Rzeczpospolita > Korona > Prowincja Wielkopolska >
Województwo Poznańskie > Powiaty: Poznań, Wałcz, Kościan,
Województwo Kaliskie > Powiaty: Kalisz, Pyzdry, Konin,
Województwo Gnieźnieńskie > Powiaty: Gniezno, Kcynia, Nakło

Nepomuki w Wielkopolsce:
województwa poznańskie, gnieźnieńskie i kaliskie

>   GŁÓWNA STRONA NEPOMUKÓW

>>  NEPOMUKI POMORSKIE
>>  NEPOMUKI SIERADZKIE
>>  NEPOMUKI KUJAWSKIE
>>  NEPOMUKI X. GŁOGOWSKIEGO

>>  wystawa fotografii
      Nepomuków Leszczyńskich
 

>>> album "Obrazy ludowe"
>>> album "Kapliczki i krzyże
       przydrożne" z 1958 roku
>>> album "Pejzaż frasobliwy"

News: nowe Nepomukl w Grodzisku Wielkopolskim i Woźnikach
News: Dodałem nadesłaną przez Autorkę pracę licencjacką "Kult św. Jana Nepomucena w południowo- zachodniej Wielkopolsce". Powstała ona przy wykorzystaniu tej skromnej witryny oraz przy walnej pomocy Brata Wirtualnego A.P. (kontakt przekazany przeze mnie Autorce). Miłej lektury (>>)!
News: odkopana głowa Jana z Wziąchowa (>>)
News: artykuł z GW o Janie z Poznania (>>)

NEPOMUKI WIELKOPOLSKIE W

....współtwórz tę mapę!....

poznańskie>>
 

kaliskie>>

gnieźnieńskie>>

Nepomuceny województw wielkopolskich są eleganckie i prezentują wysoką klasę artystyczną. Ton nadają rzeźby barokowe. Nie spotkacie tu dzikich ludowych świątków przywodzących na myśl afrykańskie totemy, takich jak na kielecczyźnie. Jednocześnie są swojskie i znakomicie wtopione w krajobraz kulturowy Regionu. Ciekawostką są rzadsze raczej w innych regionach kolory, widoczne w polichromiach i w obrazach Jana N. - sutanny, mozzetty, stuły i birety są często czerwone, stosuje się też zieleń i seledyn, a czasem te dwa kolory współgrają ze sobą np. poprzez zastosowanie ich na odwrociach materii (zobacz: Słopanowo, Podrzewie, Osieczna, Kąkolewo, Świerczyna, Brenno, Mierzejewo, Miąskowo, Karśnice, Wieleń, Miejska Górka, Sarbinowo, Grabowo, Niepart, Prochy, Trębaczów, Opatówek, Grzymiszew, Lewków, Rutwica, Biskupin, Chomiąża Szlachecka, Zdziechowa, Trzebiszewo).
Poznań był żywym ośrodkiem nepomuckim, w kościele farnym znajdowały się tu relikwie Jana N. ofiarowane w roku 1737 przez podkomorzego poznańskiego Franciszka z Bnina Radzewskiego z żoną Zofią z Czarnkowskich. Przy farze od roku 1732 (16 maja, zaledwie 7 miesięcy po bulli papieża Klemensa XII zezwalającego na ich tworzenie) działało Bractwo św. Jana Nepomucena, które w święto swego patrona (15 i 16 maja) organizowało uroczystości publiczne przy figurze na rynku. Zachowały się księgi Bractwa, liczącego u swych początków 274 członków.
 

Gloger, 1903: Województwo Poznańskie, przecięte prawie na dwie równe połowy rzeką Wartą (na lewym brzegu leżała część nieco większa), stanowiło zachodnią część ziemi Wielkopolskiej, a wysunięte północnym krańcem daleko poza Noteć, graniczyło tam z Pomorzem, na wschód z województwem Kaliskiem, na południe z dolnym Śląskiem, na zachód z Brandenburgią. Ogólnej przestrzeni posiadało mil kwadratowych 294, która rozpadała się na 4 powiaty: Poznański (162 mil kw.), Kościański (92 mil kw.), Wałecki za Notecią (30 mil kw.) i ziemię Wschowską (9 mil kw.).

Województwo Kaliskie stanowiło wschodnią połowę pierwotnej Wielkopolski. Graniczyło na północy z województwem pomorskiem, gdzie poza Noteć sięgało, na wschodzie z Inowłocławskiem, Brzesko-kujawskiem i Łęczyckiem, na południe miało Śląsk i województwo Sieradzkie, na zachód całą długość województwa Poznańskiego. (...) Herbem jego była Wieniawa, t. j. głowa żubra w koronie, z pierścieniem, przechodzącym przez nozdrza, na polu w szachownicę z barwy białej i czerwonej ułożonem.

Województwo Gnieźnieńskie ustanowił  król Stanisław August Poniatowski na północnej części dawnego Województwa Kaliskiego.

 zobacz pełny opis granic >>

poznańskie>>
 

kaliskie>>

gnieźnieńskie>>

Województwo Poznańskie (174 + 12)
zobacz Nepomuki dawnego województwa poznańskiego na mapie google >>
 

Miasto Poznań (20 + 3)

zobacz na mapie google >>

• Poznań (gm. i pow. Poznań): na rynku, u wylotu ul. Wrocławskiej stoi barokowa, ostatnio iluminowana, kamienna figura Jana N. prawdopodobnie z 1724 roku. Ustawiono ją tam po to, by bronić od częstych powodzi, bo poznańscy patroni Piotr i Paweł wobec wylewów Warty bywali bezsilni. Jan też nie zawsze sobie radził - w 1736 roku wielka woda zalała miasto, ale w zalety świętego nikt nie zwątpił. Figura szczęśliwie przetrwała wojnę, a wyremontowano ją we wrześniu 2002

• Poznań (gm. i pow. Poznań): w ratuszu na rynku eksponowany jest obraz Stanisława Wróblewskiego z roku 1919 przedstawiający pomnik Jana N. z rynku (zobacz wyżej). Obiekt całkiem udany, tylko żal znacznie ładniejszego otoczenia Jana sprzed 90 lat

• - Poznań (gm. i pow. Poznań): na XIX-wiecznych rycinach dostrzec można Nepomuka przy moście wiodącym na Ostrów Tumski. Widać ją np. na rysunku J. v. Minuottiego z roku 1833. Prawdopodobnie NIE jest to ten sam, który w tej chwili stoi na dziedzińcu pałacu biskupiego, przy południowej nawie katedry - ten z ryciny trzyma krzyż w jednej ręce (zobacz niżej)

• Poznań (gm. i pow. Poznań): na dziedzińcu pałacu biskupiego, przy południowej nawie katedry jest okazała kamienna figura Jana N. Przeniesiona tu z Kobylegopola (dziś dzielnica Poznania), gdzie stała przed pałacem Mycielskich, i odremontowana w roku 1957. W źródłach daje się niekiedy spotkać datowanie tego obiektu na rok 1694, a to z racji daty fundacji wyrytej na cokole (np. Andrzej Jelski w: "Ochrona Zabytków" 1/2, 2003), co czyniłoby z tego Jana najstarszy obiekt nepomucki w Polsce. Jednak śledztwo przeprowadzone przez Brata Wirtualnego M.Z. obaliło ten pogląd. Oto jego relacja z tych badań:
  "Rzeczywiście na cokole znajduje się napis 'Stawiał Fr. Skaławski R.P. 1694'. Na pewno nie jest to napis wykuty przez rzeźbiarza, autora figury. Nie ten styl i epoka. Nie powstał również raczej przy odnowieniu, o którym mówi dalsza część napisu, czyli w roku 1890. (...) A tu na dodatek katalog podaje datę powstania figury na ok. 1730 rok (bez żadnego wywodzenia tej daty). Gdyby na cokole znajdował się napis z inną datą na pewno autorzy odnieśli by się do niego i napisali o błędnej dacie na cokole lub uznali, że jest to prawidłowa data. To przecież opracowanie naukowe i nieprawdopodobne jest aby autorzy podali inną niż na figurze datę jej powstania bez komentarza. Reasumując tą kwestię. Napis na pewno nie jest dziełem twórcy figury. Powstał przy jednym z kolejnych remontów. Na pewno nie przed 1890 r. Mało prawdopodobne, że przy przenosinach w roku 1957 z Kobylego Pola. Najprawdopodobniej pod koniec XX wieku. Nie wiem dlaczego się pojawił i na jakiej podstawie źródłowej się opiera. Wiem, że informacja w nim zawarta jest błędna. Decydujące znaczenie dla datowania ma kartusz znajdujący się na lewym boku (patrząc od frontu) cokołu. Znajdują się na nim herby Nałęcz oraz Odrowąż i inicjały F.S.Ch.P. Jest to oznaczenie fundatora figury Franciszka Skaławskiego herbu Nałęcz. Herb Odrowąż odnosi się do jego żony Jadwigi Mieszkowskiej. F. S. Ch. P. to inicjały oznaczające Franciszek Skaławski Chorąży Poznański. Aby sprawdzić daty z życia Franciszka Skaławskiego nie trzeba być na szczęście archiwistą. Biblioteka Kórnicka udostępniła ogółowi Genealogie Szlachty Wielkopolskiej ze znajdujących się w jej zasobach tzw. tek Dworzaczka. Włodzimierz Dworzaczek to profesor UAM (zm. 1988), wybitny historyk, genealog, wydawca źródeł. Z informacji o Franciszku Skałwskim tam zawartych wynika, że:
  1. Z Jadwigą Mieszkowską ożenił się po 1694 r. (ok. 1698)
  2. Chorążym poznańskim został w r. 1732/1733. W roku 1737 (tuż przed śmiercią) awansował i został kasztelanem gnieźnieńskim. Wcześniej (przed 1732) był podczaszym poznańskim. Przed 1712 rokiem nie pełnił prawdopodobnie żadnego urzędu. Gdyby nawet pełnił to nie mógł to być urząd chorążego poznańskiego. Urzędy ziemskie były dożywotnie i można było jedynie awansować. Urząd podczaszego jest o kilka stopni w hierarchii niżej od chorążego. Niemożliwa jest kombinacja chorąży - podczaszy - chorąży.
  W oczywisty sposób w 1694 r. Franciszek Skaławski nie mógł fundować figury jako chorąży poznański i mąż Jadwigi Mieszkowskiej. Poza tym był wówczas około 26 letnim młodym człowiekiem, któremu pewnie nie w głowie były dewocyjne fundacje.
  Jedynym wytłumaczeniem mogłoby być to, że kartusz dodano lub zmieniono na istniejącej od 1694 r. figurze w latach 1732 -1737 po awansie na chorążego poznańskiego a przed tym jak został kasztelanem. Jest to jednak nieprawdopodobne.
  Po pierwsze to za wcześnie na Nepomucena w Poznaniu. (Ja też spotkałem się w różnych prowincjonalnych muzeach, jak Ty w Gnieźnie, z datowaniem rzeźb JN na XVII wiek. Należy to jednak złożyć, jeżeli nie ma konkretnego dowodu, a nie spotkałem się z takowym, na karb obiegowych twierdzeń. Barok potocznie najbardziej kojarzy się z wiekiem XVII. )
  Po drugie, w 1694 roku żonaty był z inną kobietą, z którą miał żyjące jeszcze w 2 poł. XVIII w. córki. Czyli nie wypada zapominać o zmarłej.
  Po trzecie był bardzo młody.
  Po czwarte kartusz nie wygląda na powstały w innym czasie niż reszta.
  Po piąte autorzy KZS datują figurę na ok. 1730 czyli prawdopodobnie nie na podstawie biografii fundatora (napisaliby po 1732 lub 1732-1737). Tą inną podstawą mogą być jakieś nieznane mi informacje albo też cechy architektoniczne zauważalne dla fachowców. To różnica prawie 40 -tu lat. Reasumując wszystko wskazuje, że figura powstała po 1732 r., a przed 1737 r."

• Poznań (gm. i pow. Poznań): kościół pojezuicki, dziś kolegiata farna - biała figura Nepomuka w ołtarzu św. Krzyża, w lewej kaplicy przy prezbiterium. Jest to, wykonana przez Jana Żoka w 1948 roku, kopia zniszczonego w 1945 roku jezuickiej rzeźby. Ołtarz pochodzi z roku 1743, więc nowa figura zastąpiła starą po ponad 200 latach od jej stworzenia. Przy farze w roku 1732 założono Bractwo św. Jana Nepomucena (>>), stąd w tym kościele prócz tej figury był jeszcze relikwiarz - zobacz niżej

• - Poznań (gm. i pow. Poznań): kościół pojezuicki, dziś farny - figura Jana adorującego krzyż w pierwszej kaplicy lewej nawy, przy wejściu, okazała się być wizerunkiem innego świętego Jana - jezuickiego świętego z Francji Jana Franciszka Regis, i jako taka zostaje wykreślona z ewidencji (nad: M.Z.). Podczas mojej wizji lokalnej rzeźba zasłonięta była po pierś styropianową tablicą i nie działało oświetlenie. Wszystko to w połączeniu z podobieństwem ikonograficznym oraz brak wzmianek w źródłach tłumaczy moją pomyłkę

• Poznań (gm. i pow. Poznań): są doniesienia o istnieniu Nepomucena w skrzydle zachodnim dawnego kolegium jezuickiego. To wspólny z farą zespół zabudowań. Tam jest teraz Urząd Miejski (Uwaga: do sprawdzenia!) (nad: M.Z.)

• Poznań (gm. i pow. Poznań): w kościele św. Józefa odnaleźć można ładnego drewnianego Nepomuka z XVIII wieku

• Poznań (gm. i pow. Poznań): obraz Jana N. z Matką Boską w otoczeniu aniołów dzierżących  gwiazdy w ołtarzu kościoła św. Antoniego Padewskiego (franciszkanów) przy ul. Ludgardy pochodzi z roku 1775, lecz przemalował go Hieronim Späth w roku 1893. Odwiedziłem ten kościół 2007-11-22 i nie udało mi się znaleźć tego obrazu, być może nie jest eksponowany. Wyczytałem za to informację, że przy drugim filarze prawej nawy bocznej był niegdyś ołtarz nepomucki, lecz wtórnie umieszczono w nim obraz MB Samotrzeciej. Znalazłem ten ołtarz - zachodzi więc pytanie, czy obraz z 1775 roku był pierwotnie na wyposażeniu tego ołtarza? Kształt obrazu zdaje się pasować do ołtarza. Lecz gdzie obraz jest teraz? (uwaga: należy sprawdzić w źródłach)

• Poznań (gm. i pow. Poznań): w tym samym kościele franciszkanów przy ul. Ludgardy (zobacz wyżej) jest biały Nepomuk, z rękami rozłożonymi (nad: J.G.). Ja byłem tam ponownie w końcu 2008 roku i nie udało mi się zobaczyć tego Jana

• - Poznań (gm. i pow. Poznań): nad Wartą, przy kościele Bożego Ciała, w latach 50-tych XVIII wieku stała jeszcze jedna figura JN, dziś nieistniejąca. Czy figura, na którą Karmelici otrzymali materiał od Magistratu (1747) jest właśnie tą figurą, figurą z Rynku czy też jeszcze inną rzeźbą?

