Rzeczpospolita > Korona > Prowincja Małopolska > Województwo Ruskie > Ziemie: Lwowska, Przemyska, Sanocka, Halicka, Chełmska

NEPOMUKI DAWNEGO WOJ. RUSKIEGO I RP
oraz jego północnej enklawy
ZIEMI CHEŁMSKIEJ

>     GŁÓWNA STRONA NEPOMUKÓW

>>   STRONA JANÓW BEŁZKICH
>>   STRONA JANÓW SANDOMIERSKICH
>>   STRONA JANÓW LUBELSKICH
>>   STRONA JANÓW PODLASKICH
>>   STRONA JANÓW MAŁOPOLSKICH

>>>  Nepomuki Jarosławskie

>>   STRONA JANÓW KRESOWYCH

>>> album "Obrazy ludowe"
>>> album "Pejzaż frasobliwy"

Opisane tu tereny to część Rusi Czerwonej: Karpaty i Podkarpacie, Bieszczady, Łemkowszczyzna, Pogórze Wschodnie i Zachodnie... Do tego należąca administracyjnie do województwa ruskiego I RP Ziemia Chełmska oddzielona od niego województwem bełzkim

News: dwa obrazy z kaplicy na wodzie w Zwierzyńcu!

NEPOMUKI RUSKIE W

....współtwórz tę mapę!....

Gloger, 1903: Województwo Ruskie składało się z pięciu ziem: 1) Lwowskiej z powiatem Żydaczowskim, 2) Przemyskiej, 3) Sanockiej, 4) Halickiej i 5) Chełmskiej. Dwie ziemie ostatnie, to jest Halicka i Chełmska, rządziły się osobno, nadto ziemia Chełmska oddzielona była całkowicie od województwa Ruskiego przez województwo Bełzkie. Mówiąc zatem o granicach, należy oddzielnie uważać pierwsze cztery ziemie jako województwo Ruskie, które w roku 1772 weszło w skład Galicyi i Lodomeryi, a oddzielnie opisać granice ziemi Chełmskiej, która innym ulegała losom po rozbiorze. Województwo Ruskie graniczyło na północ z województwem Lubelskiem, Bełzkiem i Wołyńskiem, na wschód z województwem Podolskiem i Wołoszczyzną, gdzie znaczną część granicy między Karpatami i Dniestrem stanowiła rzeka Czeremosz. Granicę południowo-wschodnią z Węgrami stanowił łańcuch Karpat, zwany tu Beskidem wysokim lub Bieszczadami, ścianę zaś wschodnią stanowiły dwa województwa: Sandomierskie, od Sanu do rzeki Jasiolki, Krakowskie, oddzielone od województwa Ruskiego rzeką Jasiołką na podgórzu karpackiem.

Ziemia Chełmska stanowiła anklawę, czyli oddzielną przynależność województwa Ruskiego, będąc zupełnie od niego przegrodzoną [korekta: stykały się mniej więcej wzdłuż linii Tereszpol-Ciotusza, ten błąd został powielony w wielu opracowaniach] przez województwo Bełzkie. Graniczyła ona na północ z województwem Brzesko-litewskiem, a część tej granicy na lewym brzegu Bugu stanowiła rzeczka Włodawka. Na wschód, przechodząc daleko za prawy brzeg Bugu, graniczyła z Wołyniem. W części tej zabużnej leżał Opalin, Lubomla, Maciejów i najdalej, bo na samym krańcu północo-wschodnim ziemi, położone Ratno i Datyn. Południową jej granicę stanowiło województwo Bełskie, a zachodnią Lubelskie, Bug przecinał ziemię Chełmską na dwie nierówne części. Ziemia Chełmska składała się z dwóch powiatów: chełmskiego i krasnostawskiego, ze znaczącymi miastami: Chełmem, Krasnymstawem i Zamościem. Po pewnych zmianach do Ziemi Chełmskiej włączono włość hrubieszowską i kryłowską, które odtąd stanowiły enklawę tej Ziemi w województwie bełskim. Również prywatny powiat szczebrzeski zaliczany był do ziemi chełmskiej.

mapa województwa ruskiego I RP wraz z Ziemią Chełmską

Ziemia Chełmska Województwa Ruskiego: 93 + 21

Ziemia Sanocka województwa ruskiego - w jej skład wchodziły: część późniejszego powiatu  rzeszowskiego, powiat sanocki, brzozowski, leski oraz część powiatów krośnieńskiego i turczańskiego (dziś na Ukrainie >>)

Powiat Rzeszów
(część należąca do Ziemi Sanockiej d. woj. ruskiego)

zobacz na mapie google >>

(27)

• Rzeszów (gm. i pow. Rzeszów, N50°01'48.28, E22°00'35.08): kamienna osiemnastowieczna figura Jana N. stała od lat na rzeszowskim Staromieściu, przy kościele. Niedawno (2007) rzeźbę odnowiono i przeniesiono na ul. Podwisłocze (róg Kopisto), niedaleko rzeki, mostu i zamku. Zobacz relację z tej operacji:

Nie zrealizowano więc planu, aby ustawić Jana na drugim brzegu, na Podpromiu, gdzie specjalnie zasadzono cisy. Jan był już wielokrotnie przenoszony. W XVIII wieku stał przy moście zwodzonym prowadzącym do zamku, tam gdzie dziś kończy się ulica Kraszewskiego. Potem został przeniesiona na róg ulicy Unii Lubelskiej i Dąbrowskiego. Tablica na cokole głosiła:

• Rzeszów (gm. i pow. Rzeszów, N50°02'16.35, E22°00'8.36): Jana N. zobaczyć można na Placu Farnym, we wnęce rzeszowskiej fary na zewnętrznej ścianie XV-wiecznego prezbiterium. Jan jest kamienny, z naiwną twarzą. Po remoncie fary zmieniło się wygląd figury - na pozbawionej już niepotrzebnych tynków ceglanej ścianie ładnie prezentuje się odświeżona jasna rzeźba (nad: TRojek)

• Rzeszów (gm. i pow. Rzeszów, N50°02'23.27, E21°59'59.70): przy ulicy Sokoła, w kościele bernardynów Wniebowzięcia NNMP, w ołtarzu św. Józefa, odnaleźć można późnobarokowy obraz Jana N. przedstawionego w przyklęku w scenie adoracji krzyża. Obok aniołek z palcem na ustach, na stole Księga, a w lewej części obrazu widoczny jest tajemniczy symbol kuli ziemskiej, globusa lub astrolabium sferycznego. Występuje on na przykład na obrazach z mazowiekiego Czerwińska i Łomży, Czudca (sandomierskie >>), Ostrożanów (podlaskie >>), Nowego Wiśnicza (krakowskie >>), Siedlec (lubelskie >>) oraz w figurach ze Szczuczyna czy Tarnowskich Gór (Górny Śląsk >>) i Bensheim w Niemczech (>>)

• Rzeszów (gm. i pow. Rzeszów, N50°02'13.87, E22°00'16.89): w tutejszym Muzeum Etnograficznym przechowywana jest drewniana figura Jana N. o lekkim kontrapoście i wysokim birecie, z resztkami polichromii, pochodząca z Wielopola-Sośnic (gm. Wielopole Skrzyńskie, pow. Ropczyce-Sędziszów), XIX wiek

• Rzeszów (gm. i pow. Rzeszów, N50°02'13.87, E22°00'16.89): w tutejszym Muzeum Etnograficznym przechowywana jest drewniana polichromowana figura Jana N. z Rzeszowa, z fioletowa stułą i bez prawej dłoni, XIX wiek (nad: M.Muryn)

• Rzeszów (gm. i pow. Rzeszów, N50°02'13.87, E22°00'16.89): w tutejszym Muzeum Etnograficznym przechowywany jest olejny obraz nepomucki o cechach ludowych, pochodzący z Głogowa (Małopolskiego?), z I połowy XIX wieku (nad: M.Muryn)

• Rzeszów (gm. i pow. Rzeszów, ): w Muzeum Diecezjalnym przy ulicy Zamkowej 4 eksponowana jest barokowa drewniana polichromowana figura Jana N. przedstawiona w przyklęku na chmurce. Na szyi befka i krzyż maltański, goła głowa, brak krzyża  (nad: M.Muryn)

• Rzeszów (gm. i pow. Rzeszów, ): w Muzeum Diecezjalnym eksponowana jest drewniana polichromowana figura Jana N. pochodząca ze Sławęcina (gm. Skołyszyn, pow. Jasło, krakowskie >>). Uszkodzone dłonie, brak krzyża, wielkie migdałowe oczy. XVIII wiek (nad: M.Muryn)

• Rzeszów (gm. i pow. Rzeszów, ): w Muzeum Diecezjalnym eksponowana jest drewniana polichromowana (odcienie brązu) figura Jana N. pochodząca - tak jak wyżej opisana - ze Sławęcina (gm. Skołyszyn, pow. Jasło, krakowskie >>). Kontrapost, brak krzyża, uszkodzony dół. XIX wiek (nad: M.Muryn)

• Rzeszów (gm. i pow. Rzeszów, ): w Muzeum Diecezjalnym eksponowana jest kolejna (!) drewniana złocona figura Jana N. pochodząca ze Sławęcina (gm. Skołyszyn, pow. Jasło, krakowskie >>). Kontrapost, brak krzyża, złote szaty ze srebrnym wykończeniem, biret. XIX wiek (nad: M.Muryn)

• Rzeszów (gm. i pow. Rzeszów, ): w Muzeum Diecezjalnym eksponowana jest drewniana polichromowana figura Jana N. z nieznanej lokalizacji. Kontrapost, w rękach wtórny cienki krzyż, biret (nad: M.Muryn)

• Rzeszów-Pobitno (gm. i pow. Rzeszów): przy ul. Polnej 8 (skrzyżowanie z Morgową), od roku 1880 stoi kamienna figura Jana Nepomucena z utrąconym krzyżem, biretem i długą stułą. Bardzo ładnie prezentuje się przy południowym słońcu, jest polichromowana - choć farba złazi płatami (nad: H.G.)

