NEPOMUKI ZAMORSKIE
czyli
JANY BRYTYJSKIE
oraz
JANY OBU AMERYK, AZJI i WYSP

>     GŁÓWNA STRONA NEPOMUKÓW

>> NEPOMUKI CZESKIE
>> NEPOMUKI AUSTRIACKIE, WŁOSKIE, LIECHTENSTEŃSKIE, SZWAJCARSKIE
>> NEPOMUKI SŁOWACKIE
>> NEPOMUKI WĘGIERSKIE
>> NEPOMUKI CHORWACKIE
>> NEPOMUKI SŁOWEŃSKIE
>> NEPOMUKI HISZPAŃSKIE

Ultrakatoliccy Habsburgowie, zarażeni nepomuckim wirusem przez czesko-austriacką gałąź rodu, propagowali kult Janowy w w podległych sobie krajach obu Ameryk. Jan został nawet współpatronem imperium. Żywym miejscem kultu był Meksyk, a to za sprawą jezuity Juana Antonio Oviedo, autora życiorysu Świętego. W Chile i Argentynie działał w tej sprawie czeski jezuita Florian Paucke. W Brazylii już w 1720 roku pewien jezuita wystawiał na scenie dramat oparty na motywach legendy Jana N. Inny czeski jezuita, ojciec Makinsky, szerzył kult na Filipinach, a pisze o tym w liście datowanym na rok 1737. Miał do dyspozycji przetłumaczony na język Tagalów (jezuita Avendana, 1740) tekst legendy. Istniały też bardzo wczesne tłumaczenia na język chiński i japoński

NEPOMUKI ZAMORSKIE W

....współtwórz tę mapę!....

zobacz Nepomuki Brytyjskie na mapie google >>

• Compton Verney (Warwickshire, Anglia, Wielka Brytania, ): pierwszy Jan Angielski, jakiego udało się namierzyć w sieci, to piękna barokowa rzeźba z kolekcji zamkowej w Compton Verney, z około 1770 roku. Krąg Christiana Johana Starszego (1727-1804). Unikalna kompozycja - Jan klęczy trzymając w prawym ręku duży krzyż. Zapewne obiekt nie powstał na terenie Wysp, ale jedyna w swoim rodzaju kompozycja utrudnia lokalizację

• Londyn (Anglia, Wielka Brytania, ): w kościele St. Sillas-the-Martyr, 11 S. Silas Place, Kentish Town, London NW5, jest standardowa polichromowana figura Jana N. z palcem przy ustach. O jej wyjątkowości stanowi lokalizacja oraz ubranie w obszerny bordowy płaszcz z dużymi gwiazdami (nad: D.M. -> H.Jakóbczak)

• Londyn (Anglia, Wielka Brytania, ): w magazynie Victoria & Albert Museum (Cromwell Road, London SW7 2RL) przechowuje się wykonaną z kości słoniowej 24.5-centymetrową figurkę Jana N. wykonaną w Moguncji (Mainz) w Niemczech (>>) przez Pete Hencke około roku 1750 (nr inw.: A.2-1958) (nad: D.M. -> H.Jakóbczak)

• Londyn (Anglia, Wielka Brytania, ): w Victoria & Albert Museum, na dole schodów Grand Entrance, przy wejściu do sali nr 62A, zobaczyć można drewnianą 179-centymetrową figurę Jana N. wykonaną w Moguncji (Mainz) w Niemczech (>>) przez Franza Mathiasa Hiernle w roku 1725  (nr inw.: 62A.14-1957) (nad: D.M. -> H.Jakóbczak)

• Londyn (Anglia, Wielka Brytania, ): w Victoria & Albert Museum, w galerii ceramiki, w sali 139, zobaczyć można wykonaną w miśnieńskiej (Meissen, Niemcy >>) wytwórni porcelanową figurkę Jana N. pochodzącą z większego barokowego zestawu rzeźbiarskiego, z około 1731 roku. Twórcą był Johann Gottlob Kirchner (nr inw.: C.37-1961) (nad: D.M. -> H.Jakóbczak)

