|
Spotkania z Zabytkami - sierpień 1998
Prezentuję Wam przedpremierową wersję sierpiowego wydania Spotkań. Prosto z
Redakcji otrzymałem czarno-białą wersję wydania, przeznaczoną do korekty. Oznacza to
(tak! tak!), że nawiązałem bezpośrednią współpracę z Redakcją i strony te
nabiorą wkrótce charakteru oficjalnego wydania elektronicznego! Zdecydowałem się
zachować tę wersję mimo ukazania się już Numeru w kioskach (kolor)
 |
Historię cysterskiego opactwa w Sulejowie przypomina
Jerzy Augustyniak. Cofa się do samych jego początków - fundacji Kazimierza
Sprawiedliwego w 1176 roku. Polska gałązka Szlacu Cystersów jest doskonale znana i
opisana w wielu książkach, ale dla mnie ciekawe były szczególiki typu: system
ogrzewania hypocaustum i jego sulejowska odmiana i obwarowania klasztorne powstałe po
najeździe tatarskim w latach 1259-60. |
|
"Akcji dwory" W. Baraniewskiego i T.S.
Jaroszyńskiego ciąg dalszy. Dworek w Karskiem na Podlasiu pochodzi z przełomu XVIII i
XIX wieku, a w obecnym kształcie z 1912 roku. Należał m.in do Kryńskich i
Głogowskich. Nieznany architekt nadał mu modne ówcześnie formy w stylu zakopiańskim.
Drewniany budynek zaopatrzono w piękny portyk i charakterystryczne ganki. |
| Później było już
"normalnie" - ulokowana tam szkoła zdemolowała budynek, o kolejni nabywcy po
1990 roku nie byli w stanie doprowadzić go do należytego stanu. A jest to podręcznikowy
przykład polskiego dworu w tej odmianie "stylu narodowego". |
|
W.M. Zieliński zagłębia się w szczegóły z
życia kominków. A dokładnie - ekranów ustawianych przed paleniskiem w celu ochrony
przed nadmiarem ciepła i iskrami. Otóż okazuje się, że ekrany takie pełniły
funkcję dzisiejszej gazety satyrycznej! Przedstawiano na nich bowiem wydarzenia i osoby z
kroniki towarzyskiej, często w sposób złośliwy lub prześmiewczy. Mogły być też
manifestem uczuć patriotycznych, jak w przypadku "ekranu z Pogonią" i
"ekranu z orłem" z początku XVIII wieku. Niezależnie od tego osłony
kominkowe są cennymi zabytkami z pogranicza meblarstwa, malarstwa i tkactwa. |
Na ostatiej stronie okładki prezentowany jest skansen w Klukach z okazji jego
35-lecia. Dokładniejszy opis znajdzie się na mojej stronie
poświęconej skansenom.
Ponadto w Numerze m.in:
romański ewangelarz kruszwicki, polskie wojskowe cmentarze na Wschodzie, nowogródzka
fara, święta góra Rokowół, czeski kościół w Zelowie, siedziba Czapskich w
Bąkowie, Krasne Krasińskich, pałacyk Solariego w Warszawie, bramy z daczkami na
Roztoczu, Schönbrunn w Wiedniu, kronika Towarzystwa Opieki nad Zabytkamisrebrny skarb ze
Słupska, gotyckie freski w Toruniu, wrota cmentarza żydowskiego w Warszawie, kościół
w Baranowie Sandomierskim, złotnicze judaica, ...
|