• Rzeszów-Przybyszówka (gm. i pow. Rzeszów): przy ul. Dębickiej, przy schodach kościoła św. Mikołaja, stoi kamienna polichromowana figura Jana N. w czerwonej mozetcie. XIX wiek, lekki kontrapost

• Rzeszów-Budziwój / Tyczyn (gm. i pow. Rzeszów): przy ul. Orkana, na granicy Tyczyna i Budziwoja (dziś dzielnicy Rzeszowa) stoi murowana i pobielona kapliczka św. Jana Nepomucena z początków XIX wieku, wzniesiona jako wotum za przekazanie mieszkańcom drogi dworskiej Budziwoj-Tyczyn. Wewnątrz drewniana ludowa figura Jana N., polichromowana

• Tyczyn (gm. Tyczyn, pow. Rzeszów): kapliczka Jana N., ul. Grunwaldzka 15, murowana, wzniesiona w 1872 roku na miejscu poprzedniej z 1768 roku, którą fundował hr. Wodzicki i ks. Leopold Olcyngier. Ponoć drewniana polichromowana figura o wyraźnie oddanych detalach powstała jako fundacja tyczynianina w podzięce za szczęśliwy powrót z Ameryki w roku 1918 - być może jednak dotyczy to nowej kapliczki, bo rzeźba sprawia wrażenie starszej

• Hermanowa (gm. Tyczyn, pow. Rzeszów): przy drodze i przy szkole, w otoczeniu starych lip, stoi murowana kapliczka św. Jana Nepomucena z połowy XIX wieku z drewnianą polichromowaną figurą Jana N. Peleryna Jana robi nieco batmańskie wrażenie

• Hermanowa (gm. Tyczyn, pow. Rzeszów): jest tu ponoć druga figura Jana Nepomucena (źródło: "Tyczyn - dziedzictwo kulturowe. 635 lat Tyczyna")

• Borek Stary (gm. Tyczyn, pow. Rzeszów): w sanktuarium maryjnym w Borku Starym jest barokowy ołtarz św. Jacka Odrowąża. W zwieńczeniu maleńki drewniany polichromowany Jan N. z palmą męczeńska w ręce (nad: M.K.)

• Borek Stary (gm. Tyczyn, pow. Rzeszów): jest tu też ponoć figura Jana Nepomucena (źródło: "Tyczyn - dziedzictwo kulturowe. 635 lat Tyczyna". Uwaga: należy sprawdzić w terenie!)

• Kielnarowa (gm. Tyczyn, pow. Rzeszów): przy domu nr 64, niedaleko kościoła i przystanku PKS jest murowana kapliczka, w której znajduje się piękna drewniana polichromowana figura Jana Nepomucena z palmą w ręku i z komżą skręcona wiatrem mistycznym. I połowa XIX wieku (źródło: "Tyczyn - dziedzictwo kulturowe. 635 lat Tyczyna")

• Boguchwała (gm. Boguchwała, pow. Rzeszów): piękna kamienna polichromowana figura Jana N. z XVIII wieku. Stoi ona przy bramie wjazdowej na teren posiadłości należącej niegdyś do rodziny Lubomirskich, a następnie Skrzyńskich (nad: M.K.). Tej zapewne figurze dotyczy przekaz, że kiedy w II połowie XIX wieku usunięto ją na strych jako starą i zniszczoną, w obejściu rozmnożyły się węże. Plaga ustała, kiedy za radą księdza rzeźbę odnowiono i ustawiono ponownie

• Boguchwała (gm. Boguchwała, pow. Rzeszów, N49°59'00.74, E21°56'33.43): ludowa figura Jana N. przy drodze do Lutoryża (nad: M.K.)

• Lutoryż (gm. Boguchwała, pow. Rzeszów, N49°57'10.15, E21°54'50.08): kamienna figura Jana N. na cokole z herbem Ślepowron fundatora, którym był prawdopodobnie Paweł Starzyński (nad: L.J., zobacz kartę obiektu). Jest to piękna piaskowcowa rzeźba, w której sposób obróbki kamienia przypomina mi trochę barokową szkołę lwowską - głębokie, geometryzujące cięcia, duże płaszczyzny. Na cokole data 1774 (4 - odwrócona o 90 stopni ósemka). Cokół figury to zjawisko samo w sobie

• Lutoryż (gm. Boguchwała, pow. Rzeszów): murowana kapliczka, na cokole której malowany ludowy wizerunek Jana N. (nad: M.K.)

• Nosówka (gm. Boguchwała, pow. Rzeszów): przy posesji nr 363 stoi, w szklanej klatce na betonowym cokole, kamienna polichromowana statyczna figura Jana N. ze stułą na szyi, z przełomu XIX i XX wieku

• Łąka (gm. Trzebowisko, pow. Rzeszów): Nepomuk znajduje się w pobliżu dawnego dworu - Domu Opieki Społecznej Sióstr Opatrzności Bożej, tuż przy stawach. W latach 1801 - 1819 właścicielem pałacu i Łąki był Ignacy Morski - z pochodzenia Czech. W majątku łąckim zatrudniał rodaków. To oni w początkach XX wieku postawili w pobliżu stawów kamienną surową w wyrazie figurę Jana (nad: M.K.)

• Palikówka (gm. Krasne, pow. Rzeszów): skromna murowana kapliczka z oszklona wnęka, w niej drewniana figurka JN, XX wiek

• Chmielnik (gm. Chmielnik, pow. Rzeszów): przy drodze do Rzeszowa kamienny, półtorametrowy Nepomuk pomalowany na biel i czerń, w kontrapoście i z krzyżem, w manierze barokowej

• Świlcza (gm. Świlcza, pow. Rzeszów): koło remizy stoi piękna kamienna barokowa figura Jana N. Na cokole data 1798. Kolory: czerń, biel, cielisty i brąz. Lewy kontrapost, krzyż, biret. Jest to jeden z grupy podobnych obiektów, powstałych najprawdopodobniej w jednym warsztacie w latach 1743-98 wieku, rozsianych wzdłuż traktu Rzeszów-Kraków (Świlcza, Trzciana, Dąbrowa, Będziemyśl, Sędziszów), wiązanych z fundacjami Potockich

zobacz resztę obiektów z części powiatu leżącej w dawnym woj. sandomierskim (>>)

Powiat Sanok (18)

zobacz na mapie google >>

• Sanok (gm. i pow. Sanok N49°33'42.21, E22°12'29.92): w murowanej bielonej, pokrytej dachówką kapliczce na placu św. Jana przed Muzeum Okręgowym na Zamku jest figura Jana N. . Nie widać jej dokładnie zza oszklonego okna z czerwonymi szprosami, którym zabezpieczono półokrągłą wydłużona wnękę. Jest to drewniana polichromowana XIX-wieczna figura, dosyć statyczna, w birecie, z krzyżem, zapewne nieoryginalnym

• Sanok (gm. i pow. Sanok) / Nowa Wieś Czudecka / Krajna: Nepomuk z Nowej Wsi Czudeckiej (Pogórze), który niegdyś stał przy drodze Czudec - Strzyżów, a dziś rezyduje w skansenie w Sanoku (>>), ul. Rybickiego 3. Według innego informatora figura w Sanoku jest kopią Nepomuka z Krajnej k. Birczy z XIX wieku (II połowa). Jan ten doczekał się nawet swoich portretów olejnych

• Sanok (gm. i pow. Sanok): drugi Nepomuk w tymże skansenie przy ul. Rybickiego 3 znajduje się w bocznym ołtarzu poświęconym JN. cerkwi św. Onufrego przeniesionej tam z Rosolina. Jest to spory obraz przedstawiający Jana w aureoli, z aniołkami u stóp. XVIII wiek

• Sanok (gm. i pow. Sanok): trzeci Nepomuk w tymże skansenie przy ul. Rybickiego 3 wisi na ścianie w pokoju gospodyni w budynku plebani rzymsko-katolickiej z Ropy

• Sanok (gm. i pow. Sanok, ): w jednym z programów TVPolonia dostrzegłem piękny duży obraz Jana N. z aniołkami eksponowany w zbiorach muzeum w sanockim zamku

• Sanok (gm. i pow. Sanok, ): w tymże programie TVPolonia dostrzegłem też stojącego obok drugiego Jana N., tym razem jest to drewniana rzeźba, barokowa z XVIII wieku, ze śladami polichromii, w kontrapoście, z uszkodzoną lewą dłonią i głowicą krzyża

• Sanok (gm. i pow. Sanok, ): w kościele Przemienienia Pańskiego, w bocznym ołtarzu, jest drewniana polichromowana figura Jana N. . Jest to drewniana polichromowana figura Jana N. ze stułą. Dosyć statyczna, układ rąk wskazuje, że niegdyś Jan dzierżył krzyż (nad: Bajarka, uzup. J.P.)

• Mrzygłód (gm. i pow. Sanok): murowana bielona kapliczka z krępą kamienną polichromowaną ludową figurą JN - dostrzegłem ją w albumie "Błękitny San" ze zdjęciami Adama Krzywki. Obiekt gruntownie wyremontowany w roku 2009, malowniczy, a rzeźba mimo odnowienia zachowała patynę i urok

• Pisarowce (gm. i pow. Sanok): duża kamienna figura, polichromowana, ustawiona przy drodze do Sanoka

• Srogów (gm. i pow. Sanok): w niszy nad wejściem XIX-wiecznej kaplicy umieszczono współczesną figurkę JN w stylu ludowo-cepeliowskim, drewnianą i polichromowaną

• Niebieszczany (gm. i pow. Sanok): w Niebieszczanach Jan N. mieszka w kapliczce pomalowanej na niebiesko. Jest to ładna polichromowana drewniana rzeźba, być może uszkodzona w dolnej części (co trudno stwierdzić z powodu oszklenia wnęki). Kapliczka słupowa z dwuspadowym daszkiem (nad: W.P.)

• Międzybrodzie (gm. i pow. Sanok ): współczesna drewniana płaskorzeźba przedstawiająca Jana. N. umieszczona w dwukondygnacyjnej, przedwojennej kapliczce (nad: W.P.)

• Bukowsko (gm. Bukowsko, pow. Sanok): przy drodze za szklaną szybką stoi murowana bielona kapliczka, a w niej ludowy, ubrany na niebiesko, najprawdopodobniej drewniany Jan N., w dobrym stanie (nad: Bajarka)

• Wola Sękowa (gm. Bukowsko, pow. Sanok): w siedzibie Uniwersytetu Ludowego Rzemiosła Artystycznego przechowuje się współczesną drewnianą rzeźbę Jana N., zapewne autorstwa któregoś ze współpracujących z Uniwersytetem artystów. Jan jest ładny, smutny i wysmukły (uwaga: nie wiadomo, czy Nepomuk jest tam na stałe, czy tylko czasowo) (nad: W.P.)

• Tarnawa Górna (gm. Zagórz, pow. Sanok, N49°27'25.98, E22°15'21.69): przy odejściu polnej drogi do Czaszyna XVIII-wieczna kapliczka św. Jana Nepomucena

• Czaszyn (gm. Zagórz, pow. Sanok): barokowa XVIII-wieczna kapliczka przydrożna z figurą Jana N.

