (nad: R.K.)

• Skorki (gm. Somianka, pow. Węgrów, ): w neobarokowej kapliczce była niegdyś figura Jana N., została  wiele lat temu skradziona (>>)

• - Skorki (gm. Somianka, pow. Węgrów, ): neobarokowa kapliczka odtworzona na wzór poprzedniej, w niej kopia rzeźby Jana N. ustawiona na miejscu skradzionej (>>) w końcu roku 2009, wykonana na podstawie zdjęcia oryginału (zobacz wyżej)

• Wólka Kunińska (gm. Goworowo, pow. Ostrołęka): jest tu drewniana zrębowa kaplica Jana N. z 1868 roku. Dawniej była w niej ludowa figura JN, dziś przechowywana w Muzeum Kurpiowskim w Ostrołęce [MOO/E/2156], a  swego czasu przechowywana w zakrystii kadzidlańskiego kościoła. Była obecna na wystawie "Święty Przydrożny" [nr kat. 46] - zobacz jej opis na stronie poświęconej tej wystawie (>>). Nie wiem, czy w tej chwili w kapliczce jest jakaś figura - może kopia tej starej? (uwaga: sprawdzić)

	Powiat Wołomin (część należąca do Ziemi Nurskiej, 1 + 2) ¿ Dąbrówka (gm. Dąbrówka, pow. Wołomin, ): w tutejszym kościele, lub w stojącej obok kaplicy (cmentarnej?), jest podobno obraz Jana N. Nie udało się tego sprawdzić - kościół był zamknięty (uwaga, należy sprawdzić przynależność do Ziemi Nurskiej) Chajęty / Jaktory (gm. Dąbrówka, pow. Wołomin, ): na granicy tych dwóch miejscowości stoi żeliwny (rzadkość!) Jan N. posadowiony na okrągłym postumencie w formie prawie dwumetrowej murowanej otynkowanej kolumnie, niedaleko dworu i zapewne fundacji dworskiej. Katalog Zabytków podaje jako czas powstania połowę XIX wieku, inne źródło łączy figurę z przebudową dworu dokonaną w roku 1912 przez nowego właściciela Romana Walentego Jeleniewskiego. Być może figura jest starsza, a w 1912 obiekt przeszedł tylko remont? Obiekt ten przedstawia obraz p. A. Miszalskiej-Gąsienicy prezentowany w jednej z galerii w Pruszkowie (gm. i pow. Pruszków) (zobacz wyżej) (uwaga, należy sprawdzić przynależność do Ziemi Nurskiej) ¿ Roszczep (gm. Klembów, pow. Wołomin): według zeznań Konrada jest gdzieś tutaj (Wola Rasztowska? Roszczep?), nieco w bok od szosy, przy polnej drodze, figura Jana N. (uwaga: sprawdzić na miejscu)
zobacz inne obiekty z tego powiatu należące do Ziemi Warszawskiej >>

zobacz inne obiekty z tego powiatu należące do Ziemi Warszawskiej >>

• Pniewo (gm. Zatory, pow. Pułtusk, 52°39'26.74"N, 21°16'14.37"E): nad potokiem Prutka, przy drodze Pniewo-Lutobork stoi ciekawy Nepomuk w formie drewnianej pomalowanej na czerwono kolumny, na której ustawiono rodzaj domku na ośmiu kolumnach. Wewnątrz drewniana figurka Jana N., trudna do datowania z powodu czasu który wygładził powierzchnię rzeźby, ale zapewne XIX-wieczna. Całość zwieńczona krzyżem

• Pniewo-Kolonia (gm. Zatory, pow. Pułtusk, 52°39'16.80"N, 21°14'42.34"E)): przy kładce na potoku Prutka stoi murowana kapliczka nepomucka fundacji Kazimierza Witkowskiego. Wewnątrz, za zamykanym okienkiem, drewniana polichromowana ludowa rzeźba JN trzymającego palmę i ze śladem po krucyfiksie. Mocno zniszczona, lecz przez to ekspresyjna. Istnieje legenda o zwyczaju bosej pielgrzymki z kościoła w Pniewie do tej kapliczki

• Drwały (gm. Zatory, pow. Pułtusk, 52°37'39.72"N, 21°11'46.24"E): w oszklonej szafce na ceglanym słupie umieszczono za szkłem XIX-wieczną małą figurkę Jana N., drewnianą, malowaną wieloma warstwami farby. Kapliczka zastąpiła starszy słup drewniany przy okazji odzyskania skradzionej (>>) rzeźby

zobacz Nepomuki Ziemi Różańskiej na mapie Google (>>)

• Szwelice (gm. Karniewo, pow. Maków Mazowiecki, ): biały kamienny Nepomuk w kapliczce na słupie pochodzący z Głodowa (gm. i pow. Pułtusk), ustawiony po II wojnie światowej przy murze tutejszego kościoła. Istnieje legenda o uderzeniu pioruna w figurę, co było przyczyną przenosin

zobacz Nepomuki Ziemi Wiskiej na mapie Google (>>)

• Szczuczyn (gm. Szczuczyn, pow. Grajewo, dziś woj podlaskie, N53°33'38.59, E22°17'02.15): najwybitniejsza z rzeźb w kościele szczuczyńskim to figura Jana Nepomucena - musiała powstać w innym kręgu artystycznym, najprawdopodobniej warszawskim. Szpeci ją bardzo prymitywnie przemalowana polichromia, jednakże rzeźbiarski modelunek jest doskonały, co widać zwłaszcza w sposobie wykonania jednego z najtrudniejszych dla rzeźbiarza elementów postaci ludzkiej jaką są ręce, a te w rzeźbie ze Szczuczyna są wyjątkowo piękne. Herby fundatorów umieszczone na cokole wskazują, iż rzeźba mogła powstać po roku 1741, w którym odbył się ślub Eustachego Potockiego i Marianny Kątskiej. Nieznanego dotąd autora rzeźby należałoby więc szukać wśród artystów pracujących dla Eustachego Potockiego. Rzeźbę umieszczono w ściennej wnęce w bocznej kaplicy po prawej stronie ołtarza głównego na zakończeniu nawy północnej. Jest ona drewniana, złocona. Obiekt był konserwowany i zdjęcie z folderu wystawy "Jan Nepomucen święty przydrożny" nie jest już aktualne - na pustych hakach osadzono brakujące aniołki. Zdjęcie to przez czas jakiś łączyłem mylnie z Białą Podlaską, co wyjaśnił Piotr Bielawski Ten wizerunek JN jest ciekawy również z powodu astrolabium podtrzymywanego przez jednego z aniołków. Interpretacja tego symbolu jest ciągle przedmiotem dociekań (symbol filozofa lub uczonego?), a na północnym Mazowszu motyw ten występuje w kilku przykładach (por: obrazy z Czerwińska (>>), Jasieńca (>>) i Łomży (>>) oraz Siedlec (>>), figury z Piaseczna (>>), Kielc (sandomierskie >>), Tarnowskich Gór (Górny Śląsk >>) i Bensheim w Niemczech >>)
• Wąsosz (gm. Wąsosz, pow. Grajewo, dziś woj podlaskie, N53°31'21.65, E22°19'34.54): przy mostku (tym położonym na wschód od centrum miejscowości) stoi murowana z kamienia kapliczka arkadowa, najprawdopodobniej ustawiona tu niedawno na miejscu starszej. Kamienna figura Jana N. z niej pochodząca jest w chwili obecnej (2009-06-03) do obejrzenia w kościele, gdzie zabrano ją "do remontu", jak poinformował mnie przygodny przechodzień. Jan jest wzrostu naturalnego, to jest około 180 cm, polichromowany, statyczny, bez aureoli i ze stułą na szyi
• Wizna (gm. Wizna, pow. Łomża): Nepomuk, był obecny na wystawie "Święty Przydrożny"

zobacz Nepomuki Ziemi Łomżyńskiej na mapie Google (>>)

zobacz osobną stronę Nepomuków Kurpiowskich >>

• Łomża (gm. i pow. Łomża, N53°10'51.60, E22°04'48.10): barokowy obraz Jana N. w szczycie ołtarza bocznego w kościele kapucynów. Nad głową klęczącego na chmurkach Jana umieszczono siedmiogwiaździstą (!) aureolę, a obok postaci astrolabium - kulę ziemską. Ten tajemniczy przedmiot, którego symboliczne znaczenie ciągle badamy (symbol filozofa lub uczonego?), występuje w kilku przykładach na północnym Mazowszu (zobacz: Szczuczyn (>>), Czerwińsk (>>), Siedlce (Ziemia Łukowska woj. lubelskiego >>), Tarnowskie Góry (Górny Śląsk >>) i Bensheim w Niemczech >>)

