114 + 2
Aby nie było zbyt łatwo stosuję poniżej
podwójny podział Słowacji: po pierwsze na osiem
współczesnych województw (krajów):
oraz - równolegle - na
regiony geograficzno-historyczne, których granice opierają się z
grubsza na podziale na komitaty z czasów Królestwa Węgier. Dotyczy
to zwłaszcza regionów przygranicznych z Polską. Regiony
te to:
a ponadto Bratysława, Górna Nitra (Horná Nitra), Dolina Hronu (Pohronie), Dolina Dunaju (Podunajsko), Dolina Nitry (Ponitrie),
Dolina Wagu (Považie), Tekov, Trnava (Trnava a okolie), Záhorie,
Gemer, Hont, Horehronie, Novohrad.
Podpoľanie, Turiec, Abov (także Košice a okolie), Zamagurze (Zamagurie). Mam nadzieję, że
ani ja, ani Wy nie zgubicie się w tych zawiłościach.
|
|
 |
Bratislavský
kraj (8)
Powiaty (okresy): Bratysława I, Bratysława II,
Bratysława III, Bratysława IV, Bratysława V, Malacky, Pezinok, Senec
|
|
 
 
 
 
 
 
 
 
  |

|










 |
|
Okres Bratislava I-V (7)

-
Bratysława (Bratislava, Preszburk, Pressburg, Pozsony,
okres: i kraj: Bratislava, ): Jan N. przy kościele św. Marcina, we wnęce na ścianie budynku Wydziału
Teologicznego
-
Bratysława (okres: i kraj: Bratislava, ):
barokowy Jan N. na moście nad fosą przy Michalskiej Bramie na starówce.
Napis na cokole: "UMIESTNIL BRATISLAVKY´ OKRAŠLOVACÍ SPOLOK ROKU 1898",
co oznacza chyba tyle, że nie jest to pierwotna lokalizacja Jana, który
znalazł się tu w końcu XIX wieku
-
Bratysława (okres: i kraj: Bratislava): Jan N. z aniołami na dziedzińcu (a ściślej na drugim wewnętrznym
dziedzińcu) Pałacu Arcybiskupiego w pobliżu Rynku Głównego na starym
mieście
-
Bratysława (okres: i kraj: Bratislava): Jan N. nad wejściem
do kościoła św. Krzyża (nad: J.P., 2007-04-30)
-
Bratysława (okres: i kraj: Bratislava): Jan N. przy murach zamku (nad: J.P., 2007-04-30)
-
Bratysława (okres: i kraj: Bratislava): Jan N. w kościele św. Krzyża (nad: J.P., 2007-04-30)
-
Bratysława (okres: i kraj: Bratislava): Chram sv. Nikolaja, ul. Mikulasska 11: Jan Nepomucen
znajduje się naprzeciw wejścia, na bocznej ścianie. Jest jedną z rzeźb w
ołtarzu bocznym (nad: I.M.)
Okres Senec (1)
-
Blatné (okres: Senec, kraj: Bratislava, ):
kamienny Jan N. przy drodze, z roku 1736. Na cokole chronostych (>>)
|
 |
Žilinský kraj (48)
Powiaty (okresy): Bytča, Czadca, Dolný Kubín, Kysucké
Nove Mesto, Liptowski Mikułasz, Martin, Namiestów, Rużomberk, Turčianske
Teplice, Twardoszyn, Żylina
|
|
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
  |
Orava (Orawa Dolna, Árva, Arwa)
Region historyczny Orawy Dolnej obejmuje północne powiaty Kraju
Żylińskiego. Sąsiaduje z Podhalem i Liptowem
Okres Tvrdošín (12)
-
Tvrdošín (okres: Tvrdošín, kraj: Žilina): kamienny polichromowany
ludowy Jan N. przed
kościołem Św. Trójcy, koniec XVIII wieku
-
Tvrdošín (okres: Tvrdošín, kraj: Žilina): we wnętrzu tego samego
kościoła Św. Trójcy (zobacz wyżej), na sklepieniu nawy bocznej
umieszczono fresk przedstawiający Jana N. z krucyfiksem klęczącego na
chmurkach, a w dole scenę Topienia. Całość uzupełniają mniejsze i
większe aniołki (nad: Pietrosul)
-
Tvrdošín (okres: Tvrdošín, kraj: Žilina): we wnętrzu tego samego
kościoła Św. Trójcy (zobacz wyżej), w ołtarzu bocznym umieszczono
polichromowaną typową figurę Jana N. z z palcem na ustach (nad: Pietrosul)
-
Suchá Hora (okres: Tvrdošín, kraj: Žilina): przed kościołem ustawiono kamiennego krępego Jana
w stylu ludowym,
chronionego blaszanym daszkiem (>>),
w aureoli, z początku XIX wieku
-
Trstená (okres: Tvrdošín, kraj: Žilina): kamienny Jan N. przy kościele
franciszkanów w centrum miasta.
Rozbudowana kompozycja z balustradą i flankującymi aniołkami i
płaskorzeźbionym Florianem na cokole. Gwiaździsta aureola. 1776,
restaurowany 1936 (nad: T.S.)
-
Trstená (okres: Tvrdošín, kraj: Žilina): w rynku kamienny Jan N. z warsztatu w Białym Potoku, 1876.
W marcu 2011 pomnik zniknął w celu renowacji, wrócił jak nowy już na
jesieni
-
Trstená (okres: Tvrdošín, kraj: Žilina): w tym samym kościele
franciszkanów (zobacz wyżej) w ołtarzu bocznym, jest drewniana
polichromowana typowa figura Jana N. (nad: Pietrosul)
-
Nižna (okres: Tvrdošín, kraj: Žilina): na zarośniętym trawą placu
(podobno miejsce po starym kościele) znajdują się trzy barokowe figury
na postumentach. Po bokach stoją św. Jan Ewangelista i św. Jan
Chrzciciel, natomiast na najwyższym środkowym cokole umieszczono postać
Jana Nepomucena. Cokół ten ma bardzo ciekawą formę - jest wąską piramidą
ozdobioną inskrypcjami oraz aniołkami. Całość fundował w roku 1825
proboszcz Ján Nepomuk Drengubjak jako pamiątkę katastrofalnej powodzi z
roku 1813. Na cokole napis "Honori Sancti Ioannis Nep.[omuceni] a periculo
suffocationis occasione fatalis aquae eluvionis, conservatus, virtute
eliciti, tunc qua Habovkensis pronunc qua Nizsnensis Parochus voti,
propriis expensis posuit Ioannes Nep.[omucenus] Drengubiák" (nad: M.K.,
uzup: Petrosul)
-
Nižna (okres: Tvrdošín, kraj: Žilina): boczny ołtarz w kościele św.
Gala flankuje drewniana rzeźba Jana N. (nad: Pietrosul)
-
Podbieľ (okres: Tvrdošín, kraj: Žilina): przydrożny słup z krępą
polichromowaną figurą Jana N. w aureoli, zamkniętej w oszklonej
kapliczce, koło domu nr 10. Remontowany w 1998 roku staraniem Jána
Sitka, ministra Republiki urodzonego w Trstenej
-
Zuberec (okres: Tvrdošín, kraj: Žilina): witraż z roku 1932 z Janem
N. w prezbiterium kościoła św. Wendelina. Autorem był Jan Říha z Brna.
Napis fundacyjny głosi "Daroval Ján Harmata, Australia" (nad: Pietrosul)
-
Hladovka (okres: Tvrdošín, kraj: Žilina): herb miasta, inspirowany starymi
pieczęciami, przedstawia św. Jana N. otoczonego gwiazdami. Eksponowany
jest na tablicach z obu końców miejscowości (nad: Pietrosul)

