@ ▲ !  Bookmark and Share 

INNE SZUFLADY ► :::LWOWSKA:::PODRÓŻE:::FOTO:::ŚREDNIOWIECZE:::AUTOR!:::STARE:::PRYWATNE::: 

<<   wstecz | dalej >>

Rzeczpospolita > Korona > Prowincja Małopolska > Województwo Krakowskie > Starostwa Sądeckie, Mszańskie, Nowotarskie, Ziemia Spiska, ...

NEPOMUKI POŁUDNIOWOMAŁOPOLSKIE:
Jany Podhalańskie, Sądeckie, Orawskie, Spiskie,
Beskidu Żywieckiego i Makowskiego, części Gorców
(część d. woj. krakowskiego I RP)

>     GŁÓWNA STRONA NEPOMUKÓW
>>   STRONA JANÓW MAŁOPOLSKICH

>>> album "Obrazy ludowe"
>>> album "Kapliczki i krzyże
       przydrożne" z 1958 roku
>>> album "Pejzaż frasobliwy"
>>> daszki nepomuckie

Podstrona Nepomuków Podhala, Beskidu, Orawy, Spisza i Żywiecczyzny jest częścią większej całości - witryny JANÓW MAŁOPOLSKICH (>>) w rozumieniu przedrozbiorowego województwa krakowskiego. Do Podhala, Orawy i Spiszu zaliczam tu obiekty z gmin: Bukowina, Nowy Targ, Szaflary, Kościelisko, Poronin, Nowy Targ, Czarny Dunajec, Biały Dunajec i Zakopane. Dołączam do nich Jany Beskidzkie z powiatów Sucha, Limanowa, Nowy Sącz oraz Jany Żywieckie. Prezentuję tu ponad 130 spośród wielu tutejszych Nepomuków. Jej naturalną kontynuacją jest oczywiście strona Janów Słowackich (>>), gdzie znajdziecie obiekty z zabranej części Spisza. A przecież Polska nigdy nie odzyskała owych 40 tysięcy kop groszy praskich pożyczonych Luksemburczykowi,  których zastawem było Starostwo Spiskie.

news: odzyskany Jan z mostu na Sole w Żywcu!

 Posłuchaj: RYBA Jakub Jan:
 Chvalozpev ke
sv. Janu Nepomuckemu (1803)
- Patrone nas

NEPOMUKI PODHALAŃSKIE W

....współtwórz tę mapę!....


KATALOG

(241 + 19)
 
^
Powiat Zakopane (tatrzański) (38 + 2)

(część należącą do Spisza opisano tutaj >>)
zobacz na mapie google >>

  • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): niewielki kamienny Jan N. we wnęce kaplicy cmentarnej na Pęksowym Brzysku

  • - Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w willi Tea była niegdyś drewniana figurka Jana N. w stylu ludowym, lecz żona właściciela, Stefana Szymańskiego, zapisała chałupę swojej wieloletniej opiekunce, teraz już mocno starszej kobiecie, która tam mieszka w olbrzymim zresztą bałaganie. Szymański wszystkie swoje zbiory podarował Muzeum Tatrzańskiemu. Nie jest jasne, czy figurka została w willi, czy też trafiła do Muzeum (uwaga: należy spytać w MT)

  • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane): duży obraz Jana N. wisi na zachodniej ścianie w kościele św. Jana Apostoła Ewangelisty na Harendzie, zapewne XIX wiek (nad: JJK)

  • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane): w willi "Harenda" na Harendzie zobaczyć można obraz Jana N. na szkle malowany, na białym tle, w niebieskiej komży i czerwonej rokiecie, obramowany wicią kwiatową, XIX wiek (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>)

  • Zbiory Muzeum Tatrzańskiego to 14 obrazków na szkle i 4 figury nepomuckie:

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>)  (nr ewidencyjny E359MT, wymiary 31x21 cm) z 1938 roku - dar Stefana Szymańskiego z jego kolekcji z lat 1905-1939

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nr ewidencyjny E336MT, wymiary 38,2x29,7 cm) pochodzący z Dursztyna na Spiszu - dar Komitetu Plebiscytowego Spisko-Orawskiego z 1920 roku (nad: JJK)
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) pochodzący z Falsztyna na Spiszu (nr ewidencyjny E234M, wymiary 38,5x31 cm) - dar Komitetu Plebiscytowego Spisko-Orawskiego z 1920 roku (nad: JJK)
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nr ewidencyjny E5248M, wymiary 38x31 cm) - dar Anny Ostrowskiej-Ambrożewicz z Zakopanego z 1958 roku. Ujęcie prawie identyczne jak w obrazku z Muzeum Orkana w Rabce (zobacz niżej, >>)  (nad: JJK)
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nr ewidencyjny E3367MT, wymiary 30x19,5 cm) - zakup z 1926 roku od Stanisława Barabasza z jego kolekcji z lat 1902-1913 (nad: JJK)
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nr ewidencyjny E166MT, wymiary 32x21,5 cm) pochodzący z Orawy - zakup z 1920 roku od Konstantego Steckiego, który kupił go w 1913 roku od Bronisławy Giżyckiej z jej kolekcji z lat 1902-1920 (nad: JJK)
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nr ewidencyjny E3489MT, wymiary 32x21,5 cm) pochodzący z Chyżnego na Orawie - zakup z 1927 roku od Józefa Kędzierskiego z Czarnego Dunajca (nad: JJK)
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim,  (nr ewidencyjny E5913MT, wymiary 30,5x20 cm) - dar z roku 1966 Teodora Ratsko z Chorzowa (nad: JJK)
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nr ewidencyjny E3517MT) pochodzący z Zubrzycy Górnej (Dolnej?) - zakup w roku1927 od Józefa Kędzierskiego z Czarnego Dunajca
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nr ewidencyjny E3518MT, wymiary 39,5x29 cm) pochodzący z Lipnicy Małej - zakup w roku1927 od Józefa Kędzierskiego z Czarnego Dunajca (nad: JJK)
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nr ewidencyjny E329MT, wymiary 40x29 cm) pochodzący z Krempachów - dar Komitetu Plebiscytowego Spisko-Orawskiego z 1920 roku (nad: JJK)
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nr ewidencyjny E93MT, wymiary 41x30 cm) pochodzący z Łapsz Wyżnych - dar z roku 1912 od Konrada Nikorowicza, który kupił obraz od Bronisława Piłsudskiego (nad: JJK)
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nr ewidencyjny E998MT, wymiary 40x30,5 cm) pochodzący z Podhala - dar z roku 1920 Ksawerego Prussa, który kupił go w 1913 roku od Bronisławy Giżyckiej z jej kolekcji z lat 1902-1920 (nad: JJK)
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim przechowuje się nepomucki obrazek na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nr ewidencyjny E149MT, wymiary 38,7x30 cm) pochodzący ze spiskiego Zdziaru (dziś na Słowacji >>) - zakup z roku 1920 od Konstantego Steckiego, z jego kolekcji z lat 1912-1914 (nad: JJK)
    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim pierwsza drewniana figura JN, polichromowana, w kontrapoście, z dłonią obejmującą od dołu nieistniejący już krzyż (nad: JJK)

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim druga drewniana figura JN, polichromowana, ludowa i współczesna, ujęta frontalnie i statycznie (nad: JJK)

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim trzecia drewniana figura JN, polichromowana, bez dłoni, w wysokim birecie, o cechach barokowych (nad: JJK)

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w Muzeum Tatrzańskim czwarta drewniana figura JN, polichromowana, w wysokim birecie, z uszkodzonymi dłońmi i resztką krucyfiksu (nad: JJK)











  • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane): w Galerii Eweliny Pęksowej przy ulicy Cichej Wody 8 w tłumie kolorowych malowideł zajmujących całe ściany i sufity odszukać można osiem obrazków nepomuckich na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) oraz jedną rzeźbę Jana N.:

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane): w Galerii Pęksowej stoi niewielka drewniana figurka Jana N., zapewne z końca XIX wieku

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane): w Galerii Pęksowej znaleźć można obrazek na szkle przedstawiający Jana N. w owalnym kartuszu, w czerwonej pelerynie, na czarnym tle

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane): w Galerii Pęksowej jest obraz na szkle zatytułowany "Święci Pańscy", na którym, obok św. Jerzego, jest wizerunek Jana N. z krucyfiksem

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane): w Galerii Pęksowej znajduje sie obrazek na szkle przedstawiający Jana N. w krzyżem, słuchającego spowiedzi Królowej. Scena na czerwonym tle, w ośmiokątnym kartuszu

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane): w Galerii Pęksowej zobaczyć można popiersie Jana N. z krzyżem namalowane na szkle, na granatowym tle, z czerwonymi kwiatami w górnych narożnikach

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane): w Galerii Pęksowej, w narożniku sufitu, wisi wizerunek Jana N. (popiersie) z krzyżem, na białym tle, w zwieńczonym trójłucznie kartuszu. Puste miejsca wypełnione kwiatami, również ramka otoku ma motywy kwiatowe

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane): w Galerii Pęksowej znaleźć można wizerunek Jana N. (ujętego od pasa) w czarnej sutannie i białej rokiecie, z krzyżem i aureolą, otoczonego kwiatami, na złotawym tle

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane): w Galerii Pęksowej wisi obrazek o błękitnym tle, przedstawiający Jana N. (popiersie) w czerwonej rokiecie, z krzyżem i w nieco dziwacznym birecie. Nad głową trzy czerwone kwity wypełniające puste miejsca obrazu

    • Zakopane (gm. Zakopane, pow. Tatrzański, Zakopane): w Galerii Pęksowej zobaczyć można malowany w roku 1973 na szkle wizerunek Jana N. w kartuszu utworzonym ze złotych kostek i otoczonych kwiatami. Poza kartuszem tło jest białe, wewnątrz - czarne. Sylwetka Jana ujęta od kolan, w czarnej sutannie, białej komży i czerwonej rokiecie. Złota aureola, złoty krzyż nawiązujący do kartusza


  • Gliczarów Dolny (gm. Biały Dunajec, pow. Tatrzański, Zakopane): jest tu kamienna rzeźba JN autorstwa Wojciecha Kułacha Wawrzyńcoka (1812-1897), jednego z największych rzeźbiarzy ludowych Podhala, któremu to zawdzięcza swoje trzy ołtarze stary kościółek w Zakopanem. Ta ufundowana została w roku 1844 przez Jana i Wojciecha Kułachów, jak głosi napis. Jan stoi na wysokim zwężającym się cokole, na którym umieszczono też dwa płaskorzeźbione aniołki na chmurkach

  • Gliczarów Górny (gm. Biały Dunajec, pow. Tatrzański, Zakopane): przy drodze, przy posesji nr 152, w drewnianej kapliczce o stromym dachu, drewniana ludowa i całkiem współczesna figurka JN ufundowana w 1955 roku przez Grażynę C. z dedykacją: "Wszechmocnemu na chwałę, ludziom na pożytek, ukochanej dolinie na pamiątkę Grażyna C." (nad: TRojek)

  • Gliczarów Górny (gm. Biały Dunajec, pow. Tatrzański, Zakopane): przy posesji nr 93a przydrożna kamienna figura JN z 1869 roku, chroniona blaszanym daszkiem (>>) na cokole z łupanego kamienia, z wnęką i figurką MB

  • Poronin (gm. Poronin, pow. Tatrzański, Zakopane): u wylotu ul. Kasprowicza na Zakopiankę stoi murowana trzypiętrowa kapliczka, w niej figura JN
  • Suche (gm. Poronin, pow. Tatrzański, Zakopane): w tej części Poronina, przy domu nr 37, przy drodze do Zęba stoi Jan w drewnianej kapliczce. XX wiek. Zdjęcie robiłem, lecz zapodziało się razem z tym z Krzeczowa. Poratował mnie J.T., który nadesłał swoją fotkę. Jan z odłażącą farbą, drewniany, w aureoli o siedmiu (!) gwiazdach. Wtórnie dorobiona lewa dłoń, brak krzyża
  • Bukowina Tatrzańska (gm. Bukowina, pow. Tatrzański, Zakopane, ): drewniany ludowy, bardzo ładny Jan w kolekcji prywatnej
  • Bukowina Tatrzańska (gm. Bukowina, pow. Tatrzański, Zakopane, ): drugi drewniany ludowy Jan w kolekcji prywatnej
  • Bukowina Tatrzańska (gm. Bukowina, pow. Tatrzański, Zakopane, ): w galerii księdza Władysława Podhalańskiego jest obraz (a raczej oleodruk) Jana N. pochodzący ponoć z Gratz (Austria >>). Rzeczywiście, u dołu obrazu widnieje "Graz", a polskie słowa "Obraz. St. Jan Nepomucyn" mogły zostać umieszczone specjalnie dla polskich pielgrzymów, lub dopisane już w Polsce (nad: JJK)
  • ¿ Witów (gm. Poronin, pow. Tatrzański, Zakopane): na granicy Witowa i Chochołowa, przy drodze i po prawej stronie Czarnego Dunajca widać figurę przypominającą Jana N. (nad: B.H.)