• Poznań (gm. i pow. Poznań): w tymże kościele Bożego Ciała odnaleźć można owalny obraz nepomucki z połowy XVIII wieku, w rokokowej ramie

• Poznań (gm. i pow. Poznań): w kościele Bożego Ciała jest jeszcze jeden obiekt nepomucki - regencyjny konfesjonał z wizerunkiem Jana N. z lat 1738-1740

• Poznań (gm. i pow. Poznań): w kościele Bernardynów przy Placu Bernardyńskim, w lewym rogu prezbiterium stoi biały Jan N. z krzyżem (nad: J.G.)

• Poznań (gm. i pow. Poznań): w kościele Św. Małgorzaty na Śródce jest nieduży biały Nepomuk, z rękami rozłożonymi (nad: J.G.)

• Poznań (gm. i pow. Poznań, ): w Muzeum Archidiecezjalnym przy ul. Lubrańskiego 1 przechowuje się pochodzący z kościoła pojezuickiego, dziś kolegiaty farnej, piękny barokowy relikwiarz z relikwiami (>>) naszego Ulubionego Świętego. Relikwie (>>) te sprowadzono do starej fary w uroczystej procesji  w roku 1737, a ofiarowane zostały przez podkomorzego poznańskiego Franciszka z Bnina Radeckiego i jego żonę dla założonego 5 lat wcześniej Bractwa (>>). Relikwiarz wykonano w tym samym roku lub niedługo potem, a formą przypomina figurę z poznańskiego rynku

• Poznań (gm. i pow. Poznań, ): w Muzeum Archidiecezji  przechowywany jest barokowy Nepomuk z Radomicka (zobacz niżej >>) (gm. Lipno, pow. Leszno). Pochodzi II połowy XVIII wieku, wykonany z drewna lipowego, około 1,5 m. Wskutek postępującego zniszczenia proboszcz tamtejszej parafii chciał przenieść go do kościoła, a na zewnątrz postawić figurę Jana Pawła II lub innego świętego

• Poznań (gm. i pow. Poznań, ): w Muzeum Etnograficznym przy ulicy Mostowej 7 przechowywany jest drewniany Jan N. z Kuchar (gm. Gołuchów, pow. Pleszew), oczywiście w stylu ludowym. Ustawiony jest na wysokim drewnianym profilowanym słupie i chroniony piramidalnym daszkiem. II połowa XIX wieku (MNP Esz4921) (nad: Bajarka)

• Poznań-Antoninek (gm. i pow. Poznań): naprzeciw Młyńskiego Stawu, przy ul. Browarnej na Antoninku jest krępa kamienna figura Jana N. na wysokim cokole, wśród drzew. Na pierwszy rzut oka kojarzy się raczej ze świętym Mikołajem grożącym palcem niegrzecznym dzieciom

• Poznań-Jeżyce (gm. i pow. Poznań, ): kapliczka nepomucka przy ul. Bukowskiej 125 (pomiędzy ul Szpitalną a Polską) z przełomu XIX i XX wieku. W półkolistej wnęce górnej kondygnacji znajduje się drewniana, polichromowana figura Jana N.

• Poznań-Kiekrz (gm. i pow. Poznań): kamienny Jan N. w aureoli, na ceglanym cokole

• Poznań-Kiekrz (gm. i pow. Poznań): w kościele NMP i Michała Archanioła, w ołtarzu bocznym z lat 1720-30, znajduje się obraz Jana N. z II połowy XVIII wieku

• Poznań-Ławica (gm. i pow. Poznań): przy trasie na lotnisko, w pobliżu Geanta, stoi słupowa kapliczka nepomucka na planie kwadratu, z zaniedbaną figurą Jana N. (nad: D.K.)

Powiat Poznań (13 + 2)

zobacz na mapie google >>

• - Murowana Goślina (gm. Murowana Goślina, pow. Poznań, ): na rynku stał przed wojną Nepomuk w towarzystwie Wawrzyńca. Przypomniano o tym podczas jarmarku w lipcu 2004, kiedy to aktorzy odegrali role figur z pomników i - uroczyście odsłonięci - zaczęli ze sobą rozmawiać. Był to jeden z wielu pomysłów mających odtworzyć nastrój przedwojennego miasteczka

• Kicin (gm. Czerwonak, pow. Poznań, ): dzwon Nepomucen w drewnianym kościele św. Józefa z lat 1749-1751. Kościół fundował biskup poznański Józef Kierski, były proboszcz w Kicinie - być może i on sprawił dzwon

• Mosina (gm. Mosina, pow. Poznań, ): u zbiegu ulic Farbiarskiej i Sowinieckiej stoi figura Jana N. przeniesiona z pobliskiej parafii w Białczu, gdzie odnalazł ją ksiądz Edward Majka, proboszcz parafii św. Mikołaja w Mosinie. Po renowacji ustawiono ją w tym miejscu w październiku 2000 roku

• - Mosina (gm. Mosina, pow. Poznań, ): do 1943 roku stała tu figura JN, którą Niemcy wrzucili go do Kanału Mosińskiego. Mimo to mieszkańcy nadal oddawali hołd świętemu, gromadząc się nad kanałem. Niemcy rozbili zatem pomnik na drobne kawałki, które rzeczka uniosła z prądem

• Krosinko (gm. Mosina, pow. Poznań): w drewnianej kapliczce na słupie, do którego przymocowano też drewnianego dzięcioła, jest współczesno-ludowa kolorowa figura Jana N. w stule (nad: Basia)

• Buk (gm. Buk, pow. Poznań, ): zaraz za Bukiem (powiat poznański), ale jeszcze przed Wojnowicami, przy drodze wylotowej na Opalenicę, jest barokowa figura Jana N. z roku 1747 na krępej kolumnie ustawionej na cokole. Ten ozdobiono we frontowej płycinie tablicą z herbem Nałęcz fundatora, Wiktora Raczyńskiego. W dwóch bocznych widnieje ornament wstęgowo - cegłowy, muszle i liście akantu. Na kolumnie wijący się napis: Honorem Meum Nemini Da(bo?). Jan jest mocno skorodowany. Figurę usytuowano na skraju majętności Raczyńskich na granicy z dobrami bukowskimi. Przez ponad 200 lat mieszkańcy Wojnowic pieszo podążający do kościoła w Buku traktowali figurę jako półmetek drogi do kościoła. W 1940 roku Niemiec mieszkający najbliżej figury zrzucił rzeźbę z piaskowca, a ta rozpadła się na części. Poszczególne części przechowano. Usilne starania mieszkanki Wojnowic sprawiły, że proboszcz bukowski ks. Antoni Chilomer zajął się sprawą odbudowy figury. Obecna kolumna jest niższa o około 100 cm. Prawdopodobnie rok nowego poświęcenia figury to 1954

• Modrze (gm. Stęszew, pow. Poznań, ): przy kościele, na wysokim imponująco profilowanym (ciekawe baniaste poszerzenie na dole, spływy) cokole stoi tu ładny choć zniszczony kamienny Jan N. z końca XVIII wieku, w aureoli, być może nowszy niż cokół (nad: Bajarka)

• Modrze (gm. Stęszew, pow. Poznań, ): w ogrodzie przy plebanii stoi rzeźba Jana N.

• Łódź (gm. Stęszew, pow. Poznań, ): przy drodze Buk-Mosina, na skrzyżowaniu dróg, nad jeziorem Dymaczewskim jest XIX-wieczna kamienna figura Jana N. z napisem "Fundacja Młodzieży Parafii Łódzkiej 1947" (nad: JJK)

• Sapowice (gm. Stęszew, pow. Poznań, ): kamienny Jan N. na potężnej kolumnie pomalowanej na żółto. Figura ma resztki polichromii i puste ręce - krzyż gdzież zniknął. Bardzo podobny do tego z Kwilcza (zobacz niżej) (nad: Bajarka)

• Tarnowo Podgórne (gm. Tarnowo Podgórne, pow. Poznań, ): w kościele Wszystkich Świętych znajduje się rokokowy ołtarzyk boczny z połowy wieku XVIII z obrazem "Pojmanie Świętego Jana Nepomucena" (rzadki motyw!) oprawiony w srebrna sukienkę

• Tarnowo Podgórne (gm. Tarnowo Podgórne, pow. Poznań, ): w kościele Wszystkich Świętych znajduje się obraz Wszystkich Świętych, a w tłumie postaci zauważyć można wystającego zza innych świętych Jana N.

• Skórzewo (gm. Doplewo, pow. Poznań, ): przy plebanii figura Jana N. z XIX wieku

• Golęczewo (gm. Suchy Las, pow. Poznań): polichromowana figura Jana N. na kolumnie, zapewne z początku XX wieku. Brak krzyża, który niegdyś Jan trzymał w dłoniach

• Jaryszki (gm. Kórnik, pow. Poznań, ): wymalowana na niebiesko figura Jana N. przy trasie S11, nad rzeczką Michałówką (nad: J.M.)

Powiat Środa - część w d. woj. poznańskim I RP (+ 1)

zobacz na mapie google >>

• ¿ Kolniczki / Boguszynek (gm. Nowe Miasto, pow. Środa, ): zapisałem tu niegdyś znalezioną gdzieś informację, że w kościele parafialnym znajduje się przeniesiona ze starego kościoła figura św. Jana Nepomucena z XVIII wieku. Tymczasem JJK odpytał o figurę tamtejszego proboszcza, który zaprzecza faktowi jej istnienia. Parafianie podpowiadają, że być może jest w pobliskim kościele w Boguszynku (uwaga: należy sprawdzić ponownie w obu miejscach)

Powiat Międzychód (3 + 2)

zobacz na mapie google >>

• Sieraków (gm. Sieraków, pow. Międzychód, ): w kościele pobernardyńskim, w zwieńczeniu w formie glorii barokowego ołtarza św. Antoniego (1731), znaleźć można piękną apoteozę św. Jana Nepomucena. Ikonografia chyba dość ciekawa: poza aniołami trzymającymi atrybuty, jest kobieca postać z kadzielnicą i koroną na głowie (królowa Zofia? Czy raczej postać alegoryczna być może symbolizująca czystą, cnotliwą, wznoszącą się do nieba ofiarę, będącą zwycięstwem nad złem?), jest też scena "wymiany serc" między Chrystusem a inną kobiecą postacią (Ecclesią?). Inicjatorem wzniesienia ołtarza w 1731 roku był ówczesny miejscowy gwardian bernardynów Jan Nepomucen Kirpheter. Są też cztery banderole (nad: P.T.)
  
  

• - Sieraków (gm. Sieraków, pow. Międzychód, ): w kościele pobernardyńskim do 1925 roku istniał ołtarz śś. Bernardyna ze Sieny, Rocha i Jana Nepomucena, z niewielkim obrazem Jana N. w zwieńczeniu; niestety ołtarz rozebrano i losy obrazu są nieznane (nad: P.T.)

• - Sieraków (gm. Sieraków, pow. Międzychód, ): w dawnym kościele parafialnym, który spłonął w 1817 roku, przechowywano relikwiarz w formie krzyża z relikwiami (>>) Świętego - wymienia go jedna z XIX-wiecznych specyfikacji. Być może za ich sprowadzeniem do Sierakowa stał także (jak w przypadku poznańskiej fary) Franciszek Radzewski, który pod koniec życia rezydował w Sierakowie. Od roku 1746 był tu obchodzony odpust nepomucki (nad: P.T.)

• Kwilcz (gm. Kwilcz, pow. Międzychód, ): w sąsiedztwie pałacu, przy wiodącej doń ulicy, ustawiono masywną kanelowaną rozkosznie kolumnę pomalowaną na różowo, umieszczając na niej kamienną figurę JN bez aureoli. Dodać można, że tutejsi ziemianie mieli związki imienne z Janem N.: żoną Jana z Kwilcza była Nepomucena z Bielińskich (połowa XVIII wieku), natomiast w początkach wieku XIX Walerian Kwilecki swemu synowi dał na imię Jan Nepomucen. Obiekt bardzo podobny do tego z Sapowic (zobacz wyżej)

• Kwilcz (gm. Kwilcz, pow. Międzychód, ): zaglądając przez kratę do wnętrza zamkniętego kościoła siódmym zmysłem wyczułem obecność Jana N. W kościele panował mrok, więc weryfikację przeprowadziłem dopiero na postawie powiększonego zdjęcia. I rzeczywiście - w szczycie lewego ołtarza  flankującego prezbiterium jest obraz nepomucki!

Powiat Szamotuły (7 + 1)

zobacz na mapie google >>

• -/¿ Szamotuły (gm. i pow. Szamotuły, ): w roku 2005 Rada Miasta podjęła jednogłośnie uchwałę o restytucji zniszczonej figury Jana N. na rynku. Był to kamienny posąg w aureoli, umieszczony na zdobionym profilowanymi gzymsami słupie, odgrodzony metalowym płotkiem od ruchu ulicznego. Kiedy jesienią 2008 roku odwiedziłem miasto, nie zauważyłem tam Jana. Czyżby uchwała nie została jeszcze wykonana?

• Szamotuły (gm. i pow. Szamotuły, ): w Muzeum znaleźć można oleodruk z wizerunkiem Jana N. z 1880 roku drukowany w Nowej Rudzie

• Otorowo (gm. i pow. Szamotuły): kamienny polichromowany posąg Jana N. na cokole (nad: A.Pi.)

