Stronę niemieckich Nepomuków musi otwierać nazwisko Asam. Dwaj bracia - rzeźbiarz i sztukator (Egid Quirin) i architekt i malarz (Cosmas Damian) - najwyraźniej podzielali naszą nepomucką pasję. Kościoły ich autorstwa, tzw. Asamkirchen, to barokowe arcydzieła.

C.D. Asam stworzył też wystrój malarski kościoła na Legnickim Polu przedstawiający żywot Henryka Pobożnego. A dwa z nich - kaplica zamkowa w Ettlingen (1732) i Monachium - są poświęcone właśnie Św. Janowi.

Przyczynili się również do wzbogacenia w latach 1723-1724 katedry we Fryzyndze (Freising) w Bawarii w motywy nepomuckie. Przyznać trzeba, że malowidła Cosmasa Damiana Asama (1686-1739) robią wrażenie!

Bracia Asam, pracując dla książąt i magnatów, dorobili się znacznych pieniędzy.  Spożytkowali je budując własny kościół w Monachium - oczywiście pod wezwaniem Jana z Nepomuka!

Na zdjęciach ołtarz JN Asamów w Weltenburg oraz w Vilshofen: Egid Quirin Asam - ołtarz JN. Podobne dzieła jego autorstwa odnaleźć można w Monachium i w Neustadt nad Dunajem. A obok dwa fragmenty plafonu kaplicy zamkowej w Ettlingen: męka i gloryfikacja.

Weltenburg:  i niedaleko klasztoru Weltenburg (okolice miasta Kelheim), w miejscu zwanym Donaudurchbruch, na tle skał naddunajskich ustawiono bardzo malowniczo figurę Jana N. W klasztorze są malowidła barci Asam (zobacz wyżej)

Berlin: zaskoczyć może płaskorzeźbiony Jan N. na jednym z reliefów Kolumny Zwycięstwa. Co robi katolicki święty w środku protestanckiego miasta? Scena przedstawia atak kawalerii skierowany w stronę kapliczki JN. Czy to Jan spowodował spłoszenie się koni i upadek jeźdźca na pierwszym planie? Czy może Nepomuk jest tylko nic nieznaczącym ozdobnikiem? A może znaczenie sceny wiąże się z jakimś rzeczywistym epizodem np. wojny prusko-austriackiej o Śląsk? Sprawę należy zbadać bliżej, co polecam uwadze Łowców Nepomuków.

Autorem reliefu jest Moritz Schulz (1825–1904), a cała kolumna gotowa była w roku 1873

• Monreal (gmina: Vordereifel, powiat: Mayen-Koblenz, kraj: Nadrenia-Palatynat): kamienna figura Jana N. na moście (>>)

• W Ettlingen są też dwa inne Nepomuki

• W bawarskim Nordhalben grupa zapaleńców wykonała renowację piaskowcowej figury Nepomuka. Szczegóły tutaj. Inni zapaleńcy szukali Janów w Grafenwöhrer. Znaleźli chyba trzy. A w Obere Mühlbrücke jest hotel Sankt Nepomuk! W Regensburgu zaś restauracja St. Nepomuk

• W Krumbach w kościele St. Michael jest nepomucki ołtarz, dzieło Johanna Baptysty Dollenbachera (1815-66)

• W Walderbach, miejscowości o rodowodzie cysterskim, jest kaplica JN. Na tamtejszych stronach www odnalazłem pięknego kamiennego Nepomuka

• W Wallaf koło Wiesbaden (Hesja) znalazłem nadreńskiego Nepomuka ustawionego na trójkątnym placyku w miasteczku. Ma on około 1,70 m. Jest to rzeźba z czerwonego piaskowca, grubociosana, z krzyżem przytulonym do ciała

• W Oberau, przy moście Loisachbrucke znajduje się taki oto Nepomuk. Jeszcze piękniejsza kapliczka jest w Rastatt