Okres Dolný Kubín (7)
-
Dlhá nad Oravou (okres: Dolný Kubín, kraj: Žilina): kamienna rzeźba Jana N. przy
kościele św. Władysława (nad: Pietrosul)
-
Horná Lehota (okres: Dolný Kubín, kraj: Žilina): kamienny słup z rzeźbą Jana N.
przed renesansowym zameczkiem (nad: Pietrosul)
-
Chlebnice (okres: Dolný Kubín, kraj: Žilina): przy kościele Wniebowzięcia NMP ładna
polichromowana kamienna rzeźba Jana N. z roku 1806 na cokole, chroniona
daszkiem-budką (nad: Pietrosul)
-
Chlebnice (okres: Dolný Kubín, kraj: Žilina): we wnęce domu nr 190 figurka Jana N.
z roku 1909 fundowana przez Jána Ligoša (nad: Pietrosul)
-
Malatiná (okres: Dolný Kubín, kraj: Žilina): kamienna rzeźba Jana N. z roku 1811
przed kościołem Wszystkich Świętych. Na cokole łaciński napis: "S.[ancte]
Ioannes Nep.[omucene] ora pro nobis, an[n]o 1811" (nad: Pietrosul)
-
Oravský Podzámok (okres: Dolný Kubín, kraj: Žilina): jest tu empirowy kościół pod
wezwaniem Jana N. z 1831 roku, a w nim zapewne co najmniej jeden
wizerunek JN (nad: Pietrosul)
-
Oravský Podzámok (okres: Dolný Kubín, kraj: Žilina): niedaleko bramy zamkowej stoi
kamienny słup, na którym umieszczono krępą figurę Jana N. w aureoli, w
towarzystwie dwóch aniołków (palec na ustach, Księga). Początek XIX
wieku (nad: Pietrosul)
Okres Námestovo (15)
-
Hruštín (okres: Námestovo, kraj: Žilina): przy drodze na Črchlę i przy mostku
kamienna polichromowana rzeźba Jana N. z roku 1840 na słupie, pod
daszkiem. Do roku 1959 stała na moście, a fundował ja komisarz dróg
Anton Mutnucinszky (nad: Pietrosul)
-
Krušetnica (okres: Námestovo, kraj: Žilina): przed kościołem św. Michała kamienna
rzeźba Jana N. z roku 1865, zrekonstruowana w roku 2006. Na cokole
napisy, z przodu: "Prosze za nas Jáne Sväty / nech v daroch svých Boh
bohatý / ráči nás tu biedy zbaviť / a tam v nebi blahoslaviť", a z
tyłu: "Nakladkom Jána Janoš Obyvatela Krušetnickeho roku 1865" (nad: Pietrosul)
-
Krušetnica (okres: Námestovo, kraj: Žilina): przy drodze nr 520 murowana kapliczka
z roku 2009 z polichromowaną rzeźbą Jana N. (nad: Pietrosul)
-
Lokca (okres: Námestovo, kraj: Žilina): kamienna rzeźba Jana Nepomucena z roku 1751
niedaleko kościoła Św. Trójcy (nad: Pietrosul)
-
Lokca (okres: Námestov, kraj: Žilino): przy domu nr 190 kapliczka Jana N. z
drewniana rzeźbą Jana Nepomucena oraz z płaskorzeźbionymi scenami
Spowiedzi i Topienia (nad: Pietrosul)
-
Bobrov (okres: Námestovo, kraj: Žilina): w kościele barokowy ołtarz z obrazem
Apoteozy Jana N., pochodzącym z Czerwonego Klasztoru (nad: Pietrosul)
-
Breza (okres: Námestovo, kraj: Žilina): kamienna rzeźba Jana N. z roku 1733. Na
cokole napis fundacyjny: "AD / 1733 / Mater Dolorosa / ora pro nobis /
AM DG / fieri curavit / D.G. / Ioanes Lokcsanszki" (nad: Pietrosul)
-
Zákamenné (okres: Námestovo, kraj: Žilina): polichromowany Jan N. w murowanej
kapliczce przy moście, przy wjeździe do wsi
od strony Nowoci (nad: T.S.)
-
Zákamenné (okres: Námestovo, kraj: Žilina): przy kościele Wniebowzięcia NMP
murowana kapliczka z polichromowaną figurą Jana N. w aureoli (nad: Pietrosul)
-
Novoť (okres: Námestovo, kraj: Žilina): koło kościoła Narodzenia NMP kamienny
słup z figurą Jana N. roku 1805 (nad: Pietrosul)
-
Rabča (okres: Námestovo, kraj: Žilina): na placu przed kościołem Nawiedzenia NMP
kamienny słup z figurą Jana N. w aureoli z roku 1821 (remontowany
w latach 1863, 1990, 2003). Na cokole - Język (nad: Pietrosul)
-
Vavrečka (okres: Námestovo, kraj: Žilina): przy drodze nr 520
umieszczona na słupie polichromowana figura Jana N. Ochronny daszek na
metalowych prętach. Na cokole napis
fundacyjny "Fundator Matheus Janotik Obivatel Vavrecki" (nad: Pietrosul)
Jezioro Orawskie
Kiedy tworzono tu sztuczny zbiornik wodny,
ktoś rozsądny pomyślał i na wyspie Slanica zorganizowano muzeum z kopiami rzeźb i
kapliczek z zatopionych wsi, choć to ostatnie stwierdzenie jest
kwestionowane
-
Slanica (okres: Námestovo, kraj: Žilina): figurka nepomucka z XVIII/XIX wieku (nad:
Krycha)
-
Slanica (okres: Námestovo, kraj: Žilina): kolejna figurka nepomucka z XVIII/XIX wieku
(nad: Krycha)
-
Slanica (okres: Námestovo, kraj: Žilina): figura Jana N. we wnęce murowanej kapliczki
Dalsze orawskie Nepomuki to te ze polskiej
Orawy Górnej, zobacz >> |
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  |
 