• Łomża (gm. i pow. Ostrołęka, ): w Muzeum Północno-Mazowieckim zbiór co najmiej 3 figur Jana Nepomucena od XIX do XXI wieku. Były prezentowane na wystawie "Święty Przydrożny" - zobacz (>>). Podaję  [numer katalogowego wystawy], a następnie [numer muzealny], miejsce pierwotnej lokalizacji i ewentualnie miejsce po translokacji:

  • [nr kat. 49][MPM/E-2571] Jankowo-Młodzianowo (gm. Nowogród, pow. Łomża): Nepomuk autorstwa Konstantego Chojnowskiego z 1938 roku pochodzący z Jankowa-Młodzianowa. Drewno polichromowane, 38 cm

  • [nr kat. 50][MPM/E-2626] okolice Łysego (gm. Łyse, pow. Ostrołęka): wNepomuk z II połowy XIX wieku pochodzący z okoli Łysego. Drewno ze śladami gruntu po usuniętej polichromii, 47 cm

  • [nr kat. 59][MPM/E-4620] Łyse (gm. Łyse, pow. Ostrołęka): współczesny Nepomuk z 2003 roku autorstwa Józefa Bacławskiego z Łysego. Drewno lipowe polichromowane, 98 cm

• Tarnowo (gm. Miastkowo, pow. Łomża, N53°06'36.72, E21°51'56.95): w tej miejscowości leżącej już za granicą Kurpi znajduje się Jan ufundowany przez tutejszych dziedziców Ciemieniewskich. Stoi on przy drodze z dworu do wsi Uśnik. Rzeźba jest barokowo-ludowa, drewniana polichromowana, a kapliczka to drewniany kryty gontem brog z 1839 roku. Miejscowa legenda głosi, że figura przypłynęła do nich rzeką gdzieś w XVII wieku (!), zatrzymując się i kręcąc w nurcie, jakby wybierając to miejsce. Wrzucona do wody przez żołnierzy rosyjskich podczas I wojny światowej w cudowny sposób przypłynęła z powrotem. (Źródło: Spotkania z Zabytkami 7/2002). Jest to Nepomuk najklasyczniejszy z klasycznych, jeśli szukacie modelowego przykładu drewnianego Jana w brogowej kapliczce - jedźcie do Tarnowa. Kopia tego obiektu zdobi skansen w Nowogrodzie (zobacz niżej), choć jest też prawdopodobne że to w Tarnowie stoi kopia kapliczki i figury, a oryginały w skansenie w Nowogrodzie. W każdym razie liczba sztachetek w barierce obecnej kapliczki nie zgadza się z tym, co jest na zdjęciu w Katalogu Zabytków Sztuki, nie zgadza się też układ rąk figury (na różnych fotkach są aż trzy wersje!) (uwaga: wyjaśnić)

• Nowogród (gm. Nowogród, pow. Łomża): w tej miejscowości leżącej tuż za granicą Kurpi, lecz związanej w regionem, w Skansenie Kurpiowskim zobaczyć można co najmniej pięć figur Jana Nepomucena od XIX do XX wieku. Dwa z nich były prezentowane na wystawie "Święty Przydrożny" - zobacz (>>). Podaję  [numer katalogowego wystawy], a następnie [numer muzealny], miejsce pierwotnej lokalizacji i ewentualnie miejsce po translokacji:

  • Tarnowo (gm. Miastkowo, pow. Łomża): jest tu okazała kapliczka, a w niej elegancka drewniana polichromowana figura Jana N. Jest to kopia lub oryginał (uwaga: wyjaśnić) obiektu z Tarnowa (zobacz wyżej)

  • [nr kat. 8][MPM/N/PN-446] Puszcza Zielona (miejscowość nie zlokalizowana, pow. Kolno, Kurpie): Nepomuk z terenów wschodniej Puszczy Zielonej z 1892 roku. 100 cm

  • [nr kat. 19][MPM/N/E-467] Puszcza Zielona (miejscowość nie zlokalizowana, pow. Ostrołęka): Nepomuk z terenów Puszczy Zielonej na Kurpiach z II połowy XIX wieku

  • [nr kat. 20][MPM/N/E-1264] Czarnia (gm. Czarnia, pow. Ostrołęka): znajduje się Nepomuk z II połowy XIX wieku pochodzący z Czarni. Drewno polichromowane, 74 cm

  • [nr kat. 51][MPM/N/E-45] Turośl-Pieklik (gm. Turośl, pow. Kolno, Kurpie): Nepomuk autorstwa Franciszka Szymańskiego z 1964 roku. Bardzo ciekawy jest przedmiot w lewej ręce Jana - ma to być zapewne palma, ale wygląda jak drewniane widły. Charakterystyczne dla tego rzeźbiarza żłobienia na stule i rodzaj krzyża. Całość wykazuje duże podobieństwo do obiektu w Cieciorach (zobacz >>)  - być może wskazuje to na tego samego twórcę i czas powstania. Jan ten był obecny na wystawie "Święty Przydrożny" (nr kat. 51). Drewno, polichromia zmyta z powierzchni rzeźby, wysokość 70 cm

• Szczepankowo (gm. Śniadowo, pow. Łomża): w kościele św. Wojciecha w czwartym ołtarzu bocznym, w zwieńczeniu, jest rzeźba św. Jana Nepomucen z XVIII wieku, jedna z pierwszych na tych terenach

Na osobnej stronie Nepomuków Kurpiowskich (zobacz >>)
opisano dokładnie Jany z miejscowości z części kurpiowskiej powiatu:

Dobrylas, Wyk, Laski

• Brok (gm. Brok, pow. Ostrów Mazowiecka, N52°41'55.75, E21°51'40.32): w tutejszym kościele jest ołtarz z połowy XVIII wieku, flankowany figurami Janów: Nepomucena i Kantego (nad: M.Z.)
• Brok (gm. Brok, pow. Ostrów Mazowiecka, N52°41'56.18, E21°51'40.21): przed kościołem, w narożniku dzwonnicy, ustawiono malowaną na srebrno figurę JN (nad: M.Z.)

• Jasienica (gm. i pow. Ostrów Mazowiecka): w kościele parafialnym  św. Rocha jest figura św. Jana Nepomucena z I połowy XIX wieku. Drewniana, polichromowana, około 150 cm. Wysoki kloszowany biret, ładnie oddany mantolet z futra gronostajowego, bujny zarost, bystre spojrzenie. Utrącona lewa dłoń, ślady drewnojadów. Dawniej umieszczona była w głównym ołtarzu św. Izydora, od co najmniej 30 lat na strychu kościelnym oczekuje na lepsze czasy i konserwację. Na prośbę Radka i Justyny został odnaleziony wyniesiony na świat celem wykonania fotografii (2007-05-20)

• Zaręby Kościelne (gm. Zaręby Kościelne, pow. Ostrów Mazowiecka): w tutejszym kościele parafialnym ołtarz flankuje drewniana polichromowana rzeźba JN
• Stara Złotoria (gm. Zaręby Kościelne, pow. Ostrów Mazowiecka): w ramach akcji Społeczny Przegląd Zabytków pan Jan Rukat przysłał do Redakcji Spotkań z Zabytkami w kwietniu 2002 fiszkę i zdjęcie Nepomucena ze Złotorii Starej. Jan stoi na prywatnej posesji pp. Sotów, koło strumyka przy drodze do Złotorii Nowej. Wcześniej o tej figurze donosił M.Z. Stała ona zaniedbana w rogu kapliczki, dziś jest zadbana, ale gorzej dostępna

• Gostkowo (gm. Andrzejewo, pow. Ostrów Mazowiecka): według legendy Św. Jan Nepomucen sam wybrał sobie to miejsce. W czasie wielkiej wody (powodzi) przypłynął nie wiadomo skąd. Miejscowi ludzie go wyłowili, a staraniem dziedzica rzeźba została wyremontowana i ustawiona na zbudowanym cokole. Data 1822. Na przełomie września i października 2002 roku kapliczka była remontowana

• Ostrołęka (gm. i pow. Ostrołęka, 53° 5'5.78"N, 21°34'15.85"E): odnalazłem drewnianą polichromowaną figurę Jana N. w ołtarzu południowego transeptu kościoła klasztoru pobernardyńskiego w Ostrołęce. Pochodzi z 1720 roku i ubrany jest w srebrną komżę-rokietę. W ręku wtórny krzyżyk nie uzasadniający już gestu rąk. Uchylone usta nie przydają mu wyrazu inteligencji

• - Ostrołęka (gm. i pow. Ostrołęka): w fasadzie kościoła jest wnęka, w której niegdyś stała figura JN. W fasadę wmurowano tez kamień młyński, który stanowi łącznik z domeną Jana - żywiołem wodnym

• Ostrołęka (gm. i pow. Ostrołęka): przy drodze wjazdowej do miasta, za mostem na Omulwi (jadąc od Warszawy) jest prosty odcinek drogi. Po lewej stronie rosły do niedawna dorodne topole. Część z nich ścięto na wysokości około 3-4 m i ustawiono na nich figury. Może zresztą rzeźbiono w tych okaleczonych drzewach. Figury przedstawiają różne motywy kurpiowskie: postacie w strojach ludowych, palmy, ale ostatnią jest niewątpliwie Jan Nepomucen (nad: S.Ł.)