^


 		 Szklane Nepomuki (2)

Specyficzne dla tego regionu są obrazki na szkle powstające od XIX wieku do dzisiaj. Opisuję je  - razem z innymi Nepomukami Szklanymi - na osobnej stronie (zobacz >>). Tu notuję i zaliczam dwa spośród nich, których lokalizacja nie jest mi znana, a które wiążą się z terenem Podhala

  • Podhale: obraz malowany na lustrze. Dysponuję tylko kiepską czarnobiałą reprodukcją i skromnym podpisem identyfikującym postać. Mam sporo wątpliwości do obu tych wyróżników - postać nie wygląda na Jana N., a raczej na jakiegoś szlachcica, a styl nie jest raczej ludowo-góralski ani też nie przypomina obrazków na szkle produkowanych masowo w kilku ośrodkach (Morawy, pogranicze czesko-austriackie, Kotlina Kłodzka, okolice Jeleniej Góry, Austria i południowe Niemcy) i dystrybuowanych na Podhalu (uwaga: wyjaśnić, zweryfikować)

  • Podhale: kolejny obraz na szkle przedstawiający Jana N. Eweliny Pęksowej, nie jest mi znana jego aktualna lokalizacja. Czerwone tło, kwiaty
^
Powiat Sucha (12 + 1)

  • Sucha Beskidzka (gm. i pow. Sucha Beskidzka): barokowa figura św. Jana Nepomucena ustawiona na skwerku przed murem kościelnym. Figura ta jest kamienna, podobnie jak i cokół z gzymsem, na którym jest umieszczona, chroniona blaszanym daszkiem (>>). Figura pochodzi z roku 1795 (według innych źródeł: 1759). Po roku 1945 przeniesiono ją z rynku suskiego, gdzie odbywały się przed płytą nieznanego żołnierza "patriotyczne" uroczystości. Restaurowana była w roku 1901 przez Radę Gminną, o czym świadczy napis na jej boku. Wysokość cokołu około 2 m, figury 1,5 m. Obecnie nieco zniszczona

  • Sucha Beskidzka (gm. i pow. Sucha Beskidzka): koło kościoła, w obrębie murów kościelnych, barokowa kamienna figura św. Jana Nepomucena z datą 1779 wyrytą na cokole, obecnie znajduje się w zachodniej części cmentarza przykościelnego, na prawo od głównej bramy i jest ustawiona na dwóch kamiennych stopniach czworościennego postumentu z gzymsem. Na dawnych obrazach (z lat 1839 i 1850) figura ta widoczna jest na cmentarzu naprzeciwko klasztoru, w ogródku pod jaworami, obok studni-żurawia (uwaga: w Rabce, w Muzeum im. Orkana przechowuje się figurę pochodzącą z tej miejscowości - zobacz >>)

  • Jordanów (gm. Jordanów, pow. Sucha Beskidzka)*: na rynku figura Jana N. z końca XVIII wieku, zwieńczona fantazyjnym blaszanym daszkiem (>>) żaglowym

  • Maków Podhalański (pow. Sucha Beskidzka): figura Jana N. na postumencie z 1779, odnowiona w 1855 roku

  • Maków Podhalański (pow. Sucha Beskidzka, ): drewniana polichromowana figura Jana N. umieszczona na wsporniku na zewnętrznej ścianie prezbiterium kościoła. Powyżej - aniołki

  • Sidzina (gm. Bystra-Sidzina, pow. Sucha Beskidzka): płaskorzeźba Jana N. na cokole kapliczki z Chrystusem, na roli Kordel Dolny, przy domu nr 137. Kamień polichromowany, 1854 rok
  • Sidzina (gm. Bystra-Sidzina, pow. Sucha Beskidzka): koło przystanku Sołectwo  płaskorzeźba Jana N. adorującego krzyż na cokole kapliczki MB Szkaplerznej. Podpis: S. Jan N. Kamień polichromowany, przewaga błękitów. 1965 rok, fundator - W. K. Wojtusiak
  • Sidzina (gm. Bystra-Sidzina, pow. Sucha Beskidzka): przy drodze do Zubrzycy kamienna płaskorzeźba Jana N. na cokole krzyża z 1897 roku

  • Bystra (gm. Bystra-Sidzina, pow. Sucha Beskidzka): kolejna płaskorzeźba Jana N. na cokole figury Chrystusa. Kapliczka fundowana w roku 1945 przez Jana Pastwę w podzięce za uratowanie życia 60 mężczyznom 24 stycznia tego roku. Podpis: St. Jan Nep

  • Bystra (gm. Bystra-Sidzina, pow. Sucha Beskidzka): niejaki Stanisław Ryś znalazł w zimie na polu porzucone zamarznięte dziecko; postawił więc w tym miejscu kapliczkę w celu ubłagania Boga o zbawienie duszy tego dziecka. Na postumencie kamiennym umieścił figurę św. Jana Nepomucena, a nad nim stożkowaty daszek (>>) gontowy wsparł na czterech słupkach drewnianych

  • Bystra (gm. Bystra-Sidzina, pow. Sucha Beskidzka): w części miejscowości zwanej Jaskółkowa  Agnieszka Fulińska odnalazła i sfotografowała płaskorzeźbiony polichromowany  wizerunek Jana N. we wnęce cokołu figury MB

  • - Bystra (gm. Bystra-Sidzina, pow. Sucha Beskidzka): była tu jeszcze jedna figura Jana N. Zniknęła bez śladu, nie mam nawet doniesień jak dawno temu

  • Zubrzyca Górna-Ignatówka (gm. Bystra-Sidzina, pow. Sucha Beskidzka, ): na Przełęczy Zubrzyckiej (ok. 800 metrów n.p.m.), stanowiącej granicę pomiędzy Pasmem Podhalańskim i Pasmem Polic, w osiedlu Ignatówka należącym do Zubrzycy Górnej, stoi krzyż z płaskorzeźbą Jana N. na cokole, ufundowana przez mieszkańca Sidziny-Mosurówki Błażeja Czarnego z żoną Anną. Na cokole data 1897. Dostać się tam można  lokalną drogą łączącą Zubrzycę Górną-Zimną Dziurę z Sidziną-Wielką Polaną (nad: A.N.) (uwaga: miejsce to leży na granicy Orawy (>>)

zobacz inne Nepomuki tego powiatu, poza granicami Podhala i Orawy >>





^
Powiat Limanowa (17 + 1)

zobacz na mapie google >>

  • Limanowa (gm. i pow. Limanowa, ): jedna z figur stojących na kamiennym murku przed bazyliką Matki Boskiej Bolesnej to kamienny (a może betonowy?) Jan N. (nad: H. Jakóbczak) (uwaga: w Rabce, w Muzeum im. Orkana przechowuje się figurę pochodzącą z tej miejscowości - zobacz >>)
  • Męcina (gm. i pow. Limanowa, ): w 2007 roku na wniosek tutejszej parafii św. Antoniego władze dołożyły się do konserwacji drewnianej polichromowanej i złoconej rzeźby św. Jana Nepomucena z 2 połowy XVIII wieku pochodzącej z dawnego kościoła
  • Kamienica (gm. Kamienica, pow. Limanowa, ): we wschodniej części tej długiej wsi jest murowana kapliczka, w niej na bocznej ścianie zawieszono obraz przedstawiający Jana N.
  • Kamienica (gm. Kamienica, pow. Limanowa, ): za mostem, po północnej stronie rzeki, stoi murowana kapliczka z widokiem na dwór. W niej drewniana rzeźba Jana N.
  • Laskowa (gm. Laskowa, pow. Limanowa, ): kapliczka z piękną drewnianą figurą Jana N. z końca XVIII wieku rewelacyjnie położona w widłach rzeki Łososiny i jej dopływu. Drewniana kapliczka ma plan trójkąta otwartego półokrągłą wnęką w stronę dworu, kryta jest gontem. Polichromowana figura JN o cechach ludowo-barokowych została ponoć wyłowiona podczas powodzi w 1924 roku przez Zygmunta Michałowskiego. Jeden z piękniejszych obiektów nepomuckich jakie są do zobaczenia w tej okolicy, polecam piknikową przerwę w podróży w tym właśnie miejscu (uwaga na niesympatyczną panią z dworu)
  • Laskowa (gm. Laskowa, pow. Limanowa, ): na wschód od centrum wsi i na południowym brzegu Łososiny stoi murowana bielona kapliczka z dwuspadowym daszkiem, z półokrągło zwieńczonym otworem wejściowym, nad nim półokrągły gzyms. W zamkniętej kratą wnęce drewniana polichromowana figura Jana N. z palmą w ręku, XIX wiek
  • Laskowa (gm. Laskowa, pow. Limanowa, ): w przysiółku Równia Górna jest, według książki "Sztuka ludowa w Polsce", piękna bielona kryta gontem kapliczka w kształcie konchy. Wewnątrz stara drewniana figura Jana N. z połowy XIX wieku

Uwaga: w Muzeum w Gliwicach (gm. i pow. Gliwice, Górny Śląsk >>)  mieszczącym się w Willi Caro przy ul. Dolnych Wałów 8a przechowuje się drewnianą polichromowaną figurę Jana N., 27 cm, pochodząca z Kamienicy, z zakupu od krakowskiego kolekcjonera w roku 1948 (nr inw. MGl/ET/1217)

  • Raba Niżna (gm. Mszana Dolna, pow. Limanowa): drewniany Jan N. w dolnej wnęce trzypiętrowej murowanej kapliczki przy drodze z Mszany Dolnej do Rabki Zaryte. Pierwsza połowa XIX wieku (nad: Krycha)
  • Raba Niżna (gm. Mszana Dolna, pow. Limanowa): drugi przydrożny Jan N. znajduje się przy drodze na Mszanę, w dwupoziomowej murowanej bielonej kapliczce. Rzeźba drewniana, o cechach barokowych. Pierwsza połowa XIX wieku (nad: Krycha)
  • Olszówka (gm. Mszana Dolna, pow. Limanowa): na Roli Krauszówce murowana kapliczka z początku XIX wieku, z sygnaturką, kryta gontem, fundowana przez rodzinę Krauszów. W jej wnęce figura Jana N.
  • - Olszówka (gm. Mszana Dolna, pow. Limanowa): do 1993 roku był tu drewniany kościół parafialny, który spłonął - obecnie jest restaurowany. Od południa przylegała do niego kaplica św. Jana Nepomucena fundacji Romana Sierakowskiego z 1734 roku
  • Olszówka (gm. Mszana Dolna, pow. Limanowa): przy drodze, koło szkoły, niedaleko miejsca po spalonym kościele (zobacz wyżej), stoi murowana bielona kapliczka w formie słupa z wnęką, zadaszona czterospadowo i zwieńczona dużym krzyżem. Wewnątrz, za szybą, drewniana polichromowana figura Jana N. w stylu ludowo-barokowym, w pięciogwiaździstej aureoli, o ładnie pogniecionych szatach. Na lewym ramieniu krucyfiks, w prawej palma (nad: H. Jakóbczak) (uwaga: w Rabce, w Muzeum im. Orkana przechowuje się inne figury pochodzące z tej miejscowości - zobacz >>)
  • Szyk (gm. Jodłownik, pow. Limanowa): w kościele parafialnym św. Stanisława Biskupa i św. Barbary znajduje się obraz św. Jana Nepomucena z 1726 roku (nad: R.K., sieć). Ciekawe jest to, że obraz nie przedstawia samego Jana, lecz jego posąg ustawiony na cokole, gdzieś w niezidentyfikowanej górzystej okolicy. Znane są obrazy nepomuckie odwzorowujące rzeźbę JN, lecz najczęściej dotyczy to Jana #1 z Mostu Praskiego
  • Szczyrzyc (gm. Jodłownik, pow. Limanowa, ): w Muzeum Klasztornym przy klasztorze cystersów (>>) prezentowana jest ludowa figurka Jana N., drewniana i polichromowana (nad: M.Muryn)
  • Zawadka (gm. Tymbark, pow. Limanowa, ): na granicy wsi, przy wiadukcie kolei transwersalnej, nad niewielkim potoczkiem, stoi kapliczka słupowa zwieńczona krzyżem. Na postumencie, po lewej stronie, tuż poniżej krzyża, znajduje się malowana płaskorzeźba Jana N. Co ciekawe Jan ma brodę, ale wąsów już nie (nad: G.K.)
  • Tymbark (gm. Tymbark, pow. Limanowa): przy zachodnim wjeździe do miejscowości, po prawej stronie drogi, jest figura Jana N. (nad: A&M.S.)
  • Dobra (gm. Dobra, pow. Limanowa, ): murowana kapliczka znajduje się przy głównej drodze w pobliżu nowego kościoła parafialnego. Ładna spatynowana drewniana figura ze śladami polichromii Jana N. znajduje się we wnęce w jej szczycie (nad: H. Jakóbczak). Ja odnalazłem moje stare zdjęcie tego obiektu, a Hadrian pomógł powiązać je z tą miejscowością (uwaga: w Rabce, w Muzeum im. Orkana przechowuje się figurę pochodzącą z tej miejscowości - zobacz >>)
  • Podobin (gm. Niedźwiedź, pow. Limanowa, ): kamienny, nieco przysadzisty Nepomucen w kolorach białym i brązowym, na wysokim białym postumencie. Przykryty blaszanym, łamanym daszkiem. Figura stoi na terenie Zespołu Placówek Oświatowych im. Jana Pawła II, na trawniku z prawej strony szkoły, w tylnej części placu przyszkolnego (nad: I.M.)