• Bażanówka (gm. Zarszyn, pow. Sanok, [GPS: N49º36'15.62, E 22º03'12.16]): przy drodze na Długie, niedaleko mostu, stoi kamienna polichromowana figurka Jana N. na cokole, pochodząca z roku 1855

• Nieznana podkarpacka miejscowość: kamienny Jan N. w aureoli na sporym prostopadłościennym cokole dostrzeżony w albumie "Pejzaż Frasobliwy' A. Różyckiego i P. Szczegłówa (uwaga: należy podjąć próbę identyfikacji na podstawie porównania z innymi obiektami z katalogu)

Powiat Brzozów

zobacz na mapie google >>

(11)

• Brzozów (gm. i pow. Brzozów, ): okrągła murowana kapliczka fundacji Jana Jaszczura z 1810 roku; wewnątrz w oszklonej wnęce drewniana polichromowana figura Jana N. (nad: W.K.) Widziałem ją 13 października 2006 - jest w bardzo dobrym stanie

• Brzozów (gm. i pow. Brzozów, ): murowana kapliczka z dwuspadowym daszkiem wykończonym gzymsikiem kostkowym, a w ciasnej półokrągłej wnęce drewniana polichromowana figura Jana N. , której cechę szczególną stanowi bosa stopa! Styl rzeźby jest ludowy, raczej naiwny

• Zmiennica (gm. i pow. Brzozów, ): w parku dworu Zarębów i Czerwińskich, w pobliżu stawu usytuowana jest drewniana kapliczka z początku XIX wieku. Wewnątrz znajduje się rzeźba św. Jana Nepomucena

• Turze Pole (pow. Brzozów, gm. i pow. Brzozów): kapliczka św. Jana Nepomucena znajduje się po lewej stronie szosy Rymanów-Brzozów, tuż przed kościołem. Jest to kapliczka domkowa, murowana, tynkowana, malowana na biało, pokryta czterospadowym, blaszanym daszkiem. W ścianie frontowej ma przeszklone drzwiczki, za którymi znajduje się drewniana, polichromowana figura Nepomucena. Jest to nieco rzadziej spotykane przedstawienie Jana - święty, w geście tajemnicy, trzyma palec na ustach, w drugiej ręce trzyma krzyż (nad: I.M.)

• Haczów (gm. Haczów, pow. Brzozów): współczesna kapliczka Jana N. Wielokrotnie wieś nawiedzały powodzie. Zapisy tych faktów uwiecznione są na belkach słynnego drewnianego kościoła. Można je odczytać pod sobotami (nad: M.K.)

• Jabłonica Polska (gm. Haczów, pow. Brzozów, ): kapliczka św. Jana Nepomucena znajduje się przy trasie Domaradz-Dukla. Wykonana z cegły, tynkowana, z licznymi ubytkami tynku, pomalowana na biało. We wnęce kapliczki stoi ładny Nepomucen, o ludowym charakterze. Rzeźba wykonana jest z drewna, z licznymi śladami pęknięć. Nepomucen pomalowany jest w kolorach białym i czarnym, adoruje krzyż, ma wokół głowy aureolę przyozdobioną sztucznymi kwiatami. Jan smętnym wzrokiem wpatruje się w niebo. Kapliczka pokryta jest drewnianym, ładnie wykończonym, dwuspadowym daszkiem, na którego froncie widnieje obrazek z Chrystusem (nad: I.M.)

• Jasienica Rosielna (gm. Jasienica Rosielna, pow. Brzozów, ): wizerunek Jana N. na feretronie stojącym w kruchcie kościoła Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny (nad: H. Jakóbczak)

• Blizne (gm. Jasienica Rosielna, pow. Brzozów, ): przy drewnianym kościele Wszystkich Świętych w Bliznem stoi kilka murowanych kaplic, a w jednej z nich figura Jana N. Jest to ładna barokowo-ludowa rzeźba, wygięta w  lekkim kontrapoście i dzierżąca zbyt duży, zapewne młodszy od niej krucyfiks. Ładnie oddano palce dłoni i szaty figury (nad: A.K. -> H. Jakóbczak)

• Blizne (gm. Jasienica Rosielna, pow. Brzozów, ): we wnętrzu kościoła Wszystkich Świętych, w górnej kondygnacji bocznego ołtarza znajduje się barokowy w wyrazie obraz, na którym przedstawiono postać  Jana N. w dosyć nietypowym ujęcia: Jan z głową opartą na ręku pisze lub wskazuje coś w otwartej księdze swą palmą męczeńską, a księga ta oparta jest na czaszce. O jego tożsamości świadczy pięć gwiazd dookoła głowy (nad: H. Jakóbczak)

• Część w granicach dawnego woj. ruskiego, na granicy z sandomierskim (>>)

• - Domaradz (gm. Domaradz, pow. Brzozów,  N49°46'49.22, E21°56'50.71): na brzegu Stopnicy stała niegdyś murowana XIX-wieczna kapliczka, zrujnowana i mogąca w każdej chwili runąć do rzeki. Wewnątrz była drewniana figura Jana N. z XIX wieku (uwaga: sprawdzić Domaradz-Zawodzie). W roku 2008 obiekt został poddany odbudowie, a figura wymieniona (zobacz niżej). Nie są znane losy starej figury

• Domaradz (gm. Domaradz, pow. Brzozów,  N49°46'49.22, E21°56'50.71): na brzegu Stopnicy postawiono, na miejscu starej (zobacz wyżej), nową kapliczkę i umieszczono w niej nową drewnianą Remontem zajmował się pracownik interwencyjny gminy Domaradz Stanisław Marczak w 2008 roku, a figurę św. Jana Nepomucena wyrzeźbił Stefan Rogoz, ludowy rzeźbiarz z Domaradza. Pozostał tylko stary napis "1838 / FUNDATOR / JEDRZEI STEC, I ANNA ŻONA" (nad: Pietrosul)

Powiat Lesko (5 + 1)

zobacz na mapie google >>

• Lesko (gm. i pow. Lesko): kamienna polichromowana figura Jana N. przy drodze na Cisną, nad Sanem. Toczyły się tu ciężkie walki podczas I wojny, Jan znalazł się w pamiętnikach żołnierskich. Ma na szyi nieco zwichrowaną stułę. początek XX wieku (nad: Bajarka)

• Myczków (gm. Solina, pow. Lesko, ): w pobliżu hotelu, na skrzyżowaniu drogi do Polańczyka, figurka Jana N. w drewnianej kapliczce słupkowej, XIX/XX wiek

• Myczków (gm. Solina, pow. Lesko, ): w kościele, przy ołtarzu, ustawiono drewniana polichromowana figurę Jana N. z początku XX wieku (nad: Bajarka)

• Myczków (gm. Solina, pow. Lesko, ): w tym samym kościele, przy innym ołtarzu, jest też inna drewniana polichromowana figura Jana N. ze stułą, trzymająca krzyż i palmę. Kościół, a więc zapewne również figurę, fundował w roku 1913 Jan Nepomucen Zatorski, właściciel Myczkowa (nad: Bajarka)

• Górzanka (gm. Solina, pow. Lesko, ): współczesna rzeźba Jana N. w drewnie, umieszczona we współczesnej kapliczce kamiennej (nad: W.P.)

• - Polańczyk (gm. Solina, pow. Lesko, ): stoi tu wymurowana z kamieni w końcu XVIII wieku (lub po roku 1848, na pamiątkę zniesienia pańszczyzny) kapliczka z namiotowym daszkiem, niegdyś z figurą Jana N. wewnątrz. Według Rocznika Oddziału Bieszczadzkiego TOnZ z 2000 roku (A. Sałapata) możliwe jest, że rzeźbę wykonał rosyjski żołnierz na pamiątkę zwycięstwa nad Austriakami w roku 1915. Kapliczka ta to najstarszy obiekt budowlany w Polańczyku (nad: P. Bielawski)

Powiat Krosno
(część w granicach Ziemi Sanockiej d. woj. ruskiego)

zobacz na mapie google >>

(22 + 2)

zobacz pozostałe obiekty z tej okolicy, należące niegdyś do województwa krakowskiego (>>) oraz do województwa sandomierskiego (>>)

• Krosno (gm. i pow. Krosno, ): w farze przy ulicy Piłsudskiego jest kaplica św. Jana Nepomucena z polichromią z I ćwierci XVIII wieku. W kartuszach rozpoznać daje się sceny Kazania, Spowiedzi Królowej i herby

• Krosno (gm. i pow. Krosno, ): w tej samej kaplicy JN w farze przy ulicy Piłsudskiego jest też obraz Jana N. z I ćwierci XVIII wieku. W połowie tego stulecia określano go jako cudowny, ubrany był w srebrną sukienkę

• Krosno (gm. i pow. Krosno, ): przy ulicy Piłsudskiego 16, w Muzeum Podkarpackim, które ulokowało się w dawnym pałacu biskupim, odnaleźć można drewnianą polichromowaną figurę Jana N z połowy XVIII wieku. Uszkodzona, bez dłoni i atrybutów (nad: MCh)

• Krosno (gm. i pow. Krosno, ): sporych rozmiarów kamienna figura Jana N. stoi na ogrodzeniu przed fasadą kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego, należącego do zakonu kapucynów (nad: H.Jakóbczak)

• Iwonicz (gm. Iwonicz, pow. Krosno): kamienna figura Jana N. z końca XIX wieku (nad: L.J., zobacz kartę obiektu)

• Rymanów (gm. Rymanów, pow. Krosno): kamienny Nepomuk z palcem na ustach (nad: W.K)

• Rymanów (gm. Rymanów, pow. Krosno): kapliczka św. Jana Nepomucena na "Murach" z 1790 roku. Inskrypcja nawiązuje do podwójnego patronatu Jana nad dobrą sławą i dobrą śmiercią "Święty Janie uproś nam / uszanowanie / w krzyżu boleściach konanie" (uwaga: sprawdzić czy nie jest tożsama z powyższą; istnieje też możliwość że informacja o napisie dotyczy kolejnej trzeciej figury)

• Rymanów-Zmysłówka (gm. Rymanów, pow. Krosno): kapliczka z figurką św. Jana Nepomucena z 1825 roku

• Klimkówka (gm. Rymanów, pow. Krosno): nieco powyżej kościółka św. Krzyża, na kamiennym, dwukondygnacyjnym postumencie stoi kamienna figura Jana N., bardzo ludowa i pierwotna (nad: L.J., zobacz kartę obiektu). Rzeźba była bardzo uszkodzona, miała utrąconą głowę, lecz po 20076 roku ta wróciła na swe miejsce - nie wiem tylko czy jest oryginalna, czy jest to kopia. Miejsce to było celem masowych pielgrzymek chorych, którzy obmywali się w cudownym źródełku (dziś wyschniętym)

• Klimkówka (gm. Rymanów, pow. Krosno): murowana kapliczka słupowa, w jej wnęce polichromowana figura Jana N. z dużym równoramiennym krzyżem na piersi

• Posada Górna (gm. Rymanów, pow. Krosno, 49.556816° N, 21.854639° E): murowana kapliczka z wnęką, w niej drewniana ludowa figurka Jana N.