• Słopanowo (gm. Obodrzycko, pow. Szamotuły, ): w ołtarzu głównym drewnianego kościoła św. Mikołaja umieszczono - zapewne wtórnie - barokową rzeźbę Jana Nepomucena. Jest niewielka, drewniana i nietypowo polichromowana - ma zieloną rokietę i czerwoną sutannę. Zapewne nie jest to oryginalna polichromia

• Pniewy (gm. Pniewy, pow. Szamotuły, ): ołtarz nepomucki z roku 1770 w kościele farnym św. Wawrzyńca. Okazały, barokowy, bardzo kolorowy. Jan ma za tło czerwony, obrębiony sobolowym futrem baldachim rozchylany przez putta (nie widać skrzydełek), a nad głową wymyślną w formie muszlę

• Podrzewie (gm. Duszniki, pow. Szamotuły, ): przy zakręcie drogi kamienna figura Jana N. na prostokątnym cokole pomalowanym na seledynowo (nad: M.S.). Odwiedziłem ją w kwietniu 2009 roku - Jan otoczony został reklamami, w tym solarium w pobliskim zajeździe 'Przystanek Alaska'. Nie oburza mnie to, raczej żenuje brak poczucia estetyki

• Wróblewo (gm. Wronki, pow. Szamotuły, ): w jednym z numerów Spotkań z Zabytkami (>>) znalazł się krótki artykuł Anny Wilk p.t. "Mieszkańcy ratują Nepomuka" opatrzony dwoma fotografiami. Opisuje akcję mieszkańców wsi Wróblewo, którzy spostrzegli, że ich piękny kamienny barokowy Jan z 1785 roku, znajdujący się przy drodze na Wronki, niebezpiecznie się przechyla. Podparli go prowizorycznie i planowali wkrótce wylać nową ławę fundamentową pod figurą. Chcieli też z wiejskich funduszy odrestaurować rzeźbę i uporządkować jej otoczenie. Mieli świadomość, że trzeba to robić w porozumieniu z konserwatorem zabytków. Remont udało się przeprowadzić w 2005 roku. Miejscowa tradycja każe odmawiać przed posągiem litanię do Najświętszej Marii Panny. Poświadczają to umieszczone w bogatych, zdobionych herbowymi koronami i wstęgami otokach napisy na cokole:

Powiat Nowy Tomyśl (3)

• Bukowiec (gm. i pow. Nowy Tomyśl, ): w centrum wsi, przy kościele św. Marcina, stoją dwie barokowe figury świętych, w tym kamienny polichromowany Jan N. (nad: Bajarka)

• Łomnica (gm. Zbąszyń, pow. Nowy Tomyśl, ): kamienna figura Jana N. koło drewnianego kościoła św. Wawrzyńca. Bardzo ciekawy jest cokół - barokowo uformowany, bogato rozczłonkowany i wzmocniony czymś w rodzaju szkarp. Obok Jana - św. Wincenty a'Paulo, obie barokowe figury pochodzą z roku 1770

• Przyprostynia (gm. Zbąszyń, pow. Nowy Tomyśl): ładny Jan N. pod daszkiem (>>). Kamienny, pochodzi z 1857 roku

Powiat Międzyrzecz (8)

• Kęszyca (gm. i pow. Międzyrzecz): w starym, ceglanym kościele św. Marcina piękny olejny obraz Jana N. adorującego krzyż. Przed Janem otwarta Księga, czaszka i klepsydra (nad: U.J.S. -> JJK)

• Pszczew (gm. Pszczew, pow. Międzyrzecz, ): betonowa figura Św. Nepomucena znajdowała się na rozjeździe dróg w kierunku Stołunia i Międzychodu. Urząd Gminy, animowany również przez Towarzystwo Miłośników Pszczewa, sfinansował remonty wszystkich kapliczek w gminie, a więc również tej. Remont polegał na podwyższeniu cokołu i wykonaniu nowej figury (zobacz niżej) - niestety stara betonowa figura zalega w głębokim nieposzanowaniu na placu Zakładu Usług Komunalnych

• Pszczew (gm. Pszczew, pow. Międzyrzecz, ): w miejscu starej betonowej figury JN wyrzuconej podczas remontu (zobacz powyżej) stanęła drewniana rzeźba JN, wykonana przez H. Grudzień, ustawiona została w dniu 31.12.2005. Polichromowana - choć farba złazi już po trzech latach, ma tylko trzy gwiazdy w aureoli (nad: JJK)

• Bledzew (gm. Bledzew, pow. Międzyrzecz): XVIII-wieczna kamienna figura JN na rynku ustawiona na bielonym cokole. Jan ma aureolę, w której zostały tylko cztery gwiazdy

• Trzebiszewo (gm. Skwierzyna, pow. Międzyrzecz, ): we wnęce na ścianie kościoła nad wejściem głównym neoromańskiego kościoła pod wezwaniem Jana N. jest rzeźba JN. Na oko drewniana, polichromowana, w gwiaździstej aureoli, z palmą w ręku. Ładna, o cechach barokowych - zapewne starsza niż kościół i umieszczona tu wtórnie

• Trzebiszewo (gm. Skwierzyna, pow. Międzyrzecz, ): w neoromańskim kościele pod wezwaniem JN jest wizerunek Jana N. na feretronie (nad: JJK)

• Trzebiszewo (gm. Skwierzyna, pow. Międzyrzecz, ): w neoromańskim kościele pod wezwaniem JN jest obraz Jana N. (nad: JJK)

• Brójce (gm. Trzciel, pow. Międzyrzecz): figura JN w ołtarzu głównym w tutejszym neogotyckim kościele

Województwo Poznańskie: Ziemia Leszczyńska (103 + 3)

(dzisiejsze powiaty: Leszno, Wolsztyn, Kościan, Rawicz, Gostyń, Krotoszyn, Kępno, Grodzisk, części powiatów Kaliskiego i Ostrowskiego)

Król Polski Stanisław Leszczyński był zarażony wirusem nepomuckim. Mówił o Janie jako o swym niebieskim bracie stryjecznym, nawiązując do rodzinnej legendy o pochodzeniu rodu z Czech. Z okazji kanonizacji wygnany monarcha zdobył z niemałym trudem relikwie Janowe (>>) i ofiarował je katedrze w Blois we Francji. Wirus ten przeszedł na jego córkę Marię, królową francuską od roku 1725 - wprowadziła ona kult św. Jana do Wersalu, fundując tam jego ołtarz.

Opieka medialna Panoramy Leszczyńskiej przyniosła owoce: czytelnicy nadsyłali zgłoszenia kolejnych obiektów nepomuckich!
Zobacz np. Jana z Grabonogu (>>). Na podstawie nadesłanych materiałów ukazało się już siedem artykułów nepomuckich! Większość obiektów nepomuckich z tego regionu strony te zawdzięczają Bratu Wirtualnemu A.P.

>> Zobacz osobną stronę wystawy jego fotografii!
 

Powiat Leszno (26 + 2)

• Leszno (gm. i pow. Leszno, ): w farze Św. Mikołaja znajduje się, umieszczona na okazałej konsoli i obramowana dekoracją roślinno-aniołkową, rokokowa figura Jana N. nieznanego autora. Przypuszcza się, że to XVIII – wieczne rokokowe dzieło powstało z inicjatywy A.J. Sułkowskiego. Wystawienie figury Świętego męczennika – patrona dobrej sławy, patrona niesłusznie oskarżonych – było zapewne zamanifestowaniem przez księcia A.J. Sułkowskiego własnej niewinności wobec stawianych mu zarzutów i oskarżeń. Zdjęcie obiektu znalazło się na tylnej okładce periodyku "Ochrona Zabytków" w 2000 roku. Święty Jan Nepomucen stoi wśród obłoków. Towarzyszą mu typowe atrybuty świętych: nad jego głową aureola z pięciu gwiazd, w dłoniach trzyma krzyż i liść palmy. W górze widzimy trzy anioły – jeden z nich trzyma kielich z Hostią

• Leszno (gm. i pow. Leszno, ): w farze Św. Mikołaja jeden z ołtarzy bocznych zwieńczony jest obrazem św. Jana Nepomucena z około 1744 roku. Jan ma srebrną pelerynę i aureolę pięciu gwiazd (nad: H.Jakóbczak)

• Leszno (gm. i pow. Leszno, ): w posiadaniu leszczyńskiego antykwariusza przy Słowiańskiej 35 znajduje się zmienna w czasie ilość wizerunków Jana N. - kiedyś posiadał on figurkę JN z brązu wielkości około 10 centymetrów. Datowanie to prawdopodobnie przełom XVIII i XIX wieku (nad: A.P.)

• Leszno (gm. i pow. Leszno, ): drewniany polichromowany Jan N. o cechach ludowych, z nieznanej miejscowości z okolic Gostynia, dzisiaj w zbiorach Działu Judaistycznego Muzeum Okręgowego w Lesznie, najczęściej skryty w magazynach (nad: A.P.)

• Święciechowa (gm. Święciechowa, pow. Leszno): w kościele św. Jakuba znajduje się polichromia z Apoteozą Jana N. z I połowy XVIII wieku

• Święciechowa (gm. Święciechowa, pow. Leszno): w kościele św. Jakuba, w bocznym ołtarzu, znajduje się obraz Jana N. z I ćwierci XVIII wieku

W tej samej miejscowości jest też pseudonepomuk. Jest to bezbroda figura przydrożna, barokowa, z II ćwierci XVIII wieku, kamienna. Całość przemalowana, data zatarta. Według Wojewódzkiej Służby Ochrony Zabytków jest to Jan Nepomucen, według nas - NIE. Ale ta tajemnicza rzeźba ma dużo uroku. Wypada kontynuować poszukiwania w źródłach celem dokonania prawdziwej identyfikacji tej postaci, niewątpliwie jakiegoś duchownego.

• Gołanice (gm. Święciechowa, pow. Leszno): kamienny malowany Jan N. na masywnym cokole, z pięciogwiaździstą aureolą

• Rydzyna (gm. Rydzyna, pow. Leszno): figura Jana Nepomucena znajdująca się w kościele pw. św. Stanisława. Fundator kościoła i figury to Aleksander Józef Sulkowski, który w 1735 r. kupił Rydzynę od Stanisława Leszczyńskiego. Datowanie figury - około 1750 roku (nad: A.P.)

• Kłoda (gm. Rydzyna, pow. Leszno): tutejszy rzeźbiarz wykonał w roku 1979 współczesną kopię Nepomuka z Garzyna - zobacz wyżej (>>). Zamawiającym był pewien kolekcjoner. Ta nazwa jednak nie bardzo pasuje do osoby tego typu. Nie bawmy się w political correctness - to zwykły złodziej (>>)! Oryginalna rzeźba została wymieniona na nową

• Pawłowice (gm. Krzemieniewo, pow. Leszno): barokową kamienną figurę Jana ustawiono (zapewne wtórnie) na cmentarzu, pod ceglanym otwartym łukiem. Rzeźba mocno skorodowana, lecz dobrej klasy (nad: A.P.)

• Oporowo (gm. Krzemieniewo, pow. Leszno): w kościele NMP znajduje się ołtarz boczny poświęcony JN, regencyjny z lat 1720-30, a w nim obraz Jana N. unoszonego do nieba, w sukience srebrnej z wieku XVIII. Na mensie płaskorzeźba zmarłego św. Jana Nepomucena (rzadkość!)

• Oporowo (gm. Krzemieniewo, pow. Leszno): w tym samym kościele NMP znajduje się dodatkowo kilka nepomuckich tabliczek wotywnych z XVIII wieku (uwaga: sprawdzić na miejscu. źródła podają nawet wiek XVII, co jest wątpliwe)

• Osieczna (gm. Osieczna, pow. Leszno): piękna kamienna rzeźba Jana N. w typie ludowym na rozstajach dróg - Leszno - Śrem. Wyróżnia go nietypowa i niekanoniczna ilość gwiazd oraz oczy w typie Simpsonów. Niedawno (marzec 2004) ta piękna figurka została odnowiona przez właściciela pobliskiej posesji. Postawił ogrodzenie wokół niej oraz podświetlił ją od dołu. Wieczorem wygląda ponoć pysznie (nad: A.P.)

• Osieczna (gm. Osieczna, pow. Leszno): w wirydarzu klasztoru franciszkanów-reformatów barokowa kamienna rzeźba JN. Do roku 1939 tworzyła zwieńczenie ozdobnej kapliczki barokowej z 1716 ustawionej na dziedzińcu przed klasztorem, zniszczonej przez Niemców

• Osieczna (gm. Osieczna, pow. Leszno): w bocznym ołtarzu w kościele franciszkanów-reformatów św. Walentego jest obraz Apoteozy JN, w ramach z ornamentami rokokowymi, z XVIII wieku. Jan, z krzyżykiem zawieszonym na łańcuszku i czerwoną stułą na szyi unosi się na obłokach, duży anioł w górnym rogu obrazu trzyma krucyfiks, a poniżej małe putto (bezskrzydłe) z palcem na ustach zajmuje się atrybutami: otwartą księgą, kluczem i palmą. Na księdze leży też drugi przedmiot, nieco tajemniczy - jest to być może szarfa i kółko, na którym zawieszono klucz - taki barokowy breloczek. W dolnym rogu - scena Topienia

• Świerczyna (gm. Osieczna, pow. Leszno): przy kościele św. Łukasza Ewangelisty stoi figura przydrożna Jana N., umieszczona na cokole z 1929 roku. Jest to rzeźba późnobarokowa z II połowy XVIII wieku, piaskowiec (nad: A.P.)

• Świerczyna  (gm. Osieczna, pow. Leszno): drewniana figurka Jana znajduje się w jednym z bocznych ołtarzy kościoła pw. Św. Łukasza Ewangelisty w Świerczynie (nad: A.P.)

• Kąkolewo (gm. Osieczna, pow. Leszno) kamienna figura JN stoi sobie na prywatnej posesji. Pochodzi prawdopodobnie z I połowy XIX wieku. W Kąkolewie szalała wtedy epidemia cholery. Po jej zakończeniu kowal Jan Żakowski sfinansował połowę kosztów fundacji figury. Drugą część sfinansowali wszyscy mieszkańcy Kąkolewa o imieniu Jan, którym udało się ocaleć od pomoru. Figurka stoi w tej chwili na terenie posesji należącej do potomka Jana Żakowskiego. Corocznie figurka jest bielona wapnem. Ostatnio (2004) został dwukrotnie przemalowany (na pstrokato, później biało) (nad: A.P.)

• Wilkowice (gm. Lipno, pow. Leszno): tutejsza barokowa figura Jana N. z 1740 roku umiejscowiona jest przy ul. Dworcowej, naprzeciw kościoła pw. Błogosławionej Edyty Stein. Kamienny Jan, w birecie, trzyma krucyfiks oburącz w dość nietypowy sposób, raczej demonstrując go widzowi niż adorując  (nad: A.P.)

• - Radomicko (gm. Lipno, pow. Leszno): na cmentarzu przykościelnym stał Nepomuk barokowy z II połowy XVIII wieku, wykonany z drewna lipowego, około 1,5 m. Wskutek postępującego zniszczenia proboszcz tamtejszej parafii chciał przenieść go do kościoła, a na zewnątrz postawić figurę Jana Pawła II lub innego świętego. Ostatecznie rzeźba trafiła do Muzeum Archidiecezji w Poznaniu. Cokół po figurze znajduje się po wschodniej stronie kościoła. Słup cokołu jest nowszy niż figura (nad: A.P.)

• Włoszakowice (gm. Włoszakowice, pow. Leszno): od strony Boszkowa na prywatnym ogrodzonym terenie (sad) stoi Jan, który z daleka wygląda na współczesną figurę (nad: A.P.)

• Włoszakowice (gm. Włoszakowice, pow. Leszno): drewniany barokowy Jan znaleziony w kościele parafialnym (nad: A.P.)

• Krzycko Małe (gm. Święciechowa, pow. Leszno): Jan wykonany z piaskowca w stylu ludowym, w XVIII wieku. Wysokość figurki około 1 m, na korpusie szereg drobnych uszkodzeń. Jak podaje kronika - Jan ma "schematycznie wykonane szaty". przy kościele parafialnym, na murze przykościelnym. Ciekawe jest, że Jan najprawdopodobniej składa się z kilku części, a tułów jest prawdopodobnie odwrócony. Wiele wyjaśnia inskrypcja, która znajduje się poniżej figurki: "PRZEZ OKUPANTA W ROKU 1939 ZRZUCONE I SPONIEWIERANE". Rzeźba została więc zniszczona w czasie okupacji. Niedawno została odnowiona, niezbyt fachowo. Poprawiono twarz, dorobiono ręce i krzyż (nad: A.P.)