• Londyn (Anglia, Wielka Brytania, ): w magazynie Victoria & Albert Museum przechowywana jest wykonana w miśnieńskiej (Meissen, Niemcy >>) wytwórni porcelanowa figurka Jana N.  Twórcami byli Johann Joachim Kändler i Peter Reinicke, którzy wzorowali sie na Nepomuku nr 1 z Mostu Karola w Pradze (Czechy >>). 23 centymetry, około roku 1744 (nr inw.: C.2562-191)

• Londyn (Anglia, Wielka Brytania, ): w magazynie Victoria & Albert Museum przechowywana jest drewniana figurka Jana N. o wysokości 20.63 cm, z około 1700 roku, wykonana prawdopodobnie Pradze (Czechy >>) (nr inw.: A.1064-1910)

• Londyn (Anglia, Wielka Brytania, ): w mezzaninie Victoria & Albert Museum, w sali 91, przechowywany jest srebrny amulet przedstawiający języka Jana N. Obiekt wykonano prawdopodobnie w Schwäbisch Gmünd (Niemcy >>) w latach 1830-1850. Wymiary to 4.1x2.2x0.7 cm. Język wykonano z wosku, oprawa to srebrny filigran i szkiełko (nr inw.: M.36-1917)

• Londyn (Anglia, Wielka Brytania, ): w magazynie Victoria & Albert Museum przechowywany jest papierowy model kościoła pielgrzymkowego pod wezwaniem Jana N. w Zelenej Hoře (Czechy >>). Jest to część książeczki wydanej w Pradze w roku 2002 przez oficynę Betaxa (nr inw.: LOAN:AMERICANFRIENDS.433:598-2005)

Obie Ameryki
z przyległościami są w ogóle terenem godnym głębszej eksploracji. Musi być przecież sporo Janów N. w Brazylii, na Karaibach i pozostałych katolickich krajach regionu. Ciekawe spostrzeżenie, przedstawione na przykładzie nepomuckiego święta, związku między świętami katolickimi wprowadzanymi przez Hiszpanów, a starymi pogańskimi świętami Indian (w tym przypadku Majów) znalazłem w artykule "In Search of the Roots of Ancient American Civilisation" JASONA JEFFREY'a: "When Spaniards eventually settled - as priests, 'civil servants', or judges - they became more familiar with Mayan customs, and made some new and astonishing discoveries. The Maya were still celebrating their age-old festivals in the same way as they had done for centuries; these were strangely like the festivals of the Catholic world, and even fell on almost the same days. The 16th of May, for instance, was for the Maya the day when the waters were blessed; in Europe it was the day of St. John Nepomucen (patron saint of Bohemia), saint of the water"

USA

• Waszygton: w Smithsonian American Art Museum (kolekcja Teodoro Vidal)  znajduje się obraz Jose Campeche y Jordan (1715-1809) przedstawiający Jana N., z roku 1798

• Jan bywa modny w Stanach! Zdjęcie jego figury, na oko pochodzącej ze Śląska, Małopolski lub Czech, znalazłem w książce Barbary Randolph "American living. Kitchens" gdzie pełnił rolę ozdoby w kuchni w stylu wiejskim. Ciekawe jak tam trafił?

• Saint Louis (Missouri, USA): w tutejszej kaplicy pod wezwaniem Jana N., w neogotyckim ołtarzu, stoi figura nepomucka wyposażona w aureolę i palmę, z palcem przy ustach

• Na amerykańskim e-bayu znalazłem obraz nepomucki z XIX wieku, przedstawiający Jana wznoszącego krzyż, z czapką w ręku, usadowionego na obłoku wśród aniołów

• Santa Fe (New Mexico, USA): ciekawy obraz wykorzystany w katolickiej amerykańskiej, hispanojęzycznej stronie świętego (>>)

• New Mexico (USA): wyprodukowany tu został ciekawy oleodruk nepomucki, który namierzyłem na e-bayu

• Santa Fe (New Mexico, USA): rzeźba Felipe de la Espada (1754-1818) z Puerto Rico
   

• Moca (Puerto Rico):  portorykańskim pueblo Moca we wrześniu odbywa się festiwal Dziewicy Marii i św. Jana Nepomucena