• Ladzin (gm. Rymanów, pow. Krosno, E 21°51'55.88", N 49°35'57.79"): przy ulicy Rzeszowskiej, obok domu numer 55, po prawej stronie drogi prowadzącej do Rymanowa stoi kamienna polichromowana figura Jana N. z masywnym krucyfiksem i uchylonymi ustami. Ciekawa pozycja - aby osiągnąć efekt kontrapostu rzeźbiarz zaopatrzył Jana w klockowaty schodek pod prawą stopą. Rokieta spięta równoramiennym krzyżem wiszącym na szyi (nad: W.P.)

• Korczyna (gm. Korczyna, pow. Krosno): przy drodze powiatowej nr 1966 Korczyna - Jabłonica stoi okazała kapliczka św. Jana Nepomucena z roku 1832. Kapliczka ta zbudowana jest z kamienia, kilka lat temu z zewnątrz i wewnątrz otynkowana i pobielona wapnem. Figura Jana N. jest wielkości około 1.5 m. W związku z modernizacją drogi planowane (2011) jest przesunięcie kapliczki za pobocze drogi, co może stanowić dla niej niebezpieczeństwo (nad: J.St.)

• Kombornia (gm. Korczyna, pow. Krosno): murowana kapliczka z drewnianą figurą Jana N.

• Kombornia (gm. Korczyna, pow. Krosno): w kościele parafialnym NMP, nad bramką z boku ołtarza głównego jest rokokowa rzeźba Jana N. pochodząca ze starego drewnianego kościoła, poprzednika obecnego (uwaga: są tu ciekawe w formie obeliskowe relikwiarze, należy sprawdzić czy są tam również relikwie JN)

• Kombornia (gm. Korczyna, pow. Krosno): w tym samym kościele NMP, w ołtarzu, jest też obraz Jana N. w drewnianej sukience z około 1775 roku

• Milcza (gm. Rymanów, pow. Krosno): kapliczka Jana N. datowana na lata dwudzieste XIX wieku (nad: M.K.)

• Krościenko Wyżne (gm. Krościenko Wyżne, pow. Krosno, ): miejscowość ta była lokalnym ośrodkiem kultu Jana N. W kościele parafialnym w roku 1744 ufundowano ołtarz nepomucki, a w 1770 powstało aktywne Bractwo Nepomuckie (>>). Organizowane przez nie uroczystości 16 maja początkowo miały charakter bracki, potem parafialny. W archiwum zachowała się księga bracka z lat 1869-1914 z nazwiskami 1338 osób z Krościenka, ale również z Haczowa, Korczyny, Kombornik, Targowisk, Jasienicy, Jabłonicy, Łężan, Suchodołu i miejsca Piastowego, a nawet Niebylca, Brzozowa i Żyznowa

• Krościenko Wyżne (gm. Krościenko Wyżne, pow. Krosno, ): w pobliżu kościoła kapliczka nepomucka wystawiona staraniem proboszcza Andrzeja Nowiny-Ujejskiego i zapewne tutejszego Bractwa Nepomuckiego (>>) (zobacz wyżej). Wieczorami odbywały się tu śpiewy ku czci Jana N. (uwaga: sprawdzić stan na miejscu)

• - Iskrzynia (gm. Krościenko Wyżne, pow. Krosno, ): nieistniejąca już kaplica świętego Jana Nepomucena z 1750 roku

• - Lubatowa (gm. Iwonicz-Zdrój, pow. Krosno): w warszawskim Muzeum Etnograficznym (>>), w stałej ekspozycji na drugim piętrze jest Nepomuk z Lubatowa, XIX wiek

• Rogi (gm. Miejsce Piastowe, pow. Krosno): kapliczka o formach późnobarokowych w pobliżu gospodarstwa agroturystycznego ze 150- centymetrową postacią św. Jana Nepomucena przeniesioną z dworu. U góry Chrystus Frasobliwy. Obie rzeźby dłuta J. Skowronka z przełomu XIX i XX wieku, restaurowane w 2002 roku

• Targowiska (gm. Miejsce Piastowe, pow. Krosno, E 21º49'24.02" N 49º38'19.24"): kamienna figura Jana N. z 1867 roku, na okazałym cokole, w aureoli o pięciu dużych złoconych gwiazdach

• Szklary / Jaśliska (gm. Dukla, pow. Krosno): około 2 km na południowy wschód od Szklar znajduje się kapliczka zwana „U Jana”. Nieznana jest data powstania budowli ani nie wiadomo z czyjej inicjatywy została wzniesiona. Franciszek Kotula wysunął hipotezę głoszącą, że uczynił to pleban jaśliski ks. Marcin Nowakowski, żyjący w XVIII wieku (dzisiejsze cechy obiektu są charakterystyczne dla pierwszej połowy XIX wieku). Dawny wygląd kapliczki uległ zmianie. Płaskie kamienie otynkowano i pobielono, a dach z piaskowcowych płyt zastąpiono cementowym. Nie ma też starej rzeźby patrona - spłonęła. Przed powstaniem kapliczki na tutejszej górze odbywało się palenie sobótek – obrzęd, który wrósł głęboko w tradycje ludu. Na tej postawie F. Kotula stwierdził, iż było to miejsce przedchrześcijańskiego kultu. Od momentu wystawienia kapliczki obrzędy >> odprawiano ku czci św. Jana Nepomucena. Z miejscem tym związany był również zwyczaj oprowadzania bydła dookoła kapliczki, które prowadzono na sprzedaż z Jaślisk do Rymanowa. Handlujący na targu sprzedawca zachwalając swój towar informował, że oprowadził zwierzę wokół figury św. Jana. Miało to być gwarancją, że jest ono naprawdę dobre

• Równe (gm. Dukla, pow. Krosno,   N49°35'41.93, E21°42'58.79): ludowa czarno-biała figura Jana N. w murowanej kapliczce (nad: L.J., zobacz kartę obiektu)

Powiat Jasło (część w granicach Ziemi Sanockiej d. woj. ruskiego)

(1)

zobacz pozostałe obiekty z tej okolicy, należące niegdyś do województwa krakowskiego (>>)

• Warzyce (gm. i pow. Jasło): w tej miejscowości położonej tuż przy granicy dawnego województwa krakowskiego (>>), przy ulicy Rzeszowskiej 224, na sporym cokole z wnękami zaopatrzonymi w figury świętych, stoi kamienna rzeźba Jana N.

Ziemia Przemyska województwa ruskiego - w jej skład wchodziły powiaty: przemyski, jarosławski, przeworski oraz powiaty samborski, drohobyski i stryjski (dziś na Ukrainie >>)

Powiat Przemyśl

zobacz na mapie google >>

(15 + 2)

• Przemyśl (gm. i pow. Przemyśl, ): w dzielnicy Zasanie kamienna figura Jana N. przy moście na Sanie, na Placu Konstytucji 3 Maja, obok klasztoru sióstr benedyktynek. XVIII-wieczny barok. Jan jest sympatyczny, robi wrażenie nieco zadumanego i zasmuconego. Głęboko cięte szaty, nieco zatarty już koronkowy wzór komży, krucyfiks. Szczególną zwraca uwagę kunsztowna kokarda zawiązana na sznurze spinającym rokietę. Dłonie odtworzone znacznie później, nieco niezgrabnie, lub zniekształcone przez korozję. Rzeźba wykonaną w słynnej lwowskiej szkole rzeźbiarskiej

• Przemyśl (gm. i pow. Przemyśl, ): jest tu również ulica Świętego Jana Nepomucena, a trójkątnym skwerku u jej zbiegu z ul. Biskupa Jakuba Glazera piękny Jan N. z roku 1908 fundacji mieszczan przemyskich, kunsztownie odkuty w kamieniu. Na podstawie informacja o rzeźbiarzu (J. Tracz), osobno o budowniczym postumentu (Majerski) oraz inskrypcje modlitewno-patriotyczne, z których jedna wzywa do opieki Jana nad ulica jego imienia i jej mieszkańcami (nad: Teo P.)

• Przemyśl (gm. i pow. Przemyśl, ): podczas prac remontowych prowadzonych w 1999 roku w siedzibie budynku PKO przy ul. Mickiewicza 2 odkryto w fundamentach kamień węgielny z wizerunkiem św. Jana Nepomucena, pochodzący sprzed 100 lat. Wizerunek świętego został odnowiony i ponownie umieszczony w dawnym miejscu wraz z listem

• Przemyśl (gm. i pow. Przemyśl, ): w archikatedrze, w północnej nawie wisi obraz Jana N. (nad: Teo P.). Notowano tu dawny kult św. Jana Nepomucena i św. Jana Kantego, a od roku 1777 działało Bractwo Nepomuckie (>>)

• Przemyśl (gm. i pow. Przemyśl, ): w katedrze Wniebowzięcia NMP i św. Jana Chrzciciela jest piękny relikwiarz Jana N. w kształcie Języka otoczonego pięcioma gwiazdami i wieńcem męczeńskim. Wykonano go w latach 1787-89 i zawiera także relikwie św. Stanisława i św. Szczepana. Zapewne opiekowało się nim działające tu  od roku 1777 Bractwo Nepomuckie (>>) (zobacz wyżej)

• Przemyśl (gm. i pow. Przemyśl, ): przy ulicy Słowackiego, między szpitalem a posesją nr 81, po lewej stronie, idąc od centrum, stoi murowana kapliczka św. Jana Nepomucena. Nepomucen stoi za oszklonymi drzwiczkami. Figura świętego wykonana jest z drewna, polichromowana na kolor czarny i biały. Wyraźnie widać, że Janowi w okresie późniejszym dorobiono dłonie, umieszczając je na kanciastych "nadgarstkach" co wygląda bardzo nienaturalnie (nad: I.M.)