• Długie Stare (gm. Święciechowa, pow. Leszno): figura przydrożna wykonana z piaskowca, na profilowanym, wolutowym cokole z ornamentem regencyjnym i datą 1742. Pani Elżbieta Durka przesłała do Panoramy Leszczyńskiej w odpowiedzi na jej akcję "Szukamy figur św. Jana Nepomucena" nacechowany osobistym stosunkiem opis konserwacji figury, który przeprowadziła w 1947 roku, po zniszczeniach spowodowanych przez Niemców. Dorobiła wtedy z cementu rękę, będącą odlewem jej własnej dłoni, a stolarz zrobił drewniany krzyż. Figura była kilkakrotnie malowana farbami olejnymi na żywe kolory (dzieło p. Durki). W latach 50-tych dwóch pseudokonserwatorów (jeden z nich nazywał się Frycz) przeprowadziło remont figury, na skutek czego piękna panorama Pragi znajdująca się na cokole stała się właściwie nieczytelna. "Jedno mnie cieszy, że na mojej dłoni opiera się krzyż" - pisze p. Durka (nad: A.P.)

• Brenno (gm. Wijewo, pow. Leszno): figura betonowa ufundowana w 1925 roku przez Augustyna Rękosia. Poświęcona w maju 1925 roku. Figura dziękczynna postawiona w podzięce za powrót trzech synów z frontu I wojny światowej oraz ocalenie żony Augustyna Marii z ciężkiej choroby. Obok figury znajduje się staw. Stanisław Rękoś, obecny gospodarz posesji, odnowił figurę w 1992 roku. Na kapliczce znajduje się inskrypcja fundatora oraz data powstania. Wewnątrz zamurowane jest pismo - historia fundacji figury (nadesłał czytelnik Panoramy Leszczyńskiej, oprac. A.P.)

• Mierzejewo (gm. Krzemieniewo, pow. Leszno): tutejsza statyczna (XIX/XX wiek) figura Jana N. z palma i aureolą, stojąca na prywatnej posesji należącej do pani Wiesławy Smektały ma ciekawą historię. Ona także opowiedziała nam historię związaną z rzeźbą. Stojąca na betonowym cokole figurka św. Jana Nepomucena postawiona została około 150 lat temu. Nieznany jest człowiek, który ją stworzył. Przez okres wojny została przechowana w stodole, natomiast w 1944 roku posadowiono ja na nowym cokole. W 1974 roku w gospodarstwie na terenie którego stoi figura wybuchł pożar. Płonęła stodoła. Mocny wiatr zaczął zagrażać sąsiednim budynkom mieszkalnym zbudowanym z drewna. Zrozpaczony sąsiad, nieżyjący już dziś p. Springer, obiecał, że jeśli pożar oszczędzi jego gospodarstwo, będzie opiekował się ta figurą aż do swej śmierci. Gospodarstwo ocalało z pożaru, a szczęśliwy właściciel do ostatnich swych dni dbał o to, aby figurka prezentowała się okazale. W tym roku uczniowie szkoły podstawowej z Drobnina odbyli w tym miejscu lekcję historyczna poświęcona postaci świętego. Figurze tej poświęcony był artykuł w Panoramie Leszczyńskiej z maja 2002 (nad: A.P.)

• - Garzyn (gm. Krzemieniewo, pow. Leszno): oryginalna rzeźba Jana Nepomucena została ukradziona (>>), a na zamówienie kolekcjonera-złodzieja rzeźbiarz z Kłody wykonał w 1979 r. współczesną kopię. Rzeźby zostały zamienione! Zobacz dalsze szczegóły (>>)! (nad: A.P.)

• Boszkowo (gm. Włoszakowice, pow. Leszno): lekarz-ortopeda ufundował współczesną figurkę Nepomuka wykonaną na jego zamówienie. Buduje dla niej kapliczkę na swojej daczy. Szacunek!

Powiat Kościan (18)

zobacz na mapie google >>

• Kościan (gm. i pow. Kościan): przy ul Kościelnej figura na murze otaczającym kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP, późnobarokowa, z 2 połowy XVIII wieku kamienna, grubo przemalowana

• Kościan (gm. i pow. Kościan): w kościele św. Ducha przy ul. Wrocławskiej, w polu środkowym lewego bocznego ołtarza, jest obraz ze sceną glorii św. Jana Nepomucena, barokowy z XVIII wieku. Obiekt był niedostępny z powodu remontu (nad: M.K.)

• Kościan (gm. i pow. Kościan): na pl. Niezłomnych 1, wysoko na dachu kościoła pw. Serca Jezusa na tle kościelnej dzwonnicy figura JN z piaskowca (nad: JJK)

• Oborzyska (gm. i pow. Kościan): w tej miejscowości, znanej też jako Stare Oborzyska, na cmentarzu kościelnym przy alejce do kościoła jest późnobarokowa figura Jana N., II połowa XVIII wieku, kamienna, bardzo zerodowana i o nieczytelnych już rysach, wymaga pilnej pomocy

• Widziszewo (gm. i pow. Kościan): na skrzyżowaniu ulic Lipowej i Podgórnej stoi kamienny polichromowany Jan, zapewne z XIX wieku, w pozie dosyć statycznej, na marmoryzowanej kolumnie. Na cokole wezwanie: "Św. / Janie / Nepomucenie / módl się / za nami"

• Czarkowo (gm. i pow. Kościan): przy ul. Nacławskiej kapliczka przydrożna, murowana, z ludową kamienną rzeźbą JN o uszkodzonych dłoniach. Kaplicę wyłożono kafelkami (wygląda to obrzydliwie, choć czysto). Data powstania to 1893 rok (nad: A.P.)

• Bonikowo (gm. i pow. Kościan, ): przy kościele, przed domem parafialnym, ustawiono figurę Jana N. z początku XX wieku, polichromowaną na biało-brązowo

• Lubiń (gm. Krzywiń, pow. Kościan): piękna przydrożna figura JN przy klasztorze benedyktynów. Kamienna rzeźba na nowym cokole, z I połowy XIX wieku. Zobacz plan sytuacyjny (>>) (nad: A.P.)

• Lubiń (gm. Krzywiń, pow. Kościan): w kościele Narodzenia Najświętszej Marii Panny przy Klasztorze Benedyktynów, w górnej kondygnacji lewego bocznego ołtarza, piękny obraz JN z językiem w dłoni (nad: JJK)

• Miąskowo / Czerwona Wieś (gm. Krzywiń, pow. Kościan): na granicy tych wsi Jan odnowiony staraniem sołtysa, dzięki ofiarności mieszkańców wsi i zaangażowaniu Brata Wirtualnego A.P., który doradzał w dobraniu kolorystyki oraz wydrukował cegiełki dla ofiarodawców (nad: A.P.)

• Jerka (gm. Krzywiń, pow. Kościan, ): kopia starej figury Jana N., zniszczonej w czasie trwania działań wojennych, znajduje się niedaleko ronda im. Melchiora Wańkowicza. Odsłonięto go trzy miesiące temu, natomiast przed wojną stał w tym samym miejscu oryginał. (nad: A.P.) Na cokole umieszczona jest tablica z nazwiskami 43 ofiar I wojny światowej i Powstańców Wlkp. Plastycznie najciekawszy jest cokół w formie wiązki kolumn, na nim ustawiono kapliczkę domkową, a dopiero na jej szczycie - figurę Jana

• Śmigiel (gm. Śmigiel, pow. Kościan): na cmentarzu przy kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, za murem przy ul. Farna, na murowanym cokole wysokości 3 m, stoi rzeźba z piaskowca, datowana na przełom XVII/XIX wiek. Jan jest krępy, pokryty patyną i ma uszkodzona aureolę, która - urwana - zaczepiła się gdzieś na barku i krucyfiksie (nad: A.P.)

• Białcz Stary (gm. Śmigiel, pow. Kościan): figura przydrożna Jana N., XIX wiek, kamień

• Białcz Stary (gm. Śmigiel, pow. Kościan, ): w kościele, w szczycie jednego z ołtarzy jest barokowy obraz Jana N.

• Karśnice (gm. Śmigiel, pow. Kościan): w tej miejscowości, zwanej dawniej Białym Jeziorem, przy kościele Wszystkich Świętych stoi kamienna figura JN, przydrożna, XIX wiek. Jan wykonany jest z piaskowca. Na zbliżeniu widać, że krzyż został przymocowany do jego ręki za pomocą kawałka żelastwa. Zobacz plan sytuacyjny (>>) (nad: A.P.)

• Spławie (gm. Śmigiel, pow. Kościan): kamienna figura przydrożna na nowym cokole, o wysokości około 90 cm z lat 40-tych XVIII wieku. Co ciekawe - wstążki którymi jest ozdobiony wyglądają na zupełnie nowe. Pod figurką znajdowały się świeże kwiaty, co dowodzi żywości kultu. Zobacz plan sytuacyjny (>>) (nad: A.P.)

• Jarogniewice (gm. Czempiń, pow. Kościan): obok mostku i stawu w przydworskim parku  (dziś dom opieki) późnobarokowa kapliczka ze statuą JN, druga połowa XVIII lub I połowa XIX wieku, neoklasycystyczny, wysokość około 1 m, wykonany w piaskowcu, późnobarokowa kamienna rzeźba przydrożna na kamiennej ośmiokątnej kolumnie. Rekonstruowanym w 1951 roku, w tej chwili znowu wymaga remontu (fotki nadesłane przez A.P.)

• Gołębin Stary (gm. Czempiń, pow. Kościan): u wejścia do parku podworskim - dawnego cmentarza cholerycznego - stoi piaskowcowa figura JN, barokowa z lat 1720-30, na wolutowym cokole z ornamentami regencyjnymi

Powiat Wolsztyn (16)

zobacz na mapie google >>

• Wolsztyn (gm. i pow. Wolsztyn, ): kamienna figura Jana N. przy kościele NMP ustawiona na dwuczłonowym postumencie zaopatrzonym we wnękę i tablicę z wezwaniem oraz datą 1907 (nad: J.S.)

• Kębłowo (gm. i pow. Wolsztyn, ): na cmentarzu kościelnym kamienna barokowa statua Jana N. z piaskowca z XVIII wieku. Cokół z wolutami, dawniej z latarnią, całość niefachowo, choć uroczo (czerwone guziczki!) polichromowana. Mistyczne spojrzenie Jana nieco zdewaluowało się na skutek nakładania wielu warstw farby - teraz patrzy on jakby nieco otumaniony. Tuż obok figury św. Jana na dawnym przykościelnym cmentarzu pochowany został ks. Jan Nepomucen Kunze (1847 – 1871) budowniczy obecnego kościoła parafialnego

• Kębłowo (gm. i pow. Wolsztyn, ): w kościele parafialnym, w bocznym ołtarzu poświęconym św. Janowi Nepomucenowi jest obraz JN na płótnie malowany przez Leopolda Nowotnego około roku 1860, ufundowany przez hrabiego Stanisława Broel - Platera

• Obra (gm. i pow. Wolsztyn, ): w tej miejscowości leżącej przy trasie 315 z Wolsztyna w kierunku Nowej Soli, na terenie tutejszego klasztoru cystersów (>>), a dokładniej na dziedzińcu przed kościołem, stoi piękna późnobarokowa figura św. Jana Nepomucena, wykonana z kamienia w 1749 roku, zburzona przez hitlerowców w 1940 roku i postawiona na nowo w 1951, z częściowo zrekonstruowanym cokołem. Wzniesiona z fundacji opata Józefa Michała Loki. Na cokole jego herb Rogala i data (nad: K.S. i A.P.)

• Obra (gm. i pow. Wolsztyn, ): w kościele NMP i św. Jakuba, w trzecim ołtarzu, poświęconym Janowi N., znajduje się obraz „św. Jana Nepomucen” z około 1766 roku pędzla Józefa Feliksa Seyfrieda, w ładnej rokokowej ramie. W górnej części ołtarza umieszczono też płaskorzeźbę Jana N. na chmurkach

• Przemęt (gm. Przemęt, pow. Wolsztyn, ): nieopodal klasztoru cystersów, przy ul. Opackiej, stoi dorodny Jan N. (nad: A.P.)

• Przemęt (gm. Przemęt, pow. Wolsztyn, ): w kościele pocysterskim św. Jana Chrzciciela znajduje się barokowy Nepomuk. Ma gołą głowę, a jego prałatówkę podtrzymuje cherubin. I połowa XVIII wieku. Ustawiony na ozdobnej konsoli (nad: A.P.)

• Przemęt (gm. Przemęt, pow. Wolsztyn, ): w tym samym pocysterskim kościele farnym św. Jana Chrzciciela jest również ołtarz nepomucki z lat 1770-80, z ciekawym obrazem olejnym JN. Adorowany krzyż leży na stole i oparty jest na ludzkiej czaszce, u stóp JN biret i aniołek z palcem na ustach i zamkniętą księgą podający Janowi palmę, a w tle scena zrzucenia z mostu (nad: A.P.)

• Przemęt (gm. Przemęt, pow. Wolsztyn, ): w tym samym pocysterskim kościele farnym św. Jana Chrzciciela, na ścianie kaplicy bocznej  znajduje się makieta ołtarza z figurką JN na tle złotych chmur i promieni, z Trójcą Świętą nad nim, zapewne z XVIII wieku. Nic nie wiadomo na temat samego ołtarza (nad: JJK)

• Siekówko (gm. Przemęt, pow. Wolsztyn): w centrum wsi stoi okazała kapliczka - dzwonnica z figurą św. Jana Nepomucena oraz tablicą z 1987 r. upamiętniająca 9 ofiar I wojny światowej i 10 ofiar II wojny światowej. Według mieszkańców kapliczka wraz z figurką stanęła we wsi prawdopodobnie około 1945-47 roku

• Sokołowice (gm. Przemęt, pow. Wolsztyn, ): na skrzyżowaniu dróg w południowo - zachodniej części wsi znajduje się kopiec z figurą św. Jana Nepomucena, kryjący wg tradycji ofiary pomoru

• Wieleń Zaobrzański (gm. Przemęt, pow. Wolsztyn): w kościele Narodzenia NMP naprzeciwko ambony - barokowa figura św. Jana Nepomucena z XVIII wieku. Sfotografowanie tego Jana wymagało oficjalnego zezwolenia wydanego przez parafię w Kaszczorze (na papierze firmowym producenta baterii :). Zabawne, ale budujące - parafia bardzo dba o swojego Jana. Nr w rejestrze zabytków: 617 (nad: A.P.)