 
  |
Kysuce (6)
Teren Kysuc obejmuje północny skrawek dawnej żupy
trenczyńskiej, mniej więcej w granicach dzisiejszych powiatów czadeckiego i
Kysucké Nove Mesto w kraju żylińskim, przy granicy z Polską
Okres Čadca (6)
-
Čadca (Czadca, Czaca, Čaca,
Tschadsa, Csaca, okres: Čadca, kraj: Žilina, Kysuce): na kolumnie stoi Jan
N. osłonięty półwalcowatym daszkiem (>>) (nad: T.S.)
-
Čadca (Czadca, Czaca, Čaca,
Tschadsa, Csaca, okres: Čadca, kraj: Žilina, Kysuce): niedaleko pierwszego, na wysokim filarze stoi Jan
N.,
również pod daszkiem (>>) (nad: T.S.)
-
Čadca (Czadca, Czaca, Čaca,
Tschadsa, Csaca, okres: Čadca, kraj: Žilina, Kysuce): niedaleko dwóch poprzednich, również na
wysokim filarze stoi Jan N., też pod daszkiem (>>)
-
Krásno nad Kysucou (Krosno, Karásznó, Krásznó, okres: Čadca, kraj: Žilina, Kysuce): mały ludowy, bardzo sympatyczny
Jan N. dopełnia piękno krajobrazu (nad: T.S.)
-
Stará Bystrica (okres Čadca, kraj: Žilinský, Kysuce): Jan
N. przy kościele, w kapliczce
na słupowym cokole (nad: T.S.)
-
Nová Bystrica (okres Čadca, kraj: Žilinský, Kysuce): Jan N. przy kościele, na
kolumnowym cokole, pod blaszanym daszkiem (>>) (nad: T.S.)
|
 