• Ostrołęka-Muszyństwo (gm. i pow. Ostrołęka, N53°06'21.74, E21°34'10.99): przy drodze na Łęg Przedmiejski, dwa kilometry po skręcie, dokładnie w miejscu gdzie jest drogowskaz  "Muszyństwo", stoi murowana tynkowana kapliczka z blaszanym dachem, a na tym dachu - nietypowo usytuowana - żeliwna (!) poczerniała figura Jana N. (nad: P. Pilaciński, www.koloroweru.pl). Wykazuje ona (co zauważył Pietrosul) daleko idące podobieństwo do figurki umieszczonej w kapliczce w Rossoszy (Podlasie >>) - zapewne odlewy powstały w tym samym zakładzie, różne są tylko podstawy

  Na osobnej stronie Nepomuków Kurpiowskich (zobacz >>) opisano dokładniej Jany z miejscowości:

Czarnia, Czarnia/Brzozowa, Ujście Trybszówki do Omulwi, Brzozowy Kąt, Kadzidło, Jeglijowiec, Jazgarka, Siarcza Łąka, Wach, Golanka, Kierzek, Płoszyce,  Obierwia, Wejdo, Łyse, Łomża, Szafranki, Myszyniec Stary, Zdunek, Wydmusy, miejscowość nie zlokalizowana.

Część z nich, a także kilka innych, rezyduje na stałe w muzeach w Ostrołęce, Łomży, Białymstoku i Nowogrodzie

• Ostrołęka (gm. i pow. Ostrołęka, ): w Muzeum Kultury Kurpiowskiej cały zbiór - 15 + 1 figur Jana Nepomucena od XVIII do XXI wieku. Były prezentowane na wystawie "Święty Przydrożny" - zobacz (>>). Tutaj fotki z wystawy i z jej katalogu prezentowane są wraz z moimi zdjęciami roku 1991 z zakrystii kościoła w Kadzidle, gdzie część z nich przejściowo trafiła za sprawą proboszcza. Podaję  [numer katalogowego wystawy], a następnie [numer muzealny], miejsce pierwotnej lokalizacji i ewentualnie miejsce po translokacji:

   

  • [nr kat. 10][MOO/E/2865] Kadzidło (gm. Kadzidło, pow. Ostrołęka): Nepomuk z XIX/XX wieku, autor nieznany, drewno polichromowane, wysokość 27 cm, dawniej w zakrystii kościoła w Kadzidle. Dziś pięknie odrestaurowany, choć nadal brak lewej dłoni. Gruba warstwa farby zmyliła mnie kiedyś na tyle, że sądziłem że wykonano go w technice ceramiki. Dziś bez polichromii, wysokość 27 cm

  • ¿[nr kat. 13][MOO/E/2866] Kadzidło/Jeglijowiec (gm. Kadzidło, pow. Ostrołęka): nietypowy Nepomuk (są też głosy, że jest to jednak św. Piotr lub inny święty biskup, na co wskazywałyby dwa różne zapisy w KZSwP). Jeśli to św. Piotr, to pochodzi on z kapliczki w Jeglijowcu. Jeśli inny święty biskup - pochodzenie nie jest znane. Przechowywany niegdyś w zakrystii w Kadzidle (i tego momentu dotyczą zapisy w KZSwP). Dziś jest pięknie odrestaurowany i odmalowany. Datowanie wysoce niepewne - według katalogu wystawy w Ostrołęce XVIII/XX wiek. Ma tiarę biskupią - ale może to być kłobuk, czapka ortodoksyjnego patriarchy - i krzyż na piersi. Takie noszące cechy prawosławne przedstawienia Jana Nepomucena zdarzają się raczej we wschodniej części białostocczyzny, między Białymstokiem a Bielskiem, i na terenach dawnego województwa trockiego. Na wystawie "Święty Przydrożny" zidentyfikowano go jako Jana N., choć już na wystawie pracownik muzeum pilnujący ekspozycji wspominał o wątpliwościach co do jednej z figur. Wątpliwości te wzmacnia drugi zapis w "Katalogu zabytków" -  podaje on, że w Kadzidle znajdowała się rzeźba "św. biskupa" (Nepomuceny wyszczególnione są w innym miejscu). Wydaje się zatem, że może chodzić o tę właśnie rzeźbę. Dużo wątków, dużo wątpliwości - to dlatego łowy nepomuckie są takie ciekawe!

  • [nr kat. 23][MOO/E/690] Zdunek (gm. Myszyniec, pow. Ostrołęka): Nepomuk z XIX wieku, wysokość 80 cm, drewno ze śladami polichromii. Obecnie znajduje się tam kolejna nowa kapliczka z figurą JN, już trzecią z kolei. Ponoć rzeźba została ukradziona (to wersja miejscowa, być może mowa o jej następczyni?), ale finalnie znalazła się w Muzeum w Ostrołęce
    ZOBACZ OPIS PIERWOTNEJ LOKALIZACJI OBIEKTU NA STRONIE NEPOMUKÓW KURPIOWSKICH >>

  • [nr kat. 24][MOO/E/2861] Kadzidło (gm. Kadzidło, pow. Ostrołęka): Jan N. wyrzeźbiony przez Jana Raczkowskiego na przełomie XIX i XX wieku, swego czasu przechowywany w zakrystii kadzidlańskiego kościoła, gdzie widziałem go po raz pierwszy

  • [nr kat. 25][MOO/E/2862] Kadzidło (gm. Kadzidło, pow. Ostrołęka): Jan N. wyrzeźbiony przez Jana Raczkowskiego na przełomie XIX i XX wieku. Drewno, 115 cm, dawniej polichromowane. Był niegdyś przechowywany w zakrystii kościoła w Kadzidle

  • [nr kat. 26][MOO/E/2863] Kadzidło (gm. Kadzidło, pow. Ostrołęka): Nepomuk z początku XX wieku, niegdyś w zakrystii w Kadzidle. Dziś jest pięknie odrestaurowany i odmalowany. Wysokość 69,5 cm
  • [nr kat. 27][MOO/E/2858] Golanka (gm. Kadzidło, pow. Ostrołęka): Nepomuk z II połowy XIX wieku z pięknym czerwonym płaszczem z wyrzezanymi w rozczulająco naiwny sposób ogonkami gronostajów, niegdyś w zakrystii w Kadzidle, potem jako jedyny został w Kadzidle po transferze innych Janów do muzeum i był eksponowany w tamtejszym miniskansenie - zagrodzie kurpiowskiej (>>). Cechą charakterystyczna jest uszkodzony nos. 139 cm
    ZOBACZ OPIS PIERWOTNEJ LOKALIZACJI OBIEKTU NA STRONIE NEPOMUKÓW KURPIOWSKICH >>
  • [nr kat. 28][MOO/E/1508] Łacha (gm. Turośl, pow. Kolno, woj. podlaskie, Kurpie): Jan N. wyrzeźbiony przez Andrzeja Kaczyńskiego w II połowie XIX wieku do kapliczki w Łasze.
    ZOBACZ OPIS PIERWOTNEJ LOKALIZACJI OBIEKTU NA STRONIE NEPOMUKÓW KURPIOWSKICH >>
  • [nr kat. 29][MOO/E/2859] Kadzidło/Szafranki (gm. Łyse, pow. Ostrołęka): Nepomuk z II połowy XIX wieku pochodzący z Szafranek, wiele lat temu upolowany przeze mnie w zakrystii kościoła w Kadzidle
    ZOBACZ OPIS PIERWOTNEJ LOKALIZACJI OBIEKTU NA STRONIE NEPOMUKÓW KURPIOWSKICH >>
  • [nr kat. 30][MOO/E/2860] Kadzidło/Jeglijowiec (gm. Kadzidło, pow. Ostrołęka): Nepomuk z XIX wieku z kapliczki w Jeglijowcu, niegdyś w zakrystii w Kadzidle. Drewno polichromowane, 85 cm
    ZOBACZ OPIS PIERWOTNEJ LOKALIZACJI OBIEKTU NA STRONIE NEPOMUKÓW KURPIOWSKICH >>
  • [nr kat. 31][MOO/E/116]: Nepomuk z nieustalonej miejscowości w powiecie ostrołęckim (?) i nieznanym wieku. Drewno polichromowane, 78 cm. Podobny do Jana o nr kat. 28 z Jeglijowca (zobacz wyżej) oraz nieco do tego o nr kat. 19 z Łysego (zobacz niżej)
  • [nr kat. 46][MOO/E/2156] Wólka Kunińska (gm. Goworowo, pow. Ostrołęka): Nepomuk z kapliczki w Wólce Kunińskiej. Drewno ze śladami polichromii, 60 cm
    ZOBACZ OPIS PIERWOTNEJ LOKALIZACJI OBIEKTU NA STRONIE NEPOMUKÓW ZIEMI NURSKIEJ >>
  • [nr kat. 52][MOO/E/2734] Płoszyce (gm. Lelis, pow. Ostrołęka): Nepomuk z 1950 roku autorstwa mieszkającego tutaj Jana Sęka. Wysokość 23 cm
  • [nr kat. 53][MOO/E/2864] Kadzidło (gm. Kadzidło, pow. Ostrołęka)/Płoszyce (gm. Lelis, pow. Ostrołęka): Nepomuk z 1950 roku autorstwa mieszkającego tutaj Jana Sęka, niegdyś w zakrystii w Kadzidle. Wysokość 35,5 cm. Prawie identyczny jak ten z kolekcji Jana Leończuka (nr. kat 48, zobacz niżej)
  • [nr kat. 55][MOO/E/2446] Łyse (gm. Łyse, pow. Ostrołęka): Jan N. z 1991 roku wykonany z drzewa lipowego przez Józefa Bacławskiego pochodzącego z Łysego. 50 cm
  • nn, poza katalogiem: destrukt figury Jana N. - uszkodzona twarz i dłonie. Drewno