• Kaszczor / Wieleń Zaobrzański (gm. Przemęt, pow. Wolsztyn, ): w Wieleniu stała jeszcze niedawno figura przydrożna Jana N. na słupie, późnobarokowa z XVIII wieku, drewniana. Niestety, jak donosi JJK, wandale pomalowali ja sprayem i trzeba było podjąć radykalne kroki - przeniesiono ją na plebanię kościoła pw. Św. Wojciecha, oczywiście po remoncie. Jan ma piękną aureolę ze złotymi gwiazdami - sześcioma!

• Kaszczor (gm. Przemęt, pow. Wolsztyn, ): naprzeciwko bramy prowadzącej do kościoła pw. św. Wojciecha - dobrej klasy barokowa figurka św. Jana Nepomucena wykonana z piaskowca w 1745 r. (fot. nad: A.P.) Rzeźbie skradziono dwa amorki flankujące Jana - zobacz spis obiektów skradzionych >>

• Starkowo (gm. Przemęt, pow. Wolsztyn): Nepomuk stojący na prywatnej posesji nr 42. Ufundowała go w I połowie XIX wieku Józefa Kosiczyńska jako akt podziękowania za ocalenie rodziny z pożaru domostwa (bardziej odpowiedni byłby chyba Florian :-). jego pierwotna lokalizacja to granica wsi w kierunku Przemętu. Przy nim zatrzymywały się kondukty żałobne wiozące zwłoki na cmentarz w Przemęcie. W czasie wojny figurka została uchroniona przed zniszczeniem przez Niemców - przechował ją proboszcz parafii w Przemęcie. Bardzo dobrze zachowana. Odnawiana była w 2000 roku przez pana Wilczkowiaka z Włoszakowic. Figurka wykonana jest z drewna lipowego (nad: A.P.)

• Chobienice (gm. Siedlec, pow. Wolsztyn): na cmentarzu znajduje się barokowa kamienna figura św. Jana Nepomucena

Powiat Rawicz (14)
część należąca do dawnego woj. poznańskiego I RP

• Rawicz (gm. i pow. Rawicz): kamienny Jan z połowy XIX wieku w tutejszym Muzeum Ziemi Rawickiej pochodzi z jednej z okolicznych kapliczek (nad: A.P.)

• Słupia Kapitulna (gm. i pow. Rawicz): Stała tu figura JN z początku XX wieku, wykonana ze sztucznego kamienia. Zniszczona przez Niemców, resztki zakopano w ziemi. W prywatnych rękach zachowała się głowa figury, ocalona przez Niemca-katolika. (nad: A.P. na podstawie listu ks. Wł. Marzęckiego w odpowiedzi na akcję Panoramy Leszczyńskiej)

• Wydawy (gm. i pow. Rawicz): figurka drewniana, koniec XIX wieku. Kapliczka nowsza z 1945 roku (nad: A.P.)

• Sarnowa (gm. i pow. Rawicz): kamienny Jan Nepomucen znajduje się na tutejszym cmentarzu (nad: A.P.)

• Sarnowa (gm. i pow. Rawicz): w kościele św. Andrzeja, niedaleko cmentarza, o którym w punkcie wyżej, znajduje się figura barokowa Jana N. sprzed połowy XVIII wieku, podobna do figury z Wielenia. Wejście chronione jest kratą (nad: A.P.)

• Sarnowa (gm. i pow. Rawicz): w kościele św. Andrzeja znajduje się ołtarz z pięknym obrazem Jana N. Warto zwrócić uwagę na ramę! (nad: A.P.)

• Sarnowa (gm. i pow. Rawicz): w tym samym kościele św. Andrzeja, na szczycie baldachimu ambony, znajduje się barokowa figura JN z I połowy XVIII wieku

• Golejewko (gm. Pakosław, pow. Rawicz): kamienny Jan stojący na postumencie wysokości ok 3 m wspaniale odcina się od nieba (nad: A.P.)

• Miejska Górka (gm. Miejska Górka, pow. Rawicz): figura kamienna na cokole o ciekawej formie - koniec XIX wieku (nad: A.P.). Ostatnio wykonane (W.Ś., 2009-05) zdjęcia pokazują, że Jan został odświeżony i odmalowany. Cokół ma teraz żółtobrązowy kolor, mozzeta - czerwony, komża - biały, a sutanna - czarny

• Miejska Górka-Goruszki (gm. Miejska Górka, pow. Rawicz): barokowy ołtarz z obrazem JN w kościele franciszkańskim. (nad: A.P.)

• Zakrzewo (gm. Miejska Górka, pow. Rawicz): tutejszy Jan umieścił się w przepięknej scenerii nad stawem (nad: A.P.)

• Konary (gm. Miejska Górka, pow. Rawicz): w kościele św. Michała, w ołtarzu głównym, jest rzeźba JN z I połowy XVIII wieku

• Stary Sielec (gm. Jutrosin, pow. Rawicz): kamienna polichromowana figura Jana N. stoi na skraju wsi przy drodze do Grąbkowa. Ustawiono ją na wysokiej kolumnie z głowicą. Pochodzi z 1888 roku

• Szkaradowo (gm. Jutrosin, pow. Rawicz): kamienna polichromowana figura Jana N. na wysokim cokole, w kontrapoście

zobacz obiekty z części powiatu w granicach d.woj. kaliskiego >>

Powiat Ostrów Wielkopolski (8)
część należąca do dawnego woj. poznańskiego I RP

• Ostrów Wielkopolski (gm. i pow. Ostrów, ): w konkatedrze św. Stanisława Biskupa przy placu Stefana Rowińskiego, w ołtarzu Matki Bożej Nieustającej Pomocy jest naturalnej wielkości rzeźba Jana Nepomucena autorstwa Władysława Marcinkowskiego. Według "Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich" (Tom VII) od roku 1756 istniało tu Bractwo św. Jana Nepomucena (1858-1947)

• Konradów (gm. Sośnie, pow. Ostrów): kamienny Jan na tle odrapanej ceglanej ściany (nad: A.P.)

• Cieszyn (gm. Sośnie, pow. Ostrów): figury Jana Nepomucena i Floriana (>>) flankują dawną bramę wjazdową na teren tutejszego dworu. Jan jest kamienny, niefachowo pobielony, mocno zniszczony. Ceglany cokół w posuniętej destrukcji

• Ołobok (gm. Sieroszewice, pow. Ostrów): przed kościołem cystersów (>>) ustawiono kamienną figurę JN, obok św. Wawrzyniec

• Wielowieś Klasztorna (gm. Sieroszewice, pow. Ostrów): na północ od kościoła ładna murowana kapliczka z zielonym szczytem, na nim data 1934, a wewnątrz figura JN w czapce i z krucyfiksem (nad: M.K.)

• Sławin (gm. Sieroszewice, pow. Ostrów): ceglana kapliczka, w której oszklonej wnęce ustawiono grubo pomalowaną figurę Jana N. Kolory - niebieska peleryna - nastrajają wesoło

• Grudzielec (gm. Raszków, pow. Ostrów): murowana kapliczka w prostokątnymi przeźroczami, w niej za szkłem pomalowana na wesołe niebieskości i biele drewniana figura JN z aureolą owiniętą sreberkiem od czekoladek

• Janków Zaleśny (gm. Raszków, pow. Ostrów): obok mostu nad rzeką Kuroch, na wysokim cokole stoi polichromowana figura JN, statyczna, z krzyżem

zobacz obiekty z części powiatu w granicach d.woj. kaliskiego >>

Powiat Gostyń (9 + 1)

• Gostyń (gm. i pow. Gostyń, ): w bazylice filipinów na Świętej Górze jest ołtarz fundowany w roku 1748 przez łowczynię wschowską Zofię z Gruszczyńskich z obrazem JN. Przedstawiono go tam w towarzystwie bodajże św. Antoniego (z lilią), adorującego MB, nieco łysego i w aureoli

• Elżbietków (gm. Pogorzela, pow. Gostyń): Jan, w murowanej kapliczce, stoi przy prywatnej posesji. Nad głową ma żarówkę, która wieczorami daje ciekawe podświetlenie figury (nad: A.P.)

• Wziąchów (gm. Pogorzela, pow. Gostyń): stał tutaj kamienny posąg Jana N., wykonany najprawdopodobniej w latach 70-tych XIX wieku. Figura (około 1,5 m), wykonana z ciosanego i gładzonego kamienia, ustawiona była na wysokim (5-6 m) okrągłym cokole z trójstopniowym postumentem w miejscu, gdzie nieznany z nazwiska fundator uniknął tragicznego wypadku, przy drodze z Pogorzeli do Krotoszyna, w narożnika obecnego boiska szkolnego. Jan został zniszczony - tak jak inne pomniki w tej miejscowości - podczas II Wojny Światowej. Głowę figury, na której do dziś pozostały ślady łomu, ocalił kilkunastoletni wtedy Czesław Młyński, który zakopał ją w ogrodzie. Jego siostrzeniec, pan W. Pankiewicz, odkopał głowę figury, a jej opis, historię i fotografie przesłał do Panoramy Leszczyńskiej w odpowiedzi na jej akcję "Szukamy figur św. Jana Nepomucena" (nad: A.P.)

• Rokosowo (gm. Poniec, pow. Gostyń): kamienny Jan na cokole usytuowanym na kolumnach (nad: R.R.)

• Sarbinowo (gm. Poniec, pow. Gostyń): 250-letni drewniany Jan. Figura jest bardzo zniszczona, co dodaje jej uroku, lecz nie wróży najlepiej na przyszłość. Na szczęście figurą Jana z Sarbinowa zainteresowała się Wojewódzka Służba Ochrony Zabytków. Brat Wirtualny A.P. przekazał im pełną dokumentację fotograficzną oraz plan sytuacyjny miejsca, w którym stoi. Najprawdopodobniej trafi ona do muzeum w Gostyniu, a wcześniej zostanie poddana działaniom konserwacyjnym (wiadomość z 8.06.2004) (nad: A.P.)

• Grabonóg (gm. Piaski, pow. Gostyń): figurę św. Jana Nepomucena, patrona Czech postawili miejscowi chłopi w dowód wdzięczności, za to, że ówczesny właściciel Grabonoga dał im pieniądze za wydzierżawienie pól na tereny łowieckie. W 1939 roku, kiedy Niemcy likwidowali wszystkie przydrożne krzyże, figury i świątki, również tę przewrócili. Pod osłoną nocy miejscowi chłopi, na czele z nieżyjącym już Franciszkiem Katarzyńskim, przenieśli uszkodzona figurę na strych miejscowej szkoły. Tam przeleżała przez cały okres okupacji. Potem trafiła do Franciszka Katarzyńskiego. Przez kilka lat przechowywał ją w paszarni. Gdy powstało grabonoskie muzeum figura powiększyła jego zbiory. W 1986 roku w zakładzie kamieniarskim Czesława Nadolnego przeprowadzono jej renowację. W trzy lata później św. Jan Nepomucen stanął w tym samym miejscu co przed wojną (nadesłał czytelnik Panoramy Leszczyńskiej, oprac. A.P.)

• Podrzecze (gm Piaski, pow. Gostyń): Jan przechowywany w nieznanym muzeum, zdjęcie przedwojenne (nad: A.P.)

• Lipie (gm Piaski, pow. Gostyń): na początku wsi murowana kapliczka z wnękami zamkniętymi oknami, w jednej z nich Jan o nietypowym image: bez brody, za to z długimi włosami opadającymi na ramiona. Strój oraz układ rąk trzymających krucyfiks (nowszy) wskazują jednak na Jana N.

• - Krobia (gm Krobia, pow. Gostyń, ): na istniejącej do dziś rzeźbie Floriana jest tablica, z której treści wnioskować można o istnieniu w tym miejscu również figury JN, zniszczonej niestety przez hitlerowców podczas II wojny światowej (nad: J.D.)

• Niepart (gm Krobia, pow. Gostyń): przy kościele parafialnym figurka św. Jana - na postumencie wysokości około 4 metrów znajduje się Jan wysokości około 1 metra (nad: A.P.)

Powiat Grodzisk Wielkopolski (12)

zobacz na mapie google >>

• Grodzisk Wielkopolski (gm. i pow. Grodzisk Wielkopolski, ): w kościele pobernardyńskim przy ulicy 3 Maja jest kamienna figura Jana Nepomucena z I połowy XVIII wieku

• Grodzisk Wielkopolski (gm. i pow. Grodzisk Wielkopolski, ): za plebanią farną jest kamienna figura Jana Nepomucena, a raczej jej destrukt. Na cokoliku-kolumnie przymocowano fragment tułowia i głowę rzeźby. Nepomuk ten stał kiedyś z drugiej strony plebani, a zniszczono go w trakcie II wojny światowej, jak wiele innych w tych stronach (nad: A.Pi.)

• Woźniki (gm. i pow. Grodzisk, ): przy kościele klasztornym na północ od miasta, na prostopadłościennym cokole, stoi kamienna figura Jana N. (nad: A.Pi.)

• Woźniki (gm. i pow. Grodzisk, ): w kościele klasztornym na północ od miasta (zobacz wyżej), w szczycie jednego z ołtarzy umieszczono okrągły obraz Jana N. z krzyżem w rękach. Ciekawym motywem jest szarfa ze stylizowaną różą na szyi - być może to znany od starożytności symbol tajemnicy (sub rosa - w sekrecie) umieszczany na sufitach sal tajnych obrad i konfesjonałów (nad: A.Pi.)

• Parzęczewo (gm. Kamieniec, pow. Grodzisk Wielkopolski, ): figura przydrożna Jana N. na nowym cokole, późnobarokowa (po połowie XVIII wieku), rzeźba, piaskowiec

• Łęki Wielkie (gm. Kamieniec, pow. Grodzisk Wielkopolski, ): na północnym skraju wsi, przed domem nr 63, na nowym cokole ustawiono barokową kamienna statuę Jana N. Według inskrypcji fundacyjnej pochodzi ona z 1738 roku

• Goździchowo (gm. Kamieniec, pow. Grodzisk Wielkopolski, ): przy drodze do Parzęczewa, przed mostkiem na Grabarskim Rowie, znajduje się kapliczka z drewnianą figurą św. Jana Nepomucena, zapewne z II połowy XIX wieku

• Prochy (gm. Wielichowo, pow. Grodzisk Wielkopolski, ): przy mostku, na ośmiokątnym wysokim cokole kamienna rzeźba Jana N., dosyć statyczna. Polichromowana - czerwony biret, sutanna i mozzetta

• Prochy (gm. Wielichowo, pow. Grodzisk Wielkopolski, ): pochodząca z kapliczki przydrożnej rzeźba Jana N. na cmentarzu kościelnym umieszczona w rozgałęzieniu drzewa, II połowa XVIII wieku

• Wilkowo Polskie (gm. Wielichowo, pow. Grodzisk Wielkopolski, ): drewniana figura Jana N. przy murze kościelnym z ciekawą aureolą-daszkiem (>>) nad głową Świętego, I połowa XIX wieku

• Trzcinica (gm. Wielichowo, pow. Grodzisk): przy trasie Parzęczewo-Wielichowo figura przydrożna na nowym cokole, rzeźba ludowa z XIX wieku, chroniona nieładną osłoną-budką, na cokole z kamieni

• Dalekie (gm. Granowo, pow. Grodzisk): figura Jana N. sprzed II wojny światowej, wykonana ze sztucznego (?) kamienia. Jan był długo przechowywany w stodole, dopiero w 1999 roku został uroczyście postawiony na ceglanym postumencie. Napis na cokole: "Święty Janie / módl / się za nami / 1999" (nad: Bajarka)

Powiat Wałcz (4 + 1)
dziś w województwie zachodniopomorskim, dawniej w poznańskim

zobacz na mapie google >>

• Rutwica (gm. i pow. Wałcz, ): kamienna polichromowana figura Jana N. na piramidalnej podstawie, dawniej z palcem na ustach i palmą w ręku (nad: M.Sz.). Nieco zniszczona - nie ma palca na ustach, gdyż ma utrąconą dłoń, krzyż metalowy włożono w nią chyba później - lecz bardzo urokliwa

• Rutwica (gm. i pow. Wałcz, ): szachulcowy kościół filialny z XVII wieku, w wieku XVIII lub XIX uzyskał wezwanie Jana Nepomucena, parafia św. Anny w Strącznie, dekanat Wałcz (wpis do rejestru zabytków nr 352 z 28.08.1961). Wewnątrz ołtarz z obrazem - ale nie może to być Jan N. Jest bez zarostu, aureoli i biretu, adorujący kielich z hostią ustawiony na księdze zamiast krzyża (nad: M.B.)