 
 
  |

 
  |
Liptov (Liptów, Liptau, Liptó) (4)
Okres Liptovský Mikuláš (4)
-
Liptovský Hrádok (Liptowski Gródek, okres: Liptovský
Mikuláš, kraj: Žilina, Liptov): przy ul. Slovenského
národného povstania, na skale nad stawem przy zamku, jest urocza
murowana kapliczka z kamienną figurą klęczącego Jana N. wewnątrz (nad: MKP)
-
Liptovské Matiašovce (Liptowskie Maciaszowce, okres: Liptovský
Mikuláš, kraj: Žilina, Liptov): figura Jana N. na
wysokim cokole, przy drodze, w pobliżu kościoła św. Władysława (nad:
Pietrosul)
-
Kvačany (Kwaczany, okres: Liptovský
Mikuláš, kraj: Žilina, Liptov): figurka św. Jana Nepomucena w niszy
nad bocznym południowym wejściem do kościoła św. Katarzyny
Aleksandryjskiej (nad: Pietrosul)
-
Kvačany (Kwaczany, okres: Liptovský
Mikuláš, kraj: Žilina, Liptov): w tym samym kościele św. Katarzyny
Aleksandryjskiej znajduje się malowidło ścienne na północnej ścianie
nawy (XVIII wiek) – św. Jan N. stojący na moście (nad: Pietrosul)
Ponadto w skład Liptowa zalicza się miejscowości Liptovská Teplička, Štrba a okręg Štrbské Pleso z okresu Poprad
(Kraj Preszowski >>) |
 
 
  |
 |
Nitrianský kraj (1)
Powiaty (okresy): Komárno, Šaľa, Levice, Topolczany,
Nitra, Zlaté Moravce, Nové Zámky
|
|
 |
Okres Levice (1)
|
|
 |
Trnavský kraj (1)
Powiaty (okresy): Dunajská Streda, Galanta,
Hlohovec, Pieszczany, Senica, Skalica, Trnava
|
|
 |
Okres Dunajská Streda (1)
|
|
 |
Prešovský kraj (43 + 2)
Powiaty (okresy): Bardiów (Bardejov), Humenné, Kieżmark, Lewocza,
Lubowla, Medzilaborce, Poprad, Preszów, Sabinov, Snina, Stropkov, Svidník,
Vranov nad Topľou
|
|
 
 
 

 
 
 
 
 
 

 
 