• Lachowo (gm. i pow. Kolno, woj. podlaskie, ): w kościele jest XVIII-wieczna drewniana figura Jana N. (uwaga: sprawdzić stan aktualny, znam tylko zapis w źródle)

• Czerwone (gm. i pow. Kolno, woj. podlaskie, ): w tej miejscowości leżącej tuż za granicą Kurpi (>>), lecz razem z pobliskim Kolnem związanej w regionem, znajduje się drewniana ludowa figura JN, nieco zniszczona lecz pełna uroku. Murowana kapliczka ma zakończony trójkątnie otwór i prawie płaski dach zwieńczony krzyżem. Pierwszy sygnał o jej istnieniu znalazłem lata temu w Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce, a w grudniu 2008 potwierdziła go A.L., przed której domem stoi Jan N.

• Zabiele (gm. i pow. Kolno, woj. podlaskie, ): w miejscu gdzie droga nr 647 przecina strugę stoi biało-czerwona murowana kapliczka, a w niej typowa lecz sympatyczna polichromowana figurka Jana N. Należy do grupy identycznych lub bardzo podobnych figur wykonanych zapewne w jednym zakładzie, z jednego odlewu lub z nieco zmodyfikowanego wzorca  (zobacz identyczne Lipniki Stare, Bieżuń, Janowo oraz prawie identyczne Kurzeszyn, Suche, Zabiele oraz Rozbity Kamień (już na Podlasiu >>)

• Janowo (gm. i pow. Kolno, woj. podlaskie): nieco na północ od wsi, w polu po zachodniej stronie drogi stoi betonowa zwężająca się ku górze kapliczka-krzyż z dużą wnęką, a w niej metalowa figura Jana N. pomalowana wyblakłymi farbami. Należy do grupy identycznych lub bardzo podobnych figur wykonanych zapewne w jednym zakładzie, z jednego odlewu lub z nieco zmodyfikowanego wzorca  (zobacz identyczne Kurzeszyn, Suche, Zabiele czy Rozbity Kamień (już na Podlasiu >>) oraz prawie identyczne Lipniki Stare, Bieżuń

• Ptaki (gm. Turośl, pow. Kolno, woj. podlaskie, ): współczesna figurka Jana w murowanej kapliczce w murze posesji przy moście nad Pisą, po jej wschodniej stronie - stąd nie zaliczam go do Nepomuków Kurpiowskich (>>), ale cała ta okolica jest blisko związana z regionem Kurpi

 Na osobnej stronie Nepomuków Kurpiowskich (zobacz >>)
opisano dokładnie Jany z miejscowości:

Turośl, Potasie, Łacha, Kozioł, inny Kozioł, Ksebki, Leman, niezlokalizowane miejsca

Ziemia Ciechanowska województwa mazowieckiego
(powiaty przasnyski, część ciechanowskiego, makowskiego i płońskiego: 13 + 4)

zobacz Nepomuki Ziemi Ciechanowskiej na mapie Google (>>)

	Powiat Ciechanów (2) Grudusk (gm. Grudusk, pow. Ciechanów, ): drewniana ludowa kapliczka skrzynkowa z figurą Jana N. na zboczu wczesnośredniowiecznego grodziska zwanego Zielona Górą. Rzeźba trzyma w wysuniętych do przodu dłoniach Księgę (rzadkie, dziwny sposób zamocowania tego elementu), która jest osobnym elementem, nie połączonym z resztą. Uwagę zwraca nietypowe nakrycie głowy - połączenie typowego biretu i kołpaka. Na szyi medalion w kształcie serca i krzyż Borzuchowo-Daćbogi (gm. Grudusk, pow. Ciechanów): nad Łydynią drewniana figura Jana N. na takimż słupie. Interesujący obiekt, trudny do datowania, zapewne XX-wieczny. Kolumna zwieńczona dziwacznym kapitelem, na nim pozbawiona rąk i krzyża figura chroniona daszkiem, a raczej kawałkiem blachy. Układ rąk Jana wskazuje na posiadany niegdyś, ułożony poziomo krucyfiks (nad: PiotrK). Waży 300 kg, ma ponad 6 m wysokości. Renowacja XIX-wiecznej, drewnianej figury trwała kilka miesięcy (2008) i kosztowała 23 tys. zł, a pieniądze dało MKiDN. Długo trwały konsultacje co do formy daszku. Układ rąk wskazuje na posiadany niegdyś, ułożony poziomo krucyfiks. Zdjęcia efektów prac, które otrzymałem od konserwującej Nepomuka Pani M.S.S. dowodzą, że operacja w pełni się udała. Jan zachował swą patynę i urok, a zyskał odporność na długie kolejne lata
zobacz część dzisiejszego powiatu należącą niegdyś do Ziemi Zawkrzeńskiej woj. płockiego >>

(5 + 2)

• Leszno (gm. i pow. Przasnysz): kapliczka murowana, słupowa, z wnęką na czarno-białą rzeźbę Jana N. ze sporym krucyfiksem w dłoniach. Na szczycie kuty krzyż (nad: PiotrK)
• Budki (gm. Chorzele, pow. Przasnysz): w tej miejscowości leżącej tuż za granicą Kurpi, lecz razem z pobliskimi Chorzelami związanej w regionem, znajduje się figura Jana N., drewniana, na słupie

• Duczymin (gm. Chorzele, pow. Przasnysz, ): w tej miejscowości leżącej już za granicą Kurpi jest kościół pod wezwaniem Jana N., w nim zapewne co najmniej jeden wizerunek Jana N. Obecny kościół murowany wybudowano w 1888 roku staraniem Antoniego Zielińskiego oraz ks. E. Wasiłowskiego na miejscu starszego, drewnianego z 1717 roku (fundacji Aleksandra Zbrożka, pułkownika ciechanowskiego), który spłonął w 1836 roku

• ¿/- Krzynowłoga Wielka (gm. Chorzele, pow. Przasnysz): na zachodnim skraju wsi znaleźć można drewnianą figurę opisaną na stronach gminy jako XVIII-wieczna rzeźba św. Jana Nepomucena. Obiekt ma około 120 cm i prawie na pewno nie jest Janem N. Rzeźba przedstawia jakiegoś świętego zakonnika przepasanego sznurem, bez zarostu i z długimi pofalowanymi włosami, ze złożonymi dłońmi

• ¿ Jednorożec (gm. Jednorożec, pow. Przasnysz): w tej miejscowości leżącej tuż za granicą Kurpi, lecz związanej w regionem, za wsią,  przy szosie na Krasnosielc, stoi bardzo zniszczona drewniana kapliczka. Jest to typ zbliżony do obiektów z Potasi, Rumoki czy Podkonic - na wysokim słupie umieszczono wyrzeźbiona w tym samym pniu szafkę otwartą na trzy strony. Przez analogie można przypuszczać, że mogła w niej być niegdyś figura Jana N., ale oczywiście nie ma żadnej pewności. Kapliczka jest piękna mimo żałosnego stanu i braku figury