^
Powiat Nowy Sącz (39 + 4)

zobacz na mapie google >>

  • Nowy Sącz (gm. i pow. Nowy Sącz, ): kapliczka stojąca niedaleko kolegiaty, przy ulicy Lwowskiej. Drewniana polichromowana figura Jana N. patronuje w niej tzw. mostowi “piekielskiemu”, przerzuconemu nad rzeką Kamienicą, a łączącemu Śródmieście z Zakamienicą

  • Nowy Sącz (gm. i pow. Nowy Sącz, ): wspomnianą wyżej kapliczkę umieścił na swym obrazie Franciszek Ruszar. Pastel ten, znaleziony na Allegro, zaliczam do Nepomuków Podhalańskich, choć oczywiście nie wiadomo gdzie trafi po transakcji

  • Nowy Sącz (gm. i pow. Nowy Sącz): na obrzeżach miasta, w końcu ulicy Lwowskiej, stoi murowana kapliczka. W jej szczycie uczyniono wnękę, a w niej ustawiono drewnianą figurkę Jana N., około 50-centymetrową, w stylu ludowym (nad: Bajarka)

  • Nowy Sącz (gm. i pow. Nowy Sącz): w kościele św. Elżbiety są nieco modernistyczne malowidła ścienne, a na jednym z nich widać Jana Nepomucena i Most Karola w Pradze (nad: A.K. via H. Jakóbczak)

  • Nowy Sącz-Zawada (gm. i pow. Nowy Sącz): jest tu rzeźba Jana N. autorstwa Mieczysława Bogaczyka związana z kościołem budowanym w latach 60-tych (nad: J.D.)

  • Nowy Sącz-Biegonice (gm. i pow. Nowy Sącz, ): przy ul. Biegonickiej okazała polichromowana figura św. Jana Nepomucena na cokole, zamknięta w szklanej klatce, przed kościołem św. Wawrzyńca (nad: Pietrosul)

  • W nowym Sączu, w Muzeum Okręgowym (MSN) w Domu Gotyckim przy Lwowskiej 3  przechowywane są:

    • Nowy Sącz (gm. i pow. Nowy Sącz,  ): w MSN przechowywany jest drewniany Nepomuk z XIX wieku pochodzący z cerkwi w nieznanej miejscowości (sygnatura MNS-1884/S). Rzeźba mocno zniszczona przez drewnojady i pozbawiona nóg, lecz ciekawa - niesamowite jest dzikie spojrzenie Jana (nad: J.G.)

    • Nowy Sącz (gm. i pow. Nowy Sącz,  ): w MSN przechowywany jest kolejny Nepomuk bez nóg, drewniany i polichromowany, XIX wiek

    • Nowy Sącz (gm. i pow. Nowy Sącz,  ): w MSN przechowywany jest kolejny Nepomuk, krępy, dzierżący krzyż, drewniany i polichromowany

    • Nowy Sącz (gm. i pow. Nowy Sącz,  ): w MSN przechowywany jest kolejny Nepomuk, wysmukły i w birecie

    • Nowy Sącz (gm. i pow. Nowy Sącz,  ): w 2010 roku Muzeum Okręgowe otwarło swój nowy oddział (część Sądeckiego Parku Etnograficznego) - "Miasteczko Galicyjskie". Znalazły się tu też dwie kapliczki - Jana Nepomucena i Floriana. Ta nepomucka stoi na rynku i jest to obiekt o czterech drewnianych kolumnach i czterospadowym daszku - to kopia zachowanego do dziś obiektu z Czchowa (zobacz >>) z początku XIX wieku

  • Podegrodzie (gm. Podegrodzie, pow. Nowy Sącz, ): w Gminnym Ośrodku Kultury w Podegrodziu, w Muzeum Lachów Sądeckich jest co najmniej jeden Nepomuk - jest to niewielka drewniana polichromowana rzeźba w zawieszanej kapliczce

  • Stary Sącz (gm. Stary Sącz, pow. Nowy Sącz): murowana kapliczka słupowa została wzniesiona na początku XIX wieku z nieustalonej fundacji. W niszach czterokondygnacjowej kapliczki znalazły się figury Chrystusa Frasobliwego, Matki Bożej, św. Kingi, św. Franciszka i św. Jana Nepomucena. Stoi przy drodze do Nowego Sącza. W latach 70-tych próbowano ją znienacka rozebrać, lecz została obroniona przez mieszkańców. Obecna kapliczka jest właściwie rekonstrukcją wykonaną po zniesieniu starej przez autobus w lutym 2000 roku. Przeniesiono ją wtedy o trzy metry aby katastrofa nie powtórzyła się

  • Stary Sącz (gm. Stary Sącz, pow. Nowy Sącz): u zbiegu ulic 11 listopada i J. Czecha (dawniej Krakowskiej i Obrońców Stalingradu), na placyku okolonym niskim murkiem, w sąsiedztwie rynku stoi zbudowana przed 1782 rokiem, remontowana w 1929, kwadratowa, dwukondygnacyjna murowana kapliczka. Wewnątrz ludowo-barokowa rzeźba JN, drewniana i polichromowana. Czerwony mantolet, siwa broda, biret

  • Stary Sącz (gm. Stary Sącz, pow. Nowy Sącz): w dzielnicy Kamieniec przy ul. Jana Pawła II stoi przysadzista barokowa murowana kaplica JN z końca XVIII wieku. Znajduje się tuż za pierwszym domem po przekroczeniu Popradu i skierowaniu się w lewo do Starego Sącza. Jest to niewielka późnobarokowa budowla murowana z półkolistą absydą. Fasada ujęta przez parę półkolumn wspierających wolutowy szczyt. We wnętrzu późnobarokowa drewniana figura Jana Nepomucena

  • Stary Sącz (gm. Stary Sącz, pow. Nowy Sącz): przy ulicy Ks. Tischnera stoi okazała murowana kaplica z sygnaturką, a w niej, na przyściennym wsporniku, umieszczono urocza drewnianą figurkę Jana N. (nad: J.P.)

  • - Stary Sącz (gm. Stary Sącz, pow. Nowy Sącz): przy ulicy 22 Stycznia 6a stoi pochodząca z początku XIX wieku murowana bielona dwukondygnacyjna kapliczka. We wnękach umieszczono figury bł. Kingi i - w dolnej wnęce - Jana N. Nie wiadomo kiedy i z jakiego powodu rzeźbę Jana zastąpiono szablonową figurką Matki Bożej, nie wiadomo też gdzie podziewa się rzeźba z kapliczki. Obiekt remontowany w roku 1929 staraniem F.J. Combra (nad: J.P.)

  • Stary Sącz (gm. Stary Sącz, pow. Nowy Sącz): przy ulicy Partyzantów 15 stoi murowana bielona kapliczka na planie kwadratu, XIX-wieczna, z drewniana polichromowaną rzeźbą Jana N. we wnęce (nad: J.P.)

  • Stary Sącz (gm. Stary Sącz, pow. Nowy Sącz): przy kościele parafialnym p.w. św. Elżbiety Węgierskiej, od strony północnej, na słupach przy schodach kamiennych prowadzących na plac, umieszczone są postacie św. Jana Nepomucena i św. Floriana (>>). Kamień, barok, silny kontrapost

  • Stary Sącz (gm. Stary Sącz, pow. Nowy Sącz): w tym samym kościele św. Elżbiety Węgierskiej (zobacz wyżej) w lewym ołtarzu tęczowym, w zwieńczeniu  wczesnobarokowego ołtarza z około połowy XVII wieku umieszczono obraz św. Jana Nepomucena z XVIII wieku. Ciekawa kompozycja ukazująca Jana adorującego krzyż i nawiedzonego przez anioła, a w tle, przez arkadowe okno widoczny Most Praski. Ołtarz w latach 2001-2002 poddany został generalnej konserwacji, którą wykonała firma z Krakowa mgr Piotra Białko (nad: J.P.)

  • Stary Sącz (gm. Stary Sącz, pow. Nowy Sącz):  w tym samym kościele św. Elżbiety Węgierskiej (zobacz wyżej) w  zapleckach stalli jest jeszcze jeden obraz z wizerunkiem Jana N. (nad: J.P.)

  • Gołkowice Górne (gm. Stary Sącz, pow. Nowy Sącz): jest tu niezbyt stara drewniana kapliczka w formie ołtarzyka umieszczonego na słupie. W jego łuku znajduje się figura JN. Całość drewniana, polichromowana

  • Grybów (gm. Grybów, pow. Nowy Sącz): w tutejszym Muzeum Parafialnym przechowywana jest rzeźba Jana N. z drugiej połowy XVIII wieku

  • Krużlowa Niżna (gm. Grybów, pow. Nowy Sącz, ): nad rzeka Białą Jan N. zakratkowany w kapliczce domkowej, drewniany, ludowy i dość toporny (nad: Bajarka)

  • Krużlowa Wyżna (gm. Grybów, pow. Nowy Sącz, ): nad rzeka Białą Jan N. w murowanej kapliczce z wnęką, mały, drewniany, najprawdopodobniej współczesny (nad: Bajarka)

  • Chodorowa (gm. Grybów, pow. Nowy Sącz): drewniany polichromowany Jan wewnątrz murowanej kapliczki

  • Muszyna (gm. Muszyna, pow. Nowy Sącz): na lewo od wejścia na dziedziniec kościelny ustawiony jest na cokole kamiennym żeliwny posag z około 1876 roku, osłonięty blaszanym daszkiem (>>). Pierwotna figura ustawiona została w 1757 roku z fundacji Franciszka i Zofii Jędrzejewskich z wdzięczności za uratowanie życia w czasie zarazy. Z tej kapliczki zachował się jedynie kamienny czworoboczny, gzymsowany postument z inskrypcją fundatora o treści: IN 1752 HOC OPUS AEDIFICATUM IN GLORIA DEI ET SANCTI PATRONI
  • Muszyna (gm. Muszyna, pow. Nowy Sącz): kapliczka w północno-wschodniej stronie Rynku. Zbudowana na przełomie XVIII i XIX wieku (jedno ze źródeł podaje że powstała ona po powodzi w 1713 roku, a ówczesny wójt zaproponował, aby cała miejscowość miała za patrona JN) na planie kwadratu, murowana, otynkowana z dachem namiotowym, który wieńczy kopułka z krzyżem, całość kryta blachą. Na ścianie frontowej otwarta arkada zamknięta półkoliście, zakryta metalowa ramką z herbem Muszyny. W ścianach bocznych oszklone, półkoliste okna. W środku piękna wydłużona drewniana figura JN flankowana aniołkami. Prawdopodobnie w roku 1715, w dzień św. Jana Nepomucena (tj. 16 maja), odbyło się uroczyste poświęcenie kapliczki na muszyńskim rynku. Przez wiele lat w czasie procesji Bożego Ciała, przy tej właśnie kapliczce, bywał jeden z oparzy. Jako ciekawostkę można podać, że chyba słabo i z małą wiarą oddawali muszyniacy cześć św. Janowi, skoro 100 lat później, w roku 1813 następna powódź zniszczyła miasto, a nawet oberwała jedno ze skrzydeł istniejącego do dziś kościoła. Jan jest pod opieką Towarzystwa Miłośników Ziemi Muszyńskiej. Odnowiona w latach 1988-1990
  • Powroźnik (gm. Muszyna, pow. Nowy Sącz, ): przy domu nr 43, przy drodze do Krynicy, w pobliżu przystanku autobusowego kapliczka wymurowana z polnego kamienia i otynkowana, z przełomu XVIII i XIX wieku (katalog zabytków podaje połowę XIX wieku). Dach stożkowy, kryty gontem. Wewnątrz drewniana polichromowana rzeźba Jana Nepomucena, późnobarokowa, z końca XVIII wieku
  • Krynica (gm. Krynica, pow. Nowy Sącz): jest tu co najmniej jeden Jan na szkle. Jest to obrazek autorstwa Nikifora Krynickiego przedstawiający procesyjną chorągiew kościelną z wizerunkiem Jana N. Ciekawe czy w Krynicy da się odnaleźć samą chorągiew? (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>)
  • Tylicz (gm. Krynica, pow. Nowy Sącz, ): w starym drewnianym kościele, na przyściennym cokole, jest drewniana polichromowana figura Jana N. Ustawiono ja na ciekawym bębnowym, zielono-złotym cokoliku. Widziałem ją po drodze na Bukowinę, zdjęcie robione przez szklane drzwi kompletnie się nie udało
  • Tylicz (gm. Krynica, pow. Nowy Sącz, ): w tym samym kościele jest też ołtarzyk barokowy, w którym umieszczono obraz św. Jana Nepomucena

  • Mystków (gm. Kamionka Wielka, pow. Nowy Sącz, ): piękna drewniana figura w unikalnej wiszącej na drzewie kapliczce. Nad Janem, w podobnej osłonie - scena Ukrzyżowania. Niedawno kapliczki i słup wymieniono na nowe, zrobione na wzór starej, figury też doczekały się remontu

  • Mystków (gm. Kamionka Wielka, pow. Nowy Sącz, ): witraż nepomucki projektu Stefana Matejko, wykonane w firmie Żeleńskiego w Krakowie w 1939 roku w kościele św. apostołów Filipa i Jakuba (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>)

  • Piwniczna (gm. Piwniczna-Zdrój, pow. Nowy Sącz): przy skręcie do przejścia granicznego stoi murowana kapliczka, a w niej nad wejściem umieszczono drewnianą polichromowaną figurkę Jana N. Bardzo ładna, w stylu ludowym, nieco zniszczona, przyciska krucyfiks do ciała

  • Piwniczna (gm. Piwniczna-Zdrój, pow. Nowy Sącz): przy kościele murowana bielona kapliczka, w niej drewniana, niegdyś polichromowana figura Jana N. w birecie, utraciła krzyż