 
 |
Šariš (Szarisz,
Szarysz, Sáros) (22)
Okres Prešov (15)
-
Prešov (Preszów, okres: Prešov, kraj: Prešov, Šariš): w
grupie rzeźb zdobiących ustawioną na rynku kolumnę Immaculata nie mogło
zabraknąć Jana N. (nad: DarekK)
-
Prešov (Preszów, okres: Prešov, kraj: Prešov, Šariš): w
dzielnicy Solivar jest kapliczka nepomucka oparta na czterech
kolumienkach i ze sklepieniem wymalowanym w rozczulające niebieskie
gwiazdy. W niej polichromowana rzeźba Jana N. (nad: D.K.)
-
Prešov (Preszów, okres: Prešov, kraj: Prešov, Šariš): Jan
N. na owalnym obrazie na ścianie katedry
-
Nižná Šebastová (okres:
Prešov, kraj: Prešov, Šariš): przy ulicy Slanskej, przed wejściem do
kościoła Najsvätejšieho mena Ježiš a Mária (zobacz niżej), stoi kamienna
figura Jana N. Jana umieszczono na obłoku dodając mu putto, które
podtrzymuje herb fundacyjny. Zaopatrzono go też w wysoki biret i jedyną
w swoim rodzaju aureolę z gwiazdami (nad: Pietrosul)
-
Nižná Šebastová (okres:
Prešov, kraj: Prešov, Šariš): w parku noszącym imię Świętego Jana
Nepomucena (!), przed tym samym kościołem Najsvätejšieho mena
Ježiš a Mária (zobacz wyżej) stoi kamienna polichromowana figura Jana N.
Ustawiono ją na cokole z wnęką, która z kolei stoi na czymś w kształcie
tumby grobowej lub ołtarza, dodając dwa klęczące aniołki, zapewne
późniejsze (nad: Pietrosul)
-
Nižná Šebastová (okres:
Prešov, kraj: Prešov, Šariš): w tym samym kościele
Najsvätejšieho mena Ježiš a Mária (zobacz wyżej), w ołtarzu przytęczowym
umieszczono obraz z Apoteozą Jana N. Święty ma niebieską stułę, wzrok
wzniesiony w górę, patetyczny gest. Są też gwiazdki i aniołek z palcem
przy ustach (nad: Pietrosul)
-
Nižná Šebastová (okres:
Prešov, kraj: Prešov, Šariš): w tym samym kościele Najsvätejšieho
mena Ježiš a Mária (zobacz wyżej), w ołtarzu bocznym przy północnej
ścianie prezbiterium umieszczono figurę Jana N., drewnianą i
polichromowaną. Ręce ułożone są do trzymania krzyża, niestety dziś go
już nie ma (nad: Pietrosul)
-
Veľký Slivník (okres: Prešov, kraj: Prešov, Šariš): Jan w przydrożnej kapliczce
-
Kapušany (okres: Prešov,
kraj: Prešov,
Šariš,
):
w kościele św. Marcina przy Námestie sv. Martina jest drewniana
polichromowana figura Jana N. stojąca na przyściennym cokole. Biret,
palma i krucyfiks w rękach (nad: Pietrosul)
-
Kapušany (okres: Prešov,
kraj: Prešov,
Šariš,
):
w tym samym kościele św. Marcina przy Námestie sv. Martina (zobacz
wyżej), w prezbiterium, jest obraz Jana N. autorstwa Johanna Rombauera.
Nietypowa kompozycja ukazuje Jana ze związanymi nogami i rękami
zrzucanego właśnie z mostu do Wełtawy przez bosego oprawcę. Drugi z
kijem stoi powyżej, obok króla Wacława, który bezlitośnie przygląda się
akcji (nad: Pietrosul)
-
Kendice (okres: Prešov, kraj: Prešov, Šariš): kapliczka Jana N. z zakratowanym
wejściem naprzeciw kościoła św. Michała (nad: Pietrosul)
-
Lemešany (okres: Prešov, kraj: Prešov, Šariš): w dzielnicy Chabžany, przy kościele
św. Stefana, jest figura Jana N. ufundowana w 1891 r. przez Eduarda
Bujanoviča (nad: Pietrosul)
-
Bretejovce (okres: Prešov, kraj: Prešov, Šariš): kapliczka nepomucka z głęboką
niszą, na północnym skraju wsi (od strony Janovika) po zachodniej
stronie drogi (nad: Pietrosul)
-
Bertotovce (okres: Prešov, kraj: Prešov, Šariš): zakratowana kapliczka z figurą
Jana Nepomucena, wśród drzew po północnej stronie drogi nr 18 (E 50)
(nad: Pietrosul)
Okres Bardejov (3)
-
Bardejov (Bardejów, okres: Bardejov, kraj: Prešov,
Šariš): w Šarišskim Muzeum prezentowane są rzeźby
Jana N., jedna z nich trafiła na wystawę do Muzeum w Bochni i do Krosna
-
Bardejovské Kúpele (okres: Bardejov, kraj: Prešov,
Šariš): koło tutejszej cerkwi św.
Mikołaja jest drewniana bielona domkowa kapliczka z drewnianą
polichromowaną figurą Jana N. z drugiej połowy XVIII wieku. Bardzo
znaczące i malownicze jest zestawienie Jana i cerkwi byłoby znaczące,
lecz jest mylące - jest to skansen, a cerkiew została tu przeniesiona (i
zapewne kapliczka też) ze Zboja (nad: Bajarka)
-
Zborov (Zborów, Zboró, okres: Bardejov, kraj: Prešov, Šariš): oszklona kapliczka z 1957 roku z
gipsową figurą Jana Nepomucena z 1816 roku, przy dolnym moście na potoku
Kamenec. Figurę postawił farar František Stankovič. W tym miejscu stała
poprzednio drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena z 1765 roku, ale na
początku XIX wieku "zupełnie się rozpadła" (nad: Pietrosul)
Okres Sabinov (3)
-
Sabinov (okres: Sabinov, kraj: Prešov, Šariš): na Námestie Slobody jest kościół
Ścięcia św. Jana Chrzciciel, a w nim, na lewo od zachodniego wejścia,
rzeźba Jana N. (nad: Pietrosul)
-
Lipany (Héthárs, Siebenlinden, okres: Sabinov, kraj:
Prešov, Šariš): kapliczka nepomucka z czterema
kolumienkami przed kościołem św. Marcina z Tours (nad: Pietrosul)
-
Červenica pri Sabinove (okres: Sabinov, kraj: Prešov, Šariš): oszklona kapliczka
Jana N. przed kościołem św. Marcina z Tours (nad: Pietrosul)
(1)
|

 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 


|
 
 
  |
Zemplín (Zemplin,
Zemplén, Zemplinum, Semplin) - część w Kraju Preszowskim
okresy: Humenné, Snina, Vranov nad Topľou
Okres Vranov nad Topľou (1)
-
Sedliská Podcicva (okres:
Vranov nad Topľou, kraj: Prešov,
Horný Zemplín,
:
N48°54'49.61, E21°44'27.788): Jan N. przy moście swego imienia, po
zamkiem. Kamienny, polichromowany, wygięty w pięknym barokowym
kontrapoście. Rewelacyjna jest kokarda, którą Jan zawiązał but (nad:
D.K.)
(zobacz pozostałe
zemplinskie obiekty z okresów Trebišov i Michalovce z Kraju
Koszyckiego
>>) |