• W Duderstädt znajdziecie pięknego Nepomuka, dzieło Ernsta Mertena z 1722 roku. Napis na cokole głosi: "S. IOHANNES NEPOMUCENE FAMA LABORANTIUM PATRONE ORA PRO NOBIS"

• W bawarskim Strüth k. Würzburga jest kościół imienia JN

• Forchheim: kamienny Jan N. nad rzeką

• Waibstadt: kamienny Jan z 1885 roku

• Prezentuję na zdjęciu uroczystość odsłonięcia Nepomuka z Bühlertan po renowacji. Burmistrz mówił: "Święty Jan był na urlopie".

• Zamieszczam również zdjęcie współczesnego Nepomuka na moście (>>) drogowym na Lenie w Lennestadt-Grevenbrück. Moje źródło mówi o 14 (!) figurach JN na mostach (>>) w tej okolicy

• W Weisenfeld jest co najmniej pięciu Janów Nepomucenów: na rynku (Marktplatz), przy Reiffeisenbanku, przy Wiesentbrücke, w kaplicy oraz przy Schulstein. W Kehl, Munster, Kassberg i Erfurt są kościoły jego imienia.

• W mieście Haigerloch znajduje się nepomucka fontanna na rynku, dzieło Georga Weckenmanna z 1774 roku. A w Raoteburgu na moście jest figura, której poświęcono nawet hymn (>>)

• W Leverkusen jest za to kaplica JN (Fettehenne/ Steinbüchel, Berliner Str.), w obecnej postaci z 1737 roku

• Niedaleko, w Opladen na moście (>>) Wupperbrucke, stoi metalowa figura Jana. Kiedyś stała tu piękna kamienna rzeźba z 1746 roku, lecz zniszczyli ja francuscy wandale podczas rewolucji. Dzisiaj znajduje się w kościele Św. Remigiusza przy Dusseldorfstrasse 6. Jej następczyni z 1829 roku, ufundowana przez senatorów z Kolonii (na obrazku po lewej na dole widać jej zarys) nie oparła się współczesnym wandalom i trzeba ją było zastąpić metalową

• Marienstern (Łużyce): jest tu kamienny Jan N.

• Friedrichshafen, Bodensee-Museum: jest tutaj obraz F.M. Khuona (Kuena) "Święty Nepomuk"

• U kolegi na ścianie dostrzegłem niemiecką grafikę (XIX wiek) z mostem w miejscowości Opladen, a na nim Nasz Ulubiony Święty

• Heildelberg: kamienny Jan u podnóża zamku, niedaleko mostu. Jest tu również zajazd "Pod Nepomukiem"!

• Rottendorf (Bawaria): na przyściennym wsporniku ustawiono pięknego barokowego Jana N, polichromowanego na srebrno i złoto (nad: Bajarka)

• Sassenberg (Münsterland, północna Nadrenia-Westfalia): w dzielnicy Füchtorf jest zamek rodziny von Korff. W alei parku znajduje się figura św. Jana Nepomucena, restaurowana w roku 2002 (nad: J.D.)

• Recke (kreis: Steinfurt, bezirk: Münster, Nordrhein-Westfalen/): w tutejszym kościele św. Dionizego jest ołtarz wykonany przez Johanna Heinricha Königa (1705-84), a w nim biało-złota figura Jana N. z krzyżem i palmą (zobacz też wpis dotyczący Aschendorf/Ems poniżej)

• Aschendorf/Ems (kreis: Emsland, Niedersachsen/Dolna Saksonia): w tej miejscowości, dziś dzielnicy Papenburga, w kościele św. Amanda, jest drewniana figura Jana N. wykonana przez Johanna Heinricha Königa (1705-84) (zobacz też wpis dotyczący Recke powyżej)

• Hockenheim (Badenia-Wirtembergia, Karlsruhe): w tej miejscowości jest figura św. Jana Nepomucena (nad: J.D.)