  • Łabowa (gm. Łabowa, pow. Nowy Sącz, ): barokowy obraz Jana N. w XX-wiecznym kościele św. Stanisława

  • Zbyszyce (gm. Gródek nad Dunajcem, pow. Nowy Sącz, ): w pobliżu kościoła stoi kamienna polichromowana figura Jana N. z XVIII wieku przeniesiona tutaj z dawnego placu rynkowego wsi. Na cokole widoczny herb Szreniawa Stadnickich z koroną i panopliami

  • ¿ Zbyszyce (gm. Gródek nad Dunajcem, pow. Nowy Sącz, ): w kościelnym prezbiterium jedna z polichromowanych postaci bardzo przypomina Jana N. Podpisano ją "S.IOANNES" a opisy podają, że jest to Jan Kanty. Jednak palma w ręku wskazuje na męczennika, którym profesor Kanty nie był. Natomiast przeciw JN świadczyłby brak zarostu, choć oczywiście znanych jest sporo bezbrodych Nepomuków (nad: H. Jakóbczak)

  • ¿ Zbyszyce (gm. Gródek nad Dunajcem, pow. Nowy Sącz, ): w kościele po prawej stronie nawy jest ołtarz św. Trójcy, który w zwieńczeniu posiada, według jednego ze źródeł, XVIII-wieczny obraz z postacią św. Jana Nepomucena (uwaga: należy sprawdzić) (nad: H. Jakóbczak)

  • ¿ Zbyszyce (gm. Gródek nad Dunajcem, pow. Nowy Sącz, ): w kościele, według jednego ze źródeł,  balustradę chóru ozdobiono rzeźbami w drewnie, wśród których jest też Jan N. Jednak jest wysoce prawdopodobne, że przedstawienie z chóru już nie istnieje (uwaga: należy sprawdzić) (nad: H. Jakóbczak)

  • Zbyszyce (gm. Gródek nad Dunajcem, pow. Nowy Sącz, ): nad jeziorem Rożnowskim, na skarpie, ustawiono kamienną polichromowaną figurę Jana N. Stoi na słupowym cokole z zaznaczoną płyciną, ma biret i krzyż na lewym ramieniu, żółtobrązowe włosy i brodę oraz zielonkawą stułę (nad: M.L.)

  • Rożnów (gm. Gródek nad Dunajcem, pow. Nowy Sącz, ): w drewnianym kościele parafialnym p.w. św. Wojciecha, nad konfesjonałem wisi obraz Jana N. z I ćwierci XVIII wieku (nad: H. Jakóbczak)



















^

Powiat Nowy Targ (36 + 5)

(część należącą do Orawy opisano tutaj >>)
(część należącą do Spisza opisano tutaj >>)

zobacz na mapie google >>

  • Nowy Targ (gm. i pow. Nowy Targ, ): figura Jana  N. stoi tuż przy moście na Czarnym Dunajcu (ul. Kościuszki, niedaleko rynku) (nad: W.Ś.)

  • Nowy Targ (gm. i pow. Nowy Targ, ): jest tu też figura Jana Nepomucena w murze kościoła św. Katarzyny

  • Nowy Targ (gm. i pow. Nowy Targ, ): w kościele p.w. św. Katarzyny, w kaplicy NMP Różańcowej znajduje się barokowa, XVIII-wieczna chrzcielnica. Na zwieńczeniu jej nakrywy znajduje się drewniana, polichromowana figurka JN (nad: G.K.)

  • ¿ Nowy Targ (gm. i pow. Nowy Targ, ): kapliczka św. Jana Nepomucena - obiekt zabytkowy potencjalnie zagrożony powodzią wg. danych Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków (uwaga: czy chodzi o figurę z ul. Kościuszki?)

  • Klikuszowa (gm. i pow. Nowy Targ): w kapliczce niedaleko mostu na Rabie drewniana figurka Jana N., o wysokości około 30 cm (uwaga: w Rabce, w Muzeum im. Orkana przechowuje się figurę pochodzącą z tej miejscowości - zobacz >>)
  • Harklowa (gm. i pow. Nowy Targ): duża murowana kapliczka JN, dziś na prywatnej posesji, w oszklonej wnęce figura Jana N.
  • Łopuszna (gm. i pow. Nowy Targ, ): drewniany Jan N. nad wejściem do drewnianego kościoła Świętej Trójcy przy ul. Gorczańskiej. Podczas remontu w 2008 roku figurka zniknęła ze swojej niszy, wróciła nieco odświeżona
  • Łopuszna (gm. i pow. Nowy Targ, ): w zwieńczeniu bocznego ołtarza w kościele Świętej Trójcy przy ul. Gorczańskiej jest drewniany Jan N., XVIII wiek
  • Łopuszna (gm. i pow. Nowy Targ, ): w kościele Świętej Trójcy przy ul. Gorczańskiej, w zwieńczeniu prawego ołtarza bocznego, jest owalny obraz z popiersiem Jana N. opatrzony pięcioma gwiazdami, w bogatej ramie (uwaga: w Rabce, w Muzeum im. Orkana przechowuje się figurę pochodzącą z tej miejscowości - zobacz >>)
  • ¿ Ludźmierz (gm. i pow. Nowy Targ): prawdopodobne jest, że  na plebani w Ludźmierzu znajdują się rzeźby Wojciecha Kułacha Wawrzyńcoka, eksponowane dawniej w tutejszym kościele, w tym być może Jan N. (uwaga: sprawdzić na miejscu)
  • Zubrzyca Górna (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): w skansenie - Orawskim Parku Etnograficznym znaleźć można następujące obiekty nepomuckie:

    • W magazynie (choć być może po renowacji trafił do stałej ekspozycji) jest drewniana figura Jana N. pochodząca najprawdopodobniej z nieustalonego kościoła. Pełne rokoko: taneczny gest, rozwiane szaty, sznur przytrzymujący mantolet odrzucony aż na lewe ramię. Biret, krucyfiks wtórny, zbyt mały, dorobiony podczas ostatniego remontu. Rzeźba  malowana była na pastelowe kolory, miała za to jaskrawoczerwone usta. Podczas konserwacji wykonanej gdzieś pomiędzy 2004 a 2011 rokiem naprawiono uszkodzone dłonie i zmieniono polichromię na bardziej typową (czerń, biel, szarość, cielisty) (uwaga: podziękowania dla Pani Kustosz, która okazała mi daleko idącą pomoc i udostępniła do zdjęć figurę tego i następnego Jana)

    • W magazynie, jest drewniana figura Jana N. pochodząca najprawdopodobniej z nieustalonego kościoła. Polichromia utrzymana w tonacjach brązu (mantolet), szarości (sutanna) i bieli (komża). Wysoki biret, bujna broda

    • W nowej części skansenu znajduje się współczesny, stylizowany na starego kamiennego Jana, Nepomuk

    • W chałupie Paś-Filipka wisi oleodruk nepomucki z XIX wieku, z panoramą Pragi i mostem w tle

    • Obraz olejny z Janem N. Barwy raczej szarawe, nad głową osiem (!) gwiazd, w tle Wełtawa, most i wieże zamku praskiego (nad: Pietrosul)

    • W dworze Moniaków wisi Jan N. malowany na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>)

    • W chałupie Kota, wisi Jan N. malowany na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>)
    • Oleodruk nepomucki przedstawiający figurę Jana N. na Moście Praskim, z dosyć wiernie odwzorowanym cokołem. W tle Wełtawa i wieże zamku praskiego. Kolory pastelowe, niemieckojęzyczne napisy. Pochodzi z Wiednia  (nad: Pietrosul)
    • Oleodruk nepomucki przedstawiający Jana N. z palcem przy ustach. Uszkodzony, sztukowany w dolnej części fragmentami innych oleodruków. W tle Wełtawa, wieże katedry św. Wita i fasada zamku praskiego (nad: Pietrosul)
  • Raba Wyżna (gm. Raba Wyżna, pow. Nowy Targ, ): na przydrożnym domu wisi urocza drewniana kapliczka, w niej, za szkłem, figura Jana N.
  • Spytkowice (gm. Spytkowice, pow. Nowy Targ): w części wsi zwanej Kowalczykówka, obok rzeczki, mostka i drewnianego kościoła jest piękna kamienna figura Jana, chroniona daszkiem (>>) (nad: H.J.)
  • Spytkowice (gm. Spytkowice, pow. Nowy Targ): w kościele znaleźć można okazały obraz (nad: Pietrosul)
  • Czarny Dunajec (gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ, ): w tej miejscowości, koło tartaku, po zachodniej stronie drogi 958 wiodącej z Czarnego Dunajca w stronę Podczerwonego, znajduje się wykonana z kamienia figura Jana N. o skromnej formie. Umieszczono ją na prostopadłościennym uszkodzonym cokole

  • Podczerwone (gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ, ): koło Koniówki, dom nr 88: Jan N. z roku 1877 wykonany prawdopodobnie przez rzeźbiarza z Chochołowa (Blaszyński, Siwy lub Stary Łasiak), restaurowana przez TOnZ w latach 1987-95

  • Pieniążkowice (gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ): piękna kapliczka chroniona wycinanym w zęby blaszanym daszkiem (>>), w niej ciasno upchnięta  drewniana figura Jana N., całość bardzo malownicza
  • ¿ Ciche (gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ): była tu niegdyś (1958) drewniana kapliczka z prymitywną figurką Jana N. W roku 2003 już jej nie znalazłem. Ale może tylko zmieniła miejsce?

  • Chochołów (gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ): okazała figura kamienna pod blaszanym daszkiem (>>), wystawiona na pamiątkę Powstania Chochołowskiego w 1846 roku, pochodząca z warsztatu białopotockiego (koło Twardoszyna na Słowacja >>), o czym świadczą uskrzydlone główki putt na cokole - znak rozpoznawczy warsztatu. Nepomuk stoi odwrócony tyłem do Czarnego Dunajca, na znak pogardy dla mieszkańców tej wsi, którzy podjudzeni przez Austriaków zdradzili powstanie. O figurze pisał Jan Dobraczyński w swej książce "Kościół w Chochołowie". Krzysztof Strauchmann tak pisze o tych wypadkach:
    Przy wjeździe do Chochołowa od strony Czarnego Dunajca znajduje się kamienna rzeźba św. Jana Nepomucena, przez miejscowych nazywana też "Jan Zagniewany" albo "Jan obrócony zadkiem do Dunajca". Figura jest słynna przede wszystkim z tego, że ilustruje niechęć do mieszkańców Czarnego Dunajca, którzy z władzami austriackim przyszli tłumić powstanie chochołowskie. Inną historię związaną z rzeźbą znajdziemy wśród rozlicznych notatek i zapisków w archiwum Jana Plucińskiego, znanego regionalisty, byłego dyrektora szkoły podstawowej w Chochołowie. W 90 lat po napaści na skarb ks. Blaszyńskiego, Pluciński wędrował po Podhalu i opisywał stare zabytki. O figurze Jana Nepomucena zanotował: "Napis na pomniku - Fundator Jan Michniak Jawolczyk z Witowa (nie Franciszek, jak u Dobraczyńskiego, ani nie Jakub, jak u Górki). R. 1864. Figurę ufundowano na przeproszenie Pana Boga. I dalej pisze obszerniejsze wyjaśnienia: Z rodziny fundatora albo on sam mieli brać udział w napadzie, a raczej kradzieży pieniądzy ks. Blaszyńskiego (...) Jawolczyk miał terroryzować (bratową), tak że pieniądze znaleźli i zabrali. Rozpacz ks. Blaszyńskiego była straszna. Miał im przepowiedzieć, że do siódmego pokolenia wykapią (wg innych zapisek - ogłupieją, powieszają się). Potomcy żyją, ale powodzenia nie mają. (...) W tej figurze miały być umieszczone pieniądze, ale przy restaurowaniu w 1928 roku nie znaleziono ich.

  • Chochołów (gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ): przy bocznej drodze, między starymi lipami, po przejściu kładki wiodącej do domu nr 141 zobaczyć można kamienną, grubociosaną figurę Jana N. ustawiona na wysokim prostopadłościennym cokole. Całość ogrodzona drewnianym płotkiem. Rzeźba jest w złym stanie i trzyma pion tylko dzięki deseczkom i kawałkowi druta, którymi ją usztywniono (nad: Pietrosul)

  • -/¿ Chochołów (gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ):  mam doniesienia, że figura z Chochołowa już nie istnieje. Mowa o innej figurze niż pierwsza opisywana powyżej, pytanie, czy jest również inna od drugiej z powyższych

  • Załuczne (gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ): murowana kapliczka, a w niej drewniana polichromowana rzeźba JN. Jan z krucyfiksem, w birecie, z pomalowaną na niebiesko peleryną i brązową komżą

  • Krościenko (gm. Krościenko, pow. Nowy Targ, ): niewielka figurka Jana N. w szczycie ołtarza w kościele Wszystkich Świętych przy rynku (nad: J.P.)