• Małowidz (gm. Jednorożec, pow. Przasnysz): w tej miejscowości leżącej tuż za granicą Kurpi, lecz razem z pobliskim Jednorożcem związanej w regionem, znajduje się figura drewniana na słupie, na prywatnej posesji. Właściciele mówią, że ma ona "tak z 500 lat". Tłumacząc na nasze - może pochodzić z lat 30 XIX wieku, jak podobne figury z okolicy. Figura jest pomalowana (biel, czerń i czerwień), a największe wrażenie robą podmalowane na czerwono oczy. Jan ma aureolę z drutu, do której niegdyś mogły być przymocowane gwiazdy. Ten typ przedstawienia Jana N. jest charakterystyczny dla zachodniego pogranicza Kurpi. Niemal identyczny obiekt przedstawiono na rysunku z 1964 roku w "Polskiej Sztuce Ludowej" lokalizując go jednak jako Nepomuka w Kierzku (Kurpie >>). Jest możliwe, że omyłkowo podpisano rysunek tej figury. Widoczne są jednak pewne różnice szczegółów i nie wiadomo, czy złożyć je na karb niedoskonałości rysunku, czy też był to raczej inny obiekt. Ja obstawiam tę drugą opcję (uwaga: sprawdzić)

• Połoń (gm. Jednorożec, pow. Przasnysz): w tej miejscowości leżącej tuż za granicą Kurpi, lecz razem z pobliskim Jednorożcem związanej w regionem, znajduje się drewniany Jan N. na słupie z XIX wieku. Ten typ przedstawienia JN jest charakterystyczny dla zachodniego pogranicza Kurpi

Na osobnej stronie Nepomuków Kurpiowskich (zobacz >>) opisano dokładnie Jany z miejscowości:

Binduga, Krukowo (gm. Chorzele), Olszewka  (gm. Jednorożec), Baranowo, Cierpięta, Orzeł vel Orzoł (gm. Baranowo)

(3 + 1)

• Suche (gm. Płoniawy-Bramura, pow. Maków Mazowiecki): metalowa polichromowana figura Jana N., w oszklonej kapliczce "gablotowej", na słupie, zwieńczonej kutym krzyżem. Należy do grupy identycznych lub bardzo podobnych figur wykonanych zapewne w jednym zakładzie, z jednego odlewu lub z nieco zmodyfikowanego wzorca  (zobacz identyczne Kurzeszyn, Zabiele czy Rozbity Kamień (już na Podlasiu >>) oraz prawie identyczne Lipniki Stare, Bieżuń czy Janowo)
• - Krasnosielc (gm. Krasnosielc, pow. Maków Mazowiecki, ): w źródłach (Katalog zabytków ISPAN) znaleźć można informację, że w Krasnosielcu jest figura Jana N. na drewnianej kolumnie, z końca XVIII wieku (wpis do rejestru zabytków nr 287/61 z 8.12.1961). Wizja lokalna (DarekK) dowodzi prawdziwości tej informacji, jednak figura na słupie została wymieniona na nowszą (zobacz poniżej). Tę starą kilka lat wcześniej informatorka P.K. widziała zwaloną na brzegu Orzyca (uwaga: trzeba podjąć śledztwo zmierzające do ustalenia losów tej rzeźby!)
• Krasnosielc (gm. Krasnosielc, pow. Maków Mazowiecki, N53°02'03.77, E21°09'03.20): figura Jana N. na kolumnie, ustawiona na miejscu starszej, zapewne skradzionej (>>) (zobacz powyżej). PiotrK donosi, że wykonał ją Andrzej Staszewski z Krajewa Wielkiego (gm. Krzynowłoga Mała) około 1985 roku. Wizja lokalna 13 lipca 2007 dowiodła, że stan obiektu nie jest najlepszy. Pięknie zdobiony profilowany słup jest mocno spróchniały, szkło którym oszklono szafkę kryjącą figurę - stłuczone
• Przytuły (gm. Krasnosielc, pow. Maków Mazowiecki, N53°03'49.61, E21°10'05.84): w tej miejscowości, koło mostu na Orzycu, stoi murowana kapliczka z dużych krzyżem na cokole. W szafce zamykanej na okienko stoi drewniana figura Jana. Data umieszczona na cokole, nad dużym krzyżem: 1912. Musiałem dokonać akrobatycznego wyczynu, aby wspiąć się na ogrodzenie i, otwierając szybkę, ułatwić D.K. zrobienie zdjęcia. Zdjęcia z tej sesji zostały niestety zagubione, ale wizytowałem tego Jana w sierpniu 2009. Ładnie zarośnięty stawek czy starorzecze dodaje krajobrazowi wiele uroku

Powiat Płońsk - część należąca do Ziemi Ciechanowskiej (3 + 1)

Część dzisiejszego powiatu płońskiego należała do Ziemi Ciechanowskiej, inna część - do Ziemi Wyszogrodzkiej (zobacz >>, oba w dawnym woj. mazowieckim). Mała część północna, w tym sam Płońsk, do Ziemi Płockiej d. woj. płockiego (zobacz >>)

• Jeżewo (gm. i pow. Płońsk, ): przy drodze między Jeżewem i Radzyminem nowa figura Jana N. na słupie, na miejscu skradzionej (>>) (zobacz niżej). Figura jest drewniana (?) i zabezpieczona brzydkim dwuspadowym daszkiem przypominającym baterie słoneczne. Słup natomiast jest żółty, zwieńczony czymś w rodzaju gzymsu, z krzyżem i datą 2005 na trzonie (nad: A.C.)
• - Jeżewo (gm. i pow. Płońsk, ): na miejscu dzisiejszej rzeźby na słupie (zobacz wyżej) stała niegdyś inna, lecz została skradziona (>>). Nic nie wiadomo o wyglądzie starej figury (nad: A.C.)
• Czerwińsk (gm. Czerwińsk, pow. Płońsk, N52°23'42.43, E20°18'35.42): w lewej nawie kościoła klasztornego, na filarze, zawieszono (krzywo) barokowy obraz nepomucki. Można na nim zobaczyć Jana w towarzystwie aniołów, w birecie i aureoli, na tle mostu ze sceną Topienia. Aniołek  (choć to raczej bezskrzydłe putto) podtrzymujący szarfę z napisem PATRONUS BONÆ FAMAÆ trzyma palec przy ustach. Jest on ciekawy między innymi z powodu umieszczonego w prawym dolnym rogu sferycznego astrolabium. Interpretacja tego symbolu jest ciągle przedmiotem dociekań (symbol filozofa lub uczonego? por: figura ze Szczuczyna (>>), obrazy z Łomży (>>) oraz Siedlec (>>), figury z Kielc (sandomierskie >>), Tarnowskich Gór (Górny Śląsk >>) i Bensheim w Niemczech >>)
• Nacpolsk ): na stawie na wyspie figura św. Jana Nepomucena zapewne z pierwszej połowy XIX wieku, pod miedzianym daszkiem namiotowym, wspartym na drewnianych słupach. Fundowana zapewne przez Tytusa i Adelę z Lanckorońskich Dembowskich, którzy wznieśli tu pałac. We wrześniu 2007 S.Ł. doniósł, że figura zniknęła z kapliczki. Mamy nadzieję, że trafiła do renowacji i jest już na swoim miejscu

Ziemia Wyszogrodzka województwa mazowieckiego (2)

zobacz Nepomuki Ziemi Wyszogrodzkiej na mapie Google (>>)

• Wyszogród (gm. Wyszogród, pow. Płock, N52°23'18.60, E20°11'30.01): w kościele parafialnym Św. Trójcy, z tyłu lewej nawy, wisi barokowy obraz nepomucki przedstawiający Jana N. na tle mostu praskiego. Niestety, podczas mojej wizyty kościół był zamknięty i wykonane przez szybę kruchty zdjęcie nie jest dobre
• Mała Wieś (gm. Mała Wieś, pow. Płock, ): figura Jana N. wystawiona w roku 1799 przez Klemensa Nakwaskiego, podkomorzego wyszogrodzkiego, przekształcona w 1935 wg projektu inż. Zygmunt Knittla (Knitela), kapitana, starosty gnieźnieńskiego. Pierwotnie na głazie narzutowym (obecnie na betonowych stopniach) postument piaskowcowy z inskrypcją i datą, na nim kolumienka z głowicą o charakterze korynckim z figurą św. Jana Nepomucena. Przy kapliczce głaz narzutowy ze śladem dawnego posadowienia postumentu. Ostatnie prace konserwatorskie przy rzeźbie były przeprowadzane w 1997 roku przez Toruńską Pracownię Badań i Konserwacji Zabytków. Sylwetka tej figury znalazła się na okładce mapy turystycznej Mazowsza Płockiego wydanej przez agencję REGRAF

zobacz pozostałe Nepomuki dzisiejszego powiatu, z części należącej do Ziemi Płockiej woj. płockiego >>

Ziemia Zakroczymska województwa mazowieckiego
(część dzisiejszego powiatu pułtuskiego: 13 + 1)

zobacz Nepomuki Ziemi Zakroczymskiej na mapie Google (>>)