• Bad Krozingen  (powiat: Breisgau-Hochschwarzwald, rejencja: Fryburg, Badenia-Wirtembergia, ): na rzece Neumagen jest tu piękny kamienny most (>>), a na nim kamienne rzeźby. Jest wśród nich figura Jana N. na baniastym cokole z inskrypcją

• Maihingen (Bawaria, Szwabia): na moście (>>) Mauchbrücke jest umieszczona kamienna figura św. Jana Nepomucena (nad: J.D.)

• Obersdorf (Bawaria): kamienny barokowy Jan N. chroniony żelaznym daszkiem, na cokole inskrypcja fundacyjna i data 1782. A fundatorem był Klemens Wieńczesław ... (nieczytelne), biskup książę Królestwa Polskiego za czasów saskich (nad: D.K.)

• Alpsee (Bawaria): na nowym moście (>>), usytuowany zresztą tuż koło starego, który obecnie służy pieszym, ustawiono barokową polichromowaną figurę Jana N. zamkniętą w szklanej klatce (nad: D.K.)

• Kempten (Bawaria): w kościele, wieńcząca ołtarz boczny, pięknie usytuowana na tle okna barokowa polichromowana figura Jana N. z krzyżem w ręku i w aureoli (nad: D.K.)

• Lindau (Bawaria): w kościele, na filarze nawy głównej zawieszono barokowy obraz Jana N. (nad: D.K.)

• Pasawa (Passau, Bawaria, ): kamienny Jan N. stojący przy Römerplatz i moście przez Dunaj, w wysokim birecie, z gwiaździsta aureolą, w kontrapoście. Nas cokole wykuta gwiazda i umieszczona data 1718, tarcza herbowa i napis fundatora - Franciszka Alojzego hrabiego Lamberg, kanonika salsburgskiego. Widziałem go podczas wyjazdu szlakiem Braci Asam

• Regen (Passau, Bawaria, ): kamienny polichromowany Jan N. stojący stojący na moście Ludwigsbrücke przez rzekę Regen (nad: A.W.)

• Rheine: kamienna figura Jana N. z 1730 roku w towarzystwie dwóch aniołów przy rzece Ren. Na cokole ciekawa scena Topienia, pod nią chronostych (>>):
  
  

  SANCTO IOANNI NEPOMVCENO PATRONO SVO EX DEVOTA INTENTIONE ERIGVNT

  
  

• Bad Lauterberg (Harz, ): o ile nie pomyliłem z którąś z sąsiednich miejscowości, to stoi tutaj, w sąsiedztwie mostu, kamienny Jan ze złotymi inskrypcjami na cokole. Znajduje się na nim również ciekawy kartusz z siedmioma (!) językami i gwiazdą, całość zdobiona i zwieńczona pięcioma gwiazdami

• Ludwigsfeld (Bawaria): kaplica św. Jana Nepomucena wybudowana w 1953 roku, służy Parafii Polskiej

• Seffern: ciekawy Nepomuk na kamiennym  moście (>>), 1823

• Hadamar ( N50°26'55.32, E8°02'42"): piękny barokowy Jan N. na kamiennym moście (>>) Steinernen Brücke, wykonany w roku 1740 z czerwonego piaskowca przez Martina Volcka. Uwagę zwracają ogromne gwiazdy w aureoli Jana, w których współcześnie umieszczono żarówki. Czyżby kiedyś zapalano tam świece?

• Ahlen: Jan N. z czerwonego piaskowca przy rzece Werse niedaleko ratusza

• Überlingen: w kościele franciszkanów, na suficie, znajduje się ciekawy fresk nepomucki autorstwa Franza Ludwiga Hermanna z roku 1753

• Kolonia: kamienna figura Jana N. na nadreńskim bulwarze, niedaleko kościoła św. Klemensa, w dzielnicy Mülheim

• Bensheim: czerwony kamienny Jan Nepomucen moście (>>) Mittelbrücke, z nogą opartą na kuli-astrolabium (uwaga: odkrycie znaczenia tego symbolu jest ciągle przed nami, zobacz Czerwińsk i Szczuczyn na Mazowszu >>) opasanej gwiazdami, z główkami aniołków i krzyżem w ręku. Na cokole chronostych (>>)

• Gescher: kamienna figura Jana N.

