|
Spotkania z Zabytkami - wrzesień 1998
 |
Krystyna Turska ("Pierwsza rewolucja") zajmuje się
gwałtowną zmianą form odzieży w wieku XIV. Bardzo ciekawy artykuł, jeśli wziąć pod
uwagę, że a) była to pierwsza rewolucyjna zmiana w ubiorze od starożytności;
b) skutki tej zmiany trwają aż do dzisiaj;
c) moda to wielka siła i mówi wiele o ludziach nie tylko tamtych czasów :) |
| Na czym polegałą ta zmiana? Otóż na zdobyciu
umiejętności kroju tkanin w ten sposób, aby uzyskać strój obcisły strój,
przylegający i podkreślający kształt ciała. Uzyskano to dzięki zastosowaniu
zapięcia na guzy. Zmiana była rzeczywiście duża, jeśli pamiętamy, że wcześnijesze
ubiory to głównie różnego rodzaju tuniki wciągane przez głowę. W ten sposób moda
zaczęła nadążać za gustami epoki. Możliwe było uzyskanie smutłej wydłużonej
sylwetki, analogicznej do kształtu gotyckich katedr. |
 |
"Spotkania na wschodzie" tym razem o Ignatyczach
(dziś Kalinino) na Białorusi. Od XVII wieku istnieje tu siedziba Chaleckich,
Radziwiłłów, Kałęczyńskich i Jelskich. Ta ostania rodzina dzierżyła majątek od
1857 roku do ostatniej wojny. Staraniem Wilhelma Jelskiego w 1914 roku postawiono obecny
budynek dworu, który zachował się, choć w nie najlepszym stanie, do dzisiaj. Wnętrze
dworu było o tyle ciekawe, że zostało zaprojektowane do prezentacji dzieł sztuki -
właściciel był znanym kolekcjonerem malarstwa. Kolekcja uległa niestety rozproszeniu
bądź zniszczeniu, to samo spotkało majątek i park dworski. Autorem tekstu jest
Anrzdzej Jelski. |
 |
Jowita Bera opisuje kaplicę Czarnkowskich w kościele
św. Marii Magdaleny w Czarnkowie i renesansowe nagrobki tej rodziny. Piętrowy nagrobek
(ok. 1560) Macieja, kasztelana bydgoskiego i jego żony katarzyny z Opalińskich jest
dziełem akwizgrańczyka Hermana von Hutte ze Lwowa. Trwają natomiast badania nad
autorstwem samych figur - wymienia się ucznia Huttego - Jana Zarębę (figura żeńska),
a nawet warsztat Santi Gucciego (figura Macieja Czarnkowskiego) |
 |
|
Pamiątki po
"olenderskim" osadnictwie na Mazowszu opisuje w tym numerze Lechosław Herz.
Chodzi o osadników z Flandrii, Holandii i Fryzji, którzy docierali do Polski od XV
wieku. Na Mazowsze dotarli oni w wieku XVIII i byli najczęściej Niemcami, lecz
przeniesiono na nich nazwę z dawniejszych fal przybyszów. Wyrzucono ich stąd po II
wojnie światowej. Pozostawili po sobie ślady prac hydrotechnicznych, cmentarze, kilka
domów i kaplic. Między innymi kaplicę mennonicką w Kazuniu, inną kaplicę w
Leoncinie, domy w Wilkowie, zbór w Secyminie. |
 |
W Zwierzyńcu w opolskiem zachował się
barokowy, wzniesiony na planie elipsy pawilon myśliwski biskupa Franciszka Ludwika von
Neuburg z 1714 roku. Wybudował go budowniczy Michał Klein, być może według projektu
Mateusza Kirchbergera. Bardzo ciekawa budowla należy do rodziny lekkich pawilonów
wzorowanych na wiedeńskiej realizacji von Erlacha dla Althanów. Obecnie trwają prace
remontowe pod nadzorem prywatnych właścicieli. (E. Śledzińska) |
 |
Na ostatniej stronie okładki tego numeru SzZ
umieszczono kilka zdjęć z Zakliczyna, miłego podkarpackiego miasteczka, o które warto
zahaczyć podczas powrotu z gór. Niestety, krótki tekt jest zbyt optymistyczny. Moja
ostatnia tam wizyta, oprócz zachwytu, wywołała u mnie żal z powodu złego stanu
drewnianej zabudowy rynku. |
 |
Ponadto w Numerze m.in:
romańsko-neogotycko-neoneogotycki kościół w Żarnowie, serwis "Flora
Danica", "Dobry Samarytanin" Rembrandta, mołdawskie "Spotkania na
wschodzie", Nowogródek, kościół w Szawlach, dwory w Sidrze, Wandzinie i Kudrawce,
zamek w Sochaczewie, renesansowy dwó w Łopatkach k. Łaska, kapliczka w Pankowie k.
Świdnicy, wojna na znaczki pocztowe w latach 30-tych, molo w Sopocie i Southend, kolejka
w Śmigle w Wielkopolsce, młyn w Nowych Sadach k. Fredpola, znak turystyczny w Rudawach
Janowickich, schrony w Konewce k. Spały, kościół Towiańskiego w Einsiedeln w
Szwajcarii, lochy w Gucinie na Służewie i biżuteria polska od Xi do XVII wieku.
|