• Przemyśl (gm. i pow. Przemyśl, ): w kościele franciszkanów-reformatów pod wezwaniem św. Antoniego, w prawym ołtarzu bocznym znajduje się silnie przemalowany obraz z Janem N., z przełomu XIX i XX wieku

• Krasiczyn (gm. i pow. Przemyśl, ): w parafii (na plebanii?) przechowuje się piękną dwumetrową XVIII-wieczną rzeźbę JN wykonaną w piaskowcu w słynnej lwowskiej szkole rzeźbiarskiej (zobacz też opis figury św. Jana Nepomucena w Przemyślu koło mostu na Zasaniu - powyżej). Przed II Wojną Światową stała ona na tzw. Komarze, przy drodze nieopodal dzisiejszej posesji Majchrowiczów. nieopodal tartaki i browaru Sapiehów (czyżby fundatorzy?). Zniszczona i zepchnięta do rowu przez Rosjan podczas ostatniej wojny, przeleżała tam do roku 1973, skąd została przewieziona na plebanię. Wymaga dorobienia całej głowy, ręki i podstawy. Niestety nie sfinalizowano zaawansowanych planów remontu figury, a w miejscu ponepomuckim ustawiono krzyż na kamiennym cokole, a następnie jej kopię (zobacz poniżej)

• Krasiczyn (gm. i pow. Przemyśl, ): na Komarze, na miejscu starej barokowej rzeźby (zobacz powyżej) od 2005 roku stoi jej kopia wykonana z żywicy przez firmę Arkadia z Łowiec

• - Krasiczyn (gm. i pow. Przemyśl, ): za zamku była niegdyś figura Jana N. . Zniszczona podczas najazdu moskiewskiego w 1726 roku. Według ówczesnego kronikarza wyglądało to tak: "Wjechali Moskale z Kozakami sławny zamek krasiczyński złupili, dla zdobycia żelaza mury rozwalili, okna powybijali, z ołowiu kule lali, drzwi i stoły łupali, wszelką galanterię popsuwszy w fosy wrzucali, staroświeckie obrazy wszystkich królów i panów rąbali, a inne zabrane po różnych wsiach, w Przemyślu sprzedawali. Basztę Papieską zburzyli, obrazy papieżów zabrali. Rozbiwszy na ostatek kaplicę złupili ją, srebra to jest: kielichy, monstrancje i ornaty wszystkie zabrali, obrazy i ołtarze poniszczyli, krzyże połamali, statuę św. Jana Nepomucena porąbali i w kawałki posiekli i wszystkie wsie spustoszyli i w niwecz obrócili"

• Łodzinka Górna (gm. Bircza, pow. Przemyśl, ): w tej miejscowości niedaleko Posady Rybotyckiej, przy drodze stoi kamienny Jan, przy którym dzieciaki odśpiewują majówkę na klęczkach. Zdjęcie nie jest pozowane. Modlące się dziewczynki nie wiedziały, że są sfotografowane. Figura pochodzi z 1904 roku (nad: M.K.)

• Fredropol (gm. Fredropol, pow. Przemyśl): kamienna figura Jana N. w słupowej kapliczce z cegły, z resztkami tynku i z gniazdem bocianim na czubku. Teren jest obecnie w rekach prywatnych i ogrodzony (nad: W.P.)

• okolice Kopysna (gm. Fredropol, pow. Przemyśl, ): kapliczka nepomucka z łamanego kamienia przy drodze do Kopysna

• Sierakośce (gm. Fredropol, pow. Przemyśl): piękna słupowa przydrożna kapliczka z kamienną figurą JN z XVIII wieku, pomalowaną na intensywne kolory. Wrażenie robią oczy i usta postaci oraz rozwiana rokieta i komża. Cokół, na którym stoi Jan N., ma przekrój trójkąta równobocznego. Tuż nad głową świętego przebiegają przewody energetyczne

• Ruszelczyce (gm. Krzywcza, pow. Przemyśl): piękna kamienna barokowa figura Jana N. - dostrzegłem ją w albumie "Błękitny San" ze zdjęciami Adama Krzywki (uwaga: należy na wszelki wypadek sprawdzić tożsamość tego świętego)

• ¿ Nienadowa (gm. Dubiecko, pow. Przemyśl, ): w artykule z "Leksykonu kultury ludowej w Rzeszowskiem" Krzysztofa Ruszla, Rzeszów 2004, nad: K.I.) widnieje niewyraźna archiwalna fotografia brogowej kapliczki krytej gontem z drewnianą figurą JN z XIX wieku, podpisana nazwą tej miejscowości (uwaga: stan aktualny należy sprawdzić na miejscu)

Powiat Jarosław

zobacz na mapie Google >>

(11, w tym 7 na osobnej stronie >>)

• 7 x Jarosław (gm. i pow. Jarosław): obraz, cztery Nepomuki i freski nepomuckie u Dominikanów! zobacz osobną stronę Janów Jarosławskich >>

• Rokietnica (gm. Rokietnica, pow. Jarosław): kapliczka z 1743 roku fundacji kanonika płockiego Jana Wiszniewskiego

• Wiązownica (gm. Wiązownica, pow. Jarosław): kapliczka z drewnianym Nepomukiem przemalowanym na kobietę tak gruntownie, że trudno dopatrzeć się kanonicznego zarostu Jana. O jego identyfikacji przesądza nakrycie głowy (nad: W.P.)

• Radawa (gm. Wiązownica, pow. Jarosław): jest tu z XIX-wieczna kapliczka z figurą JN. Nadano jej formę ozdobnej altany dodając ażurowe kraty na dole i nad łukami wieńczącymi otwory. Dach czterospadowy

• Surmaczówka (gm. Wiązownica, pow. Jarosław): tuż nad Lubaczówką, przy moście stoi drewniana szalowana kapliczka z sygnaturką na dwuspadowym dachu. W szycie ma oszkloną, zamkniętą półokrągło wnękę, w której umieszczono ładną, drewnianą polichromowaną figurę JN w stylu ludowo-barokowym. Na wnęką wycięto okrągły otwór, w którym wstawiono gwiazdę tworzącą ażur (nad: W.P.)

Powiat Przeworsk (7 + 1)

zobacz na mapie google >>

• Przeworsk (gm. i pow. Przeworsk, ): przy ul. św. Jana 2 znajduje się piękny Nepomuk w niszy na fasadzie jednej z kamienic, blisko wejścia do bazyliki bożogrobców (nad: M.K.) Jest to najwyraźniej ta sama figura, która znalazła się na okładce "Spotkań z Zabytkami" z kwietnia 2001, lecz do tamtego zdjęcia wyjęto ją w jej wnęki. W tym samym numerze, razem z nepomuckim rysunkiem Isi wydrukowano akwarelę przedstawiającą Jana N. z okolic Przemyśla.
  Nieoceniona K.I. wynalazła w archiwach informację dotyczącą tekstu nabożeństwa do Jana Nepomucena "Obrońca sławy ludzkiej" z roku 1749. Autor był prepozytem klasztoru bożogrobców w I połowie XVIII wieku. Dowodzi to żywości kultu JN w tej okolicy w tych latach. K.I. jest również autorką zdjęć tego Jana umajonego z okazji Bożego Ciała (2010) przez opiekująca się figurą właścicielkę pobliskiego sklepu Jarzynka

• Przeworsk (gm. i pow. Przeworsk, ): w rezydencji książąt Lubomirskich w Przeworsku (obecnie Muzeum) znajduje się figurka z XVIII-XIX wieku, znaleziona nad rzeczką Mleczką. Drewno polichromowane (nad: Krycha)

• Nowosielce Przeworskie (gm. i pow. Przeworsk): kapliczka nepomucka z XVIII w. w sąsiedztwie świątyni, koło stawów (nad: M.K.)

• Nowosielce Przeworskie (gm. i pow. Przeworsk): obraz z drewnianego kościoła. Świątynia pochodzi z 1595 roku, zaś wyposażenie wnętrza jest barokowe i rokokowe. Obraz znajduje się po prawej stronie ołtarza głównego. W sąsiedztwie świątyni są stawy, a przy samym kościele stoi kapliczka nepomucka. Czy można uznać, że to jest Jan ? Krzyż trzyma anioł w górze, u stóp świętego leży charakterystyczna czapka (nad: M.K.)

• Świętoniowa (gm. i pow. Przeworsk, ): murowana kapliczka  datowana jest na pierwszą połowę XIX wieku. Usytuowana na krzyżowych drogach rozchodzących się w kierunkach: Gorliczyny, Grzęski i Bud Łańcuckich. Szczyt daszku zwieńczony jest podwójnym krzyżem patriarchalnym - symbolem Zakonu Kanoników Regularnych Stróżów Świętego Grobu Jerozolimskiego. Na ich pamiątkę postawiono kapliczkę, niedawno "wyremontowaną"; obecnie wewnątrz znajduje się w niej wątpliwej urody figura Serca Jezusa. Zaś w szczycie za szybą i kratą drewniana figura św. JN z interesującym krucyfiksem o dwóch poziomych belkach (nad: K.I.)

• Gać (gm. Gać, pow. Przeworsk): kapliczka ze Św. Janem Nepomucenem (nad: M.Z.)

• Sietesz (gm. Kańczuga, pow. Przeworsk, N49°59'56.70", E22°21'18.41"): w północnej części wsi, nad stawem dworskim, przy skrzyżowaniu szosy z Kańczugi do Łańcuta z główną drogą prowadzącą przez wieś do wsi Siedleczka stoi kapliczka budowana z cegły, lepiona gliną i bielona, pokryta blachą. Według miejscowej tradycji wybudowana została około połowy XIX wieku, po zniesieniu pańszczyzny, w miejscu gdzie dawniej był areszt, w którym właściciel dworu przetrzymywać miał chłopów. Pierwotnie była to kapliczka typu domkowego, z otworem wejściowym od frontu, pokryta gontem. Została poważnie przebudowana: wejście zamurowano, pozostały otwór przeszklono. Teren wokół kapliczki otoczony został metalowym płotkiem. Wewnątrz znajduje się drewniana pokryta farbą figura św. Jana Nepomucena (nad: K.I.)

• - Krzeczowice (gm. Kańczuga, pow. Przeworsk, ): o  jednej z tutejszych kapliczek  lokalny informator powiedział K.I., że była tam w środku, ale skradli, figura Jana "MEPOMUCYNA". Kolejna strata (>>)! (nad: K.I.)

• ? Rączyna (gm. Kańczuga, pow. Przeworsk): w murowanej domkowej kapliczce umieszczono drewnianą figurę duchownego. Nie ma biretu, inne atrybuty przepadły w ciągu wieków, a wetknięty w dłonie krzyżyk jest wtórny. Na długiej stule i komży wymalowano ozdoby - wici roślinne i kwiatki, lecz one też są zapewne młodsze niż sama figura (uwaga: upewnić się co do tożsamości świętego) (nad: W.P.)

Powiat Łańcut

(24 + 4)

• - Łańcut (gm. i pow. Łańcut): była tu, we wnęce naroża domu przy ul. Słowackiego, aż do chwili kradzieży (>>) w maju 1993 roku, rzeźba św. Jan Nepomucena wykonana z pnia drzewa, pomalowana farbą olejną. Lewa ręka ugięta w łokciu w poprzek tułowia, podtrzymywała dolne ramię krzyża. Prawa ręka uniesiona, zgięta w łokciu podtrzymywała krzyż w połowie. Szaty o drobnych pionowych schematycznie potraktowanych fałdach. Strój kapłański: czarna sutanna, spod której wystają czubki butów, biała komża oraz biała stuła, na ramionach czarna pelerynka zawiązana pod szyją, na głowie czarny biret, długie ciemne włosy. Głowę otaczał nimb z jaśniejącymi w nim czterema gwiazdami. Dół postaci nadpalony. Wykonana przed połową XIX wieku, 70 cm. Podczas okupacji hitlerowskiej, w czasie pacyfikacji miasta i Przedmieścia (dzielnicy Łańcuta) Niemcy dziwnym trafem nie zabrali mężczyzn tylko z tego domu. Oczywiście przypisano to zdarzenie wstawiennictwu św. Jana z wnęki. W podzięce  zapalono świece i nasiąknięta pokostem figurka zapaliła się. Zdołano ją jednak uratować od całkowitego zniszczenia. Wtedy ją odnowiono i naprawiono (nad: M.K., oraz materiały OOZP)

• Łańcut (gm. i pow. Łańcut): kopia skradzionej (>>) rzeźby zobacz powyżej) autorstwa artysty rzeźbiarza z Krynicy stoi na prywatnej posesji pryz ul Słowackiego (naprzeciwko dawnej lokalizacji) śp. pana Romana Macha, który po kradzieży postarał się o odtworzenie figury. Nowa rzeźba jest nieco większa od zabytkowego pierwowzoru, ma ok. 110 cm wysokości (nad: M.K.)