  • -/¿ Krośnica (gm. Krościenko, pow. Nowy Targ, ): na końcu tej miejscowości, około 100 na zachód od stacji benzynowej, po południowej stronie drogi stoi pusta murowana kapliczka, półokrągła, kryta blachą. Jej usytuowanie - frontem do płynącej poniżej rzeki - może wskazywać, że była w niej niegdyś figura JN (uwaga: zweryfikować przynależność lokalizacji do tej właśnie miejscowości, spróbować znaleźć w źródłach co było wewnątrz)

  • Szczawnica (gm. Szczawnica pow. Nowy Targ): przy ul. Szalaya 116,  przy mostku na Grajcarku i drodze na Jaworki stoi przydrożna kamienna polichromowana figura Jana N. na prostokątnym cokole, pod blaszanym daszkiem (>>), niedawno odnowiona - wystarczy porównać zdjęcia moje, Krysi oraz Janusza
  • Szczawnica (gm. Szczawnica pow. Nowy Targ): jest tu również murowana bielona dwukondygnacyjna kapliczka, a w jej górnej wnęce figura Jana N., zapewne drewniana
  • Szczawnica (gm. Szczawnica pow. Nowy Targ): w Muzeum Pienińskim na Placu Dietla 7 znajdują się następujące obiekty nepomuckie:
    • piękna drewniana figura Jana N. o cechach ludowych, z resztkami polichromii, zapewne XIX-wieczna. Jan ma fryzurę w formie misternie zaplecionej z tyłu plerezy (nieco w typie figury z Muzeum Orkana w Rabce), biret, sznur od peleryny zawiązany na kokardę. Zniszczony dół rzeźby (brak stóp) oraz utrącone ręce (nad: TeoP)
    • obraz na szkle przedstawiający Jana N. siedzącego na krześle (ławie kościelnej? tronie? - motyw unikalny), w tle scena Topienia (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nad: TeoP)
    • obraz na szkle przedstawiający Jana N. w brązowawej pelerynie, z krzyżem i Księgą, podobnego do obiektu z chałupy Kota w skansenie w Zubrzycy Górnej, obiektów nr E3367/MT, E5248/MT, E166/MT oraz E359/MT z Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem (zobacz wyżej) (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nad: TeoP)
  • Jaworki (gm. Szczawnica pow. Nowy Targ): murowana bielona kapliczka przy drodze, w środku dziwaczny filar najwyraźniej pochodząca z innego miejsca, a na nim polichromowany wizerunek JN
  • Sromowce Niżne (gm. Czorsztyn, pow. Nowy Targ): przy niedawno otwartej kładce na Dunajcu łączącej Sromowce Niżne z Czerwonym Klasztorem,  po stronie polskiej, ustawiono bardzo niedawno, bo 12 sierpnia 2006 roku, malutkiego słodkiego Jana N. Figura, wykonana z białego kamienia, jest darem Rogoźna dla gminy Czorsztyn ofiarowanym na pamiątkę otwarcia kładki, o czym informuje napis na cokole. A cokół ten to wąska kolumienka zakończona czymś w rodzaju lejka. Całość nawet udana, Janowi nie poskąpiono nawet aureoli (nad: W.Ś.)
  • Huba (gm. Czorsztyn, pow. Nowy Targ, ): poniżej remizy znajduje się bielona kapliczka domkowa. W środku, w bocznej, prawej wnęce znajduje się (prawdopodobnie gipsowa) malowana figurka św. Jana Nepomucena (nad: G.K.)
  • Szaflary (gm. Szaflary, pow. Nowy Targ, ): za remizą OSP stoi murowana, pobielona kapliczka z przełomu XIX i XX wieku. Została zbudowana koło dawnej drogi, prowadzącej do drewnianego, dziś już nieistniejącego mostu. Jest wpisana do rejestru zabytków (Dec. B-154 z dn. 28.12.1995) Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie. Wewnątrz rezydowały: figura św. Jana Nepomucena oraz mniejsza figurka św. Bartłomieja. Niegdyś stała w otoczeniu drzew (jesion i 2 modrzewie), które wycięto w 2010 roku. W nocy z 5 na 6 września 2009 roku ktoś wyrzucił figurę z kapliczki. Nepomuka przechowuje p. Maria Majewska, która znalazła ją wraz z policjantami dopiero rano w nieodległych krzakach. Postępowanie zakończyło się umorzeniem z powodu niewykrycia sprawców. Sprawę opisywały "Gazeta Krakowska" w listopadzie 2009 i "Tygodnik Podhalański" (Józef Figura, Nepomucen sam się obroni, "Tygodnik Podhalański" nr 10/1050, rok XX, 11 marca 2010) skąd zaczerpnięto zdjęcia (nad: Pietrosul). W roku 2010 obiekt odrestaurowany ze środków wojewódzkich i gminnych
































^

Rabka (gm. Rabka, pow. Nowy Targ (30 + 1)

  • Rabka (gm. Rabka, pow. Nowy Targ, ): w Muzeum imienia Orkana, przy ulicy Orkana 2, eksponowanych jest aż 28 figura Jana Nepomucena! Przytaczam ich opis i zamieszczam fotografie pozyskane przez Brata Wirtualnego Pietrosula z opracowania Teresy Jabłońskiej "Katalog zbiorów sztuki w Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce" (wyd. Muzeum, Rabka 1977):

    • Figura Jana N. zakupiona w Chabówce (gm. Rabka, pow. Nowy Targ): drewno lipowe polichromowane, wysokość 60 cm, szerokość około 22 cm, zakup w roku 1937. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#195)

    • Figura Jana N. z XVIII wieku. Pochodzi ponoć z okolic Limanowy (gm. i pow. Limanowa, lub, jak głosi aktualny podpis, z kaplicy w Rabce-Zdroju): wyjątkowa ekspresja rzeźby opiera się na przedstawieniu skrajnie wychudzonej twarzy zamyślonego Jana. Wysokość 74 cm, szerokość 31cm, w zbiorach od roku 1933, zakupiona w Rabce (uwaga: jedno źródło sugeruje Rabkę jako miejsce pochodzenia) (#214). W sierpniu 1948 roku figurę prezentowano na wystawie zorganizowanej z okazji propagandowego Światowego Kongresu Intelektualistów we Wrocławiu (>>)

    • Figura Jana N. zakupiona w Pisarzowie (gm. i pow. Limanowa): drewno lipowe polichromowane, wysokość 25 cm, szerokość około 11 cm, zakup w roku 1946. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#204)

    • Figura Jana N. zakupiona w Olszówce (gm. Mszana Dolna, pow. Limanowa): drewno lipowe polichromowane, wysokość 59 cm, szerokość około 24 cm , zakup. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#191)

    • Figura Jana N. zakupiona w Olszówce (gm. Mszana Dolna, pow. Limanowa): drewno lipowe polichromowane. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne, zachowana tylko połowa aureoli (#192)

    • Figura Jana N. zakupiona w Mszanie Dolnej (gm. Mszana Dolna, pow. Limanowa): drewno lipowe polichromowane, wysokość 58,5 cm, szerokość ok. 25 cm , zakup w roku 1932. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#193)

    • Figura Jana N. zakupiona w Łukowicy (gm. Łukowica, pow. Limanowa): drewno lipowe polichromowane, wysokość 52 cm, szerokość około 16,5 cm, zakup. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#199)

    • Figura Jana N. zakupiona w Łukowicy (gm. Łukowica, pow. Limanowa): drewno lipowe polichromowane, wysokość 32,7 cm, szerokość około 11 cm, zakup. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#200)

    • Figura Jana N. w Łukowicy (gm. Łukowica, pow. Limanowa): XVIII wiek, drewno lipowe polichromowane, wysokość 202 cm, szerokość około 63. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#212)

    • Figura Jana N. zakupiona w Dobrej (gm. Dobra, pow. Limanowa): drewno lipowe polichromowane, wysokość 37 cm, szerokość około 12 cm, zakup w roku 1946. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#203)

    • Figura Jana N. zakupiona w Klikuszowie (gm. i pow. Nowy Targ): drewno lipowe polichromowane, wysokość 81 cm, szerokość 34 cm, zakup w roku 1937. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#194)

    • Figura Jana N. zakupiona w Klikuszowie (gm. i pow. Nowy Targ): drewno lipowe polichromowane, wysokość 90,5 cm, szerokość około 25 cm, zakup w roku 1937. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#196)

    • Figura Jana N. zakupiona w Łopusznie (gm. i pow. Nowy Targ): drewno lipowe ze śladami polichromii, wysokość 94 cm, szerokość około 46 cm, zakup. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#207)

    • Figura Jana N. zakupiona w Lasku (gm. i pow. Nowy Targ): drewno lipowe polichromowane, wysokość 41 cm, szerokość około 16 cm, zakup w roku 1931. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#198)

    • Figura Jana N. zakupiona w Długopolu (gm. i pow. Nowy Targ): drewno lipowe ze śladami polichromii, wysokość 33 cm, szerokość 12 cm, zakup. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#201)

    • Figura Jana N. zakupiona w Rokicinach (gm. Raba Wyżna, pow. Nowy Targ): drewno lipowe polichromowane, wysokość 27 cm, szerokość około 7 cm, zakup w roku 1932. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#197)

    • ¿ Figura, przedstawiająca zapewne Jana N., zakupiona w Skomielnie Białej (gm. Lubień, , pow. Myślenice, Małopolska >>): drewno lipowe polichromowane, wysokość 35 cm, szerokość 19cm , zakup w roku 1937. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#189)

    • Figura Jana N., zakupiona w Skomielnie Białej (gm. Lubień, pow. Myślenice, Małopolska >>): drewno lipowe polichromowane, wysokość 47 cm, szerokość około 20 cm, zakup w roku 1964. Rzeźba przyścienna, ujęcie frontalne (#208)

    • Figura Jana N. zakupiona w Krzeczowie (gm. Lubień, pow. Myślenice, Małopolska >>): drewno lipowe polichromowane, wysokość 20 cm, szerokość około 8 cm, zakup w roku 1931. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#205)

    • Figura Jana N., zakupiona w Suchej Beskidzkiej (gm. i pow. Sucha Beskidzka): drewno lipowe polichromowane, podstawa świerkowa, wysokość 28 cm, szerokość około 9 cm, zakup w roku 1972. Rzeźba przyścienna, ujęcie frontalne (#210)

    • Figura Jana N. Drewno lipowe polichromowane, wysokość 27 cm, szerokość około 10 cm. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#202)

    • Figura Jana N. Drewno lipowe polichromowane, podstawa świerkowa, wysokość 51,5 cm, szerokość ok. 16. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#190)

    • Figura Jana N. z XVIII wieku: drewno lipowe polichromowane, podstawa świerkowa, wysokość 80 cm, szerokość około 35, dar z roku 1931. Rzeźba przyścienna, ujęcie frontalne (#211)

    • Figura Jana N. zakupiona we Wrocławiu ( Śląsk >>): drewno lipowe ze śladami polichromii, wysokość 78 cm, szerokość około 27 cm, zakup w roku 1966. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#209)

    • Figura Jana N. zakupiona w Krakowie (Małopolska >>): XVIII wiek, drewno lipowe polichromowane, wysokość 120 cm, szerokość około 44 cm, zakup w roku 1968. Rzeźba przyścienna, ujęcie frontalne (#213)

    • Figura Jana N. zakupiona w Rdzawce (gm. Rabka, pow. Nowy Targ): drewno lipowe ze śladami polichromii, wysokość 83,5 cm, szerokość ok. 28, zakup. Rzeźba pełna, ujęcie frontalne (#206)

    • Kapliczka przydrożna ze św. Nepomucenem z Rabki-Słonego (gm. Rabka, pow. Nowy Targ): skrzynkowa sześcioboczna kapliczka świerkowa (wysokość 50 cm, szerokość 26,5 cm, głębokość 11 cm) kryta daszkiem. Figura świętego ujęta frontalnie w lekkim kontrapoście, drewno lipowe polichromowane, kapliczka, wysokość rzeźby 25 cm, dar z roku 1929 (#269)

    • Figura Jana N. z Rabki, około 160 cm, drewniana polichromowana, zaopatrzona w aureolę w której pozostały trzy gwiazdy, z medalionem spinającym pelerynę (uwaga: należy upewnić się, czy obiekt ten nie jest tożsamy z którymś z powyższych) (nad: M.Muryn)
       

    • Obraz na szkle przedstawiający figurę Jana N. w kapliczce o dwuspadowym daszku i półokrągłym wejściu (nad: M.Muryn) (o Szklanych Nepomukach - powyżej >>)

    • Obraz na szkle z wizerunkiem Jana N. z krucyfiksem. Przed Janem - Księga, wokół stylizowane kwiaty. Ujęcie prawie identyczne jak w obrazku z Muzeum Tatrzańskiego o sygnaturze MT-E3367 (zobacz wyżej, >>) (nad: M.Muryn) (o Szklanych Nepomukach - powyżej >>)

  • Rabka (gm. Rabka, pow. Nowy Targ, ): w muzealnym kościele św. Marii Magdaleny jest piękny barokowy ołtarz Jana N. (prawy boczny), z dobrej klasy obrazem przedstawiającym Jana stojącego przy ołtarzu, adorującego krucyfiks (nad: M.Muryn)










^
























Nepomuki z Orawy Górnej

(dziś część powiatu nowotarskiego, 20 + 1)

Nepomuki z polskiej części Orawy, czyli Orawy Górnej to te z terenu ograniczonego od północy i zachodu pasmem Beskidu Żywieckiego, a od wschodu granicą europejskiego działu wodnego. Są to zwykle XVIII-to wieczne figury powstały na fali triumfu nad herezją luterańską. Akcję kontrreformacyjną prowadziło tam misyjne duszpasterstwo z głębi Polski wspierając w ten sposób zażartą walkę polskich chłopów przeciw węgierskim panom protestanckim rezydującym na zamku w Orawie i ich administracji. Śladem tej walki jest nadanie szlachectwa za zasługi w obronie wiary rodzinie sołtysów Moniaków z Zubrzycy Górnej. A w ich dworze (dziś skansen) wisi malowany na szkle Nepomuk...