|









|
Spiš (Spisz, Szepes,
Zips) (20 + 2)
zobacz część Spiszu będącą dziś w granicach RP >>
(miejscowości: Frydman, Nowa Biała, Jurgów, Łapsze Niżne, Łapsze Wyżne,
Niedzica)
Granice regionu zmieniały się na
przestrzeni dziejów. Zwykło się uważać, że region ten leży w Centralnych i
Wewnętrznych Karpatach Zachodnich, w dorzeczu górnego Popradu, górnego
Hornádu oraz w części dorzecza Dunajca (na wschód od Białki). Na północnym
zachodzie Spisz sąsiaduje z Podhalem, na północy z ziemią sądecką, na
wschodzie z Szaryszem, na południu z Abovem i Gemerem, na południowym
zachodzie z Liptowem. W granicach Spisza znajdują się, w całości lub w
części, następujące regiony: Kotlina Popradzka, Kotlina Hornadzka, Tatry
Wschodnie, Tatry Niżne, Góry Straceńskie, Góry Lewockie, Pogórze
Spisko-Gubałowskie i Pieniny.
Spisz zajmuje wschodnie powiaty Kraju Preszowskiego oraz
północny skraj Kraju Koszyckiego (zobacz
kilka spiskich obiektów z okresów Gelnica i Spišská Nová Ves, leżących już w kraju Koszyckim >>)
Okres Kežmarok (+ 1)
-
- Kežmarok (Kieżmark, okres: Kežmarok, kraj: Prešov): pusta kapliczka nepomucka o
pięknym fantazyjnym gontowym dachu i pięciu gwiazdach na szczycie. Ładna drewniana figura - jak
mówili zapytani miejscowi - została skradziona (nad: Bajarka)
Okres Levoča (13 + 1)
-
Levoča (Lewocza, okres: Levoča, kraj: Prešov): Jan stoi na spiralnie skręconej kolumnie pod
kościołem na wzgórzu (nad: T.S.)
-
Levoča (Lewocza, okres: Levoča, kraj: Prešov): w kościele św. Jakuba znajduje się barokowy ołtarz Jana
Nepomucena, który lewocki proboszcz kupił w roku 1729 od kamedułów z Czerwonego
Klasztoru i postawił go na północnej ścianie, przy zakrystii.
Konsekrowany w roku 1731. Problemy z nim powstały po odkryciu ściennych
malowideł na północnej ścianie, ponieważ je częściowo zakrywał. Z tego
powodu ołtarz po generalnym remoncie kościoła w roku 1875 nie został
postawiony na pierwotnym miejscu, ale na nowo wybudowanej mensie w
kaplicy św. Jerzego, gdzie jest do dziś, chociaż nieskompletowany do
końca
-
Spišský Hrhov (okres: Levoča, kraj: Prešov): w kościele
z ładną attyką, w bocznym ołtarzu na wprost wejścia, znajduje się obraz
z Janem N. i aniołkami z których jeden ma na głowie czapkę Jana (nad: H.Jakóbczak)
-
Spišský Hrhov (okres: Levoča, kraj: Prešov): w kościele,
na mensie tego samego ołtarza bocznego na wprost wejścia (zobacz wyżej),
w szklanej trumience znajduje się leżąca figura martwego Jana
Nepomucena! Jest to wyjątkowa rzadkość, drugi leżący Jan na Spiszu po
tym z Niedzicy. Odpowiedniki znaleźć można tylko w Bawarii (>>)
i Austrii (>>) (nad: H.Jakóbczak)
-
Spišský Hrhov (okres: Levoča, kraj: Prešov): kolejna
figura Jana N. w tym samym kościele (zobacz wyżej) stoi w jednym z
bocznych ołtarzy - jest to drewniana i złocona rzeźba ołtarzowa (nad: H.Jakóbczak)
-
Spišský Štvrtok (Spiski Czwartek, okres: Levoča,
kraj: Prešov): na zewnętrznej ścianie zamykającej
prezbiterium kościoła św. Władysława znajduje się figura Jana N.
Kamienna, polichromowana, z pięcioma gwiazdami w aureoli (nad: H.Jakóbczak)
-
Spišský Štvrtok (Spiski Czwartek, okres: Levoča,
kraj: Prešov): w jednym z bocznych ołtarzy kościoła św.
Władysława zobaczyć można drugą figur a Jana N. (nad: H.Jakóbczak)
-
Spišský Štvrtok (Spiski Czwartek, okres: Levoča,
kraj: Prešov): w tylnej części kościoła św. Władysława stoi
trzecia figura Jana N. (nad: H.Jakóbczak)
-
Spišská Kapitula (Spiska Kapituła, okres: Levoča,
kraj: Prešov):
kamienna barokowa figura Jana N. na kolumnie stoi przed katedrą św. Marcina (nad: H.Jakóbczak)
-
Spišská Kapitula (Spiska Kapituła, okres: Levoča,
kraj: Prešov):
w katedrze znajduje się krzyż z relikwiami Jana N. (nad: H.Jakóbczak).
Zobacz
inne relikwie JN >>
-
¿ Spišská Kapitula
(Spiska Kapituła, okres: Levoča, kraj: Prešov): druga figura z bardzo poważnymi
podejrzeniami o nepomuckość stoi we wnęce w murze okalającym zabudowania Spiskiej Kapituły.
Jest barokowa, kamienna, gołogłowa, ma ręce splecione na piersi. Zgadza
się zarost, ubiór i ogólny wyraz (nad: H.Jakóbczak)
-
Hnilec Mały (okres: Levoča, kraj: Prešov): kaplica Jana
N. notowana w "Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych
krajów słowiańskich" (Tom III) (uwaga: sprawdzić stan aktualny)
-
Hobgard (okres: Levoča, kraj: Prešov): kaplica Jana N.
notowana w "Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów
słowiańskich" (Tom III) (uwaga: sprawdzić stan aktualny)
-
Kolaczków (okres: Levoča, kraj: Prešov): kaplica Jana
N. z roku 1829 notowana w "Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i
innych krajów słowiańskich" (Tom IV) (uwaga: sprawdzić stan aktualny)
|