• Marcinkowice (gm. Tuczno, pow. Wałcz, ): za wsią, przy drodze do Tuczna, pięknie usytuowana na wzgórku otoczona sosnami, stoi figura św. Jana Nepomucena na masywnym cokole, murowanym, otynkowanym, z wnęką, gzymsami, wolutowymi spływami i wyobrażeniem gwiazd oraz krzyża.  Parafia św. Katarzyny - Marcinkowice; dekanat Mirosławiec (nad: M.B.). U podnóża pięknej kamiennej polichromowanej figury JN widnieje data 1876 (źródła podają 1875) oraz rycerski kartusz herbowy (uwaga: figura ma cechy barokowe - może więc niewyraźna data na cokole to 1776 a nie 1876?). Niestety Jan nie jest w dobrym stanie - ma głowę owiniętą drutem (wpis do rejestru zabytków nr A-630 z 5.09.1989)

• - Mielęcin (gm. Człopa, pow. Wałcz, ): był tu niegdyś kościół pod wezwaniem Jana Nepomucena, ale spłonął i został zastąpiony nowym poświęconym MB Bolesnej - Mielęcin, dekanat Mirosławiec (nad: M.B.)

• Mielęcin (gm. Człopa, pow. Wałcz, ): w pobliżu cmentarza znajduje się kapliczka z figurą Jana N. Jaskrawo odmalowana i polakierowana, a na kapliczce tabliczka z napisem "Anno Domini 1928" (nad: JJK)

na granicy Wielkopolski i X. Głogowskiego (>>), część pow. wschowskiego należąca do d. woj. poznańskiego. Dawna Ziemia Wschowska, wchodząca w skład dawnego województwa poznańskiego, to południowa część dzisiejszego województwa lubuskiego - pogranicze Wielkopolski i Księstwa Głogowskiego (zajrzyj >>!)

• Wschowa (gm. i pow. Wschowa, woj. lubuskie): wykonana z piaskowca figurka znajduje się na fasadzie kościoła św. Józefa przy klasztorze franciszkanów. Przed długi czas jako osobny obiekt notowany był tu kolejny z Wschowskich Nepomuków znajdujący się w galeryjce świętych przy wejściu do klasztornego kościoła. Okazało się jednak, że mowa o tym samym Nepomuku (nad: A.P., Paulus, uzup. JJK)

• Wschowa (gm. i pow. Wschowa, woj. lubuskie): inny Jan znajduje się na placu Świętego Jana (!!!) przy Ośrodku Opiekuńczym dla Dzieci prowadzonym przez siostry elżbietanki.
  "Z pomysłem jej ustawienia wystąpił ks. Mateusz Fengler, ówczesny komendarz kościoła parafialnego we Wschowie. Zebrano na ten cel ofiary od wiernych. W mieście, które było w zdecydowanej większości protestanckie, wywołało to głośne protesty i niezadowolenie gminy luterańskiej oraz mieszczan. Musiano chyba przewidzieć taką reakcję, gdyż jeszcze przed ustawieniem figury sam król August II (za wstawiennictwem wicekanclerza ks. Jana Lipskiego) wystosował do magistratu Wschowy list z żądaniem, by władze nie tylko nie przeszkadzały w postawieniu figury, ale także zapobiegły wszelkim próbom zakłócenia uroczystości. Figura została ustawiona 17 kwietnia 1732 r. w obecności miejscowych katolików oraz nielicznych protestantów, którzy –jak pisze kronikarz klasztorny – przybyli na tę uroczystość z czystej ciekawości. Kazanie dla zebranych wygłosił o. Felicjan Konarski, jezuita" (nad: Paulus). Lokalizację figury tłumaczy fakt istnienia tuż obok "Lwiego Mostka" przez dawną fosę miejską, który zresztą zarwał się podczas uroczystości odsłonięcia figury JN pod ciężarem tłumu dając powód do drwin protestantom

• Wschowa (gm. i pow. Wschowa, woj. lubuskie): w kościele św. Józefa przy klasztorze Franciszkanów (zobacz wyżej) w lewym bocznym ołtarzu jest przepiękny obraz olejny z aniołem podającym Janowi w aureoli na tle mostu palmę. W górnej części promienisty język w otoczeniu główek anielskich

• Łysiny (gm. i pow. Wschowa): w tej wsi w okolicach Wschowy znajduje się malutka figurka św. Jana - za to na ogromnym ceglanym postumencie. Jan ma gwiaździstą aureolę i utrącony nos. Całość znajduje się pomiędzy kościołem a plebanią (nadesłali: Paulus i A.P.)

• Nowa Wieś (gm. i pow. Wschowa, ): z cokołu znajdującego się w Nowej Wsi (pow. wschowski) zniknęła kamienna figurka. Najprawdopodobniej był to Jan Nepomucen. Brat Wirtualny A.P. namawia znajomego plastyka, aby na podstawie jego zdjęć wykonał kopię - kompilację Nepomucena. Zostanie ona umieszczona na oryginalnym cokole (nad: A.P.)

• Konradowo (gm. i pow. Wschowa, woj. lubuskie): figura Nepomucena stojąca na kapliczce przy domu nr 55 w środkowej części wsi, po zachodniej stronie drogi (nad: Paulus)

• Dryżyna (gm. Szlichtyngowa, pow. Wschowa, woj. lubuskie): w literaturze znaleźć można informację, że we wsi, na prywatnej posesji, znajduje się piaskowcowa figura Nepomucena z 1738 roku. Nie wiedziałem jednak czy się zachowała aż do momentu otrzymania od Brata Wirtualnego Rafaela R. artykułu z Gazety Głogowskiej z 6.03.2002 (>>) o tej rzeźbie. W 2009 roku odwiedził ja JJK i donosi, że stoi ona niedaleko domu nr 42, wśród rustifilisów, jest wykonana z piaskowca i ma na cokole płaskorzeźbę przedstawiającą zrzucenie JN z mostu

• Zamysłów (gm. Szlichtyngowa, pow. Wschowa, woj. lubuskie): figura Nepomucena stojąca przed murem cmentarza przykościelnego pw. Marii Magdaleny. Rzeźba stoi na ceglanym cokole i jest osłonięta dwuspadowym daszkiem (>>) i tylną ścianką (nad: Paulus)

Na stronie Księstwa Głogowskiego (>>) dokładniej opisano pograniczne Nepomuki z Przybyszowa (gm. Sława, pow. Wschowa, województwo lubuskie): dwie figury, ze Sławy (pow. Wschowa, gm. Sława), ze Starego Strącza (gm. Sława, pow. Wschowa, województwo lubuskie), Konradowa (gm. i pow. Wschowa, woj. lubuskie) oraz z Chróściny (gm. i pow. Góra)

Województwo Kaliskie (68 + 4)

(oraz trzy opisane powyżej obiekty z leszczyńskiego, z gminy Opatówek, siedem z gminy Gostyń i dwa z gminy Ostrów)

Z północnej części tego województwa król Stanisław August Poniatowski wydzielił województwo gnieźnieńskie - zobacz >>

zobacz Nepomuki dawnego województwa kaliskiego na mapie google >>
 

Powiat Kalisz

(11)

• Kalisz (gm. i pow. Kalisz, ): kamienny barokowy Jan N. na murze klasztoru jezuitów (dawniej bernardynów), przy ruchliwym skrzyżowaniu Stawiszyńskiej i 3-go Maja. Ładna rzeźba o precyzyjnym detalu, wykonana z inspiracji syndyka klasztornego księdza Jędrzeja Radolińskiego, nieznanego autorstwa. Na początku września 1939 roku Niemcy urządzili koszary Hitlerjugend i uwięzili zakonników. Figura została przez nich usunięta i zakopana, utrącono też głowę. Po prawie 60 latach wykopano ją z ziemi i ustawiono na dawnym miejscu we wrześniu 2002. Przy tej świątyni, jak przy wielu innych kościołach bernardynów w Polsce, działało Bractwo św. Jana Nepomucena (>>) założone w XVIII wieku

• Kalisz (gm. i pow. Kalisz, ): w kościele  Nawiedzenia NMP - pobernardyńskiego, obecnie jezuickiego, przy skrzyżowaniu Stawiszyńskiej i 3-go Maja, zobaczyć można pięknego Jana w bocznym ołtarzu tęczowym (uwaga: jedno ze źródeł wskazuje, zapewne błędnie, na kościół Serca Jezusa Miłosiernego. sprawdzić)

• Kalisz (gm. i pow. Kalisz, ): w katedrze św. Mikołaja feretron rokokowy 2 połowy XVIII wieku, z rzeźbą św. Jana Nepomucena, replika z ołtarza bocznego. Obecnie na stałe umieszczony w ołtarzu Matki Bożej Szkaplerznej, w dolnej kondygnacji, flankowany przez dwa aniołki  (nad: T.P.)

• Kalisz (gm. i pow. Kalisz, ): w nawie bocznej lewej katedry, tuż przy wejściu do kaplicy "pod orłami" ołtarz z rokokową rzeźbą świętego Jana Nepomucena. Figurę Jana ustawiono na obfitych rzeźbionych obłokach (nad: T.P.)

• Kalisz (gm. i pow. Kalisz, ): w katedrze św. Mikołaja w lewej nawie, przy ołtarzu bocznym figura świętego Jana Nepomucena (nad: JJK)

• Kalisz (gm. i pow. Kalisz, ): trójkątna (!) kaplica cmentarna z lat 1717-36 nosi wezwanie św. Jana Nepomucena. Jest ona częścią zespołu klasztornego reformatów, obecnie nazaretanek, przy ul. Śródmiejskiej. Nr w rejestrze zabytków: 40/A

• Kalisz (gm. i pow. Kalisz, ): w tutejszym Muzeum Ziemi Kaliskiej przy ul. Kościuszki 12 umieszczono figurę Jana Nepomucena znalezioną w pobliskiej miejscowości Opawa (?). Ktoś wyrzucił ją do śmieci!

• Zbiersk (gm. Stawiszyn, pow. Kalisz): w drewnianym kościele św. Urszuli przechowuje się drewnianą polichromowaną figurę Jana N. (nad: E.B.)

• Opatówek (gm. Opatówek, pow. Kalisz): po prawej stronie prezbiterium kościoła parafialnego w Opatówku umieszczono pięknie odnowiony oryginał figury z kapliczki przydrożnej z ul. św. Jana Nepomucena w centrum Opatówka (nad: T.P.). Zobacz poniżej oraz artykuł na temat konserwacji zamieszczony w lokalnym piśmie "Opatowianin" (>>)

• Opatówek (gm. Opatówek, pow. Kalisz): jest tutaj ulica. Św. Jana (Nepomucena), a przy niej od zawsze stała Jego figura. Ostatnio "odkryto" że jest bardzo zniszczona a przy konserwacji okazało się, że jest też bardzo cenna - oryginał pięknie odnowiony wniesiono do parafialnego kościoła (zobacz powyżej), kopię postawiono i poświęcono na dotychczasowym miejscu. Kościół i kapliczka stoją w centrum Opatówka - 40 metrów w bok od głównej drogi Łódź-Kalisz (nad: T.P.). Jan jest pięknie polichromowany, ma aureolę z wielkimi gwiazdami, a chroni go blaszany zębaty daszek (>>).  Zobacz artykuł na temat konserwacji zamieszczony w lokalnym piśmie "Opatowianin" (>>)

• Cienia Pierwsza (gm. Opatówek, pow. Kalisz): przy głównym skrzyżowaniu w miejscowości stoi kapliczka z z drewnianą polichromowaną, drewnianą figurą Jana N. Styl "swojski". Jan ładnie choć amatorsko polichromowany. Kapliczka na czterech filarach

Powiat Śrem (12 + 1)

• Śrem (gm. i pow. Śrem): kapliczka z kamienną barokową figurą Jana N. z 1734 roku na szczycie, koło murów fary, przy ul. Farnej

• Błociszewo (gm. i pow. Śrem): kamienny polichromowany Jan N. z palmą, wpatrzony w krucyfiks (nowszy). XIX/XX wiek

• Dalewo (gm. i pow. Śrem): w kościele św. Wojciecha, w ołtarzu bocznym z lat 1720-30, jest rokokowa rzeźba Jana N.

• Niesłabin (gm. i pow. Śrem, ): kamienny, stojący na niespotykanie w Wielkopolsce wysokiej kolumnie posąg Jana N. w skromnej aureoli. Polichromia, krzyż trzymany prawie poziomo w obu rękach (nad: Bajarka)

• Dąbrowa (gm. i pow. Śrem): kapliczka z 1871 roku z barokową figurką Jana N. wewnątrz (uwaga: wpis na podstawie Wikipedii, należy sprawdzić identyfikację Świętego)

• Gogolewo (gm. Książ Wielkopolski, pow. Śrem, ): według stron powiatu Śrem (>>) jest tu kapliczka z barokową drewnianą figurą św. Jana Nepomucena z XVIII wieku.

• - Gogolewo (gm. Książ Wielkopolski, pow. Śrem, ): według innego źródła XVIII-wieczna drewniana figura Jana N. została zniszczona w czasie II Wojny Światowej. Czy to pomyłka, czy mowa o dwóch różnych obiektach? (uwaga: sprawdzić na miejscu)

• Mchy (gm. Książ Wielkopolski, pow. Śrem): barokowa kapliczka Św. Wawrzyńca z nepomuckim płaskorzeźbionym reliefem, XVIII wiek

• Dolsk (gm. Dolsk, pow. Śrem): na rynku kamienna figura Jana N. z 1880 roku na cylindrycznym cokole, polichromowana, w aureoli

• Wieszczyczyn (gm. Dolsk, pow. Śrem): przy kościele Św. Rocha są dwie kaplice; jedna z 1849 roku poświęcona Janowi N..