Najbardziej aktywny w "produkcji" Nepomuków na tym terenie były warsztaty kamieniarskie ze wsi Biały Potok (Bielý Potok), gdzie użytkowano bogate złoża miękkiego żółtego piaskowca. Ośrodek ten reprezentował stosunkowo wysoki poziom artystyczny i dobre opanowanie barokowej ornamentyki. Warsztat rodziny Bielopotockých czynny był na przełomie XVIII i XIX wieku. Najstarszym mistrzem był Juraj Bielopotocký, jego współpracownikiem około roku 1770 był Józef Lassak, który z czasem usamodzielnił się. Syn mistrza, Aleksander Bielopotocký kształcił się w Krakowie. W połowie XIX do rodziny wszedł przybysz z Polski, Alois (1834-89), który przyjął ich nazwisko. Miał on siedmiu synów, a jeden z nich, Jan (1866-1912) był ostatnim z kamieniarzy tego ośrodka. Tworzyli oni figury w miejscowościach Lipnica Wielka, Piekielnik, Orawka i Podwilk.

Zdjęcia z albumu "Kapliczki i krzyże przydrożne" wydanego w 1958 roku mają wartość archiwalną, ale szczęśliwie obiekty te dotrwały do dzisiaj. Najpiękniejszy przykład orawskiej figury Jana Nepomucena na Orawie znajdziecie w Jabłonce:

  • Jabłonka (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): na rozstajach dróg do Krakowa i Zubrzycy stoi Nepomucen z 1752 roku. Jest to kamienna polichromowana figura Jana N. była prawdopodobnie fundacją plebana Orawki  (1723-1754) i proboszcza w Podwilku (1723-37), Jana Grotowskiego. Czworokątny postument zdobią uskrzydlone główki amorków i płaskorzeźby: Św. Rozalii z czaszką i gałązką różaną oraz Marii Magdaleny z wonnościami
  • Jabłonka (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): na końcu wsi, przy drodze do Chyżnego, jest kapliczka z roku 1809, na słupie, w typowej dla tego regionu formie blaszanego półokrągłego daszku (>>) zdobionego ząbkami. Wewnątrz drewniana malowana figura Jana N. z krzyżem w rękach. Fundator – Dobiáš Jablonský

  • Jabłonka-Wdówkowa (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): w przysiółku Wdówkowa jest współczesna murowana kaplica, w której wnęce flankowanej łacińskim napisem "Sancte Joannes ora pro nobis", za szkłem, ustawiono starszą drewnianą polichromowaną figurkę Jana Nepomucena z roku 1908

  • Jabłonka-Suwadów (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): w osiedlu Suwadów, za mostem na Piekielniku, stoi krępa kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1772 roku. Na cokole inicjały M.S.A. i rok 1772 (nad: Pietrosul, orava.it.home.pl)

  • Chyżne (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): przed kościołem św. Anny kamienna polichromowana figura Jana N. z 1823 roku, z aniołkami - symbolami tajemnicy spowiedzi (palec przy ustach i kłódka). W kwietniu 2011 aniołka z palcem nie było - nie wiem, czy już jest na swoim miejscu i jaka jest/była przyczyna nieobecności. Rzeźba ustawiona jest na okazałym wolutowanym cokole ozdobionym płaskorzeźbionym Językiem i chroniona metalowym daszkiem (>>), dodanym po roku 1958

  • Chyżne (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): przy drodze do Trstenej polichromowana płaskorzeźba Jana N. na froncie cokołu słupa maryjnego z roku 1760. Pod nią napis „Curavit Ioannes Baranak [ad] divae matris honor[em] MDCCLX 23 octobris”

  • Chyżne (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): na cmentarzu, przy kościele św. Anny, znajduje się nagrobek Jána Sivého (Joanes Szivy), administarora Chyżnego, zmarłego w roku 1867. Na nim, u podstawy krzyża, umieszczono półplastyczną polichromowaną kamienną figurę Jana N. (nad: Pietrosul, orava.it.home.pl)

  • Lipnica Wielka (gm. Lipnica Wielka, pow. Nowy Targ, ): przy moście na Lipniczaku i skrzyżowaniu z dróg a do Lipnicy Małej stoi na cokole krępa kamienna figura Jana N. w aureoli, z warsztatu Bielopotockých. Pochodzi  z roku 1761, co wyczytać można na chronostychu (>>)

  • Lipnica Wielka (gm. Lipnica Wielka, pow. Nowy Targ, ): w dolnym końcu wsi przy starej drodze do Chyżnego, obok domu z numerami 2 i 3, stoi murowana bielona kapliczka z drewnianą rzeźbą Jana N. we wnęce, ufundowana przez tutejszych gospodarzy w połowie XVIII wieku. Jest polichromowana i zaopatrzono ją w krzyż i aureolę z pięcioma dużymi gwiazdami (nad: Pietrosul, orava.it.home.pl)

  • Lipnica Wielka (gm. Lipnica Wielka, pow. Nowy Targ, ): w tutejszym kościele św. Łukasza Ewangelisty, w bocznym ołtarzu stoi XIX-wieczna figura Jana N. z palcem na ustach i w aureoli. Jest też promienisty Język na chmurkach (nad: Pietrosul, orava.it.home.pl)

  • Piekielnik (gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ):  kamienna pieta z polichromowaną płaskorzeźbą Jana N. przy domu nr 280a, na Bryjowej Roli. Jan z palmą i krzyżem, z warsztatu Bielopotockých. Napis głos: "TUTO / SATULU DAL VISTAVIL MATEJ / NOVAK 5 VII / ROK 1824", co ma zapewne oznaczać, że 5 lipca 1824 roku niejaki Maciej Nowak wystawił tę statuę. Obiekt był ostatnio w bardzo dobrym stanie, niestety gdzieś w roku 2011 (?) jakiś wandal uszkodził płaskorzeźbę pozbawiając ją twarzy i fragmentów korpusu
  • Orawka (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): przy drodze do przysiółku Zawoda i mostku na Czarnej Orawie stoi statyczna krępa kamienna figura z 1758 roku, pod blaszanym daszkiem (>>), typowym dla tego regionu Polski. Polichromowany i bezbrody Jan N. pochodzi z warsztatu Bielopotockých, ma czerwoną pelerynę i krzyż w rękach. W porównaniu ze stanem z 1958 roku Jan dzielnie się trzyma, dodano mu tylko brzydki metalowy płotek

  • Orawka (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): w tutejszym drewnianym kościele, na jego zachodniej ścianie, pod chórem muzycznym, nad ławkami jest malowidło przedstawiające Jana N. podpisane "S. Iohannes Nepomuc..."

  • ¿  Orawka (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): w wymienionym wyżej kościele, na zaplecku ambony, jest wizerunek świętego, który może - ale nie musi - być Janem N. Argumenty za: miejsce, krucyfiks, rokieta, stuła, zarost. Argumenty przeciw: brak mantoletu i biretu, atrybutów milczenia i męczeństwa. Tajemnicza postać trzyma w lewej ręce Biblię z napisem - niestety trudnym do odczytania. W sumie: 60 % za, 40 % - przeciw, a głównym argumentem jest powiązanie Jana z sakramentem spowiedzi (nad: H. Jakóbczak)

  • Podwilk (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ): przy drodze nr 7 piękna rozbudowana kamienna i polichromowana figura z roku 1773 z warsztatu Bielopotockých, zaopatrzona w dwa putta z kłódką i kluczem na osobnych cokołach i płaskorzeźbiony język w girlandzie kwiatów. U podnóża figury stare łacińskie płyty inskrypcyjne, trudno już czytelne. Całość zabezpieczona nowym daszkiem z pleksi, niezbyt pięknym
  • Podwilk (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ): przy domu nr 285 Jan N. na cokole pomnika maryjnego, 1759, odnowiony w roku 1815
  • Podwilk (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): wewnątrz kościoła św. Marcina, na ścianie południowej, zawieszono obraz z Janem N. Jan klęczy na chmurce w pozie adoracji krucyfiksu, przed nim leżą biret i Księga, a pod nią widoczny Most Praski. Gwiaździsta aureola, stuła (nad: Pietrosul, orava.it.home.pl)
  • Podwilk (gm. Jabłonka, pow. Nowy Targ, ): polichromowany wysoki słup z roku 1773 z rzeźbą Jana N. na lewym brzegu rzeczki Orawki, przy ujściu Bukowinskiego Potoku. Na podstawiei ornamenty roślinne i napis "ANNO 1773 DIE 12 8[octo]bris" (nad: Pietrosul, orava.it.home.pl)

  • Podszkle (gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ): w tym przysiółku Bukowiny, na cmentarzu położonym 300 metrów na południe od kościoła św. Rozalii, koło kamiennego krzyża, na trójkątnym cokole-obelisku ustawiono kamienną, pomalowaną srebrną farbą figurę Jana N. Stanowi nagrobek Jána Vlčka (Ioanes Senior Vilcsek, zm. 1827)

  • Podszkle (gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ): na Jędraszkowej, w zachodnim końcu miejscowości malowana kamienna polichromowana figura św. Jana Nepomucena stojąca na masywnym cokole, usytuowana pomiędzy dwoma modrzewiami w pobliżu domu nr 124a  (nad: Pietrosul, orava.it.home.pl)

  • Podsarnie (gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ, ):  w zachodniej części wsi, obok domu nr 89), stoi kamienny przydrożny słup z polichromowaną statyczną rzeźbą św. Jana Nepomucena, w birecie i z długą stułą. Na cokole płaskorzeźbiona św. Katarzyna Aleksandryjska i napis: "Tuto Statulu Fundoval Jan Kapuštak 1884" (nad: Pietrosul, orava.it.home.pl)

do Janów Orawskich zaliczać też można dwa obiekty leżące na granicy regionu, na Przełęczy Zubrzyckiej, w Zubrzycy Górnej i Zubrzycy Górnej-Ignatówce (gm. Bystra-Sidzina, pow. Sucha Beskidzka), opisane wśród Nepomuków podhalańskiej części powiatu Sucha Beskidzka (zobacz >>). Do tego dodać można obiekty zgromadzone w skansenie w Zubrzycy Górnej (zobacz >>) - Orawskim Parku Etnograficznym, choć niekoniecznie pochodzą one z właściwej Orawy

 

 

Dalsze orawskie Nepomuki to te ze słowackiej Orawy Dolnej (okresy: Námestovo, Tvrdošín, Dolný Kubín)
(zobacz >>)

oraz

Jany malowane na Szkle w zbiorach Muzeum Tatrzańskiego, skansenu w Zubrzycy Górnej, Muzeum Etnograficznego w Warszawie i nie tylko, (zobacz >>)
























^















Spiskie Nepomuki (15)

zobacz w google maps >>

Nepomuki po polskiej stronie Spiszu, czyli z terenów między granicą polsko-słowacką na południu, rzeką Białką na zachodzie i północy oraz rzeką Dunajec na północnym-wschodzie. Historycznie do Spiszu należy również pas terenu na północ i zachód od obecnego koryta Białki, a to wskutek zmiany koryta tej rzeczki w XVII wieku (zobacz granice Spiszu Polskiego >>)

Granice regionu zmieniały się na przestrzeni dziejów. Zwykło się uważać, że region ten leży w Centralnych i Wewnętrznych Karpatach Zachodnich, w dorzeczu górnego Popradu, górnego Hornádu oraz w części dorzecza Dunajca (na wschód od Białki). Na północnym zachodzie Spisz sąsiaduje z Podhalem, na północy z ziemią sądecką, na wschodzie z Szaryszem, na południu z Abovem i Gemerem, na południowym zachodzie z Liptowem. W granicach Spisza znajdują się, w całości lub w części, następujące regiony: Kotlina Popradzka, Kotlina Hornadzka, Tatry Wschodnie, Tatry Niżne, Góry Straceńskie, Góry Lewockie, Pogórze Spisko-Gubałowskie i Pieniny.

zobacz Nepomuki słowackiej części Spiszu (>>)
(Kežmarok, Levoča, Spišský Hrhov, Spišská Kapitula, Spišský Štvrtok, Gelnica)

W 1412 roku król Władysław Jagiełło pożyczył Zygmuntowi Luksemburskiemu 37 000 kop szerokich groszy praskich (ówcześnie ok. 7 ton czystego srebra). Pożyczkę zabezpieczono zastawem, w którego skład weszły miasta i miasteczka należące wcześniej do ziemi sądeckiej (i później wydzielone jako odrębna jednostka): Lubowla, Podoliniec i Gniazda (w miastach tych utworzono starostwo grodowe z siedzibą w Zamku Lubowelskim) oraz 13 miast spiskich: Biała, Lubica, Wierzbów, Spiska Sobota, Poprad, Straże, Spiskie Włochy, Nowa Wieś (dziś Spišská Nová Ves), Ruszkinowce, Wielka, Spiskie Podgrodzie (ale nie Zamek Spiski i nie Spiska Kapituła), Maciejowce, Twarożne. Pożyczka nigdy nie została spłacona, a wymienione miasta spiskie wchodziły w skład I RP aż do rozbiorów. Zaliczam je więc do umownej kategorii Kresów.

zobacz Nepomuki Zastawu Spiskiego (Starostwa Spiskiego i 13 Miast Spiskich), dziś na Słowacji (>>) (Podoliniec, Lubowla, Gniazda, Spišské Vlachy)