 |



 |
Spišské starostovstvo
(Zastaw Spiski, Starostwo grodowe
spiskie i 13 Miast Spiskich, Szepes vármegye, Bund der 13 Zipser Städte) (7)
W 1412 roku król Władysław Jagiełło pożyczył Zygmuntowi
Luksemburskiemu 37 000 kop szerokich groszy praskich (ówcześnie ok. 7 ton
czystego srebra). Pożyczkę zabezpieczono zastawem, w którego skład weszły
miasta i miasteczka należące wcześniej do ziemi sądeckiej (i później
wydzielone jako odrębna jednostka): Lubowla, Podoliniec i Gniazda (w
miastach tych utworzono starostwo grodowe z siedzibą w Zamku Lubowelskim)
oraz 13 miast spiskich: Biała, Lubica, Wierzbów, Spiska Sobota, Poprad,
Straże, Spiskie Włochy, Nowa Wieś (dziś Spišská Nová Ves), Ruszkinowce,
Wielka, Spiskie Podgrodzie (ale nie Zamek Spiski i nie Spiska Kapituła), Maciejowce, Twarożne.
Pożyczka nigdy nie została spłacona, a wymienione miasta spiskie
wchodziły w skład I RP aż do rozbiorów. Zaliczam je więc do umownej
kategorii Kresów
Okres Stará Ľubovňa (7)
-
Podoliniec (Podolínec, okres Stará Ľubovňa, kraj: Prešov,
Zastaw Spiski): w głównym ołtarzu kościoła pijarów boczny obraz
przedstawia Jana N. Pochodzi z drugiej tercji XVIII wieku
-
Podoliniec (Podolínec, okres Stará Ľubovňa, kraj: Prešov,
Zastaw Spiski): tuż za murem miejskim, przy drodze prowadzącej w kierunku
Kieżmarku stoi kaplica z końca XVIII wieku, a w niej figura JN z
ciekawymi gwiazdkami-latarniami (nad: H.Jakóbczak)
-
Podoliniec (Podolínec, okres Stará Ľubovňa, kraj: Prešov,
Zastaw Spiski): w kościele Wniebowzięcia NMP, w ołtarzu świętej Katarzyny
umieszczono rzeźbę Jana N. (nad: H.Jakóbczak))
-
Lubowla (Stara Ľubovňa, okres: Stara Ľubovňa, kraj: Prešov,
Zastaw Spiski): w kościele św. Michała, w ołtarzu
głównym z połowy XVIII wieku do zobaczenia wizerunek JN
-
Lubowla Nowa (Nová Ľubovňa, okres: Stara Ľubovňa, kraj: Prešov,
Zastaw Spiski): kaplica NMP i Jana N.
notowana w "Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów
słowiańskich" (Tom V) (uwaga: sprawdzić stan aktualny)
-
Gniazda (Hniezdne,
okres: Stara Ľubovňa, kraj: Prešov, Zastaw Spiski): w
centrum miejscowości, obok kościoła św. Bartłomieja stoi kapliczka z
figurą JN we wnętrzu arkady. Kamienny barokowy Jan jest pięknie
polichromowany, ma gwiaździstą aureolę. Pod kapliczką znajduje się otwór
prowadzący w dół do tajemniczego korytarza, który z racji swego
położenia został przez odkrywców tymczasowo określony mianem Jaskini
Jana Nepomucena (nad: H.Jakóbczak)
-
Gniazda (Hniezdne,
okres: Stara Ľubovňa, kraj: Prešov, Zastaw Spiski): w
kościele św. Bartłomieja jest ołtarz nepomuceński z połowy XVIII wieku,
drewniany i polichromowany. W nim obraz olejny na płótnie 120x60 cm
przedstawiający Jana N. (nad: H.Jakóbczak)
Zobacz kilka spiskich
obiektów z okresów Gelnica i Spišská Nová Ves, leżących już w kraju Koszyckim >>
Zobacz część Spiszu będącą dziś w granicach RP >>
(miejscowości: Frydman, Nowa Biała, Jurgów, Łapsze Niżne, Łapsze Wyżne,
Niedzica) |

 |
|
 |
Košický kraj (4)
Powiaty (okresy): Gelnica, Michalovce, Koszyce I,
Koszyce II, Koszyce III, Koszyce IV, , Koszyce-okoliceRožňava, Sobrance,
Nowa Wieś Spiska, Trebišov
|
|
 