• Akwizgran ( N50°46'35.6" E6°5'01.39): złota figura Jana N. pod baldachimem w narożniku domu Löwensteina na rynku

• Rixheim: barokowa figura Jana N. w fontannie na rynku

• Schwarzenberg (Bawaria, 49° 40′ 19,2″ N, 10° 28′ 32″ E): ołtarz św. Jana Nepomucena w tutejszym kościele zamkowym stanowił wzorzec dla podobnego obiektu w Krzeszowie (gm. Krzeszów, pow. Nisko)

• W albumie o sztuce baroku (120 zł!) znalazłem zdjęcie i opis kaplicy zamku Augustusburg w Brühl z lat 1724-40, pod wezwaniem naszego ulubionego świętego. Na plafonie Jan bez czapki fruwa otoczony aniołkami, w lewej ręce trzyma krzyż i palmę. Na ołtarzu widnieje złoty wizerunek języka, a Jan oddaje się adoracji MB, o ile dobrze dostrzegłem. Wystrój kaplicy jest dziełem lombardczyka Carlo Carlone. Niestety, kiedy zwiedzałem ten zamek osobiście, to pomieszczenie było niedostępne

• Neuenburg: w tym mieście nad Renem co roku w lecie odbywa się Nepomukfest. Oto kilka zdjęć z imprezy.

• Würzburg: na moście (>>) jest tu słynna i okazała figura Jana N. 15 maja odbywa się tu święto, St. Nepomuk-Feier, z procesją na most na Menie. Rzeźby na moście wykonane są przez Ferdinanda Maximiliana Brokoffa, w latach 1724-46 z polecenia księcia biskupa Krzysztofa Franciszka von Hutten (prace kontynuowano za Fryderyka Franciszka von Schonborn). W latach 1893-1926 bardzo zniszczone figury wymieniono na nowe, stare rozbijając i używając jako tłuczeń do budowy drogi. Podczas ostatniej wojny most został wysadzony w powietrze, a figura Jana spadła do rzeki. Remont mostu zakończono dopiero 1956 roku. Podczas tego remontu, w 1950 roku, w zamurowanej śluzie w filarze mostu odnaleziono popiersie starej, drewnianej rzeźby JN pochodzącej z niszy w filarze mostowym starego mostu. Umieszczono ją w Muzeum Frankońskim w Würzburgu

• Schwäbisch Gmünd (pow. Ostalb, rejencja Stuttgart, Badenia-Wirtembergia): barokowa drewniana figura Jana N. w bocznym ołtarzu kościoła św. Franciszka (nad: V.M.)

• Weissenhorn (pow. Neu-Ulm, rejencja Szwabia, Bawaria): przez zamkiem kamienna figura Jana N. na wysokiej kolumnie

• Fellheim (rejencja Szwabia, Bawaria): kaplica Jana N. na zamku, z barokowym ołtarzem, 1773

• Bamberg : przy prezbiterium Frauenkirche, od północy, od strony ulicy Unterer Kaulberg, kamienny Jan N. na wsporniku, pod daszkiem, na zewnętrznej ścianie (nad: K.O.)

• Bamberg : na Obere Brücke stoi krępy kamienny Jan N. o bardzo plisowanej sutannie, na cokole z herbem, w aureoli (nad: K.O.)

• Bamberg : wewnątrz Frauenkirche, w południowej części obejścia prezbiterium, stoi kremowo-złoty Jan N., barok (nad: K.O.)

<<   wstecz | dalej >>