  • Frydman (gm. Łapsze Niżne, pow. Nowy Targ, ): pięknie położona murowana kapliczka, w środku ludowa drewniana figura Jana
  • Frydman (gm. Łapsze Niżne, pow. Nowy Targ, ): w pochodzącej z roku 1764 ośmiobocznej kaplicy Matki Boskiej Karmelitańskiej przy starym kościele św. Stanisława jest - między innymi elementami oszałamiającego rokokowego wystroju - polichromowany konfesjonał, na zaplecku którego widnieje wizerunek Jana N. spowiadającego królową (nad: H. Jakóbczak)
  • Frydman (gm. Łapsze Niżne, pow. Nowy Targ, ): w bocznym ołtarzu M.B. Szkaplerznej kościoła św. Stanisława jest duża złocona figura Jana N. pochodząca zapewne z lat 1751-1757 tak jak cały ołtarz. Układ pustych rąk Jana zdaje się wskazywać, że niegdyś dzierżył on krzyż, co potwierdzałoby jego tożsamość niepotwierdzona żadnym innym atrybutem, prócz ubioru  (nad: A. Krupnik -> H. Jakóbczak)
  • Frydman (gm. Łapsze Niżne, pow. Nowy Targ, ): w kościele św. Stanisława jest również feretron, który poświęcono Janowi N. Przedstawiono na nim portret łysawego Jana z aniołkami, z których jeden trzyma aureolę. Ciekawie ujęto biret Jana, który unosi się na palmie męczeńskiej (nad: H. Jakóbczak)
  • Frydman (gm. Łapsze Niżne, pow. Nowy Targ, ): na postumencie przy schodach wiodących na ambonę frydmańskiego kościoła Św. Stanisława stoi drewniana polichromowana Jana N. Ciekawy jest kolor szat - zarówno peleryna jak i komża i sutanna są srebrne. Srebrny jest również otok czarnego biretu (nad: H. Jakóbczak)
  • Nowa Biała (gm. i pow. Nowy Targ): figura Jana N. w oszklonej kapliczce w rozwidleniu dróg w Nowej Białej. Drewniany Jan w czerwonej pelerynie, z aureolą i krzyżem
  • Jurgów (gm. Bukowina, pow. Tatrzański, Zakopane): przy kościele św. Sebastiana i Matki Boskiej Różańcowej stoi nagrobek - piaskowcowy krzyż z niszczejącym płaskorzeźbionym Janem N. na cokole (nad: Pietrosul)
  • Czarna Góra (gm. Bukowina, pow. Tatrzański, Zakopane, ): na skraju wsi od strony Jurgowa w murowanej kapliczce o gontowym dachu drewniana figura Jana N., polichromowana, z brązową palmą i nowym krzyżykiem w rękach, o dziwnym spojrzeniu i błękitnym spodzie mantoletu. W aktualnym malowaniu Jan jest blondynem o czarnych brwiach
  • Łapsze Niżne (gm. Łapsze Niżne, pow. Nowy Targ): figura Jana w ołtarzu kościoła parafialnego
  • Łapsze Niżne (gm. Łapsze Niżne, pow. Nowy Targ): typowa drewniana polichromowana figura Jana w murowanej kapliczce
  • Łapsze Wyżne (gm. Łapsze Niżne, pow. Nowy Targ): w kościele śśw. Piotra i Pawła jest płaskorzeźba Jana w płycinie na zaplecku ambony kościoła. Drewno polichromowane, XVIII wiek. Bardzo ciekawy obiekt z nieczęsto spotykanym motywem Jana Kaznodziei. Rewelacyjne są rumieńce na policzkach Jana, słuchających go wiernych i aniołków, w tym tego trzymającego aureole i palmę (nad: H. Jakóbczak)
  • Łapsze Wyżne (gm. Łapsze Niżne, pow. Nowy Targ): w kościele śśw. Piotra i Pawła, w górnej części malowanego ołtarza św. Józefa jest wizerunek Jana N. w otoku (nad: H. Jakóbczak)
  • Niedzica (gm. Łapsze Niżne, pow. Nowy Targ, ): współczesny Jan przed dworem przeniesionym z Grywałdu. Stoi na cokole-pniu w nowej kapliczce w stylu góralskim
  • Niedzica (gm. Łapsze Niżne, pow. Nowy Targ, ): w tutejszym kościele św. Bartłomieja jest wykonany realistycznie wizerunek martwego Jana Nepomucena zamknięty w szklanej gablocie w dolnej części ołtarza. Bogate rokokowe złocone zdobienia, figura odziana w szaty z materiału, aureola, ręce złożone jak do modlitwy. Elektryczne światełka u stóp i wezgłowia. Oczywiście znałem takie przedstawienia, ale tylko z terenów Bawarii (>>) i Austrii (>>), nawet nie sądziłem, że mogą trafić się i u nas ze względu na nieco inne zwyczaje religijne. A jednak! Jany sportretowane w pozycji leżącej podzieliłbym na dwa rodzaje: 1. Jan Grobowy - takie jak ten; 2. Jan Pływający - vide Gorzanów, figura z Nepomuka, kilka innych. Snuję też własną subteorię, że typy te mogą być tożsame, to znaczy kiedy ich akurat nie spławiano, to eksponowano je w takich gablotach-grobowcach. W słowackiej części Spiszu (>>) jest jeszcze jeden Jan leżący - w Spišskim Hrhovie (nad: H. Jakóbczak)







 
  • Niedzica (gm. Łapsze Niżne, pow. Nowy Targ, ):  w tutejszym kościele św. Bartłomieja jeden z konfesjonałów ozdobiony jest drewnianą figurą JN, polichromowaną (nad: H. Jakóbczak)

Kolejne Nepomuki Spiskie to Jany na Szkle w zbiorach Muzeum Tatrzańskiego i nie tylko (zobacz >>)
^
Państwo Żywieckie (34 + 4)

zobacz na mapie Google >>

Majętność ziemska zwana Państwem Żywieckim powstała na terenie Księstwa Oświęcimskiego (>>) w 1467 roku i razem z nim weszły w skład Małopolski i dawnego woj. krakowskiego I RP, choć dalsze losy ziemie te wiązały raczej z Księstwem Cieszyńskim (>>) niż z Małopolską (>>). Właścicielami byli Komorowscy, Wazowie, Wielkopolscy i Habsburgowie. Może z racji patronatu Jana N. nad tym ostatnim rodem żywiecczyzna jest bogata w Nepomuki, które tutaj wyposażane są często w blaszane daszki (>>) osłaniające rzeźby przed niepogodą.





