• Pułtusk (gm. i pow. Pułtusk): po 60 latach w Pułtusku stanął zrekonstruowany po zniszczeniu przez Niemców Nepomucen! Domyślaliśmy się jego istnienia od dawna - most nosił nazwę Świętojańskiego, a na trawniku obok można było zobaczyć resztki jakiegoś fundamentu. Nasze przypuszczenia potwierdziły się! Od 24.09.2000 w tym miejscu ponownie stanął Nepomucen, ufundowany przez miasto Pułtusk jako wotum milenijne. Jan wykonany jest z brązu, a stoi na sporym kamiennym postumencie. Całość prezentuje się dumnie choć nieco kiczowato, a choć klasą nie dorównuje barokowym Nepomucenom, to Rajcom należą się słowa uznania

• Pułtusk (gm. i pow. Pułtusk): w maju 1999 ładną figurę Jana N. odnaleźliśmy w pułtuskiej kolegiacie w kaplicy wykładanej holenderskimi płytkami, która spełnia rolę rupieciarni, przy ołtarzu św. Franciszka z Asyżu. Pochodzi z II połowy XVIII wieku, była niegdyś noszona w procesjach na Boże Ciało

• Pułtusk (gm. i pow. Pułtusk): na jednym z zaplecków stalli w kolegiacie umieszczono wizerunek Jana N. Stalle - a więc i obraz - pochodzą z roku 1720, a ufundował je biskup Ludwik Bartłomiej Załuski. Prace konserwatorskie stalli przeprowadzono około 2000 roku. Opis: "Katalog zabytków sztuki w Polsce - Pułtusk i okolice", ISPAN, str. 44 (nad: ADZ)

• Pułtusk (gm. i pow. Pułtusk): w kolegiacie przechowywana jest również plakietka wotywna z repusowaną postacią Jana N., z brzegiem z wałka liści laurowych pochodząca z II połowy XVIII wieku

• - Pułtusk (gm. i pow. Pułtusk, N52°43'07.61, E21°05'08.30): piąty Nepomuk w Pułtusku znajdował się w renesansowej kaplicy św. Krzyża, wykorzystywanej w tej chwili jako cmentarna. Drewniana polichromowana figura o wysokości około 1 m nie pochodziła, w przeciwieństwie do kaplicy, z początku XVI wieku, lecz z trzeciej ćwierci XVIII wieku (choć wyglądała na młodszą, XIX-wieczną). Podobna była do figury odnalezionej przez nas w rupieciarni tutejszej kolegiaty. Niestety Jan ten został SKRADZIONY (>>) w marcu 2003, o czym dowiedziałem się dopiero 12.08.2003, czytając artykuł o kradzieży barokowych aniołków z kościoła w Skrzeszewie. Wizja lokalna 28.08.2003 potwierdziła ten fakt - pusty cokół wygląda bardzo smutno! Moje zdjęcie (uwaga: trzeba je odszukać) jest więc już archiwalne

• Głodowo (gm. i pow. Pułtusk): kamienny słup, a na nim kamienna figura Jana N. z 1909 roku, postawiona na miejscu starszej przeniesionej do Szwelic (zobacz niżej)

• Lipniki Stare (gm. i pow. Pułtusk, ): przy drodze do Przewodowa kamienna figura Jana N. z 1906 roku, w aureoli, z pustymi rękami, odnawiana w 2004 (pomalowana na srebrno), fundacji Jana Łaszczyka, ustawiona na granitowym wysokim gzymsowanym cokole ze wzruszającym napisem:
   

  Ś. JANIE NIEPOMUCYNIE BROŃ NAS KRAJ POLSKI OD NIESŁAWY 1906 R.

  
  

Należy do grupy identycznych lub bardzo podobnych figur wykonanych zapewne w jednym zakładzie, z jednego odlewu lub z nieco zmodyfikowanego wzorca (zobacz identyczne Janowo, Bieżuń, oraz prawie identyczne Kurzeszyn, Suche, Zabiele czy Rozbity Kamień (już na Podlasiu >>)

• Kacice (gm. i pow. Pułtusk): kamienna figurka Jana N. z metalowym krzyżem w ręku na granitowym zwężającym się  słupie. Inskrypcja: Św. Janie Nepomucenie broń nas od niesławy w życiu i wieczności. Zapewne początek XX wieku

• Winnica ((gm. Winnica, pow. Pułtusk): jest tutaj figura Jana N.

• Winnica (gm. Winnica, pow. Pułtusk): w kościele parafialnym odnaleźć można obraz nepomucki z II połowy XIX wieku

• Łubienica (gm. Pokrzywnica, pow. Pułtusk, ): wysokim brzegu Narwi ustawiono burzową ceglaną piętrową kapliczkę arkadową, a w jej wnęce stała betonowa figura Jana N. z okresu międzywojennego wykonana przez Zakład Św. Wojciecha na Solcu w Warszawie. Rzeźba ta wypadła z kapliczki i rozbiła się, a część górną zabrał jakiś pseudokolekcjoner. Resztą zaopiekował się właściciel tego terenu. W roku 2009 podjęto działania zmierzające do wykonania próbnej, 20-cm figurki, która po zaakceptowaniu ma zostać odtworzona we właściwej skali i umieszczona na miejscu tej zniszczonej, ale pojawiają się problemy. Trwają też poszukiwania utraconej części i/lub innej kopii odlanej z tej samej matrycy przez Zakład na Solcu

Uwaga: trzy obiekty z gminy Zatory, dziś należącej do powiatu pułtuskiego, a więc Pniewo, Pniewo-Kolonia i Drwały, jako leżące po wschodniej stronie Narwi, zaliczyć trzeba do Ziemi Nurskiej (zobacz wyżej >>)

• Jadwisin / Zegrzynek / Dosin (gm. Serock, pow. Legionowo): gdzieś pomiędzy tymi miejscowościami, w okolicach ulicy Szkolnej jakaś droga gruntowa doprowadza do figurki Jana Nepomucena (uwaga: odnaleźć koniecznie! może to być trudne - mnie nie udało się we wrześniu 2010)

• Wola Kiełpińska (gm. Serock, pow. Legionowo, ): drewniana biało-złota figura Jana N. w ołtarzu kościoła św. Antoniego Padewskiego, wykonana w manierze barokowej. Być może przeniesiona z kościoła w Zegrzu tak jak spora część wyposażenia, ale nie jest to pewne. Być może fundowana przez Krasińskich, taka jak cały kościół

zobacz Nepomuki d.woj. rawskiego na mapie Google (>>)

Województwo Rawskie posiadało powierzchni 92 mil kwadratowych. Północną granicę tego województwa stanowiła rzeka Wisła na przestrzeni od Zakroczymia do granicy województwa Brzesko-kujawskiego, zaczynającej się wprost ujścia Skrwy. Na północ poza Wisłą leżało księstwo Płockie, oraz ziemia Zakroczymska, należąca do trzeciej (warszawskiej) dzielnicy Mazowsza. Wschodnią ścianę województwa Rawskiego stanowiły ziemie: Warszawska i Czerska z województwa Mazowieckiego. Na granicy tej ku południowi płynęła rzeczka Magielanka, wpadająca do Pilicy pod Przybyszewem. Południową granicę od województwa Sandomierskiego stanowiła rzeka Pilica na przestrzeni od Przybyszewa do Brzegu, a od Brzegu do Brzezin graniczył od południa powiat Brzeziński województwa Łęczyckiego. Część tej granicy stanowiła Leśnica, dopływ Pilicy. Na zachodzie od Brzezin aż do Wisły i punktu wprost ujścia Skrwy graniczyło województwo Rawskie z Łęczyckiem i Brzesko-kujawskiem. Dzieliło się na trzy ziemie: Rawską, Sochaczewską i Gostyńską, a każda z nich na 2 powiaty. Rawska miała powiaty: Rawski i Bielski, Sochaczewska: Sochaczewski i Mszczonowski, a Gostyńska: Gostyński i Gąbiński. (Gloger, 1903)

Kult św. Jana Nepomucena ma tutaj długą tradycję i popierany był przez najwyższe czynniki. Stanisław Wincenty Jabłonowski herbu Prus III, urodzony w 1694 roku, zmarły 25 września 1754 w Lubartowie, książę na Ostrogu, Bułszowie, Niżniowie, Krzywinie, Płużnem, starosta międzyrzecki od 1731, białocerkiewski od 1722, a przede wszystkim wojewoda rawski od 1735, przetłumaczył jego żywot i wydał u paulinów na Jasnej Górze w roku 1740 pod tytułem "Historya zycia, męczenstwa, y cudow S. Iana Nepomucena Kanonika Pragskiego. Dlá Sákrámentálnego Spowiedźi Sekretu nie przełamánym státkiem. Dochowanego w rzece Mołdáwie utopionego. Z pozwoleniem starszych. Ná stárey Prádze, w Drukárni Karola Iana Hrábá. Drukiem podana. Roku 1729. A teraz z Łáćińskiego po Polsku przetłumaczona y Na Iásney Gorze Częstochowskiey Roku 1740 wydrukowana"