• Wieszczyczyn (gm. Dolsk, pow. Śrem): w tym samym kościele Św. Rocha, nad lewym bocznym ołtarzem, znaleźć można olejny medalion z Janem N. trzymającym palec na ustach (nad: JJK)

• Wieszczyczyn (gm. Dolsk, pow. Śrem): przy płocie okalającym kościół św. Rocha kamienna, trochę nietypowa, pobielona figura Jana N.

• Brodnica (gm. Brodnica, pow. Śrem): na dużym murowanym cokole polichromowana kamienna statyczna rzeźba Jana N. trzymającego krzyż, w aureoli, z 1915 roku

Powiat Koło (2)

• Koło (gm. i pow. Koło): w kościele klasztornym bernardynów na kolskiej starówce, we wnęce filara nawy, umieszczono otoczona rocaille'ami barokową figurę Jana N. trzymającego krzyż, w gwiaździstej aureoli. Bardzo ładny obiekt, efektowny i znakomicie wpisujący się w rokokowy wystrój kościoła

• Kościelec (gm. Kościelec, pow. Koło): piaskowcowa figura Jana N. z połowy XVIII wieku, z bogato zdobionym cokołem. Fundowana przez Rafała Gurowskiego (1716-1797), starostę kolskiego, przemęckiego, kasztelana poznańskiego i pruskiego hrabiego, zarażonego wirusem nepomuckim. Ufundował on także cokół Nepomuka Cieplickiego (Dolny Śląsk >>), a pierworodnemu synowi dał imię Jan Nepomucen. Dokładny życiorys pana starosty zamieściłem na stronie Jana Cieplickiego (>>). Na cokole kartusz w herbem Wczele, a pod nim piękna inskrypcja:

Powiat Ostrów Wielkopolski (5 + 1)
część należąca do dawnego woj. kaliskiego I RP

• Lewków (gm. i pow. Ostrów): kamienna figura Jana N. stojąca w lekkim kontrapoście na wysokim cokole przy ul. Powstańców Wielkopolskich, koło cmentarza. Ciekawe koronki prawego rękawa

• Lewków (gm. i pow. Ostrów): kamienny polichromowany Jan N. na filarze w bramie kościoła parafialnego w Lewkowie (nad: M.K.)

• ¿ Śliwniki (gm. Nowe Skalmierzyce, pow. Ostrów): była tu piękna kamienna figura Jana N. fundowana około 1860 roku przez Jana Nepomucena Niemojowskiego. Na cokole kazał on wyryć Nepomucenowe słowa: "Większy rozkaz od Boga niż twa królewska powaga". Opisałem to tutaj (>>). Czy jest tam ciągle?

• Gostyczyna (gm. Nowe Skalmierzyce, pow. Ostrów, ): przy kościele św. Mikołaja jest kaplica św. Jana Nepomucena z 1640 roku, przylegająca od południowej strony, dawniej kaplica grobowa rodziny Szołdrskich. W niej zapewne co najmniej jeden wizerunek JN

• Odolanów (gm. Odolanów, pow. Ostrów, ): okazała, barokowa, wykonana z piaskowca, pochodząca 1736 roku figura św. Jana Nepomucena usytuowana na ul. Kaliskiej, przy moście. Ładny cokół z wolutami i napisem fundacyjnym, chroniony kutą balustradą, precyzyjny detal (koncha, różyczki, koronka, a zwłaszcza żyły na dłoniach)

• Topola Wielka (gm. Przygodzice, pow. Ostrów): usytuowana przy mostku kapliczka z figurą Jana N., w formie szklanej klatki na prostokątnym cokole-filarze

zobacz obiekty z części powiatu w granicach d.woj. poznańskiego >>

Powiat Jarocin (7)

• Jarocin (gm. i pow. Jarocin, ): w ołtarzu głównym kościoła św. Marcina, po jego prawej stronie, stoi drewniana, polichromowana, barokowa figura Jana N. Jan ma srebrny biret, komżę i sutannę, złotą pelerynę, a w rękach nieprawidłowo wtórnie ułożony krzyż. Identyfikację potwierdzają źródła, a jedyną wątpliwość stanowi bliskość drugiej figury Jana (zobacz niżej) (nad: H.Jakóbczak)

• Jarocin (gm. i pow. Jarocin, ): w lewym ołtarzu bocznym kościoła świętego Marcina, po jego prawej stronie, stoi drewniana, polichromowana, barokowa figura Jana N. Jana tego można opisać słowami identycznymi jak jego kolegę z ołtarza głównego (zobacz wyżej), tylko jego poza jest nieco bardziej barokowo-taneczna. Identyfikację potwierdzają źródła, a jedyną wątpliwość stanowi bliskość drugiej figury Jana (nad: H.Jakóbczak)

• Jaraczewo (gm. Jaraczewo, pow. Jarocin): we flankowanej pilastrami wnęce przy zewnętrznej ścianie kościoła św. Marii Magdaleny ustawiono piękną kamienna polichromowaną figurę Jana N. przyciskającego oburącz krzyż do piersi (nad: M.L.)

• Góra (gm. Jaraczewo, pow. Jarocin): tutejszy Jan N. stoi na wysokim postumencie po lewej stronie od bramy wjazdowej neorenesansowego pałacu (obecnie Dom Dziecka). Figura dzięki oczom ma nieco dziki wyraz (nad: M.K.)

• Rusko (gm. Jaraczewo, pow. Jarocin): kamienna barokowa figura Jana N. stoi przy ścianie kościoła p.w. Świętego Wojciecha (nad: M.K.)

• Mieszków (gm. Kotlin, pow. Jarocin): w kościele św. Wawrzyńca, w rokokowym ołtarzu bocznym, jest XVIII-wieczny obraz Jana N.

• Kotlin (gm. Kotlin, pow. Jarocin): w kapliczce drewniana figura Jana N. z palcem na ustach oraz stułą

Powiat Pleszew (4)

• Pleszew (gm. i pow. Pleszew): na słupie w ogrodzeniu kościoła ustawiono Jana N. ze sztucznego (?) kamienia. Rzeźba jest nieco uszkodzona, ma utrącone dłonie i tylko dwie gwiazdy w aureoli (nad: M.K.) M.K nadesłał stare pocztówki przedstawiające tego Nepomuka

• Dobrzyca (gm. Dobrzyca, pow. Pleszew): w kościele św. Tekli,  w zwieńczeniu ołtarza św. Anny z 1781 roku umieszczono obraz św. Jana Nepomucena pochodzący z II połowy XVIII wieku, w stylu barokowym. Zamiast aureoli nad głową umieszczono wieniec ciemnożółtych gwiazd

• Kuchary (gm. Gołuchów, pow. Pleszew, ): figura Jana Nepomucena, przełom XIX/XX wieku

• Tursko (gm. Gołuchów, pow. Pleszew, ): przydrożna figura Jana Nepomucena z XVIII wieku

Powiat Kazimierz Biskupi (1 + 1)

• Kazimierz Biskupi (gm. Kazimierz Biskupi, pow. Konin, ): w krużgankach klasztoru augustianów odnalazłem polichromowaną figurę Jana N. z masywnym złotym krzyżem w ramionach

• -/¿ Kazimierz Biskupi (gm. Kazimierz Biskupi, pow. Konin, ): znalazłem archiwalne zapiski o wystawieniu Nepomuka na miejscu stracenia w 1706 roku Jana Reinholda von Patkula, przywódcy antyszwedzkiej szlachty inflanckiej. Karol XII zmusił Augusta II do rezygnacji z korony i wydania w ręce Szwedów Patkula. Ci w kwaterze w Słupcy osądzili go i skazali na śmierć. Egzekucję przez łamanie kołem wykonano właśnie w Kazimierzu. W roku 1713, po odzyskaniu przez Augusta II tronu polskiego, szczątki ciała Patkula miano przenieść na życzenie króla do Warszawy i tam pochować, a na miejscu kaźni wzniesiono rzeczoną figurę JN. Nie wiem nic o jej dalszych losach, raczej należy wykluczyć jej tożsamość z powyższą figurą z klasztoru - zapewne była kamienna

Powiat Słupca (1 + 1)

• ¿ Staw (gm. Strzałkowo, pow. Słupca): tutejszy kościół św. Mikołaja i św. Jadwigi od strony północnej ma przystawioną kaplicę, dawniej św. Jana Nepomucena, obecnie Łaski. W niej (lub w kościele) być może jakiś wizerunek Jana N.

• Zagórów (gm. Zagórów, pow. Słupca, ): stoi tu ufundowany przez mieszczańskie małżeństwo Grzegorza i Marianny Plucińskich barokowy kamienny Nepomuk z 1747 roku, w aureoli, z piórem gęsim (!) zamiast palmy męczeńskiej. Umieszczony na imponującym zdobionym cokole z bogatym programem staropolskich inskrypcji poświęconych świętemu Janowi i jego męczeństwu, Matce Boskiej Bolesnej, św. Wawrzyńcowi,  Augustynowi i Grzegorzowi - do zobaczenia poniżej (nad: Bajarka)
   

  Męczeńskie pióro w swych rękach piastuie Wawrzyniec nas nic [bez szkody] z gorzeli kwitui	Statua R[oku] P[ańskiego] 1747 D[nia] 7 Września Sumptem małżonków Grzegorza i Marianny Plucińskich na chwałę Boga Y ho-nor s[więtego] Nepomucena wystawiona	Augustyn Boga iak sercem miłuje na dowód w ręku serce poka-zuie
  Mówię ze Christus Wszak ze mną przysłowie Z Christusem Christus Kto z nim iest prze-staie Jan z Bogiem Ligawiec Sie Christus staie Patrz krzyże w ręku Czemu Grzegorz no-si? Wszym Błogosławi Kto go o to prosi		Bolcz Matko y niedziw zec cieszka Boleść gdyc w sercu Siedem mieczow mieszka

Powiat Września (2)

Powiat Konin (2)

• Ślesin (gm. Ślesin, pow. Konin, ): w kościele św. Mikołaja obraz Jana N. z drugiej połowy XVIII wieku (?) w ołtarzu bocznym. (uwaga: w Wikipedii zapisano, że "w części centralnej współczesny obraz św. Jana Nepomucena (Zamiennie z nim obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy)" - należy sprawdzić, czy "współcześnie" oznacza obraz równie stary jak ołtarz, czy też z naszych czasów)

• Licheń Stary (gm. Ślesin, pow. Konin, ): kamienny pobielony Nepomuk w murowanej trójkondygnacyjnej kapliczce na skrzyżowaniu ulic Wyszyńskiego i Toruńskiej. Na tablicy napis: "ŚWIĘTY / JANIE NEPOMUCENIE / PATRONIE SPOWIEDNIKÓW / BŁOGOSŁAW / NASZEJ WIOSCE / ROK PAŃSKI 1989"

Powiat Krotoszyn (15)

• Krotoszyn (gm. i pow. Krotoszyn, ): w oszklonej wnęce murowanej kapliczki jest współczesna drewniana figura Jana N. z palcem na ustach (nad: Bajarka)

• Krotoszyn (gm. i pow. Krotoszyn): w kościele św. Jana Chrzciciela, w zwieńczeniu ołtarza umieszczono drewnianą figurę Jana N. z XVIII wieku

• Krotoszyn (gm. i pow. Krotoszyn): w tym samym kościele św. Jana Chrzciciela (zobacz wyżej), w ołtarzu umieszczono obraz Jana N. z XVIII wieku

• Krotoszyn (gm. i pow. Krotoszyn): w tym samym kościele św. Jana Chrzciciela (zobacz wyżej), w ołtarzu umieszczono kolejną figurę Jana N. z XVIII wieku

• Krotoszyn (gm. i pow. Krotoszyn): w tym samym kościele św. Jana Chrzciciela (zobacz wyżej), w ołtarzu umieszczono kolejną figurę Jana N.

• Stary Gród (gm. Kobylin, pow. Krotoszyn): w tutejszym kościele znajduje się obraz Jana N. z II połowy XVIII wieku (nad: A.P.)

• Stary Gród (gm. Kobylin, pow. Krotoszyn): w tutejszym kościele, na konsoli na północnej ścianie nawy, znajduje się drewniana figurka Jana Nepomucena (86 cm wysokości) pochodząca z przydrożnej murowanej kapliczki z Kuklinowa. Została stamtąd zabrana i uratowana przed zniszczeniem przez Niemców przez ks. Alojzego Piszczka, który opisał ją w liście do Panoramy Leszczyńskiej w odpowiedzi na jej akcję "Szukamy figur św. Jana Nepomucena". Figurę opisuje też "Katalog Zabytków Sztuki w Polsce", tom V zeszyt 11

• Kuklinów (gm. Kobylin, pow. Krotoszyn, ): w tej miejscowości, prócz wspomnianej powyżej kapliczki ponepomuckiej, jest również drewniany krzyż rzeźbiony przez ludowego artystę Pawła Brylińskiego (XIX/XX wiek). Na trzonie krzyża jest między innymi płaskorzeźba Jana Nepomucena

• Targoszyce  (gm. Kobylin, pow. Krotoszyn): w kaplicy koło kościoła, pochodzącej z 1721 roku, znajduje się rzeźba Jana N. z XVIII wieku

• Koźmin Wielkopolski (gm. Koźmin Wielkopolski, powiat Krotoszyn, ): na ulicy Poznańskiej przy cmentarzu urządzono rodzaj lapidarium, gdzie eksponuje się rzeźby zniszczone przez Niemców podczas II wojny światowej. Jest wśród nich kamienny Jan N. z utrąconą głową, jedną dłonią i krzyżem (nad: M.K.)

• Koźmin Wielkopolski (gm. Koźmin Wielkopolski, powiat Krotoszyn, ): nad bramą pobernardyńskiego kościoła parafialnego p.w. św. Stanisława Biskupa i Męczennika ustawiono barokową figurę Jana N. Przy tej świątyni, jak przy wielu innych kościołach bernardynów w Polsce, działało Bractwo św. Jana Nepomucena (>>) założone w XVIII wieku (nad: M.K.)