  • Żywiec (gm. i pow. Żywiec, ): przy kościele św. Krzyża, po jego południowej stronie, stoi kamienna figura Jana N. autorstwa Jana Pokornego z 1717 roku, osłonięta blaszanym daszkiem (>>). Pierwotnie stała na żywieckim rynku, przeniesiona być może w związku z wielkim pożarem w roku 1857. Wersja, że Jan ustąpił miejsca na rynku Florianowi nie jest wiarygodna, bo ta dwójka znakomicie ze sobą koegzystuje w wielu miejscowościach. W roku 2009 figura przeszła renowację, a zdjęcia pokazują stan przejściowy - brak jeszcze odświeżanego właśnie daszku i palmy, usunięto już warstwy farby. na cokole napisy:
    Św. Janie Nepomucenie módl się za nami
    Wystawiony na rynku przez Pokornego 1717 r. Przeniesiony tutaj w 1864 r. Podstawa dorobiona 1872 r., odnowiony 1924 r.
  • Żywiec (gm. i pow. Żywiec): w tutejszym muzeum jest przechowywana figura Jana N. - w 2003 roku widziała ją Isia >>
  • Żywiec (gm. i pow. Żywiec, ): w tutejszym muzeum jest jeszcze jedna drewniana polichromowana rzeźba Jana N., która stała niegdyś na drewnianym moście na Sole. Po jego zbombardowaniu w roku 1945 rzeźba zaginęła. Jedna przez 61 lat figura spoczywała na strychu domu Franciszka Dowsilasa, który odnalazł ją w resztkach zburzonego mostu i ukrył ją. Dopiero w roku 2005, podczas gruntownego porządkowania strychu, wnuk Franciszka Dowsilasa – Pan Andrzej Dulowski - natrafił na zapomnianą rzeźbę, o której pamiętał z dzieciństwa. Po rodzinnej naradzie postanowiono znaleźć rzeźbie właściwe miejsce - więc 12 grudnia 2006 roku przekazano wspaniały dar Muzeum Miejskiemu w Żywcu
  • Żywiec (gm. i pow. Żywiec, ): przy ulicy Węglowej i Witosa, przy parku, stoi kamienna figura Jana N. z daszkiem (>>) ozdobionym 11 (!) gwiazdami, pochodząca z końca XVIII lub z początku XIX wieku. Pierwotnie rzeźba stała w arcyksiążęcym parku i nie była dostępna dla mieszkańców tzw. Ispu (dzielnica Żywca) lecz na prośbę mieszkańców (petycja do arcyksięcia Habsburga) kapliczkę przesunięto na skraj parku (gdzie dziś się znajduje), a mieszkańcy mogli się przy niej modlić. Ponieważ blisko kapliczki znajdowały się składy i magazyny, wśród mieszkańców święty nazywany jest "Janem Nepomucenem z Magazynu" a słowa modlitwy zaczynają się od: "Obyś ocalał jak najdłużej św. Janie Nepomucenie z Magazynu" (nad: M.J., www.grojcowianie.org). Ciekawostką tej kapliczki jest fakt, że w jej postument wmurowano głowę innego (lub tego samego) Nepomuka (zobacz niżej)
  • Żywiec (gm. i pow. Żywiec, ): w konkatedrze p.w. Narodzenia NMP przy ul. Zamkowej, w ołtarzu bocznym kaplicy Wniebowzięcia fundacji Komonieckich z 1704 roku, jest okazały złocony drewniany Jan N. wygięty w eleganckim mocnym kontrapoście (nad: M.P.)
  • Żywiec (gm. i pow. Żywiec, ): przy ulicy Węglowej i Witosa, w niszy postumentu innego Nepomuka (zobacz wyżej) umieszczona jest na stałe (zamurowana) głowa z innej rzeźby Nepomuka. Według niesprawdzalnych informacji w 1941 roku Niemcy zniszczyli rzeźbę, ocalała tylko głowa, którą być może wyciągnięto z pobliskiej studni gdzie wrzucili ją okupanci. W chwili odbudowania kapliczki "Z Magazynu" starą głowę wmurowano w postument na pamiątkę barbarzyństwa hitlerowców (nad: M.J., www.grojcowianie.org)
  • Żywiec (gm. i pow. Żywiec): w kościele św. Krzyża przy ul. Świętokrzyskiej, po prawej stronie prawego ołtarza bocznego, jest drewniana figura JN w złotych szatach
  • Żywiec (gm. i pow. Żywiec): w tym samym kościele św. Krzyża przy ul. Świętokrzyskiej jest ołtarz nepomucki z obrazem JN przedstawiającym Jana klęczącego przy stole, na którym jest oparta o czaszkę otwarta Księga
  • Żywiec-Sporysz (gm. i pow. Żywiec, ): na moście tzw. Sporyskim - Żywiec-Sporysz stoi kolejny żywiecki Jan N. Kapliczka znajduje się na moście prawdopodobnie od roku 1917. W 1958 roku wezbrane wody Koszarawy zerwały i zabrały most. Przezorni mieszkańcy Sporysza widząc, że już nic nie uratuje mostu, zabrali w porę kapliczkę, która stanęła ponownie na odbudowanym moście. Sporyskiemu Nepomukowi dwukrotnie zagrozili wandale niszcząc kapliczkę i rzeźbę w 1993 i 1998 roku. Za pierwszym razem renowacji podjęła się mieszkanka Sporysza Irena Dziki z ojcem, za drugim razem - Stanisław i Władysław Kłusakowie. Oszklona kapliczkę wieńczy krzyżyk oraz spora obręcz (!) - może kiedyś były na niej gwiazdy? (nad: M.J., www.grojcowianie.org)
  • Trzebinia (gm. Świnna, pow. Żywiec): koło cukierni, na posesji należącej do państwa Kozieł znajdującej się przy drodze biegnącej przez Trzebinię, wznosi się murowana kapliczka przydrożna zbudowana na planie kwadratu, otwarta jest z trzech stron arkadami. W niszy nad frontową arkadką znajduje się rzeźba św. Jana Nepomucena (nad: H.Jakóbczak)
  • Lipowa-Brzeziny (gm. Lipowa, pow. Żywiec): w przysiółku Brzeziny kamienna figura Jana N. pod blaszanym sześciokątnym daszkiem, z roku 1870, na co wskazuje data na cokole. Wykonana została w Poznaniu, a sprowadziła ją do Brzezin rodzina Caputów, pod opieką której jest do dziś
  • Łodygowice (gm. Łodygowice, pow. Żywiec, ): przy ul Rzecznej 27/29 kamienna polichromowana figura Jana N. pod wygiętym blaszanym daszkiem (>>), na wysokim cokole (nad: M.Muryn)
  • Łodygowice (gm. Łodygowice, pow. Żywiec, ): idąc ulicą Sportową skręcamy w lewo w polna drogę, znowu w lewo, i w grupie starych drzew, na granicy wsi Łodygowice, Pietrzykowice i Lipowa, przy dawnym trakcie mijającym w tym miejscu mokradła spotykamy kamienną polichromowaną rzeźbę przydrożną Jana N. Pochodzi z 1801 roku, co wyczytać można z napisu na gzymsowanym postumencie. Ponadto wezwanie: Św. Janie Nepomucenie módl się za nami i nieczytelny pod grubą warstwą farby napis fundacyjny na prawym boku Biret, stuła, krzyż, palma. Postument zabezpieczony stalową klamrą, nad Janem rozpostarto blaszany daszek, a raczej klatkę. Z miejscem tym związane jest podanie, że przejeżdżający wśród mokradeł woźnica utonął tu wraz z koniem (nad: M.J., www.grojcowianie.org)
  • Zarzecze (gm. Łodygowice, pow. Żywiec): maleńka figurka Jana N. w kapliczce na terenie prywatnym
  • Kamesznica (gm. Milówka, pow. Żywiec): osłonięty blaszanym daszkiem (>>), kamienny malowany Jan N. przy drodze krajowej 69, po prawej stronie jadąc w kierunku Zwardonia, tuż przy granicy Milówki. Niedawno odnowiony. Niestety napisu na cokole nie sposób odczytać (nad: W.T.). Wizja lokalna w lutym 2005 pozwala stwierdzić stosunkowo dobry stan obiektu. Jan jest pomalowany tak grubą warstwą farby, że nie sposób stwierdzić, czy wykonano go z drewna czy z kamienia. Zamalowano również brodę i tak Jan stracił zarost
  • Radziechowy (gm. Radziechowy-Wieprz, pow. Żywiec): po różnych perturbacjach sprawa Jana Radziechowskiego wydaje się być rozwiązana: drewniana polichromowana rzeźba stoi w drewnianej domkowej otwartej z trzech stron kapliczce przy głównej drodze, 70 metrów od kościoła św. Marcina, obok Ośrodka Zdrowia i poczty (uzup: M.J., GOK Radziechowy)
  • -/¿ Wieprz (gm. Radziechowy-Wieprz, pow. Żywiec, ): pierwszą figurę św. Jana Nepomucena ustawiono na środku wieprzskiego mostu około 1922 roku, gdy zbudowano pierwszy most. Jej wykonawcą był Wojciech Urbaś syn (1896-1975). Święty przetrwał tam spokojnie okres międzywojenny i prawie całą okupację hitlerowską. Dopiero, gdy Niemcy opuszczali Żywiecczyznę, wysadzili ów most w dniu 5 kwietnia 1945 roku, w wyniku czego posąg znalazł się w rzece. Stamtąd wyłowił rzeźbę Antoni Krestian i przekazał ją Katarzynie Pawlus, u której znajdowała się ona aż do 1958 roku, kiedy to św. Jan Nepomucen wrócił na swoje stare miejsce. Przez kolejne dwanaście lat na odbudowanym po wojnie moście, na drewnianym wzmocnionym metalowymi obręczami słupku, nakryty wspartym na dwóch prętach blaszanym daszkiem. W 1980 roku wezbrana Soła zerwała ów most, ale rzeźba ocalała. W czasie wyburzania resztek zniszczonej przez powódź przeprawy ta stara, już nieco spróchniała, figura została jednak uszkodzona i wrzucona do rzeki. Stamtąd zabrał rzeźbę Krzysztof Jambor i przekazał Czesławowi Pawlusowi, a ten przez pewien czas miał ją u siebie. Kiedy w następnym roku wojsko zakończyło budowę nowego, choć prowizorycznego, drewnianego mostu figurę chciano ustawić na nim, ale saperzy nie zgodzili się sugerując jednak, że chętni mogą uczynić to na własną rękę. Dlatego też Czesław Pawlus wraz z synem Markiem wykorzystując nieobecność żołnierzy ustawili na moście posąg Świętego. Kilka lat później ktoś poważnie uszkodził figurę. W 1987 lub 1988 roku, zanim jeszcze zaczęto wyburzać ten prowizoryczny most, uszkodzoną figurę Jana Nepomucena zabrał Czesław Pawlus i przekazał ją znanej rzeźbiarce Annie Ficoń, którą panie z Koła Gospodyń Wiejskich poprosiły o wykonanie nowego posągu na wzór starego. Ona nie mogąc jednak tego zrobić ze względu na bardzo zły stan zachowania i brak niektórych elementów starego posągu wyrzeźbiła zupełnie nowy (zobacz niżej) (źródło: "Kapliczki, figury i krzyże przydrożne parafii niepokalanego serca Najświętszej Maryi Panny w Wieprzu", Redakcja: Przemysław Dyrlaga, 2005). Nie są mi znane losy tej figury po 1988 roku - czy jest jeszcze u rzeźbiarki?
  • - Wieprz (gm. Radziechowy-Wieprz, pow. Żywiec, ): druga figura Jana N., następczyni zniszczonej rzeźby z 1922 roku (zobacz wyżej), została w 1991 roku umieszczona go wraz z blaszaną skrzynką, tradycyjnie na środku nowozbudowanego wieprzskiego mostu. Figura znajdowała się w blaszanej romboidalnej obudowie skrzynkowej, otwartej od czoła i z tyłu, przymocowanej do metalowego słupka. Postać Świętego została przedstawiona frontalnie. Oburącz trzymał on krucyfiks. Twarz miał raczej spokojną, poważną i skupioną. Odziany był w sutannę, komżę i pelerynę. Na głowie miał biret. Sutanna, peleryna, stuła i biret były koloru czarnego, włosy i zarost na twarzy zaś brązowego. Komżę pomalowano na biało, a twarz i ręce na żółto. Postać Świętego stała na niedużym zielonym cokoliku. W połowie lat 90. Anna Ficoń odnowiła jeszcze rzeźbę, aby nie zniszczyły jej niekorzystne warunki pogodowe. W końcu marca 2003 roku figurę skradziono, lub może wrzucono do Soły (źródło: "Kapliczki, figury i krzyże przydrożne parafii niepokalanego serca Najświętszej Maryi Panny w Wieprzu", Redakcja: Przemysław Dyrlaga, 2005)
  • Wieprz (gm. Radziechowy-Wieprz, pow. Żywiec, ): w metalowej kapliczce na słupie ustawionej na moście na rzece Soła znajduje się współczesny Nepomuk autorstwa rzeźbiarki ludowej Anny Ficoń z Wieprza (nad: M.J., GOK Radziechowy). Jest to trzecia figura na tym miejscu (zobacz wyżej), wykonana po utracie (zniszczeniu? kradzieży?) drugiej z kolei. Ufundowana przez  Koło Gospodyń Wiejskich z Wieprza, poświęcona 7 września 2003 roku, a 25 września 2003 roku umieszczona na moście w pozostałej, odnowionej obudowie. W maju 2005 roku figura została odnowiona (źródło: "Kapliczki, figury i krzyże przydrożne parafii niepokalanego serca Najświętszej Maryi Panny w Wieprzu", Redakcja: Przemysław Dyrlaga, 2005)
  • Brzuśnik (gm. Radziechowy-Wieprz, pow. Żywiec): na tzw. „Bielowym Polu” stoi kaplica typu domkowego. Wewnątrz stoi drewniana, polichromowana rzeźba św. Jana Nepomucena
  • ¿/- Bystra (gm. Radziechowy-Wieprz, pow. Żywiec): na starej przedwojennej fotografii widać brogową kapliczkę kryta gontem, o szalowanej deskami postawie (czyżby studnia?), a w niej drewnianą figurę Jana N.. Nie wiem nic o późniejszych losach tego obiektu, najpewniej nie istnieje (uwaga: istnieje niewielka możliwość, że chodzi o miejscowość Bystra Śląska (gm. Wilkowice, pow. Bielsko-Biała)
  • Przyborów (gm. Koszarawa, pow. Żywiec): w skromnej ceglanej kapliczce przy domu nr 40 skromna figurka Jana N. uzupełniona o aniołki. Niebieski mantolet, w ręku nieoryginalny krzyżyk. Dawniej rzeźba ta stała pod blaszanym daszkiem (>>), na cokole w formie dwóch betonowych bloków
  • Jeleśnia (gm. Jeleśnia, pow. Żywiec): drewniana figura Jana N., najprawdopodobniej  XIX-wieczna, w nowej kapliczce z białej cegły, krytej dachówką. Jan dzierży zbyt wielki, nowy krzyż, na którym słowo Chrystus napisano przez "H". Lokalizacja: niedaleko skrzyżowania z drogą na Sopotnię i karczmy. W próg nowej kapliczki wmontowano część jej poprzedniczki, z datą 1864 i inicjałami R.B. Nowa kapliczka nie jest zbyt piękna, ale docenić należy dbałość o zachowanie rzeźby
  • Jeleśnia (gm. Jeleśnia, pow. Żywiec): druga drewniana figura Jana N. znajduje się w dolnej wnęce domkowej kapliczki zamkniętej oknem. Znaleźć ją można przy drodze na Korbielów. Najprawdopodobniej XIX wiek. Jan ma aureolę z dużymi gwiazdami i jest polichromowany
  • Krzyżówki (gm. Jeleśnia, pow. Żywiec): jest tu ponoć figura Jana N., ale mnie nie udało się jej odszukać podczas wizji lokalnej w lutym 2005. Jednak z powodu ciężkiej zimy nie mogłem zboczyć z głównej drogi, a figura może stać gdzieś nad potokiem
  • Rajcza (gm. Rajcza, pow. Żywiec): mała kapliczka Jana N. na poręczy mostu nad Sołą. Być może ustawiona tam dopiero po jednej z ostatnich powodzi (nad: Krysia)
  • Rajcza (gm. Rajcza, pow. Żywiec): kamienna figura Jana N. na cmentarzu. Cokół, aureola z czterema gwiazdami, niefachowa polichromia (nad: W.T.)
  • Zwardoń (gm. Rajcza, pow. Żywiec): przy szlaku wiodącym z Małego Rachowca stoi kamienna figura Chrystusa, a na jego cokole między innymi wizerunek Jana N. (uwaga: należy odnaleźć obiekt w terenie)
  • Cięcina (gm. Węgierska Górka, pow. Żywiec): niedaleko kościoła św. Katarzyny kapliczka murowana, w niej drewniana polichromowana figura JN z długą stułą na szyi
  • Cięcina (gm. Węgierska Górka, pow. Żywiec): w tym samym kościele św. Katarzyny jest ołtarz św. Floriana, a wieńczy go, zamiast obrazu, płaskorzeźbiony wizerunek Jana N. w złotej profilowanej ramie
  • Cięcina (gm. Węgierska Górka, pow. Żywiec): w tym samym kościele św. Katarzyny jest obraz Jana N. o ściętych narożach, w złotej ramie
  • Cisiec (gm. Węgierska Górka, pow. Żywiec, ): kapliczka z figurą Jana N. położona przy drodze krajowej 69 Żywiec - Zwardoń, naprzeciwko starego budynku szkoły. W kapliczce zawieszony jest dzwon - jak głosi legenda po 100 latach od zawieszenia tam dzwonu miał on zabrzmieć w kościele w Ciścu. W 1972 w wiosce wybudowano kościół w ciągu 24 godzin i dzwon z tej kapliczki przeniesiono do kościoła. Teraz w kapliczce wisi inny dzwon. Jeszcze kilkanaście lat temu podczas ulew, burz kobieta opiekująca się kapliczką biła w dzwon. Obecnie nie ma już tego zwyczaju. Najstarsi mieszkańcy wsi mówią, że kapliczka zawsze była na tym miejscu. Kiedyś figura była noszona w procesji Bożego Ciała (nad: W.T.). Wizje lokalne w lutym 2005 i w lecie 2008 pozwalają stwierdzić dobry stan obiektu
  • ¿ Żabnica (gm. Węgierska Górka, pow. Żywiec): przy kościele znajduje się jeszcze jedna kapliczka, poświęcona MB z ludowymi figurami, z których jedna może być Nepomukiem albo Janem Kantym (nad: B.H.)
  • Żabnica (gm. Węgierska Górka, pow. Żywiec): kilkaset metrów powyżej kościoła po prawej stronie drogi stoi kapliczka z płaskorzeźbą Jana N. Tu już widać wyraźnie wszystkie atrybuty, a nieopodal płynie potok Żabniczank (nad: B.H.)
  • Młada Hora / Soblówka (gm. Ujsoły, pow. Żywiec): w drewnianej kaplicy w Mładej Horze, , położonej na wysokości około 900 m n.p.m., w stronę Soblówki, znaleźć można drewnianą, zapewne współczesną, polichromowaną figurkę Jana N.(nad: H. Jakóbczak)
  • Międzybrodzie Bialskie (gm. Czernichów, pow. Żywiec, ): przy kościele Św. Marii Magdaleny stoi kapliczka postawiona (według informacji od tubylców) na grobie księdza. Brak napisów potwierdzających tę informację. Wewnątrz figura Jana N. w nietypowym, białym birecie, chyba drewniana, pomalowana wieloma warstwami farby (nad: S.Ł.)
  • Las (gm. Ślemień, pow. Żywiec): drewniany Jan pod daszkiem (>>) na rzeźbionym słupie
  • Rychwałd (gm. Gilowice, pow. Żywiec): kamienny Jan N. przy kościele, wewnątrz murów, na ceglanym postumencie. Jan jest krępej budowy, z aureolą





























^

Kilka szczegółów pochodzi z książki Włodzimierza Jura "Żywieckie kapliczki i krzyże przydrożne" (Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej, 2000).

 

<<   wstecz | dalej >> 

  Źródła>>		 ^
@ ▲ Bookmark and Share INNE SZUFLADY ► :::LWOWSKA:::PODRÓŻE:::FOTO:::ŚREDNIOWIECZE:::AUTOR!:::STARE:::PRYWATNE:::