• Łańcut (gm. i pow. Łańcut): kolejny Jan stoi w ogrodzie domu przy ul. Grunwaldzkiej. W drewnianej kapliczce słupowej znajduje się figurka świętego wysoka na ok. 40 cm, ok. 100-letnia. Kapliczkę ufundował leśniczy lasów ordynacji łańcuckiej - Julian Chrzanowski (nad: M.K.)

• Łańcut (gm. i pow. Łańcut): w farze znajduje się witraż z ładnym wizerunkiem Jana Nepomucena. Powstał on w pracowni wiedeńczyka Carla Geylinga i pochodzi z 1898 r., czyli z okresu ostatniej przebudowy fary (nad: Trojek, uzup.: M.K.)

• Łańcut (gm. i pow. Łańcut): piękny kamienny Nepomuk stoi w  w południowej części parku, przy dawnym Domu Zarządu Ogrodów (obecnie szkoła), od strony ul. Paderewskiego. To kamienna figura (ok. 415 cm wysokości - całość, sama postać św. Jana - ok. 180 cm), polichromowana, z ok. połowy XVIII wieku, barokowa, na cokole z płycinami, zwieńczonym gzymsem i z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej w podstawie (nad: M.K.)

• Łańcut (gm. i pow. Łańcut) / Czarna (gm. Czarna, pow. Ustrzyki Dolne): w zbiorach Muzeum Zamku w Łańcucie (Dział Sztuki Cerkiewnej, sygn. MZŁ-SZR-398) przechowywany jest drewniany Nepomuk o wymiarach 66x27 cm, z XIX wieku. Pochodzi z kapliczki w Czarenj koło Lutowisk. Początkowo w skansenie (>>) w Sanoku, w 1961 roku przekazany do Łańcuta. Ma utrącona prawą rękę i nos (nad: J.G.)

• Łańcut (gm. i pow. Łańcut) / Żurawica (gm. Żurawica, pow. Przemyśl): w zbiorach Muzeum Zamku w Łańcucie (Dział Sztuki Cerkiewnej, sygn. MZŁ-SZR-514) przechowywany jest drewniany barokowo-ludowy Nepomuk z kapliczki przy dworze w Żurawicy koło Przemyśla, Wymiary: 125x42 cm,  XIX wiek. Przekazany do Muzeum przez M. Opackiego w 1970 roku (nad: J.G.)

• Łańcut (gm. i pow. Łańcut) / Orelec (gm. Olszanica, pow. Lesko): w zbiorach Muzeum Zamku w Łańcucie (Dział Sztuki Cerkiewnej, sygn. MZŁ-SZR-494) przechowywany jest drewniany barokowo-ludowy Nepomuk z z cerkwi w Orelcu. Ciekawie postrzępiona szata i modna okrągłą bródka. Wymiary: 114x26 cm,  XIX wiek. Przekazany do Muzeum w 1967 roku (nad: J.G.)

• Łańcut (gm. i pow. Łańcut) / Ujkowice (gm. i pow. Przemyśl): w zbiorach Muzeum Zamku w Łańcucie (Dział Sztuki Cerkiewnej, sygn. MZŁ-SZR-2323) od 1964 roku przechowywany jest drewniany Nepomuk z cerkwi w Ujkowicach. Bardzo ciekawy obiekt, w którym widać przetworzenie kanonu JN przez prawosławie - Jan ma kłobuk a nie biret, dziwne szaty i ogólnie przypomina Lorda Vadera z Gwiezdnych Wojen. Wymiary: 34x8 cm, początek XX wieku (nad: J.G.)

• Łańcut (gm. i pow. Łańcut) / Lubatowa (gm. Iwonicz, pow. Krosno): w zbiorach Muzeum Zamku w Łańcucie (Dział Sztuki Cerkiewnej, sygn. MZŁ-SZR-494) przechowywany jest drewniany barokowo-ludowy Nepomuk pochodzący z Lubatowy. Ciekawie zarysowane włosy, trochę na modłę egipską. In situ do 14.07.1959, potem w skansenie (>>) w Sanoku, przekazany do Muzeum w 1961 roku, wypożyczony do skansenu (>>) w Lublinie (tam nr dep. 5) (nad: J.G.)

• Łańcut (gm. i pow. Łańcut): w prywatnych zbiorach J.G. od marca 2007 znajduje się akwarela z lat 1918-20 autorstwa R. Matterna przedstawiająca Jana z Kowar na Dolnym Śląsku (>>)

• Albigowa (gm. i pow. Łańcut): obok kościoła parafialnego, u stóp wzgórza z czterech stron postawiono kamienne figury świętych - m. in. figurę Jana Nepomucena z palcem na ustach (nad: M.K.)

• Handzlówka (gm. i pow. Łańcut): w centrum miejscowości pięknie rozlokowanej po obu stronach rzeczki Husówki (dopływ Mleczki), w miejscu rozebranego w 1908 roku kościoła, obok remizy OSP znajduje się murowana neogotycka kapliczka Nepomucena, a w niej drewniana barokowo-ludowa figura Jana N. z palmą i krzyżem (nad: M.K.)

• Kosina (gm. i pow. Łańcut): kapliczka na cmentarzu, w niej figura z połowy XVIII wieku

• Sonina (gm. i pow. Łańcut): w centrum miejscowości, niedaleko mostu na Sawie, stoi duża murowana kapliczka słupowa z roku 1877, we wnęce jej trzeciej kondygnacji drewniana figura Jana N. w aureoli o dużych gwiazdach. Ustawiono ją w miejscu, gdzie ponoć zagubiony byk wykopał skarb monet z czasów Potopu, a fundował beneficjent znaleziska, oborowy Michał Teichman

• Sonina (gm. i pow. Łańcut): inna kapliczka, w  której znaleźć można figurę świętego Jana Nepomucena, pochodzi z 1907 roku i nosi wezwanie św. Sebastiana. Wybudowana została przez rodzinę Welców. Jest murowana z cegły, neogotycka, znajduje się przy tzw. "gościńcu na Kańczugę ", dziś drodze 881. Po drugiej stronie w zwieńczeniu kapliczki stoi św. Florian. Figury (dawniej było ich 4) ustawiono na ściętych narożach drugiej kondygnacji (nad: M.K.)

• - Łysa Góra (gm. i pow. Łańcut): pan Zbigniew Trześniowski, autor zbioru regionalnych legend znad Wisłoka i Sanu pt. "Księża Góra" przekazuje ciekawą legendę o figurze św. Jana stojącej na Łysej Górze, w pobliżu Łańcuta, w kierunku na Albigową.
  Posąg świętego postawiono tam, bo miejsce cieszyło się złą sławą, ponadto w pobliżu płynie rzeka Sawa. Pewnego razu szły tamtędy dwie młode dziewczyny, Kasia i Jagienka, a że wracały z lasu, gdzie zbierały jagody, postanowiły odpocząć przy kapliczce otoczonej drzewami, bo skwar dokuczał im okrutnie, a to było na owej drodze jedyne miejsce, gdzie można było odpocząć w cieniu. Posąg świętego, wykonany w drewna lipowego, był prawie naturalnej wielkości, i dziewczętom się zdawało, że Jan przenikliwie na nie patrzy. Wpadły więc na pomysł, żeby mu zamalować oczy sokiem z jagód, a ostatecznie zatarły nawet bladą twarz świątka. Zadowolone z psoty poszły po chwili dalej nie odmówiwszy choćby krótkiej modlitwy, tak oto pogardę dla świętej rzeczy okazując. Kiedy obie znalazły się w Albigowej, w pobliżu swych chat, dostrzegły, że otacza je dziwna mgła, a one coraz gorzej widzą. Wnet przestały widzieć zupełnie. Nie chciały się przyznać do swego niecnego postępku, ale w końcu z żalem wyznały go na spowiedzi. Ksiądz doradził, by przeprosić świętego i odbyć pielgrzymkę pokutną do figury Jana. Tak też uczyniły. Poszły z rodzinami i sąsiadami, modląc się i śpiewając pieśni. Kiedy dochodziły na miejsce, powoli rozjaśniało się przed ich oczyma i oto pod figurą wzrok na nowo obie odzyskały. Twarz Jana była taka jak dawniej, a wszelkie ślady po soku z jagód znikły.
  Legendę tę opowiedziała p. Trześniowskiemu pani S. Łozowa z Handzlówki w 2000 roku. Autor wspomina, że o tej figurze św. Jana jest więcej podań. Jedna z figur Jana właśnie w tamtej okolicy została przed laty skradziona (>>). Zastąpiona jest teraz figurką Maryjną. Może o tej mowa w podaniu (nad: M.K.)

• Głuchów (gm. i pow. Łańcut, ): w części tej miejscowości zwanej Zablesze, nieopodal trasy E4, rzeki Sawy i przy drodze do nowego kościoła, jest XIX - wieczna murowana i tynkowana na biało kaplica z drewnianą figurą św. Jana N. (nad: M.K.)

• - Wysoka (gm. i pow. Łańcut): obok starej cegielni stoi stara XVIII - wieczna kapliczka. Wewnątrz figura Matki Boskiej, ustawiona w 1984 r. na miejscu skradzionej (>>) figury św. Jana Nepomucena (nad: M.K.)

• Wysoka (gm. i pow. Łańcut): w tutejszym kościele parafialnym jest figura Jana N. z 2 połowy XVIII wieku, przedstawiona w kontrapoście, z krzyżem na lewym ramieniu, w aureoli w której pozostały tylko trzy gwiazdy

• Wysoka (gm. i pow. Łańcut): kolejna kapliczka, z figurą Jana N. w szczycie, znajduje się przy budynku nr 146 (na pograniczu z Soniną). Jak głosi napis : 1905 rok, fundacja Zofii Szmuc (nad: M.K.)