Ziemia Rawska województwa rawskiego (21 + 3)
(dzisiejsze powiaty: Rawa Mazowiecka, Skierniewice, Żyrardów, Tomaszów; dawne powiaty: Rawa i Biała)
Miasta i osady w niej znaczniejsze: Rawa, Biała, Skierniewice, Jeżów, Łęgonice, Nowe Miasto nad Pilicą, Mogielnica (Kolberg, 1886)

zobacz na mapie Google (>>)

Powiat Rawa Mazowiecka

(7 + 1)

• Rawa Mazowiecka (gm. i pow. Rawa Mazowiecka, woj. łódzkie, ): w centrum dawnej stolicy jednego z województw Mazowsza Jan N. stoi w kruchcie przy głównym wejściu do kościoła NMP potocznie nazywanego "dużym", przy dawnym kolegium jezuickim na placu Piłsudskiego

• Rawa Mazowiecka (gm. i pow. Rawa Mazowiecka, woj. łódzkie, ): przy ulicy 1 Maja, za ogrodzeniem prywatnej posesji w grupie starych lip, stoi - chroniona blaszanym wycinanym koronkowo daszkiem (>>) - drewniana malowana na czerń i biel figura Jana N. Jan ma czarną twarz i białą komżę-rokietę, nad głową aureolę, z której pozostała tylko obręcz. W nieokreślonym czasie utracił obie dłonie wraz z krucyfiksem i gwiazdy.  Jan był odrestaurowywany już dwa razy, ostatnimi czasy w Muzeum Narodowym w Warszawie. Zgodnie z najnowszą tendencją nie odtworzono pierwotnego stanu rzeźby ale odpowiednio zabezpieczono stan obecny (nad: T.S.)

• Boguszyce (gm. i pow. Rawa Mazowiecka, ): w kościele św. Stanisława, w jednym z ołtarzy bocznych, jest obraz św. Jana Nepomucena z około połowy wieku XVIII

• Kurzeszyn (gm. i pow. Rawa Mazowiecka, woj. łódzkie, ): przy trasie Rawa - Skierniewice, naprzeciwko posesji nr 9, stoi murowana bielona kapliczka z 1832 roku. Ma ona ciekawe zdobienia - coś na kształt attyki. Wewnątrz, w półokrągłej wnęce wymalowanej na zielono, umieszczono sympatyczną polichromowaną figurę Jana N. W odległości 100-150 m przepływa rzeka Rawka (uwaga: poprzednio nazwę miejscowości zanotowałem jako Krzeszyn i tylko przez dedukcję doszedłem do tego, że chodzi o Kurzeszyn. Skorygowano). Należy do grupy identycznych lub bardzo podobnych figur wykonanych zapewne w jednym zakładzie, z jednego odlewu lub z nieco zmodyfikowanego wzorca  (zobacz identyczne Suche, Zabiele czy Rozbity Kamień (już na Podlasiu >>) oraz prawie identyczne Lipniki Stare, Bieżuń czy Janowo)

• ¿ Dańków (gm. Biała Rawska, pow. Rawa Mazowiecka): w innej miejscowości o tej samej nazwie jak ta w powiecie grójeckim (zobacz niżej), na skrzyżowaniu dróg jest tu murowana żółta kapliczka z figurą. Figurę tę tak naprawdę obejrzałem dopiero po wywołaniu zdjęć - fotografowałem ją w ulewnym deszczu z czasem naświetlania 1/8 sekundy, z ręki. Cud, że na fotce cokolwiek widać. Ciekawa przez swój urok i nietypowy design - Jan ma komżę, a w ręku książkę. Milcząco założyłem, że jest to Jan Nepomucen, lecz Falbanka zwróciła mi uwagę na pewien ważny szczegół - figura ma bose stopy! Ten fakt, w połączeniu z książką i brakiem mantoletu wskazuje raczej na Jana Kantego (uwaga: poszukać w źródłach)

• Regnów (gm. Regnów, pow. Rawa Mazowiecka, woj. łódzkie, ): w tutejszym kościele przechowuje się feretron z wizerunkiem Jana N. Jest to obraz malowany na blasze. Dostrzegł go podczas procesji potomek T.S.

• Podskarbice Szlacheckie (gm. Regnów, pow. Rawa Mazowiecka, woj. łódzkie, ): bardzo malownicza kapliczka z drewnianym Janem N.

• Bujały (gm. Sadkowice, pow. Rawa Mazowiecka, woj. łódzkie, ): murowana bielona kapliczka kryta gontem, z ciekawym, drewnianym krzyżem na szczycie, z drewnianą barokową figurą Jana N. malowaną na gęsto farbą, mocno nadgryzioną czasem. Wysokość 103 cm. Otoczenie straciło na atrakcyjności po wybudowaniu nowego domu

Powiat Tomaszów Mazowiecki (5 + 1)

• Podkonice (gm. Czerniewice, pow. Tomaszów Mazowiecki, woj. łódzkie): naprzeciwko stawów i małej stadniny koni przy domu 10, stoi piękna drewniana kapliczka z II połowy XIX wieku, dłubana z pnia, na słupie. W środku drewniana figura Jana N. wykonana ponoć na wzór starej skradzionej (>>) w roku 1974 (zobacz niżej). Wyszło to średnio, Jan trzyma w obu dłoniach dziwny obiekt (serce? biret? kulę?) zwieńczony krzyżem, szaty są ogólnokościelne,  pomalowane na srebrno. Kapliczką opiekuje się (2007) mieszkająca blisko pani, która przejęta ten obowiązek od sąsiadki. Posadziła modrzewie i regularnie kosi trawę sierpem. Ma zamiar przekazać ten obowiązek córce

• - Podkonice (gm. Czerniewice, pow. Tomaszów Mazowiecki, woj. łódzkie): dla porządku notuję tu skradzioną (>>) w roku 1974 starą figurę Jana N. z kapliczki z pnia drzewa z II połowy XIX wieku. Była to drewniana rzeźba znana nam z książki "Sztuka Ludowa w Europie" Józefa Grabowskiego (Arkady, 1978). Na niewyraźnych fotografiach widać tylko, że zastosowano kontrapost, a Jan jest w birecie. Na jej miejscu nowa, nieudana figura (zobacz wyżej)

• Studzianki (gm. Czerniewice, pow. Tomaszów Mazowiecki, woj. łódzkie): oparta na masywnych kolumnach murowana kapliczka z dwuspadowym dachem została postawiona dosłownie na strudze. Wewnątrz sympatyczna polichromowana figura Jana N. z krzyżem i w birecie, o zachęcającym geście lewej otwartej dłoni (nad: T.S.)

• Rzeczyca (gm. Rzeczyca, pow. Tomaszów Mazowiecki, woj. łódzkie, ): ciekawy Jan N. stoi przy moście i dojeździe do centrum od strony Rawy Mazowieckiej. Jest to ceglana kapliczka ze schodkowym szczytem i wnęka, w której ustawiono drewnianą polichromowaną figurę z krzyżem, palmą i w birecie, z krzyżykiem na szyi. Styl bliski ludowemu (nad: T.S.)

• Lubocz (gm. Rzeczyca, pow. Tomaszów Mazowiecki, ): w tej nadpilickiej miejscowości na granicy Mazowsza i woj. sandomierskiego stała do niedawna w kapliczce przy mostku nad strumieniem, poniżej głównej drogi, piękna drewniana polichromowana barokowa-ludowa rzeźba Jana N., skręcona w uroczym i przesadnym kontrapoście. Brakowało jej rąk, widoczne były uszkodzenia głowy i biretu, była bardzo niefachowo pomalowana nieodpowiednią farbą, ale całość miała jedyny w swoim rodzaju urok wzmocniony patyną czasu. Tego już nie ma! Według informacji ze strony internetowej parafii w Rzeczycy została ona w październiku 2007 roku, przy okazji remontu kapliczki, jako stara i zniszczona, wymieniona na nową!!! Na renowację starej rzeźby brak pieniędzy, choć znalazły się one na wykonanie nowej. Nie wiadomo, czy, gdzie i kiedy stary Jan będzie eksponowany (zobacz niżej)

• Lubocz (gm. Rzeczyca, pow. Tomaszów Mazowiecki, ): według informacji ze strony internetowej parafii w Rzeczycy stara barokowa ludowa figura Jana N. została w październiku 2007 roku, jako stara i zniszczona, wymieniona na nową, którą wykonał z drewna lipowego wskazany przez Ośrodek Regionalny w Łodzi artysta rzeźbiarz Zbigniew Fabijański z Białynina. W kapliczce, remontowanej dla uczczenia beatyfikacji O. Stanisława Papczyńskiego i upamiętnienia pobytu Świętego w Luboczy, oprócz św. Jana Nepomucena znajdzie się podarowany przez Księży Marianów obraz Matki Bożej Licheńskiej i błogosławionego O. Stanisława Papczyńskiego. Porównajcie tylko klasę obu rzeźb! O tempora! O mores!...