• Koźmin Wielkopolski (gm. Koźmin Wielkopolski, powiat Krotoszyn, ): w tym samym pobernardyńskim kościele św. Stanisława, w ołtarzu bocznym, eksponowany jest obraz św. Jana Nepomucena z II połowy wieku XVIII (w źródle podano XVII, zapewne przez pomyłkę)

• Baszków  (gm. Zduny, pow. Krotoszyn): w kościele Wniebowzięcia NMP, w ołtarzu bocznym, jest XIX-wieczny obraz "Wydobycie z rzeki zwłok św. Jana Nepomucena"

• Baszków  (gm. Zduny, pow. Krotoszyn): w tym samym kościele Wniebowzięcia NMP (zobacz wyżej) przechowuje się barokową plakietę z 1791 roku, cynową, obustronnie rytowaną, z postaciami śś. Mikołaja i Jana Nepomucena

• Rozdrażew (gm. Rozdrażew, pow. Krotoszyn, ): na dawnym rynku znajduje się figura św. Jana Nepomucena z XIX wieku

Powiat Rawicz (1)
część należąca do dawnego woj. kaliskiego I RP

• Jutrosin (gm. Jutrosin, pow. Rawicz, ): w kościele św. Elżbiety ściana nawy pod oknami ozdobiona jest malowidłami przedstawiającymi świętych. Wśród nich jest Jan N. (nad: MPloszaj)

zobacz obiekty z części powiatu w granicach d.woj. poznańskiego >>
 

Województwo Gnieźnieńskie (49 + 3)

Województwo Gnieźnieńskie ustanowił  król Stanisław August Poniatowski na północnej części dawnego województwa kaliskiego,
zobacz powyżej >>

zobacz Nepomuki dawnego województwa gnieźnieńskiego na mapie google >>
 

Powiat Gniezno (27 + 1)

• Gniezno (gm. i pow. Gniezno, ): w katedrze udało mi się odnaleźć figurę Jana N. w niszy na zachodniej ścianie nawy północnej. Na cokoliku flankowanym fantazyjnymi rocaille'ami widnieje napis, który pozwala na datowanie rzeźby na rok 1726:

• Gniezno (gm. i pow. Gniezno, ): ponadto w katedrze w Kaplicy Doktorów jest ołtarz Jana N. z jego piękną rzeźbą flankowaną przez dwóch innych świętych kanoników, zwieńczony wizerunkiem Języka. Biała stiukowa figura trzyma złoty krucyfiks i ma takiegoż koloru siedmiogwiaździstą (!) aureolę. Pod stopą Jana umieszczono głowę Meduzy z włosami-wężami (zapewne symbol szatana). Połowa XVIII wieku

• Gniezno (gm. i pow. Gniezno, ): ponadto w katedrze kolejna rzeźba Jana N. pochodząca z kapliczki przydrożnej, barokowa (uwaga: odszukać na miejscu)

• Gniezno (gm. i pow. Gniezno, ): ponadto w katedrze, w tej samej Kaplicy Doktorów znajdują się również freski ze scenami z życia Jana z roku 1738. Zauważyłem je dopiero przy kolejnej wizycie w Gnieźnie, kiedy okazało się, że piękna krata zamykająca kaplicę jest otwarta. Freski są wysokiej klasy, zachwyca zwłaszcza postać Króla trzymającego groźnego psa (Gniew Króla). Zza jego pleców wygląda schowany za kotarą diabeł. Doskonała jest scena Apoteozy na kopule kaplicy, natomiast scena Spowiedzi Królowej jest najbardziej zniszczona, lecz perspektywa absydy kościelnej, w której scena ta ma miejsce jest znakomicie oddana. W pendytywach umieszczono tonda, a w nich wizerunki innych czterech świętych doktorów, bardzo zresztą przypominających Jana N.

• Gniezno x 12 (gm. i pow. Gniezno, ): w Muzeum Archidiecezjalnym znalazłem aż dwanaście figur św. Jana Nepomucena, datowanych od XVII (???) do XIX wieku. Wiem od JJK, że po zmianie ekspozycji można tam zobaczyć tylko trzy figury - reszta zapewne w magazynach lub w wypożyczeniach

• Gniezno (gm. i pow. Gniezno, ): w Muzeum Archidiecezjalnym znajduje się barokowy obraz przedstawiający apoteozę Jana N. Święty na dużą befkę, a nad głową sześć (!) gwiazdek. W tle nocna scena Topienia (nad: JJK)

• Gniezno (gm. i pow. Gniezno, ): w Muzeum Archidiecezjalnym znajduje się barokowy obraz przedstawiający figurę Jana N. stojącą na cokole. Po jego bokach stoją św. Apolonia i św. Jerzy z tarczą i smokiem (nad: A.Pi.)

• Gniezno (gm. i pow. Gniezno, ): w Muzeum Archidiecezjalnym znajduje się rokokowy relikwiarz z relikwiami (>>) Naszego Ulubionego Świętego, z połowy XVIII wieku, ze srebra renesansowego, cyzelowanego i częściowo złoconego (nad: JJK)

• Gniezno (gm. i pow. Gniezno): jest tu (Muzeum? Katedra? Inny kościół?) obraz z Janem N. o siedmiu gwiazdach, z nietypową dwuwarstwową peleryną spięta medalionem

• Zdziechowa (gm. i pow. Gniezno, ): w ceglanej kapliczce z 1945 roku starsza polichromowana figura Jana N. Kapliczka pięknie odnowiona, pod dorodną brzozą, spory kawałek za wsią w kierunku na Gniezno, przy zjeździe na Obórki. Na kapliczce napis „Bóg z nami 1945”

• Dziekanowice (gm. Łubowo, pow. Gniezno, ): w skansenie - Wielkopolskim Parku Etnograficznym - przechowywana jest figura św. Jana Nepomucena (nr inw. MPP EH 464), pochodząca z drewnianego kościoła z Wartkowic (tuż za granicą dawnego województwa sieradzkiego >>), przeniesionego tutaj wraz z wyposażeniem. Jest to drewniana polichromowana, barokowa rzeźba, ustawiona przed ołtarzem w kościele pod wezwaniem św. Anny i św. Wawrzyńca

• Dziekanowice (gm. Łubowo, pow. Gniezno, ): w skansenie,  w tym samym kościółku przeniesionym tu z Wartkowic (tuż za granicą dawnego województwa sieradzkiego >>), po zdjęciu z wewnętrznej ściany tynku i dawnej polichromii odsłoniły się zarysy JN na wzgórzu z właściwymi sobie atrybutami. Całość robi wrażenie! (nad: JKK)

• Dziekanowice (gm. Łubowo, pow. Gniezno, ): w skansenie - Wielkopolskim Parku Etnograficznym - przechowywana jest rzeźba pochodząca z murowanej kapliczki stojącej niegdyś nad rzeką w nieznanej mi miejscowości, autorstwa Pawła Brylińskiego (1813–1886), artysty ludowego, który ozdobił swoimi pracami niemal każdą wieś w południowej części Wielkopolski, w okolicach Ostrowa Wielkopolskiego, Odolanowa, Krotoszyna

• Ostrów Lednicki (gm. Łubowo, pow. Gniezno, ): w Muzeum Pierwszych Piastów na Ostrowie lednickim, w ramach wystawy jubileuszowej 40-lecia Muzeum, prezentowana jest drewniana polichromowana rzeźba św. Jana Nepomucena z XIX wieku pochodząca z Ołoboka (gm. Sieroszowice, pow. Ostrów Wielkopolski) (nad: K.L.)

• Szydłowo (gm. Trzemeszno, pow. Gniezno, ): na kamiennej kolumnie przed kościołem umieszczono kamienną polichromowaną figurę Jana N. w aureoli

• Mielżyn (gm. Witkowo, pow. Gniezno, ): kamienna figura Jana N. na ceglanym cokole ustawiona w grupie drzew na rynku, XIX/XX wiek. Na cokole przedstawiono Oko Opatrzności

• ¿ Sławno (gm. Kiszkowo, pow. Gniezno): "Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich" (Tom X) donosi, że w przy starym drewnianym kościele - poprzedniku obecnego murowanego - Węsierscy dobudowali w roku 1777 kaplicę św. Jana Nepomucena (uwaga: sprawdzić stan obecny, czy cos przetrwało z pożaru w 1803 roku)

Powiat Nakło (7 + 1)

• Kcynia (gm. Kcynia, pow. Nakło, woj. kujawsko-pomorskie, ): tutejszy pokarmelitański zespół klasztorny (NMP) w okresie okupacji hitlerowskiej został zamieniony na magazyn Wehrmachtu. Figury św. Jana Nepomucena i św. Stanisława, kamienne, późnobarokowe (II połowa XVIII wieku) zostały zrzucone z postumentów przy zewnętrznym murze krużganka od strony południowej. Figura św. Stanisława uległa zniszczeniu. Szczęśliwie figura Jana ocalała i przechowywana jest w wirydarzu, choć jej stan nie jest najlepszy. Za to patyna nadaje mu wyjątkowego uroku i dostojeństwa

• ¿ Kcynia (gm. Kcynia, pow. Nakło, woj. kujawsko-pomorskie, ): inna rzeźba Jana N, z XIX wieku, znajduje się ponoć w prawym ołtarzu bocznym tegoż kościoła NMP (uwaga: do weryfikacji, JJK nie znaleźli obiektu)

• Kcynia (gm. Kcynia, pow. Nakło, woj. kujawsko-pomorskie, ): w szczycie prawego ołtarza bocznego tegoż kościoła NMP jest obraz ze sceną apoteozy JN

• Sipiory (gm. Kcynia, pow. Nakło, woj. kujawsko-pomorskie, ): jest tu kościół parafialny pod wezwaniem Jana N., a w nim zapewne co najmniej jeden wizerunek Jana N.

• Sadki (gm. Sadki, pow. Nakło, woj. kujawsko-pomorskie, ): w kościele św. Wojciecha znajduje się barokowy ołtarz boczny poświęcony JN, a w nim obraz Jana Nepomucena. Ołtarz jest dziełem snycerza Efrema Gerlacha z Chełmna i wykonany został około roku 1765

• Więcbork (gm. Więcbork, pow. Sępolno, woj. kujawsko-pomorskie, ): w tej miejscowości położonej dawniej w powiecie nakielskim, w kościele Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza oraz Wniebowzięcia NPM fundacji rodu Potulickich, w ołtarzu głównym, umieszczono drewnianą złoconą figurę Jana N. pochodzącą, tak jak całe wyposażenie, z lat 1772 - 1778

• Pruszcz (gm. Gostycyn, pow. Tuchola, woj. kujawsko-pomorskie, ): w tej miejscowości położonej dawniej w powiecie nakielskim, w kościele uszkodzona figura Jana N. z III ćwierci XVIII wieku

• Wierzchucin Królewski (gm. Koronowo, pow. Bydgoszcz, ): w tej miejscowości położonej dawniej w powiecie nakielskim, w kościele śś. Piotra i Pawła jest ołtarz nepomucki, a w nim obraz Jana N. W predelli natomiast przedstawiono scenę Spowiedzi Królowej

Powiat Żnin (7 + 1)

• Żnin (gm. i pow. Żnin, ): na posesji Muzeum Sztuki Sakralnej w Żninie, niedaleko kościoła św. Floriana (>>), stoi kamienny Jan N. o dosyć prymitywnych rysach. Przed wojną stał on na rynku, lecz w czasie okupacji odstrzelono mu głowę, która trafiła "w krzaki". Po wojnie cudem trafiła do zbiorów znanego kolekcjonera świątków Pana Andrzeja Hoffmanna, później została przekazana do Muzeum. Jego dzisiejszy wygląd to efekt dorobienia głowy w latach powojennych, co jest chwalebne, ale jakość wykonania tego elementu pozostawia wiele do życzenia. Metalowa aureola, palma i krucyfiks, lekki kontrapost

• Żnin (gm. i pow. Żnin, ): w kościele parafialnym św. Floriana, przy ulicy 700-Lecia, na przyściennym wsporniku ustawiono drewnianą pięknie polichromowaną figurę Jana N. z krzyżem w ręku z pierwszej połowy XVIII wieku (nad: JJK)

• - Sarbinowo (gm. Janowiec Wielkopolski, pow. Żnin, woj. kujawsko-pomorskie, ): skradziono (>>) stamtąd Jana pochodzącego z XIX wieku. Płaskorzeźba, drewno polichromowane

• Uścikowo (gm. i pow. Żnin): spokojny w pozie kamienny Jan na sześciokątnym cokole. Na nim napis "1945", zapewne data renowacji (nad: Z.D.)

• Rogowo (gm. Rogowo, pow. Żnin, ): na rynku kamienny Jan N. na okazałym cokole, II połowa XIX wieku (nad: Z.D.)

• Lubcz (gm. Rogowo, pow. Żnin, ): przy kościele stoi sympatyczny kamienny Jan na cokole z gzymsem (nad: Z.D.)

• Biskupin (gm. Gąsawa, pow. Żnin, woj. kujawsko-pomorskie, ): na rozstaju dróg, na kamiennej kolumnie kamienna polichromowana figura Jana N. z 1909 roku fundacji Jana Wieczorka, właściciela posesji, co poświadcza napis pod cokołem "Fund. Jan Wieczorek r.1909" (zobacz kartę obiektu >>)

• Chomiąża Szlachecka (gm. Gąsawa, pow. Żnin, woj. kujawsko-pomorskie, ): kamienny polichromowany Jan N. z początku XX wieku adorujący nieistniejący krzyż, dawniej zapewne drewniany, ustawiony na dużym murowanym cokole (nad: Z.D.)

Powiat Piła (2)

• Osiek (gm. Wyrzysk, pow. Piła, ): w drewnianej kapliczce drewniana frontalna figura Jana N., polichromowana, z krzyżem trzymanym pionowo w prawej ręce, z palmą w lewej. Styl współczesno-ludowy. Jest to rekonstrukcja obiektu z połowy XIX wieku. Cokół murowany z cegły. Na nim, z własnym klepkowym zadaszeniem polichromowana postać świętego. Autorem jest Zbigniew Polakow z Wałcza

• Górka Klasztorna (gm. Łobżenica, pow. Piła): w kościele bernardyńskim, w szczycie jednego z ołtarzy znaleźć można obraz przedstawiający Jana N. Jest też Florian (nad: Jolanta P.). Przy tej świątyni, jak przy wielu innych kościołach bernardynów w Polsce, działało Bractwo św. Jana Nepomucena (>>) założone w XVIII wieku

Powiat Wągrowiec (5 + 1)

• Wągrowiec (gm. i pow. Wągrowiec, ): bardzo sympatyczny barokowy Nepomuk stoi w wirydarzu klasztoru cysterskiego. Kamienny, z fantazyjnie zawiniętym rąbkiem komży, w pięciogwiaździstej złotej aureoli

• Łekno (gm. i pow. Wągrowiec, ): na przyporze gotyckiego kościoła parafialnego, postawionego jak wszystko w tej okolicy przez cystersów (>>), odnalazłem niewielkiego kamiennego Jana

• Skoki (gm. Skoki, pow. Wągrowiec, ): kamienny Jan na rozstaju dróg, pomalowany na biało, w otoczeniu krzewów tulipanowca

• Jabłkowo (gm. Skoki, pow. Wągrowiec, ): w lewym ołtarzu pięknego drewnianego kościoła św. Michała Archanioła jest obraz Jana Nepomucena, XVIII wiek

• Popowo Kościelne (gm. Mieścisko, pow. Wągrowiec): w kościele NMP, w ołtarzu bocznym, jest obraz Jana N. z około 1730 roku

• ¿ Srebrna Góra (gm. Wapno, pow. Wągrowiec): jest tu, według źródeł, figura Jana Nepomucena na cokole, wykonana z cementu przed II Wojną Światową (uwaga: sprawdzić na miejscu)

<<   wstecz | dalej >>