• Kraczkowa (gm. i pow. Łańcut): po północnej stronie drogi zagumnej, we wnęce murowanej kapliczki ufundowanej w latach międzywojennych przez Franciszka Międlara umieszczony jest obraz św. Jana Nepomucena,. Całość zwieńczy dwuspadowy daszek z ażurowym krzyżykiem

• Malawa (gm. Krasne, pow. Łańcut): między Kraczkową a Malawą, w przysiółku Budy,  po prawej stronie drogi stoi ufundowana w 1956 roku przez Jana i Agnieszkę Nazimków murowana kapliczka NMP. Wewnątrz, na ołtarzyku, wśród innych stoi figurka św. Jana Nepomucena

• Markowa (gm. Markowa, pow. Łańcut): kapliczka przy kościele, w niej figura z XVIII wieku

• Husów (gm Markowa, pow. Łańcut, ): kapliczka z około 1833 roku, słupowa czworoboczna, z podokapowym fryzem z motywem rozet i girland, zwieńczona trójkątnym szczytem, nakryta dwuspadowym dachem niegdyś krytym gontem. Pierwsza ludowa rzeźba św. Jana, która znajdowała się w półkoliście zamkniętej wnęce, została skradziona (>>) w latach 70-tych XX wieku. Nową figurę wykonał Zdzisław Styś. Generalny remont wykonany w 2007 roku przez Tadeusza Szczepanika. Do tej kapliczki przez wiele lat odbywały się procesje w Boże Ciało

• Żołynia (gm. Żołynia, pow. Łańcut): w zbiorach krakowskiego (>>) Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli jest drzeworyt nepomucki pochodzący z tego ośrodka, gdzie to rzemiosło było rozwinięte. Odbity na papierze, ręcznie kolorowany z końca XIX wieku. Rozmiary: 15x9.2 cm (numer katalogowy: 60012)

• Rakszawa (gm. Rakszawa, pow. Łańcut): obok domu nr 435 jest kapliczka XIX - wieczna, w niej obrazy kilku świętych, w tym Jana N. Wszystkie obrazy autorstwa malarza z Leżajska  - Franciszka Ksawerego Stankiewicza

• - Krzemienica (gm. Czarna, pow. Łańcut): znajduje się tu kapliczka pod wezwaniem JN z datą 1875. Stoi na wysepce na stawie, ma formę białego domku z czerwonym blaszanym dachem na czterech filarach i półokrągłymi łukami. Z jej powstaniem wiążą się dwie ciekawe legendy. Pierwsza mówi o tym, że dawnymi czasy stała tam karczma. Kiedyś odbywało się w niej weselisko i zdarzyło się, że jego uczestnicy w większości nie uszanowali Najświętszego Sakramentu przewożonego drogą przez kapłana. Z gniewu na grzeszników zatrzęsła się ziemia i karczmę wraz z ludźmi pochłonęło zapadlisko. Ocalał na wysepce tylko basista, który na odgłos dzwonka oznajmiającego przewożenie wiatyku uklęknął (inna wersja mówi, że to byli państwo młodzi). Druga legenda dotyczy Władysława Stadnickiego - syna słynnego Łańcuckiego Diabła Stanisława. Był okrutnikiem i grabieżcą nie gorszym od swego ojca. Udało się go w końcu ująć i osądzić. W pobliżu Łańcuta wykonano na winowajcy wyrok i pozbawione głowy ciało wrzucono do Wisłoka. Rzeka niosła zwłoki pod prąd aż do Krzemienicy i dopiero tutaj woda wyrzuciła je na brzeg. Władysława pochowano jako szlachcica i możnowładcę w wirydarzu klasztoru dominikańskiego w Łańcucie, a w Krzemienicy postawiono kapliczkę. Stoi ona do dziś w tym samym miejscu, przy starym korycie rzeki Wisłok, uformowanym obecnie w staw z wysepką (nad: M.K.). Dodam, że legenda wiąże się raczej z miejscem, niż z osobą Jana N., gdyż Diabeł Stadnicki żył w latach ok. 1551-1610, więc jego syn musiał być stracony długo przed upowszechnieniem się kultu Jana Nepomucena na tych terenach. W kapliczce obecnie nie ma figury świętego, została skradziona (>>) w latach 90-tych. Jest w niej obraz MB. Jan był sporych rozmiarów i niezłej klasy rzeźbą, z krucyfiksem w obu rękach i aureolą, zapewne uszkodzoną, w birecie i typowym ubiorze ozdobionym zawiązanym pod szyją sznurem i stułą. Charakter rzeźby - barokowy

Powiat Leżajsk (2)

• Leżajsk (gm. i pow. Leżajsk): okazała kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1755 roku ustawiona jest na Placu Mariackim. Rzeźba ma dobrą klasę i klasyczny kontrapost. Aureola, biret, kosmyk na czole, krucyfiks w rękach. Cokół w kształcie słupa ze skromnymi gzymsami ustawiony na znacznie szerszej podstawie

• Łętownia (gm. Nowa Sarzyna, pow. Leżajsk): stoi tu drewniana kapliczka z ludową figurą św. Jana N. (nad: M.K.)

Powiat Nisko (1 + 2)

Tereny położone na granicy dawnych województw sandomierskiego (>>), ruskiego i lubelskiego (>>), dziś w województwie podkarpackim. Wschodnia część dzisiejszego powiatu zawierała się w granicach województwa bełzkiego (>>)

• Krzeszów (gm. Krzeszów, pow. Nisko): w tym granicznym miasteczku Ordynacji Zamojskiej, w tutejszym kościele prawy ołtarz boczny, przylegający do ściany bocznej poświęcony jest św. Janowi Nepomucenowi. Jest to kolejna, po Zamczysku, Zwierzyńcu i Zamościu fundacja nepomucka ordynata Tomasza Antoniego Zamoyskiego i jego żony Anieli Teresy z Michowskich sprzed roku 1744. Wykonany jest z politurowanego na ciemny brąz drewna z nałożoną bogato złoconą ornamentyką. W centrum znajduje się malowany chiaroscuro na płótnie wizerunek klęczącego Świętego, wpatrzonego w trzymany krucyfiks. Pod ramą obrazu przedstawiono w złoconej płaskorzeźbie praski zamek i Most Karola. U dołu płaskorzeźbione antepedium z herbami fundatorów. Kompozycja i regencyjny baldachim wieńczący centralną część wskazuje, że autor wzorował jest na ołtarzu św. Jana Nepomucena z kościoła w Schwarzenbergu (Niemcy)

• - Harasiuki (gm. Harasiuki, pow. Nisko): kapliczka z 1861 roku, drewniana, na czterech słupach, daszek w jednej dwuspadowy, w drugiej czterospadowy, kryta dranicami, z trzech stron oszalowana. Wewnątrz rezydowała rzeźba św. Jana Nepomucena na słupie o tradycjach rokokowych z XIX wieku, ludowa. Ta figura miała burzliwe dzieje - kiedy nie wypełniła swej roli ochronnej i wieś zalała woda, mieszkańcy ukarali ją usunięciem z kapliczki! Według biłgorajskiego etnografa Romana Sokala figura została skradziona (>>) około 1975 roku

• ¿ Huta Krzeszowska (gm. Harasiuki, pow. Nisko): według Katalogu Zabytków w dzwonnicy (?) przykościelnej powinna być ludowa drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena z XIX wieku. Niestety wizja lokalna (Pietrosul, 2011) i rozmowa z księdzem nie potwierdziły istnienia tego obiektu (uwaga: do wyjaśnienia)

Powiat Biłgoraj (część południowa i wschodnia) (18 + 3)

zobacz na mapie google >>

Trzy parafie: Potok Górny, Tarnogród i Łukowa, dziś bez wahania łączone z województwem lubelskim, należały do Ziemi Przemyskiej województwa ruskiego. To samo dotyczy parafii Górecko Kościelne i Józefów

• Tarnogród (gm. Tarnogród, pow. Biłgoraj): nad stawem, w pobliżu cmentarza stoi kamienna figura Jana N. z 1848 roku (nad: Pietrosul)

•  Tarnogród (gm. Tarnogród, pow. Biłgoraj): w tutejszym kościele Przemienienia Pańskiego jest ołtarz barokowy z drugiej połowy XVII wieku rzeźbami śś. Jana Kantego i Jana Nepomucena, zapewne XVIII-wiecznymi. Jan jest złoto-biały, niewielki i drewniany

• Tarnogród (gm. Tarnogród, pow. Biłgoraj): w tym samym kościele Przemienienia Pańskiego (zobacz wyżej), w wymienionym powyżej ołtarzu jest też obraz św. Jana Nepomucena z XVIII wieku, z  motywem Języka

• - Płusy (gm. Księżopol, pow. Biłgoraj): drewniana, czworoboczna, oszalowana kapliczka nepomucka. Daszek dwuspadowy. Wewnątrz była niegdyś rzeźba św. Jana Nepomucena z XIX wieku, ludowa, lecz w roku 2010 nie było jej już w kapliczce. Nie są znane jej losy (kradzież? przeniesienie? remont?)

• Korchów (gm. Księżopol, pow. Biłgoraj): oszklona współczesna kamienna rzeźba obok boiska piłkarskiego, między wsią i cmentarzem (nad: Pietrosul)

• Łukowa (gm. Łukowa, pow. Biłgoraj): nad wodą kaplica pod wezwaniem św. Jana Nepomucena, z XIX wieku, remontowana w 1999 roku

• Łukowa (gm. Łukowa, pow. Biłgoraj): przy drodze, naprzeciwko Urzędem Gminy, stoi bielona kamienna figura Jana N. sprzed z 1867 roku. Możliwe jest, na co wskazują podobieństwa stylistyczne, że rzeźby z Zamościa, Kalinowic i ta z Łukowej pochodzą z tego samego warsztatu (nad: Pietrosul)

• Łukowa (gm. Łukowa, pow. Biłgoraj): w tutejszym kościele, w zwieńczeniu jednego z ołtarzy, jest obraz z wizerunkiem en trois quarte Jana Nepomucena (uwaga: sprawdzić na miejscu)

• Morgi (gm. Łukowa, pow. Biłgoraj): nowa kapliczka (zapewne na miejscu starej) z drewnianym polichromowanym Nepomukiem o długiej szyi przedstawionym w nieczęstej pozie przyklęku (nad: Pietrosul)

• Potok Górny (gm. Potok Górny, pow. Biłgoraj): ołtarz główny barokowy z około połowy wieku XVIII, dwukondygnacyjny z ornamentacją regencyjną, rzeźbami śś. Anny, Ignacego Loyoli, a przede wszystkim Jana Nepomucena, złoto-srebną, z krzyżem trzymanym frontalnie w dłoniach

• - Lipiny (gm. Potok Górny, pow. Biłgoraj): kapliczka zapewne z pierwszej połowy XIX wieku. Drewniana, czworoboczna, z trzech stron oszalowana, z czwartej otwarta półkoliście. Daszek namiotowy z pazdurem. Wewnątrz jeszcze niedawno była rzeźba św. Jana Nepomucena, ludowa, zniknęła w ostatnich latach (skradziona? zabezpieczona? - uwaga: do zbadania)

• Józefów (gm. Józefów, pow. Biłgoraj): drewniana figura Jana z krzyżem w obu rękach, we wnęce wysokiej murowanej i bielonej kapliczki. Na cokole inskrypcja z Ewangelii wg św. Jana (8,12) "KTO ZA MNO IDZIE NIE BENDZIE W CIEMNOŚCI ALE BENDZIE MIAŁ ŚWIATŁO ŻYWOTA W ROZDZIALE U Ś.JANA 1905r"