Powiat Skierniewice (3)

• Skierniewice (gm. i pow. Skierniewice, ): sąsiedztwie kościoła św. Jakuba Apostoła, na terenie kościelnym, stoi kamienna figura Jana N. naturalnej wielkości, w aureoli

• Dąbrowice (gm. Maków, pow. Skierniewice): mieszka tu - w założonym przez siebie miniskansenie - Adam Głuszek, rzeźbiarz i kolekcjoner, twórca między innymi figur Jana Nepomucena z drewna lipowego. Jedna z nich prezentowana była na wystawie w Muzeum w Łowiczu

• Głuchów (gm. Głuchów, pow. Skierniewice, ): jest tu barokowa nepomucka figura z kamienia, dzięki podświetleniu dobrze widoczna - nawet w nocy - z drogi Rawa-Jeżów. Nepomuk ten jest wybitnej urody, o ciekawej polichromii. Ma odkrytą głowę z racji lokalizacji w pobliżu kościoła. Wykazuje podobieństwo z innymi mazowieckimi Janami (np. Bieniewice - Witanów) (nad: W.K.)

Powiat Grójec - część należąca do Ziemi Rawskiej

(6 + 1)

• Nowe Miasto nad Pilicą (gm. Nowe Miasto, pow. Grójec, ): piękna drewniana polichromowana figura Jana N. w ścianie neogotyckiego kościoła Opieki Matki Bożej Bolesnej przy ul. Targowej 58 . Na podstawie wyryto "Anno 1793"

• - Nowe Miasto nad Pilicą (gm. Nowe Miasto, pow. Grójec, ): kapliczka stoi na łąkach niedaleko mostu na Pilicy. Została postawiona przez mieszkańców pobliskich ulic dla pomieszczenia figurki św. Jana (prawdopodobnie Nepomucena, chroniącego od powodzi), która została skradziona (>>) około 1974 roku

• Nowe Miasto nad Pilicą (gm. Nowe Miasto, pow. Grójec, ): w kościele Opieki Matki Bożej Bolesnej przy ul. Targowej 58 jest XVIII-wieczny obraz Jana N. Niedawno był konserwowany wraz z ramą

• Żdżary (gm. Nowe Miasto, pow. Grójec): kamienna figura Jana N.  przytulającego krzyż i palmę na cokole i podmurówce stoi w sąsiedztwie pomnikowego dębu. Pochodzi z 1795 lub 93 roku, jedno ze źródeł wspomina, że jest to teren dawnego cmentarza, co w terenie raczej się nie potwierdza

• Łęgonice (gm. Nowe Miasto, pow. Grójec): ludowy Jan N. w ceglanej kapliczce nad źródełkiem. Podczas mojej pierwszej bytności w Łęgonicach w 1999 roku widziałem Jana w starej, drewnianej i ciasnej kapliczce, niestety zmieniono ją na nowszą ze szkodą dla malowniczości. Ponadto, w albumie "The sacral art in Poland - architecture" wydanym przez Ars Christiana w 1956 roku znalazłem zdjęcie drewnianej figury Jana N. z podpisem "Łęgonica k. Opoczna". Problem polega na tym, że nie mogę zlokalizować tej miejscowości. Te Łęgonice są 32 km od Opoczna, które leży już poza granicą Mazowsza, w dawnym województwie sandomierskim (>>). Zapis może dotyczyć też Łęgonic Małych, leżących po drugiej stronie Pilicy, również w  sandomierskim (>>). Do wyjaśnienia!

• Stryków (gm. Mogielnica, pow. Grójec): w murowanej kapliczce umieszczono małą lecz ładną drewnianą figurkę Jana N, z pomalowanymi na czerwono mantoletem, biretem i sutanną

• Dańków (gm. Błędów, pow. Grójec, ): prywatny dwór, pięknie utrzymany wraz z parkiem, a przy ogrodzeniu, w miejscu gdzie przecina go dopływ Mogielniczki (która jest granicą rawskiego i mazowieckiego >>), kapliczka Jana N. z drewnianą rzeźbą. Filary kapliczki niestety się walą, podmywane przez strumyk

zobacz pozostałe Nepomuki dzisiejszego powiatu, z części należącej do Ziemi Czerskiej >>

Ziemia Gostyńska województwa rawskiego (6)
(dzisiejsze powiaty Żyrardów, Kutno; dawne powiaty: Gostynin, Gąbin)
Miasta i osady w niej: Gostynin, Gombin [Gąbin], Kutno, Iłów, Kiernozia (Kolberg, 1886)

zobacz na mapie Google  (>>)

• Rybie (gm. Pacyna, pow. Gostynin, N52°20'47.76, E19°42'48.06): na rozstajach dróg do Kamienia, Pacyny, Łuszczanowa i Radyczy znajduje się ceglana kapliczka z wnęką z drewnianą polichromowaną figurą Jana N.

• Giżyce (gm. Iłów, pow. Sochaczew, N52°17'19.68, E20°05'09.53): drewniana figura Jana N. flankuje ołtarz główny w tutejszym kościele

• Brodne-Towarzystwo (gm. Kiernozia, pow. Łowicz): kilka lat temu potężna wichura, która przeszła nad miejscowością, zniszczyła zabytkową kapliczkę. Obiekt ten, datowany według źródeł historyczno-etnograficznych na 1850 rok, wykonany był z czerwonej cegły. We wnęce kapliczki znajdowała się drewniana figura św. Jana Nepomucena.
  Nowa kapliczka, odtworzona w ramach projektu "Pejzaż Wszystkich Świętych" (zobacz więcej na ten temat >>), stanęła w miejscu dawnej. Jest to wykonany z drewna monolit, posiadający wyraźny podział na dwie części. Dolna opatrzona została napisem "Św. Jan Nepomucen", górną zaś stanowi wnęka, w której umieszczono rzeźbę z ludowym Nepomucenem autorstwa Henryka Chałubca. Uroczyste poświęcenie obiektu odbyło się 18 września 2010

• Wylezin Stary (gm. Kowiesy, pow. Skierniewice): była tu niegdyś kapliczka nepomucka, która uległa naturalnemu rozkładowi w latach 70. XX wieku. Najprawdopodobniej jej fundatorami, w połowie XIX wieku, była rodzina Weyerów – właścicieli części wsi.
  Nowa kapliczka, odtworzona w ramach projektu "Pejzaż Wszystkich Świętych" (zobacz więcej na ten temat >>),  nawiązuje do oryginału: wyróżniającym się elementem jest tu prawie metrowej wysokości, polichromowana rzeźba św. Jana Nepomucena autorstwa Henryka Chałubca, która wykonana została w ludowej manierze, z charakterystycznymi grubymi cięciami dłuta. Specyfiki temu obiektowi dodaje również dwuspadowy, kryty gontem daszek oraz usytuowana od frontu wnęka z wyciętą nazwą patrona i datą nowej fundacji. Uroczyste poświęcenie obiektu odbyło się 19 września 2010

• Dobrzyków (gm. Gąbin, pow. Płock, ): w tej nadwiślańskiej wsi przed kościołem stoi ceglana kapliczka z I połowy XIX wieku, kryta czterospadowym daszkiem z blachy. Wewnątrz drewniana polichromowana figura Jana N w aureoli o mnóstwie gwiazdek (co najmniej 9). W rękę wetknięto mu długi krzyż

• Dobrzyków (gm. Gąbin, pow. Płock, ): w tej nadwiślańskiej wsi jest też druga figura Jana N., ustawiona tak, aby patrzyła na nurt Wisły, pod sporym drzewem. Jest to kamienna rzeźba pomalowana na czarno-biało, o skorodowanej twarzy i birecie i utraconych rękach. Mimo to robi duże wrażenie, zwłaszcza ze względu na lokalizację!

Ziemia Sochaczewska województwa rawskiego (21 + 2)
(dzisiejsze powiaty: Łowicz (część), Sochaczew (część), Żyrardów (część), Warszawa-Zachód (część); dawne powiaty: Sochaczew i Mszczonów)

zobacz na mapie Google (>>)

w tym
Nepomuki Księstwa Łowickiego
czyli posiadłości prymasów Polski w Łowiczu, Skierniewicach i okolicy

Miasta i osady w niej znaczniejsze: Sochaczew, Łowicz, Arkadya, Nieborów, Bolimów, Miedniewice,
Wiskitki, Jaktorów, Grodzisk, Mszczonów, Radziejowice (Kolberg, 1886)