Spotkania z Zabytkami - luty 1998


Siedlęcin - wieża rycerska. Fot. W.M. Zieliński, S. Fitak

Wieża rycerska w Siedlęcinie (zdjęcie powyżej) od dawna mnie fascynowała. Ta prosta budowla z początku XIV wieku ma wielki atut, który przyciąga turystów z bliska i z daleka: gotyckie malowidła o tematyce rycerskiej. Są tu postaci z kręgu Okrągłego Stołu takie jak Iwein, król Artur i inni.


Mięćmierz (lubelskie)  (31923 bytes) "Krajobraz polskich wsi" to tekt Bogusława Szmygina na szczególnie poruszający mnie temat: zachowanie walorów krajobrazu wiejskiego. Teza autora jest w pełni słuszna. Nie uda się zrobić nic, o ile nie zespoli się ochrony wiejskiej zabudowy z ochroną krajobrazu i środowiska naturalnego. Inaczej przyjdzie tylko potwierdzić słowa profesora Zachwatowicza w "SzZ" sprzed 20 lat, że nie ma szans na zachowanie dziedzictwa polskiej wsi.

Postęp cywilizacyjny działa, w oczywisty sposób, na niekorzyść. Buduje się nowe wygodne domy niszcząc stare, postrzegane jako symbol zapóźnienia. W skansenach udaje się ochronić niewielki promil budynków drewnianych, zresztą są to tylko martwe ekspozycje. Lepsze rezultaty można osiągnąć tworząc parki krajobrazowe, gdzie chroni się całość środowiska naturalno-kulturowego. Przykładem może być Mięćmierz w Kazimierskim Parku Krajobrazowym, choć jest to twór sztuczny - "wieś profesorska", z przewagą domów letniskowych i wiatrakiem - dekoracją filmową. Rysują się też nowe zagrożenia, takie jak niekontrolowany ruch inwestycyjny w tych atrakcyjnych lokalizacjach.

Biliczyn (Ukraina) - dwór Krassowskich. Fot. A. Wąsowski (45443 bytes) Część trzecia wyprawy "Po kresowych pałacach i dworach" T.S. Jaroszewskiego i A. Wąsowskiego prowadzi przez Nowosielicę i Samczyki (d.woj.wołyńskie) do województwa podolskiego. Tam odwiedzili oni Biliczyn, Eljaszówkę, Howory i Niemiję.

W Biliczynie stary (pocz. XIX w.) dwór Mikołaja Krassowskiego otrzymał właśnie dekorację malarską w stylu ludowo-ukraińskim. Wywołuje to zgrzyganie zębów, ale chociaż stan budynku jest stosunkowo dobry.

Niemija (ukraina) - pałac S.Szczęsnego Potockiego. Fot. A. Wąsowski (43104 bytes) Niemija nad Dniestrem przypomina pałac Łazienkowski. Stanisław Szczęsny Potocki wybudował tę siedzibę na przełomie XVIII i XIX wieku i oddał w wianie córce, księżnie Idalii Sapeżynie. W 1881 roku dom przeszedł na własność Krassowskich (patrz wyżej).

Rudy - pałac pocysterski. Fot. M. Gawryluk (10486 bytes) Zruinowany przez Sowietów w 1945 roku zespół klasztorny w Rudach wciąż czeka na odbudowę. Odbudowano i zregotyzowano tylko pocysterski kościół. Park angielski można już nazwać chaszczami. Rosjanie, zobaczywszy flagę ze swastyką na trumnie syna właściciela, księcia raciborskiego Wiktora Hohenlohe Waldenburg-Schillingfurst, podpalili posiadłość. Trumny nie zdołali rozwalić...

Cystersi byli tu obecni, z nadania Opolczyka, od połowy XIII wieku. W odróżnieniu od innych siedzib cysterskich tu większość stanowili Polacy. W 1671 roku klasztor przebudowano w stylu barokowym. POXniej mieściło się tu gimnazjum. W tej chwili klasztor jest na sprzedaż. (Autor: Maria Gawryluk)


Pernstein (Morawy) - zamek. Fot. S.Grzelachowski (43018 bytes) S. Grzelachowski opisuje zamek w Pernstein: gotycko-renesansowy zamek zachował się w prawie nienaruszonym kształcie. Była to twierdza nie do zdobycia. Liczne przebudowy nie zatarły pierwotnego charakteru budowli i wygląda on jak zamek w Disneylandu.
 
^  ?  !  + *      LWOWSKA PODRÓŻE NEPOMUKI FLORIANY SKANSENY ŚREDNIOWIECZE 'SPOTKANIA' RóD DZIECI DŹWIĘKI FOTO AUTOR!