  |
Spiš (Spisz, Szepes,
Zips) - część w Kraju Koszyckim
Okres Gelnica (2)
Północno-wschodnia część Kraju Koszyckiego należąca do
Spiszu (zobacz pozostałe spiskie obiekty z Kraju Preszowskiego >>)
-
Gelnica (okres: Gelnica, kraj: Košice): XIX-wieczna
typowa (zobacz figurę z kościoła w Bańskiej Szczawnicy, wyżej)
polichromowana figura Jana N. w neogotyckim obramowaniu w bocznym
ołtarzu w kościele Wniebowzięcia NMP (nad: H.Jakóbczak)
-
Gelnica (okres: Gelnica, kraj: Košice): piękna
barokowa kapliczka z 1797 roku z figurą Jana N. stoi przy zabytkowym
kamiennym moście na Hnilcu (nad: H.Jakóbczak)
Okres Spišská Nová Ves (1)
-
Spiskie Włochy (Zastaw Spiski, dziś Spišské Vlachy,
okres: Spišská Nová
Ves, kraj: Košice): kamienna XIX-wieczna figura Jana N. przy kościele
świętego Jana Chrzciciela w miasteczku (nad: H.Jakóbczak)
|


 |
 |
Banskobystrický kraj (4)
Powiaty (okresy): Bańska Bystrzyca, Bańska Szczawnica,
Brezno, Detva, Krupina, Łuczeniec, Poltár, Revúca, Rymawska Sobota, Veľký
Krtíš, Zwoleń, Žarnovica, Żar nad Hronem
|
|


 |
Okres Banská Štiavnica (3)
-
Banská Štiavnica (Bańska Szczawnica,
Selmecbánya, Schemnitz, okres: Banská Štiavnica, kraj: Banská Bystrica): jedną z figur tworzących kolumnę
morową jest Jan N. Ma on nieczęsto spotykany typ aureoli, podobną do tej
zdobiącej Jana ze Starego Wielisławia w
Hrabstwie Kłodzkim (>>)
- poziome promienie osadzone na pionowym sztyfcie. W ręku trzyma
wyjątkowo ciekawie oddany język - jest to zwinięty spiralnie kawał
czegoś (nad: Bajarka)
-
Banská Štiavnica (Bańska Szczawnica,
Selmecbánya, Schemnitz, okres: Banská Štiavnica, kraj: Banská Bystrica): bardzo piękny, barokowy i nietypowy
- przynajmniej według standardów polskich - Nepomuk. Napis głosi:
SANCTE JOANNES NEPOMUCENE ORAPRONOBISI renovatium 1939. Jan ma
ptasie gniazdo na głowie, ponadto na ramieniu przysiadł mu aniołem z
liściem palmy. W wyciągniętej ręce trzyma język (!), drugi aniołem ma
palec na ustach. U stóp - latarnia w kształcie szklanej sześcioramiennej
gwiazdy zdobionej pięcioma gwiazdkami - ta różnica wprowadza pewien
ożywczy dysonans. Rzeźbę chroni daszek (>>)
oparty na wygiętych metalowych prętach, a dopiero na nim (!) umieszczono
aureolę. Całość barwnie polichromowana (nad: Bajarka)
-
Banská Štiavnica (Bańska Szczawnica,
Selmecbánya, Schemnitz, okres: Banská Štiavnica, kraj: Banská Bystrica): w jednym z ołtarzy w kościele św. Michała
jest ładny neogotycki Jan N. (nad:
Bajarka)
Okres Banská Bystrica (1)
-
Kremnica (Kremnitz,
Körmöcbánya, kraj: Banská Bystrica): barokowa kapliczka z okratowanymi oknami,
wewnątrz ładna figura Jana N. (nad: Bajarka)
|

|
 |
Trenčiansky kraj (5)
Powiaty (okresy): Bánovce nad Bebravou, Powaska
Bystrzyca, Ilava, Prievidza, Myjava, Púchov, Nové Mesto nad Váhom, Trenczyn,
Partizánske
|
|

 
  |
Okres Trenčin (3)
-
Trenčín (okres: Trenčin, kraj:
Trenčin): na ul. Farnej, przy schodach, jest kamienna figura Jana N.
w pozycji klęczącej na chmurce, z czapką w ręku i puttem u stóp. Cokół o
wydatnym gzymsie ma na dole baniaste wybrzuszenie i ozdobiony jest
tarczami herbowymi oraz metalowym pałąkiem światła umarłych. Stan raczej
zły (nad: M.Muryn)
-
Trenčín (okres: Trenčin, kraj:
Trenčin): koło kościoła na ul. Orechové i cmentarza przykościelnego
bardzo kolorowa figura Jana N. w kapliczce
żółto-białej kapliczce murowanej (nad: M.Muryn)
-
Koseca k.Trenčína (okres:
Trenčin, kraj: Trenčin): kamienny barokowy Jan N. flankowany
puttami ustawionymi na osobnych cokołach
Okres Prievidza (2)
-
Nitrica (okres: Prievidza, kraj: Trenčin): piękna kamienna rzeźba Jana N. na prostokątnym
cokole. Nieudolnie choć uroczo malowana, zniewalające są zwłaszcza
niebieskie oczy Jana (nad: Bajarka)
-
Bojnice (okres: Prievidza, kraj: Trenčin): barokowa kapliczka z piękną rzeźbą Jana N.
wewnątrz. Jana ujęto w patetycznej pozie klęczącej, z małym krzyżykiem w
uszkodzonej lewej ręce (nad: Bajarka)
|

 
 
 
  |
|
 |
|