• Józefów (gm. Józefów, pow. Biłgoraj): kamienna rokokowa figura Jana N., bielona, z krzyżem. Jest to osiemnastowieczna figura przeniesiona w to miejsce sprzed kościoła w 1843 roku, na wtórnym cokole. Odnowiona - jak mówi napis na cokole - w 1908 roku przez Jana Brązka. Jest to zapewne najstarsza figura na tych terenach, a  jej fundator, ks. Błażej Kułażyński, tak uzasadniał jej ustawienie przed kościołem w Józefowie: "…była pijakom na przeszkodzie i hałasu nie czynili blisko figury" (nad: ruckus). Jej autorstwo przypisuje się kamieniarzowi zwanemu Mazurem. Jego miano powstało ze względu na odmienną mowę - razem z bratem przyjechał do Zamościa prawdopodobnie z Czech około połowy XVIII wieku i założyli warsztat, którego tradycja ciągle jest żywa. Trafili oni na józefowskie złoża, osiedlili się w Majdanie Nepryskim i zamieszkali u Waszczuka. Temu warsztatowi kamieniarskiemu przypisać można również autorstwo obiektów z Rudy Wołoskiej (1881) i Krasnobrodu (1882) (województwo bełzkie >>)

• Hamernia (gm. Józefów, pow. Biłgoraj): w przysiółku Czartowe Pole figura św. Jana Nepomucena z 1946 roku, wzniesiona jako wotum z okazji zakończenia wojny, dzieło józefowskiego kamieniarza, koło mostu na rzece Sopot. Jest to krępy kamienny Jan na okazałym bielonym cokole z inskrypcją:

  BOŻE BŁOGOSŁAW TEJ WSI FUNDATOR W. KNAP 6.VI.1946

   

• Hamernia (gm. Józefów, pow. Biłgoraj): przy polnej drodze z Józefowa do Hamerni stoi kamienny ludowy posąg Jana N., pomalowany kiedyś błękitną farbką (poprzednio stosowano inne pastelowe kolory), bardzo malowniczo zlokalizowany za płotkiem w kępie krzaków. W roku 2011 teren został uporządkowany, wycięte krzaki, a figura pomalowana.  (uwaga: poprzednio obiekt ten przypisany był do Józefowa)

• Górecko Kościelne (gm. Józefów, pow. Biłgoraj, ): na terenie przykościelnym, przy murze, rokokowa figura kamienna Jana N., na zdobionym i gzymsowanym postumencie, z XVIII wieku. Bardzo ciekawe ujęcie, Jana przedstawiono w przyklęku, bez biretu. Rzeźba przypisywana Jakubowi Maucherowi. Być może część większej kompozycji obejmującej, jak w podobnym obiekcie w Narolu (województwo bełzkie >>), MB ze Starej Boleslavi z Dzieciątkiem

• Górecko Kościelne (gm. Józefów, pow. Biłgoraj, ): na cmentarzu parafialnym, na nagrobku Jana Shapa (lub Schaba) z 1894 roku ustawiono na cokole z wnęką statyczną kamienna rzeźbę Jana N. Na długiej stule widać reszki polichromii

• Górecko Kościelne (gm. Józefów, pow. Biłgoraj, ): w kaplicy na wodzie odnaleźć można feretron z wizerunkiem Jana N. przedstawionego na tle Wełtawy i mostu (nad: Pietrosul)

• Tarnowola (gm. Józefów, pow. Biłgoraj): kamienna figura Jana Nepomucena z dosztukowaną głową o zatartych rysach, być może Chrystusa. Spory cokół z wydatnym gzymsem, drewniany płotek. W roku 2011 figura ponownie pobielona (nad: Pietrosul)

• Bukowina (gm. Biszcza, pow. Biłgoraj): figura Jana N. w niszy na zewnątrz kościoła, na lewo od wejścia. Rzeźba ufundowana przez Państwową Wyższa Szkołę Zawodową w Zamościu, została poświęcona 21 września 2008 roku (nad: Pietrosul)

• -/¿ Księżpol (gm. Księżpol, pow. Biłgoraj): nieistniejąca już domniemana figura Jana N. nad Tanwią, znana tylko z tekstu Oskara Kolberga, który przytacza umieszczony na niej napis: "Jak drogie senatorskie życie, - Pan wie,/ bo go uchował od bystrej rzeki – Tanwie./ A że Pan Pana od śmierci – wybawił,/ przeto Pan Panu figurę – postawił". Ten sam tekst łączony jest z figurą z Narola (województwo bełzkie >>) i odnosi się do zdarzenia wyratowania hrabiego Antoniego Feliksa Łosia z nurtu Tanwi. Ta dwoistość może świadczyć o pomyłce, nie jest też wcale pewne, że figura ta przedstawiała Jana N.

• Hedwiżyn (gm. i pow. Biłgoraj): na ostatniej stronie okładki "Spotkań z Zabytkami (>>)" z kwietnia 2001, razem z rysunkiem Isi wydrukowano akwarelę przedstawiającą Jana N. z  okolic Hedwiżyna (1907), na granicy z Panasówką, przy zakręcie drogi. Jest polichromowana i ma długą stułę (motyw zapoczątkowany figurą z kolumny w Zwierzyńcu). Zwana jest ona "partyzantem", bo w tym miejscu partyzanci dokonali wielu akcji dywersyjnych  Na froncie cokołu napis: "ŚW JANIE MÓDL SIE ZA NAMI". Zaliczam ją do grupy niemal identycznych figur nazwanej roboczo "carską", jako że powstały po ukazie tolerancyjnym cara Mikołaja II z roku 1905 (Zwódne, Bodaczów, Hedwiżyn-Panasówka, Sitaniec Kolonia, Janówka Wschodnia), wykonanych być może przez jednego rzeźbiarza bądź warsztat (uwaga: miejscowość ta leżała na styku woj. lubelskiego, Ziemi Przemyskiej województwa ruskiego oraz Ziemi Chełmskiej tegoż województwa. Granica biegła wododziałem między dorzeczami Tanwi a Wieprza. Przynależność do którejś z tych jednostek administracyjnych należy dokładnie zbadać (zobacz >>)

Ziemia Lwowska województwa ruskiego - część w dzisiejszych granicach RP (zobacz część pozostałą przy Ukrainie >>)

Powiat Ustrzyki Dolne

(2)

• Smolnik (gm. Lutowiska, pow. Ustrzyki Dolne): współczesny drewniany Jan N. w manierze ludowej na słupie z łamanego kamienia (nad: R.K.). Widziałem ją 14 października 2006. kapliczka powstała ok. 3 lata temu z inicjatywy miejscowego proboszcza. Powstanie jest związane z budową mostu przy którym stoi kapliczka. Most umożliwia, jak wiadomo, na sucho przejechanie z Pętli Bieszczadzkiej pod opieką św. Jana - odległość około 50 m do cerkwi pozostałej po wsi Smolnik (uzup: P.T.)

• Posada Dolna (gm. Lutowiska, pow. Ustrzyki Dolne): figura Jana N. z 1897 roku autorstwa Pawła Hanusza (uwaga: sprawdzić, czy chodzi o tę Posadę Dolną spośród kilku w województwie ruskim!)

ZIEMIA CHEŁMSKA
północna enklawa województwa ruskiego
zobacz na mapie google >>

(93 + 21)

Ziemia Chełmska składała się z dwóch powiatów: chełmskiego i krasnostawskiego, ze znaczącymi miastami: Chełmem, Krasnymstawem i Zamościem. Ponadto zaliczane do Ziemi Chełmskiej są wołości turobińska i szczebrzeska. Ta ostatnia w końcu wieku XIV została nadana Dymitrowi z Goraja, do rozbiorów funkcjonowała jako prywatny powiat szczebrzeski. Fakt, który zaważył decydująco o losach tej krainy to oczywiści utworzenie Ordynacji Zamojskiej na terenach dawnych wołości sulmickiej, szczebrzeskiej i turobińskiej - aby wymienić tylko te z Ziemi Chełmskiej.

Ordynaci mieli sentyment do Naszego Ulubionego Świętego, a prym wśród nich wiedzie Tomasz Antoni wraz z żoną, który wprowadzał kult Jana N. na tych terenach bezpośrednio po kanonizacji, której zapewne był świadkiem. Fundował cały szereg obiektów nepomuckich takich jak kościoły, kaplice przy nich, figury i ołtarze, wyznaczając wzorce artystyczne na następne 200 lat. Ważny ośrodek jego kultu istniał też w Fajsławicach. Tabela z wizytacji diecezjalnej 1792 roku donosi o istnieniu Bractwa św. Jana Nepomucena na tych terenach.

Powiat Chełm Ziemi Chełmskiej (21 + 5)

• Chełm (gm. i pow. Chełm, ): przy ul. Lubelskiej, tuż przy przystanku kolejowym, przy moście na rzecze Uherce znajduje się wzniesiona w XIX wieku kapliczka. Wewnątrz rzeźba św. Jana Nepomucena - wygląda na współczesny wytwór sztuki ludowej, być może zastąpiła starszą figurę?

• ¿ Chełm (gm. i pow. Chełm): w jednym z kościołów miasta, w jednym z bocznych ołtarzy dostrzegłem figurę Jana N. Dostrzegłem na ekranie telewizora, podczas programu - zawodów między Bochnią a Chełmem. TVPolonia, 24.02.2001 (uwaga: wiadomość koniecznie wymaga weryfikacji na miejscu!)

• Chełm (gm. i pow. Chełm): drewniana podniszczona figura Jana N. w muzeum przy ul. Św. Mikołaja. Pochodzi z kapliczki słupowej z Uścimowa (Lubelskie >>). Ma ślady polichromii, wysokość 94 cm, wiek XVIII (nad: M.S.)

• Chełm (gm. i pow. Chełm): druga drewniana figura Jana N. z muzeum przy ul. Św. Mikołaja, nieco mniejsza niż powyższa, przedstawiona jest w pozie dynamicznej (nad: M.S.)

• Uher (gm. i pow. Chełm): znajduje się tu kapliczka z przełomu XVIII i XIX wieku z figurą Jana N. (nad: T.B.)

• Rudka (gm. i pow. Chełm): w tej wsi na zachodnich rubieżach Chełma, na granicy Zawadówki, nad strugą i w bliskości stawów stoi murowana bielona kapliczka domkowa z figurą św. Jana Nepomucena z 1903. Fundacja zapewne związana z tutejszym dworem rodziny Kuszów. Bardzo pięknie usytuowany obiekt z interesującą drewnianą rzeźbą wykonaną w manierze ludowego baroku, polichromowaną. Uszkodzony róg biretu i nos (nad: T.B.)

• Wojsławice (gm