Meksyk

• Meksyk: obraz José de Alcíbara (1751 - ok. 1800)

• Saltillo (Meksyk): w tym mieście jest kościół i parafia pod wezwaniem św. Jana Nepomucena

• Queretaro (Meksyk): w tym mieście położonym 220 km na północ od Mexico City, w muzeum urządzonym w dawnym klasztorze San Augustin, znajduje się piękny obraz Jana. Obok prezentuję fotkę pochodzącą z muzealnego przewodnika nadesłaną przez Richarda B. Richard wynalazł ten obraz i, zauroczony nim, poprosił swoich tamtejszych znajomych o lepszą fotografię. W ten sposób nasz Inicjatywa Nepomucka sięgnęła Ameryki!

• Puebla (Meksyk): kaplica JN jest w kościele Santo Domingo

• Mexico City (Meksyk): istnieje pewna meksykańska księga z XVIII autorstwa D. Miguel de Reina Ceballos z la Real Audiencia de México. W niej zamieszczony jest poemat "La Elocuencia del Silencio" poświęcony oczywiście Naszemu Ulubionemu Świętemu

• Acatlán (Pue, Meksyk): w Acatlán w meksykańskim Pue jest założona w 1933 roku szkoła podstawowa JN

• Meksyk (?): kapliczka z figurą Jana N., zapewne w kościele

Ameryka Południowa: Wenezuela, Kolumbia, Brazylia

• Caracas  (Wenezuela): w muzeum Anauco jest olejny obraz JN z końca XVIII wieku ze szkoły Los Landaeta z Caracas

• Santa Maria (Kolumbia): w tym kolonialnym mieście na północy Kolumbii jest dom z przełomu XVIII/XIX wieku, gdzie znajdowało się seminarium JN

• São João Nepomuceno (Minas, Brazylia): odnalazłem miasto São João Nepomuceno (>>) w brazylijskim stanie Minas. Osadę założono na początku wieku XIX, a prawa miejskie uzyskała w 1880. Powstanie swe zawdzięcza fazendeiro Jose Furtado de Mendonca, posiadaczowi fazendy Roca Grande. Ufundował on kaplicę pod wezwaniem JN. To oznacza, że galeon noszący imię Jana Nepomucena został zdetronizowany - nie jest już największym Nepomukiem na świecie. W mieście tym odbywa się karnawał, jak to w Brazylii

• Sabara (Brazylia): w zakrystii kościoła Matriz de Nossa Senhora da Conceição znajduje się, chyba XVIII-wieczna, figura JN ze Świętym Językiem

Przeszukując zasoby sieciowe Brazylii odnalazłem też takie zdjęcie i nie mogłem oprzeć się chęci zamieszczenia go tutaj. Fotka ma klimat!

Między wojakami znajduje się Capităo Clarimundo NEPOMUCENO da Silva i to jest pretekst wklejenia zdjęcia na stronę Wiadomości Nepomuckich (>>) oraz Nepomuków Zamorskich.

Na podstawie kwerendy zasobów internetu mam też spostrzeżenie, że Nepomuceno to całkiem popularne nazwisko w Brazylii.

Wyspy wschodniego Atlantyku

Jak zamorskie, to zamorskie: dla porządku notuję tu powtórnie Jany N. znalezione na wyspach należących do Hiszpanii (>>) i Portugalii (>>)

• Las Palmas na Gran Canaria (prowincja Las Palmas na Gran Canaria, Wyspy Kanaryjskie, Hiszpania): w klasztorze San Antonio Abad jest ołtarz główny poświęcony m.in. Janowi N.
• Madera (Portugalia): na stronach poświęconych historii portugalskiej wyspy Madery, pod datą 1770 odnalazłem wpis: "Fundação da Capela de São João Nepomuceno por Joao Nepomuceno de Freitas Leal, no sítio do Lombo dos Leais, Porto da Cruz". Zdaje się, że oznacza to fundację kaplicy nepomuckiej na tej wyspie

• Pierwszy statek, który dotarł do Antarktyki, to znany nam już San Juan Nepomuceno, hiszpański żaglowiec uczestniczący także w bitwie pod Trafalgarem

<<   wstecz | dalej >>